Proben der lateinischen Novellistik des Mittelalters

발행: 1906년

분량: 235페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

et adiurans illo sancto quod diceret quid quereret ei quis esset, dicit se esse dyabolum, et quod per duodecim annosis expectaverat quando posset deportare dominum illum, sed non potuit, quia singulis diebus septem vicibus cum flectione genuum beatam Virginem salutabat et septem Pater noster dicebat Adjuratus ex parte beate Virginis, cadaver sedum in quo erat relinquens, fugit. 8 s.liae item legitur quod quidam imperator Romanus uxorem habuit pulcherrimam et cassissimam; qui recedens pro negociis imperii, sub custodia fratris sui uxorem et terram dimisit Cujus allectus frater pulcritudine, impetivit eam promissis et minis et violenciis. Cum autem ipsa hecis omnino respueret et se ab eo viriliter defenderet, adveniente imperatore, frater recurrens, ut in a Joseph, crimen retorquens in eam, viro suo eam accusavit; cui leviter credens, eam sibi accurrentem pugnis et pedibus verberans, duobus ejus servis eam tradidit, ut furtive eam in silvam ad ducerent et decapitarent ubi ejus allecti pulcritudine, cum primo eam vellent violare, et illa se pro viribus defenderet et beate Virginis, cui devote servierat, adjutorium alta voce advocaret, quidam nobilis peregrinus transiens et clamorem audiens accurrit, ex ea liberata, occidit servos, et Secumsae adduxit et uxoris servicio eam mancipaVit, et puerum Suum nutriendum tradidit. Quam cum interim impeteret frater domini sui et ipsa non consentiret, sed viriliter cum pugnis cedens se defenderet et sanguinem ei faceret, ille, volens sibi illatam injuriam vindicare, ea dormiente, filium fratris 21 extinguit juxta eam. Ideo dominus ille nausis eam tradidit, ut eam in perpetuum exilium relegaret. Cum autem ipsi eam vellent opprimere vel in mari submergere, ipsa omnino non adquiescente, eam in quamdam insulam dimiserunt, ubi ei in arto posite beata Virgo apparuit, eam confortanS,21 et docuit eam quamdam herbam cognoscere, cujus virtute cumbantur infirmitates desperate, et maxime per hanc leprosi curubantur, peccata sua confitentes. Cum astiqui ad famam

tante curacionis venirent, dominus ejus, adducens fratrem suum, illum qui eam opprimere voluerat et infantem occisae clerat factum pessimum lese Sum, et diceret, cognoscens

192쪽

- 18 eos et incognita ab eis, quod prius ad curam tantam oporteret eum coram fratre suo omnia peccata sua confiteri et Coram astantibus, cum, aliis confessis, id predictum retineret peccatum et nil ei proficeret medicina, dixit illare quod adhuc peccatum hoc retinuerat, pro quo curacio ejus impediebatur. Fratre eo assecurante et monente ut diceret omnia, confessus dictum facinus, a lepra curatur. Ad hanc famam commotus imperator, fratre suo facto leproso corruptissimo, facit eam adduci ad se, honorabiliter rogans eam 8a pro curacione sui fratris cui respondit quod aliter curari

non posset, nisi culpa Sua coram omnibus reconfessa. Cum autem alia confiteretur et id quod in eam commiserat retineret nec curaretur, monente fratre eum et assecurante, vix tandem confitetur scelus in AEam commissum. Mumes autem imperator inconsolabiliter pro ea doleret, non cognoscendo eam ipsa eum advocans, fratre curato temperavit

eum ab odio fratris; et, cum ei colloqueretur, per aliqua sibi data eam cognoscens recepit, in gaudium dolore commutato. Et postmodum facta est monialis, et beatissimeti Marte devotissime servivit.

Item dicitur quod, cum alius propter eadem verba vaccam suam dedisset sacerdoti divisi, et ille misisset vaccam pauperis sibi datam cum suis et grege aliarum, in vespere illa vacca ad domum pauperis omnes illas sacerdotis et gil usque ad centum de aliis adduxit Dixit ille quod illa erat solucio promissi quam Deus ei fecerat; et sic judicio epi copi pro promissione sacerdotis sunt ei adjudicate que erant

sacerdotis.10. I- S. 36.l Dicitur quod quidam paterfamilias uxorem habuitrio adulteram, de qua habere videbatur tres filios. Cum autem aliquando improperaret ei peccatum suum et molestaret eam, ait illa ei , Ut vos habeatis dolorem perpetuum, significo vobis quod unicus istorum trium vester est, alii duo adulteri; et, ut amore unius duobus aliis provideatis, 255 nunquam scietis quis est vester. Quod cum nulla racione vellet ita ei dicere, cum ille in morte faceret testamentum suum, dixit quod omnia bona sua relinquebat illi qui suus

193쪽

quis esset ille, nec ille sciret eis dicere, quilibet eorum in dicebat se legitimum heredem et volebat res omne occupare. Trahuntur ad judicium judex dat istam sentenciam: quod pater mortuus ligaretur ad arborem, et quod quilibet haberet arcum et sagittam, et qui melius percuteret eum medium mereditatem taberet Cum autem duo eorum se traxissent et valde fortiter corpus infixissent, temus dixit quod nunquam ad patrem suum traheret, sed, si qui eum de cetero percuteret, non impune fieret; et hoc dicens flebat Tunc judex judicavit eum verum heredem et alios spurios, quia naturalis instinctus in compassione patris eum ad hoc an impellebat unde propter hoc vulgariter dicitur quod cor

non mentitur.

Audivi hoc exemplum a magistro Nichola de Flavini, archiepiscopo Bysuntino, in sermonibus, quod, cum quidam paterfamilias unicum filium suum egregie maritasset, didisset, an et bonis suis se spoliasset eum investiendo, cum factus esset decrepitus et infirmus, instigante uxore, positus est in vilissimo loco domus, quam ipse edificaverat, et vix potuit habere a filio duas ulnas de burelio, quo operiretur in hyeme Puer autem quidam, filius filii, quem tenerrimeas pater diligebat, hoc notans, flebat, et dicebat quod non cessaret nisi pater suus daret sibi duas ulnas de bureIlo sicut dederat patri que cum ei date essent, puer complicavit et reposuit, dicens quod idem iaceret ipse patri suo cum senex esset ut faciebat ipse patri suo, dans ei duassae ulnas ad cooperiendum.

Cum ego predicarem crucem apud Veraeliacum contrahereticos Albigenses, dictum fuit mihi a pluribus qui illum hominem ibi viderunt, ut dicebant, et multi in pluribus locis didierunt mihi eo tempore hominem vidisse, qui hab

re bat maximum et horribilem bulonem in facie, adherentem ei, et suggentem eum inter oculos, et pedes suos habentem hinc inde in genis ejus quem si laboraret aliquis ab eo excutere, mirabiliter homo dictus cruciabatur. Sed, quia sciebat illum ibi esse divino judicio, visitabat loca sanctorum,

194쪽

- 183 re ut eorum meritis juvaretur et liberaretur; et audivi quod dictus homo nunquam potuit ab illo bufone liberari usquequo transfretavit cum autem intraret Terram Sanctam, dictus bufo divina virtute ab eo cecidit et crepuit. Causam autem referebat dictus homo, ut audivi a pluribus et inae pluribus locis, quia, cum patrem haberet qui multum ab raverat ad eum ditandum et egregie maritandum, cum se exspoliasset bonis suis et ei pater dictus tradidisset, consilio uxoris, emisit patrem de domo sua a se. Cum autem in quodam die parasset sibi et uxori sue pinguem caponem et ad sederet in mensa, paterfamilias pulsavit ad hostium. Cum autem intraret nec posset ei negare introitum, consilio uxoris sue caponem dictum in archa posuit et contexit, ne pater inde comederes. Cum autem pater de domo recessisset famelicus, filius ivit ad archam, ut caponem caperet et 310 comederet Cum autem archam aperiret, invenit in scutellabusonem horribilem, qui, saltans in ejus faciem, eum arripuit, ut supra dictum est nec poterat alico consilio ab eo

liberari, nisi ut supradictum est. Et audivi quod hoc accidit apud Chinon, quod est castrum regium in dyocesi

Audivi a duobus fratribus, a fratre qui hoc se legisse

amerebat, quod, cum uxor cujusdam comitis prole careret et Dominum multum rogasset pro ea optinenda, ne daretur

ei, ad ultimum promisit dyabolo quod eam ei daret si eam 380 ei procuraret quod et fecit. Que concepit et peperit filium,

quem baptizatum vocavit Robertum qui, cum crescere per processum temporis, crescebat malicia plus et plus in eo, ita primo quod mammas nutricum mordebat, post major alios sexuciebat, sos quem occurrebat destruebat et 385 rapiebat, post virgines rapiebat et deflorabat et conjugatas, homines capiebat et occidebat; et cum procedente tempore, cresceret in flagiciis, factus miles, fit magis scelestus. Cum aliquando mater sua ei dixisset, commota ad querela conquerencium de eo, quod pro nihilo circa eum laboraretur, 33 quia constabat ei quod non faceret nisi malum, ipsam impetit extracto gladio, dicens quod aut eam occideret, aut ei diceret cur hoc ei dixerat, et cur esset ita malus. Ipsa autem, uimore serterrita refert quomodo 'um dyabolo

195쪽

dederat, et que supra posita sunt Quod cum audisset in reliciis omnibus ivit Romam, ingerens se quomodo posset musteri pape multinens. Ad ultimum, in quadam processione, per pedes eum arripit, dicens quod prius se occidi mitteret quam non loqueretur ei. Qui, cum audisset eum, misit eum ad quemdam sanctum inclusum qui cumaeo in missa sua rogaret Dominum quod intimaret quam penitenciam es injungeret, quia perplexus erat de hoc quod factum ejus audierat, mittitur ei per columbam viam cana, in qua erat scriptum quod daret ei in penitencia quod de cetero non loqueretur nisi de licencia dicti inclusi,sas quod fatuum se faceret, et injurias sibi illatas a pueris et aliis sibi pacienter portaret, et quod de cetero cum canibus jaceret, et non comederet nisi quod ab eis auferret Quam

cum audiret, accepit penitenciam illam gratanter quasi munus a Deo sibi missum, promittens ut hanc penitenciam allo consummaret Tonsus ut fatuus ab heremita ivit ad civitatem regiam insequius a pueris, ascendit aulam regiam, pugnat cum canibus, rapit ea que eis proiciuntur ab eorum dentibus curiales proiciebant ossa et alia eis, ut viderent pugnam ejus et canum. Cum autem rex perpenderet quod ad aliter non vellet comedere nisi proiceretur canibus, multa eis proiciebat, ut ille quem fatuum credebat ea comederet. Nolebat acere nisi cum canibus sub gradibus, ubi emnoctabat in fletu et oracione. Rex autem, multum ei compaciens, non sinebat eum molestari. Cum autem barbarisso imaerent contra regem, regnum vastando illud, et rex cum suis processisset ad pretium, et Robertus multum ei com- pateretur et oraret pro eo, apparuit ei angelus Domini, dicens ut se sequeretur, et acciperet arma sibi a Deo missa, et iret in adjutorium domini sui, et habita victoria, reponeretata arma unde ea sumere Duxit eum juxta fontem qui erat in fundo regio, et ibi eum armavit armis albis cum cruce rubea et imposuit super equum album. Ipse autem ad exercitum advolans penetravit, fugavit et prostravit hostes, et habita victoria rediit ubi prius erat, et arma cum equosae deposuit ubi dixerat angelus. Hoc autem viderat unica regis filia, que erat muta, de fenestra camere Sue cum autem rex redisset et quereret a suis quis esset miles ille cum armis albis qui sic fecerat, nec posset inveniri, filia muta ostendebat digito fatuum ciuem rex arguehat Cum

196쪽

- 18s ala autem hostes redissent, resumpto majori exercitu, Robertus, admonitus ab eo angelo, iecit ut prius, regem et ejus exemcitum liberans, et omnes hostes superavit Cum autem hoc videret rex, precepit militibus suis ut eum caperent, si aliter non possent eum ad eum adducere, ut eum sublimaret et ago honoraret. Unus autem militum, cum vellet et non valeret eum capere, lanceam figens in crus ejus, eum vulneravit, et in vulnere ferrum lance remansi Ipse autem juxta fontem predictum arma deposuit, ferrum removit abjecit, et mustum supra vulnus posuit; quod videns, filia regis asscucurrit et ferrum rapui Cum autem rex diceret quod si ille miles, qui vicerat, veniret, filiam suam in conjugem ei daret, et heredem regni sui eum faceret, senescallus suus crus suum vulneravit et ferrum cujusdam lance apportavit, de quo miles, dicet hoc bene adveneret, qui Robertumas vulneraverat, non audebat dicere non esse suum. Cum

autem deberet ei puella desponsari, et ipsa signis quantum poterat reclamaret et fatuum ostendens senescallum abiceret, et eam pater verberaret et urgeret, aperui Dominus os ejus, et patri retulit que viderat, et ferrum apponavit, quodas miles recognovit et in hasta sua posuit Divina autem revelacione advenit heremita qui oberio penitenciam injunxerat, precipiens ut loquatur et veritatem pandat, quod vix fecit Cum autem rex vellet ei filiam suam unigenitam dare et mum suum resignare et illud ei dimittere, et ιο homines patris sui, hoc audientes, eum repeterent ut eis dominaretur, noluit eos exaudire; sed cum dicto heremita,

relictis omnibus ivit et heremiticam duxit vitam. 4. I S. 148.lUnde audivi a fratribus quod, cum quidam heretici in terra Albigentium jactarent se coram suis credentibus deae exteriori affliccione, affuit quidam oculator, qui dixit quod probare roncinum suum meliorem ipsis, quia, si ipsi non

comederent ames, nec ipse, nec vinum biberet, nec eciam

panem comederet; si male jacerent, et ipse prius; sed hec omnia plus debebant proficere equo suo, et omnia aliaud dura et aspera, quam eis, quia ipsi non credebant, Sed fidei articula discredebant: cum autem sine fide nil posset Deo placere, nil quod ipsi facerent Deo placere poterat, sed facta roncini sui Deo plus placere poterant, quia, etsi

197쪽

non credebat, tamen in nullo discredebat, et ita et in factis vis et in fide melioris condicionis erat eis. 5. I S. 15 4 Audivi a quodam fratre, qui et scriptum se vidisse asserebat, quod quidam miles dives, juvenis, delicatus et litteratus incepit cogitare de vanitate mundi, et quomodo

vix aut nunquam posset in statu illo salvari, et quod beatiae erant pauperes, lugentes et tribulacionem pacientes Volens peccata sua lugere et divinam consolacionem promereri perlucium, latenter recedens a patria sua, venit Constantin polim. In ejus introitu invenit pauperem carbonarium, cui commutavit vestes suas bonas pro suis pravis: intrans,

4s fecit se fatuum. De die a pueris fustigabatur, irridebatur et flagellabatur miserabiliter, nil eos ledens de nocte, super fimarium jacens, invigilabat fletu et oracioni de die redibat ad agonem et ludibrium puerorum. Cum autem duo filii imperatoris ibi litigarent, minor occidit majorem; qui ad G ultimum compunctus, vi Romam. Cumque papa remisisset ad patriarcham suum, qui misit eum ad quemdam heremitam Emmium, ille misit eum ad extremam partem solitudinis in iace, ad quemdam alium tanti meriti, quod

crebras habebat divinas revelaciones et consolaciones, et a singulis diebus panis celestis mittebatur ei. Cui cum o latum esset de adventu ejus, precucurrit ad eum: tunc panis eis ab angelo duplicatus mittitur; post refectionem mutuam, colloquia et oraciones, Deo revelante, mittit eum

ad militem dictum, qui se fatuum fingebat, et docuit eum 440 quid faceret, et quod dictum militem inveniret in tali fimario. Qui veni Constantinopolim latenter, ei circa primum sompnum venit ad dictum imarium. Videt quem querata surgentem et euntem ad ecclesiam Sancte Sophie,

et videt duos choros psallencium eum precedentes, aperienteS445 ecclesiam et sedem ei ad orandum preparantes. Cum autem diu perseverasset in oracione et prope matutina emet, in rexit, cum dictis choris regrediens, qui firmantes ostia, celos ascendunt. Ille autem ad imarium suum regreditur; quem dictus juvenis subsequitur, procidens ad pede Sum. 45 Quem credens primo pueros, clamabat nondum esse diem; audiens autem quis esset et causas te, et a quibus missus esset, et que viderat, consuluit ei quid ageret injungens ei

198쪽

- 187 et per juramentum constringens eum ne cuiquam in vita sua facium suum revelaret De consilio ejus, suo hospiti 455 manifestavit quis esset; et cum multi, patre ejus moriuO, pro imperio litigarent, eo quod non inveniretur heres, imperium repetivit et obtinuit. Factus autem imperator, videns hominem Dei conspui, flagellari, etc., nec audenSpropter suum riuramentum signa recognicionis exibere, M uherrime eciam inter epulas flebat, vel eciam quando ei illatas injurias audiebat Quadam autem die, cum audisset bonum illum fatuum defunctum, prosiliit et ad funus currit,

nens et patrem suum proclamans, revelando factum Suum. Inventa est autem quedam carta in manu ejus, in qua erat 465 scriptum quis et unde esset, et quare sic se abjecisset Imperator autem, ex una parte funus portans eum honorifice sepeliri fecit, et ipsum Dominus multa miraculorum gloria decoravit

Et nota quod, cum quidam claricus sanctissime viveret, et ita quod et dyabolus invideret, procuravit et laboravit temptando eundem quod in peccatum grave esset delapsus. Cum autem dyabolus vellet eum confundere, et aSSumpta

humana Specie, eum coram Suo episcopo accuSaSSet, et

assignata esset dies in qua que dicebat dyabolus debebat

475 probare, afferen carta Sum coram judice, in quibus continebantur locus et tempus et persone quibus scientibus peccaverat, dictus clericus, Viden Se in arto poSitum, o fessus est omnia, dolens et proponensio redire ad peccata. Cum autem essent coram judice, et Gabolus diceret seis habere multa contra eum que poterat probare per scripta et testes, revolvens scripta sua, invenit ibi omnia deleta, dicens: Certe hodie erant omnia que habebam contra istum hic scripta sed nescio quis omnia hec delevit. Et, hoc dicto, evanuit Clericus autem in secreto confessionis si omnia hec episcopo narravit Item dicitur de quodam sancto patre quod, cum aliquando esset occupatus in alico opere cum fratribus, et tradidisset oblivioni dicere nonam suo tempore propter occupacionem, vidit dyabolum transeuntem ranie me et is ferentem unum librum maximum ad modum rotuli super humerum suum, qui videbatur magnus ad modum turris;

199쪽

- 88 et adjuravit eum in nomine Domini ut dimitteret librum illum. Et cum revolveret librum, invenit in una pagina ejus scriptum quod ipse, illa die et hora qua debuerat, ae nonam non dicera Ipse autem statim prostratus pedibus socii sui, suam confessum si negligenciam; et statim inrotulo dyaboli respiciens, invenit quod prius erat ibi scriptum

deserum, et ex hoc novit virtutem confessionis. item dicitur quod, cum quedam vidua familiarissimaeo esset cujusdam episcopi propter religionem que credebatur in ea, cum instigante dyabolo, peccasset cum proprio filio et prolem inde lasciuisset, idem dyabolus, volens eam -- fundere et per hanc religiosas personas interminare, inhumana specie venit ad episcopum, dicens quod eam prosus baret ipse, die assignata, pessimam meretricem. Cum autem aecumasset eam, assignatur ei dies ad probandum dicta contra eam. Dyabolus, colligens et in scripto redigens acta eius et omnes peccati ejus circumstancias, ad diem venit: illa autem, videns sibi diem instare, confessa est peccatum M suum Gabolus autem, ea veniente ad diem, aperiens cartas suas, invenit omnia que contra eam habebat deleta, insuper

nec eam agnoviti

cum autem masculus recessisset de nido ad patium, a fit culus alius nidum intrans, commiscebatur cum ciconia;

que statim ad fontem ibi propinquum, antequam veniret eius masculus, descendens, se ibi abluebat Cum autem hoc frequenter fieres et monachi hoc perciperent, imp dierunt eam ne se in fonte posset lavare, quoumue a reo cuius ejus venisset; qui statim adulterum percipiens, ab ea recessit, et alias ciconias in maximam multitudinem congregavit, que in prato vicino, ibi spectantibus et mirantibus multis, ad invicem deriserunt, et illos duos qui quasi in adulterio se commiscuerant, postquam diu hinc inde cum 525 rostris strepitassent, in medio positos, ad ultimum in eos irruentes, deplumaverunt et laceraverunt et occiderunt, quasi

esset sentencia data contra e .

18. - S. 177.l Audivi quod vetula habebat gallum qui optime horas noctis distinguebat, et circa primum Sompnum alte cantabat,

200쪽

- 189 5a et sic vetulam excitabat, quod post non poterat quiescere; que cogitans quomodo contra hoc remedium apponeret, accipiebat eum et immergebat in aqua, et sic gallus non audebat in hora cantare, sed tardius alia hora cantavit. Item et dici vetula eum immersit, et sic similiter fecit in m aliis horis usque ad diem, ii quod gallus non cantabatusque ad diem. 9. - . 78.lIiem audivi quod, cum quidam rusticus super asinum veniret ad forum, tres latrones condixerunt quod furarentur ei asinum duo quorum, cum essent in pressura homini, in M verbis eum posuerunt, e multa ei proponentes, ita attentum eum reddiderunt, quod dimisit a manu capistrum ire. Duo autem discingulaverunt asinum, et rusticum in sella defer hant tercius ei asinum, et rusticum in sella deferebant; tercius ei asinum subtraxit per capistrum. Cum autem 545 Ionge esset ab eo, duo qui eum portabant dimiserunt rusticum in densum lutum. Sic cum homo convenit adorandum et emendum per oracionem bona spiritualia et elema, cogitaciones carnales et sordide quasi ponunt eum in verbis ex una parte mundus suggerit terrenas et curiosas 550 et vanas ex alia parte cum iis attendit anima, et dimittit ire capistrum regiminis racionis Dyabolus cor rapit fatuum, ut asinum fur, et homo miser, dimissa oracione, cadit in alia parva desideria et immundas affectiones. 20. - S. 195.lItem fabulose dicitur quod, cum homo per desertum 555 iret, invenit serpentem frigore afflictum, jacentem quasi

mortuum; quem compassus cum in sinu Suo foveret, calefactus circumvolvit eum, resumptis viribus, eum intoxicans. Qui, cum eum argueret de ingratitudine, respondit: isTu scis quod natura mea est quod non noceo nisi cal 560 factus, et tunc venenum effundere neccesse habeo; non

inculpes me si naturam meam feci, sed tibi impula, qui me calefecisti et fovisti. μ24. - S. 205.JItem de alia magister Jacobus dixit quod, cum litigaret sepe cum viro, vocabat eum sediculosum Ille autem

SEARCH

MENU NAVIGATION