Gerardi Io. Vossy et aliorum Dissertationes de studiis bene instituendis

651쪽

DR STUDIO MEDICINAE. 633Pium. augmentum, viror, declinatio. Pa. TOxysmus, periodus. Prognosces in urina, dejectione, iure , ex pectoraro, menstruis , vomitu. haemorrhaaia , pure a Crisis quid. eri sis bona, mala , fida & quando futura. Dierum decretoriorum naturae Sr causae. unde certus narurae in his ordo. Luna causa adjuvans. Qui dies decretori l. dies sex- tua:& singulorum dierum vires. Crises sin gulorum morborum. Septimanarum ratio Abscessus. Dies 8e hora mortis. Quo affectu quisque peribit. De pulsuum signi- ficatione. quid pulsus : Diastole, systolerduplex in pulsu quies. dissetetiae pulsuum. De respirarione, quid sir, unde fiat rinspiratio, exspirario, usus ejus: differentiae variae. Urina quid significet, quid sit . ut fiat

urina. eius colores, substantia , quantitas , courenta urinarum,enaeo rema,hypostasis.lpuma, pinguedo, innatantia corpora, Qualitas urinae , odor. unde varia urina; ut ex aetate, somno, e ibo , &c. De sebri bus hecticis,ephemeris, synochis putridis, continuis, intermittentibus, quartana,&C. Morbi partium , capitis, thoracis ventris, arruum. Victus ratio in morbia servanda. De natura medicamentorum. Quid pharmacum : unde eorum vires: ut in actum ducan rur a nostro calore. primae eorum

qualitates , te secundae sapores , &C.

652쪽

6i Ioir. HE URN DISSE R T. Purgantia, vomitoria, sudorifica, urinalia: partibus peculiaria, antipharmaca, enena. Delectus remediorum , quando quaeque eolligenda: radices, flores, semina, succi, lachrymae. Praeparantia et corrigentia menses ducentia , obstruentia, aperientia, dcc. Externa, repellentia templastica, anci dyna, narcotica, emollientia, attenuantia, trahentia, discutientia, maturantia, pustulas & vesicas concitantia. De compositio. ne medicamentorum: de ejus utilitate Mnecessitate i basis, coctio remediorum. lavatio,vestitio, tritura, infusio, nutritio, mollitio: metallica remedia, de Alchimica. Adjuvantia remedia. Pondera Se me nostrae : Si rupi, &c. Methodus medendi. De chirurgia 8e chirurgo, ejusque ossi elo. Venenorum natura et ab iis praecautio. Vi. ta num prorogari queat medicina. cur alii aliis longioris vitae. Mors , ejus causae 8e necessitas. senes cur iacile moriantur.

Μsrtis hora an praedici possir. AEgri deplorari saepe servantur. Semina amplissimum ad medicum eampum habetis vos in messem excolite. Qui velit, haec latius ex Institutionibus medicis le Methodo medendi nam inde pro iacta sunt pandere POrerit : aut ut varia ingenta sunt arctius contrahere. Sunt qui brevissimos velint locos, ad praxin. Hi serie hac transi- gant r

653쪽

DE STUDIO ME Dic INAE. 6 Isgant: In primis ponent morborum definiriones . dein causa a cujusque morbi: si in gna unde noscatur quod sit talis morbus rSigna differentium causarum ejus mali , hoc est . differentiae propriae causarum ut

noscantur : differentiae etiam communes. Indicationes curativae : prognosis cum liceat satisfacere indicationibus. Praeservatio, curatio , chirurgia ἱ Pharmacia, lententia, praeparantia, purgantia uni versalia , M pecularia. t Opica . diaeta : emispirica.

654쪽

D I S SERTATIO

Subsidiis , gradibus ac vitiis notitia

vulgaris in Natura contemptarione ,

Oscis Philosephi circa eandem.

Quo tempore e Praece Pro rum custodia exire mihi licuit, pulveremque Scholasticum eum amoeniori ac liberiori studiorum genere commutare, nihil magis in votis habui,

quam ut certam evidentemque rerum uti

lium ac per se scitu dignarum notitiam mihi compararem. Cumque Pro more Academiarum in Philosophorum scripta inciderem, videremque in iis rerum divinarum humanarumque talem promitri scientiam, quae & utilis & iucunda & propter seipsam ex perenda esset, tanto hujus consequendae desiderio me captu msuisse Profiteor, ut nullo alio capi Postea PQ tuerim. Et si igitur propter amicorum V lun ratem Sc morem seculi ab omni alio studio abstinere non debuerim, nunquam amen a philosophia me avocari sui pas- εν

655쪽

NA T. CONT 1 MPL AT ONE. 6r 7sus Lunicam illam veritatis contemplationem,quam pro fi et ur,be sapientiam,quam

promittir, S mihi te sibi sat magnum pretium fore existimans, Medicinam quidem cum ipsa conjunxi,sed longe alia conditione quam fieri plerumque solet: Non enim ad curandos aegros id ipsum factum a me fuisse p tofi reor, sed ad profundiorem uberioremque naturae notitiam,quam quidem

ex sola philosophia hauriri potest.

Fateor tamen non eam mihi hactenus obtigilia scelicitarem, ut omnia quae invita occurrunt a tali instituto avocamentatam procul arcere a me potuerim, quin aliquoties serenda mihi fuerint ad hane diem usque. Imprimis enim studia Academica magis ad honores, ad reipub. aut ecclesiae admi ni strationem aliudve virae

munus ae emolumentum , quam ad innocuam illam veritatis & naturae conte Plationem, quae propoma mihi erar, instituta inveniebam. Graecia olim habuit suos Democritos , Pythagoras, Anaxagoras, Socrates , Platones . Epicuros, Aristo- reles , de lucriptore. ain hoc

tesve. Ialiorum iros maximam tamen

ac supra sapmundo dui apud chrigi noCp studioru

656쪽

saepe mancipium , neque propter leipsam sed alterius scientiae consequendae causa

doceri ac disci in Academus solet: sicque fieri non potuit , quin non negligentius

rantum a nobis excoleretur quam a Graecis exculta fuit , sed multa etiam conrineo ret, quae vel inutilia, vel molesta videri possint iis , quibus non tam lucrum, aut honos, aut aliud vitae commodum, quam unica propriae mentis cultura ac eruditio

omnium laborum finis est. Porro primi ae praestantissimi eorum qui inter Graecos fuere Niilosophati, non publicas privarasve instituebant scholas, adeoque nullis docendi molestiis aut discupulorum interpellationibus distrahebantur , sed hoc unum perpetuo agebaur, ut vel ex quotidiana naturae inspectione, vel ex sapientiorum sermonibus,vel ex propria meditatione perficerent eam scientiam , quam unich quaerebanr. Ae vero Christiani vix alio fine se totos philosophiae tradunt , quam ut alios docere eam possint. Docendi autem munera multas etiam post se trahere molestias ac graviorum studiorum interpellationes, optime illi omnes perspectum habent, qui aliquandiu saxum hoc volverunt. Et ego tamen , sive ex ra-ciro genii mei instinctu , sive ex more seculi me ad doeendum appulisse animum

657쪽

DE set u D. PHILoso PI A. 6i 9 eonfiteri debeo. nullumque hactenus inventre potuisse vitae genua, quod tranquillius atque ad sapientiae veritatisque studium commodius mihi videatur. Si enim glavo reipublicae assideas, si causas agas in soro, si faciendae medicinae fueris intentus, ve t mercarura, vel arte mechanica, vel alio virae munere impeditus, iis re distractum sentia occuparionibus, quibus vel parum vel nihil cum sapientiae studio est commercit. At nemo sapientiae praecepta aliis tradit , nisi semetipsum in iis continuo ex erceat , nemo abdita naturae ostendit ac revelat alteri . nisi ea prius ex veritatis puteo eruerit. Ubi res leves, inanes aut etiam cum vanitate quadam conjunctae, vel plus satia exploratae docenti Inculcantur allia, vel tempus misera conteritur , vel ex non intermissa satietate ac repletione vigor animi obruitur ac suffocatur . tantaque in ejus locum succedit lassitudo ac rerum sublimiorum neglectus, ut vix unquam ad altiora assurgant verum perpetuo humi repere assuescant mentes nostrae. Si vero ea quae docentur alicujus ponderis ac difficultatis fuerint, qualia prae caeteris sunt

quae veri raris ac naturae contemplationem .

spectant, aliis illa instillare nequis , nisi

omnes animi tul conceptus & crudiores cogitationes tam minutim ruminando aeto t

658쪽

61o DE VuLG. ET PHI . SOPH. tot noxia coctionibus subigendo , u pin- gue ac solidum bonae mentis pabulum in inde pro manet tumque nec nausea, nec molesta satietas ac fastidium , sed salutaris e ac pulcherrima animo docentis inducitur.

Quibus si adfuerit qualiscunque

ad docendum aptitudo cum prona animi inclinatione ad ea quae noveris aliis communicanda , mirum quantum excirent generosae mentis alacritatem , quantum so veant illius robur. Animalium quidem ac plantarum corpora enervari videmus exuberiori seminum de fluvio, nec non ei erareddi ac sterilia post frequentes generationes : sed humanae mentis longe alia est ratio ἱ haec enim quo enixa magis parere studet ac aliis communicare conceptus suos&intelligentiae foetus, tanto magis vegeta evadit ac scecunda. Saepius ramea apud animum meum dubitavi, an uti ex privatis quibus hactenus incubui institutionibus , ira etiam ex hoc publico docendi ac disputandi munere , quod hodiernus dies obtulit, ista quae jam recensui commoda exspectare debeam. Haec l psa enim cathedra, isti parietes, ac tam densa auditorum corona nescio quam novam rerum mearum faciem exhibent. Non jam amplius cum notis ran rumpe familiatibus inter privatos pariete

659쪽

NAT. CONTEM ATIONE. 6ιI

agendum mihi erit, sed in hocce theatro . ac inter rot Roscios personam aliquam mihi assumvidam video. adeoquct Omni ope annitendum , ut talia doctrinarum fercula auditoribus Offeram,quae non modo exquisitae aliquorum eruditioni te delicatis auribus,sed etiam diversis varie sen tientium probentur desideriis, arque una etiam non omnino indigna inveniantur seculi sapientia hujusque Academiae celebrl- rare. Quod equidem nullatenus praestara Potero, nisi intendam omnem prorsuSnBrisuum, simulque huc advocem non exiguam partem illarum cogi rationum,quas hactenus, parrim solitariae veritatis contemplationi, partim liberiori mentis relaxationi dare sui solitus : adeoque aliquanto quam optarem longius a veteri vitae instituto

aberrasse mihi videor, iisque ex parte factus similis, qui ob publica vitae munia sapientiae studium negligentius tractare te

nentur.

Et iniquiori etiam animo perferrem hasce privati studii per haec publica negotia interpellationes , nisi jamdudum ex Aristotele didicissem , persectam quidem

beatitudinem in vita contemplativa Consistere, verum eam meliorem esse quam hominis serat natura non enim , Rix phl-

losophus, qua homo est ita vivit, sed qua

660쪽

' 611 Io H. D a R A E I D I s s. - . divinum quiddam illi inest. Quemadmodum igitur prima illa quae in Academicorum studiorum cursu occurrere diximus diverticula ac instituti mei interpellatio- ines declinare prorsus non potui, ac postea non admodum molest E privarae institutio- viis onera sustinui, alacriter etiam aggredior publicos hoste labores; sperans ita

non minus qnam privatis quibus hactenus me exercui institutionibus , non mea tantum sed aliorum etiam studia nonnihil posse promoveri, atque ad scrutandas nobiscum abditas in naturae puteo veri Causas exstimulari. Quae spes, ne sine causa a me concepta videarpr , exponere in praesenriarum decrevi , quae 8e qualis sit ea naturae contemplatio, quam ut ipsemet sequor, ita Min omnibus iis , qui serio mecum philoi O, phari & supra vulgus sapere voluerint,exi go. Quod argumentum tam scecundum quidem est, ut plene hoc loco explicari iapro dignitate tractari non possit, sed quia nec usus, nec dignitas philosophicae contemplationis percipi, neque ossicium hominis philosophi aliter intelligi potest, quam ex vera differentia , quae inter vu-garem & philosophicam consistir notitiam praecipua quae ad eam intelligendam spectant capita eo usque saltem attin