Proben der lateinischen Novellistik des Mittelalters

발행: 1906년

분량: 235페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

181쪽

32. - No. 25s.l Audivi de quadam muliere que conquerebatur coram judice de juvene qui ei, ut dicebat, violentiam intulerat et ipsam oppresserat. Juvenis autem negabat cui judex ait: si . Da illi decem marcas argenti ut satisfacias de violentia quam ei intulisti. Quibus receptis illa gaudens recedehat Tunc judex ait juveni . Sequere eam et aufer illi pecuniam. Illa vero cepit fortiter resistere et clamare ita quod hominibus accurrentibus, juvenis non valuit illi pecuniam auferre. 615 Cum autem juvenis et mulier adducerentur ante judicem, dixit judex: . Mulier quid habes, quid petis, quare modo ita fortiter amabas p Cui illa: Domine, quia iste volebat mihi peccuniam auferre sed ego fortiter restiti et clamavi ita quod non potuit prevalere. Cui Judex: G, Redde M pecuniam juveni, si enim prius ita fortiter repugnasses et clamarre, nunquam opprimere te potuisset, sed tu plus diligis pecuniam quam castitatem. Et ita juveni a judice

cum pecunia recessit.

Aliquando autem demones peccata hominum cogno sae centes accusant eos ut morti tradantur, et spatium penitentie non consequantur; unde audivi quod quedam valde religiosa quondam erat in civitate Romana, que parvulum filium habens, semper illum secum in lecto nocte ponebat quou que adultus fuisset; unde dyabolica suggestione quadam 630 nocte accidit quod mater ex proprio filio concepit. Timens autem dyabolus ne penitere eo quod multis elemosinas iaciebat, et Beatam Virginem frequenter salutabat, tran figuravit se in speciem scolaris, et veniens ad imperatorem Romanum, ait: Domine, ego sum peritissimus astronomus 63 ita quod nunquam fallor; scio futura predicere, furta latentia revelare, et multa alia novi, que certo experimento cogno cere poteritis, si me de familia vestra retinere volueritis. Imperator autem suscepit eum gaudens, et ille cepit ei multa vera predicere, et furia abscondita revelare, ita quod imp 640 rator ei per omnia credebat, et ipsum pre omnibus familiaribus honorabat Quadam autem die ait imperatori:, Domine, mirum est quod civitas ista non absorbetur a terra; quedam enim detestabilis mulier est in illa, que ex

182쪽

- 17 proprio filio concepit et peperit. Imperator hoc audito, 645 Vocata muliere, valde mirari cepit eo quod domina illa inter alias Romanas mulieres religiosissima haberetur, et tamen credebat clerico suo quia nunquam percipere potuit quod ei mentiretur. Cum autem vidua illa inducias respondendia imperatore via obtinuisset, civit cum lacrimis ad con- ω fessione , et die ac nocte cepit Beate Virgini supplicare ut eam liberaret ab infamia et a morte. Die autem assignata non invenit aliquem de amicis suis qui auderet ire cum ea, vel clerico imperatoris se opponere, quia omnes credebant ei tanquam prophete Cum autem cingrederetur domum 655 imperatoris, cepit demon expavescere et fremere. Cui imperator ait is Quid habes 3 At ille obmutuit. Apropinquante autem muliere cepit dirum ululatum emittere, et ait:. Ecce aria cum muliere illa venit, et eam per manum tenens adducit Et hoc dicto, cum turbine et fetore recedensae disparui Et ita supradicta vidua per virtutem confessionis auxilio Beate Virginis a morte et infamia liberata, postmodum cautius in Dei servicio perseveravit Aliquando autem hujusmodi vetule pessime simulant se divinare ut pecuniam extorqueant ab illis qui illas curiose interrogant 34. - No. 277.les De quibusdam tamen audivi quod multa illi promittunt, in voto se astringunt, et postea in detrimentum animarum Suarum votum frangunt, fraudem faciendo illi illudere volunt, similes cuidam viro et uxor ejus, qui cum Deo vovissent quod non nisi in magnis sollempnitatibus vinum si hiberent vel forte cum mercatum facerent Cum paucis diebus aquam bibissent cepit homo uxori dicere: Non possumus hodie omnino abstinere, faciamus mercatum ut possimus bibere vinum. Et vendidit uxori asinum suum. Sequenti autem dies dixit uxor marito Eme asinumen tuum et bibemus vinum. Et ita omni die faciebant me catum ut vinum bibere possent 35. - No. 282.l Narravit mihi quidam valde religiosus quod in partibus quibus commoratus fuerat, accidit quod quedam honesta et religiosa matrona frequenter ad ecclesiam veniens die ac eae nocte devotissimes Domino serviebat Quidam inutem

183쪽

religionis habebat et revera ita erat. Cum autem in ecclesia frequenter de hiis que ad religionem pertinent mutuo loquerentur. diabolui invidens honestati et fame eorum 685 immisit eis vehementes temptationes, ii quod amor spiritualis

convemus est in carnalem. Unde condixerunt sibi et assignaverunt noctem in qua recederet monachus a monasterio cum thesauro ecclesie, et matrona recederet a domo sua cum Summa pecuniae quam auferet clam marito. Cum M autem Sic recederent et fugerent, monachi surgentes ad matutinas viderunt archas fracias et thesaurum ecclesie portatum, et cum non invenirent monachum festinantersecuti sunt eum. Similiter et maritus dicte mulieris videns archam suam aperiam et pecuniam ablatam secuius est M uXOrem Suam, et apprehendentes monachum et mulierem cum thesauro et pecunia reduxerunt et in arctis carceribus posuerunt. Tantum autem fuit scandalum per totam regionem

et ita omnes infamabant religiosas personas quod longe majus dampnum duit des infamia et scandalo quam de

700 ipsorum peccato. Tunc monachus ad se reversus cepit cum

multis lacrimis rogare Beatam Virginem, cui semper ab infantia servierat et nichil umquam tale illi acciderat, similiter et dicia matrona cepit auxilium Beate Virginis instanter implorare quam frequenter diebus ac noctibus consueverat 705 Salutare, et coram ejus magine genua flectere. Tandem Beata Virgo valde irata eis apparuit et postquam ei multum improperavit: Remissionem, inquit, peccati vobis obtinerea filio meo possum, sed quid possum facere de tanto scandalo Vos enim detere fecistis nomem religiosarum 710 personarum coram omni populo, ita quod de cetero religiosis personis non credetur hoc est enim quasi dampnum inr cuperabile. Tandem orationibus earum pia Virgo devicta compulit demones qui hoc procuraverant venire injungens eis quod sicut religionem infamaverant, ita quod infamia

715 cessaret procurarent illi Vero cum non possent ejus imperiis resistere, post multas anxiestates et varias cogitationes, reperta via quomodo cessaret infamia, restituerunt nocte monachum in ecclesia et archam fractam sicut prius erat reparantes, et in ea thesaurum imponentes; archam etiam 720 quam matrona aperuerat clauserunt et erraverunt et pecuniam in ea reposuerunt, et in camera sua et in loco ubi nocte

184쪽

- l73 orare solebat mulierem posuerunt. Cum autem monachi reperissent domus sue thesaurum et monachum qui sicut consueverat Dominum exorabat, et maritus uxorem reperiret 785 et thesaurum, atque pecuniam Sicut prius fuerat invenissent, ceperunt obstupescere et ammirari, et currentes ad carcerem

viderunt monachum et mullierem in compedibus, sicut prius eos dimiserant; sic enim videbatur eis quod unus demonum transfiguraverat se in speciem monachi, et alius in speciemetae mulieris. Cum autem tota civitas ad videnda mirabilia convenisset, demones, omnibus audientibus dixerunt: Recedamus, satis enim istis illusimus et de religiosis personis mala cogitare fecimus. Et hoc dicio, subito disparuerunt omnes autem ad pedes monachi et mulieris inclinati veniamd postulaverunt. Ecce quantum infamiam et Scandalum atque inestimabile dampnum clyabolus contra religiosa personas procurasset, nisi Beata Virgo succurrisset.

36 No. 289.lValde quidem difficile est ut a malis parentibus non comimpantur filiit Undes legitur χει quodam momineu bono, qui simplex erat valde et timens Deum, et cotidie

laborans in agro de labore manuum mediocriter vivebat. Uxor autem in domo remanens tota die cum eccatoribus manducabat et bibebat, et, quecumque maritu ejus poterat acquirere, luxuriose vivens consumebat Accidit autem quod 7Emortuus est uterque, et reliquerunt unicam filiam quam hahebant. Que cepit cogitare utrum vitam patris aut matris sue deberet imitari Dyabolus autem ante oculos ejus ponebat quod vita patris ejus dura nimis et aspera fuisset, et quod in dolore et miseria semper vixisset mater verorae ipsius in magnis deliciis et gaudio et in magna felicitate vixerat Et jam pene adhuc animus ejus inducebatur ut, contempta patris conversatione, matrem imitaretur. Proxima vero nocte angelus Domini apparuit ei in sompnis, et videbatur ei quod duceret eam ad quedam fetida et horribiliad loca tormentorum, ubi inter alios dampnatos videbat matrem suam nigerrimam igne intollerabili igne succensam, et e pentes omnia ejus membra morsu amarissimo corrodebant et laniabant Tunc illa cepit quasi ululando clamare: . Veni, filia, quia propter viles et transitorias delicias sine rad fine cruciabor, et nunquam veniam obtinebo. Cave igitur,

185쪽

- T filia mea, ne miserabilem et turpissimam vitam imiteris, quia nullo modo posses evadere cruciatus ternos. P Lmodum videbatur illi quod duceretur ad locum amenissimum et gloriosum, rubi rim consortio sanctorum et honorum et spirituum videbat patrem suum sole splendidiorem, gloria et honore coronatum. Cui angelus ait: Cujus vitam

vis imitari patris tui aut matris p Cui illa: Domine, uro

vobis, promitto quod nunquam matris me vitam imitabor, sed exemplo patris mei in penitentia et labore vitam meam In Volo consumare. Mane autem facio, quicquid hahebat pauperibus erogavit, et artissimam vitam ducens in spelunca se reclusit De hiis ergo parentibus qui secundum carnem filios suos diligunt et de animabus non curant, sed malum exemplum eis prehent, ait Dominus . Qui non odit patremri et matrem propter me non est me dignus. μ37. - No. 296.l De quodam alio audivi qui, cunctis que habebat cum declis amissis, ceperit desperare et blasphemare Deum, atque invocare dyabolum; et cum accessisset ad quemdam judeum magnum, dixit ei judeus: Nega Christum et matrem ejus No et sanctos, et ego laciam quod plura habebis quam ante habuisti. Qui respondit: se Deum et Sancto negares Sem, sed piissimam ejus matrem nullo modo negarem. Quo audito, judeus iratus expulit ipsum. Cum autem quadam die ante maginem eate Virginis transisset, mago quasi rae gratias referens illi inclinavit, et hoc quidam dives homo qui erat in ecclesia vidi Cum autem alia vice ante m ginem transiret iterum mago inclinavit illi, predicto divite hoc vidente, et valde ammirante, et vocato illo, qui nudus erat, et quasi ribaldus incedebat, ait illi: 4 Que sunt hecra mirabilia quod mago illa bis inclinavit tibi Θ Cui ille

respondit: Nescio quare hoc fecit pessimus enim peccator Sum et omnia bona paterna luxuriose vivendo et cum declis ludendo amisi. Cui dives . Quomodo potest hoc esse piecisti unquam aliquod servicium Beate Marie Θ At ille:

rae , Nec Deo, nec illi Servivi. Et tandem recordatus, ait: hQuidam judeus voluit me divitem facere, si negarem Beatam Mariam, sed malui pauper remanere quam illam negare. Et valde compunctus dives ait: Bene fecisti.

186쪽

- 75 Et filiam suam cum multis divitiis illi dedit, et ita, Beatasae Mari procurante. longe ditior factus est quam Judeus facere noluisset. Ecce quam bonum est servire Beate Virgini et ipsam honoraret

ed tam de la Marche.

Item audivi a quodam magistro, qui ostendit hoc luculenter metrice compositum, quod quidam miles fuit raptor et laiciosus, qui ad instinctam uxori Sue, que valde devota erat, venit ad confitendum episcopo suo; qui cum reus esset multorum homicidiorum et aliorum scelerum, nec vellet ire Romam vel aliam penitenciam facere condignam, ait ei episcopus, confisus de Domino, quod in iacto suo aliquod consilium deberet apponere: Tu, inquit, qui tot noctes in servici dyaboli vigilasti, velles tu saltem id hoc modicum iacere, quod per noctem integram in Dei servicio in ecclesia vigilares, nulli alii loquens vel intendens nisi Deo et sanctis ejus, rogando eos pro tua salute Et hoc solum ibi injungimus pro remissione Omnium peccatorum. Tunc ille, cogitans de bono foro quod sibi fiebati et de lenitate et brevitate dici penitencie hanc gratanter accepit; quem episcopus in ecclesia introduxit, firmatis

hostiis, et precepit ne omnino usque in mane alicui loqueretur, nisi, ut dictum est, usquequo ipse ad eum rediret facto mane. cum autem usque circa mediam noctem miles id coram crucifixo in pace orando vigilasset, ecce quedam claritas incepit per ecclesiam fulgere quasi si diesceret, dyabolo procurante, et visa est ei porta aperta et homines et mulieres quasi ingredientes ad orandum incepit audire quasi strepitus quadrigarum multarum, et visum fuit quod intrarentri ecclesiam mercatores, qui dixerunt quod missi erant ab uxore Sua quia mercatore erant, ducentes multa quadrigas, et volebant eum habere pro guidagio et conductore per terram vicinam, et dare sibi de pecunia sua ad beneplacitum suum. Cum autem videretur ei quod dies non ita cito

187쪽

- 176 a deberet esse et quod nec episcopus ad eum venerat, cogitavit apud se quod nullo modo penitenciam suam frangeret Cum autem illi sollicitassent eum qualiter esset re ponderet, et ipse immobiliter oraret, indignantes recesserunt; et quasi ad domum ejus euntes, adducunt ei unum dyabolumae in speciem uxoris transfiguratum, et alium in speciem pueri sui parvuli, quem maxime diligebat, quem portabat inter brachia mater et dixit ei uxor: Domine, quid respondebitis istis mercatoribus Modo juste potestis lucrari, qui solebatis aliena rapere. Similiter puer pomum ei porri- ω gehat, et ei applaudebat, et ei loquebatur balbuciendo. Cum

autem nec per hoc stupens se moveret aut loqueretur ei incepit uxor flere et se miseram dicere, pro Viro suo, qui loquelam amiserat et sensum; et cum nec sic ille loqueretur mutant se demones in similitudinem episcopi et 4 clericorum, et venit ad militem ille iactus episcopus cum clero suo, dicens: Benedicite, fili benedicat tibi Dominus; quomodo fuit tibi Θ et hujusmodi Obstupuit miles, et hesitans diu si responderet, quia non videbatur ei nox transisse, rogabat intra se Dominum ne deciperetur, et delis beravit se primo signare quam loqui quod cum faceret, confusi demones invertunt se in horribiles species, militem

verberantes usque ad moriem et eum acerrime torquentes. Cum autem ad crucifixum oculos elevaret et Jhesum crucifixum et matrem ejus in suum adjutorium advocaret, confusio cum maximo sonitu fugerunt. Mane autem facio, aperiens

episcopus ponas, venit et invenit eum quasi mortuum, qui, reversus ad vires, retulit qualiter sibi fuerat; et cum epi copus diceret ei quod ei aliam penitenciam non injungeret, ille in artissima penitencia permansit, dicens quod magis εο vellet mori quam demonibus tam crudelibus servire de

cetero vel in manus eorum cadere.

ambiens episcopatum, insidiabatur episcopo suo, bono viro 66 et seni, quomodo eum occideret; et cum consuevisset dicius episcopus venire ad matutinas et revenire alios, ad salutandam beatam Virginem, et intrare per quamdam portam veterem, collocavit de nocte archidyaconus lapidem

188쪽

- 177 super portam dictam et veniens episcopus, ut OnSumeral, et et aperiens portam, lapide cadente, excerebratur et moritur. ArchidyMonus cum multo labore optinet episcopatum; cumque confirmatus gaudens obtineret et faceret convivium recepcioni Sue, quidam princeps serviens in mensa coram

eo, flexis genibus, subito rapitur ante tribunal summi judicis et et videt ibi beatam Virginem Mariam, cum innumera multitudine sanctorum et angelorum, adducentem dictum epi copum ponantem cerebrum suum in manibus suis; et dixit beata Virgo is fili, adhuc recenti sanguine et vulneribus et cerebro hujus mei militis, cujus hec sunt vulnera, hicae sanguis, hoc cerebrum, crudelis et proditor homicida gaudet se optinere pontificalem ejus dignitatem. Respondit Dominus , Quem mittam, et quis ibit vobis pq Tunc beata Virgo ait: Ecce hic servitor suus. Cui Dominus precepit in pena mortis ut citet dominum suum peremptorie, ut a cito veniat coram eo de iam nephando crimine responsurus, et ei causam coram omnibus exprimat. Qui statim rediens, turbatus infremuit tremuitque, et cutellum quem tenebat ad serviendum projecit, amarissime flens. Rogatus ab omnibus et eciam ab ipso episcopo, causam pandit; qua audita, s episcopus, Subita morte percussus, ibi coram omnibus

mortuu est.

Nota quod in civitate cujusdam regis magne erant nundine, ut dicitur filius autem regis cum sociis suis ivit per nundinas videre diversitatem mercium, si forte aliquidae ihi videret quod ei placeret; et cum pertransiret, vidit domum mirabiliter ornatam et paratam pannis sericeis et deauratis, tamen intus vacuam. Admiratus intravit nil vidit intra, nisi senem in cathedra sedentem et in manu librum legentem et tenentem, a quo quesivit quid sibi velletiae hoc. Respondit quod domus ista erat in qua vendebantur preciosiora et utiliora que essent in nundinis, maxime hominibus qui aliquos habent regere, et, si ipse vellet emere, venderet ei centum libratas et plus et dixit quod merces ejus erant sapiencia et prudencia. Iste emit centum 10 libratas. Scripsit senex in cedula hoc cin omnibus factis tuis considera, antequam facias, ad quem finem inde venire valeas; inmeren quod, si hoc Semper haberet re oculis,

189쪽

- l78 plus posset ei valere quam unum regnum. Juvenis, mortuo patre, rex fuit factus; verba ista scripsit in mensis, in m mappis et mappulis et in aliis rebus ubi potera Cum autem harones ejus conspirassent contra eum, fecerunt pactum cum arbitonsore ejus quod eum occidere Cum autem hoc vellet facere et vellet faciendo barbam ejus guttur amputare, legit scriptum quod erat in mappula, etus incepit stupere, fremere et tremere quod rex advertens, fecit eum teneri et urgere usque dum veritatem diceret; qui proditores suos fecit capi, et ipse a morte liberatus est. Hoc exemplum predicabat, ut audivi, frater Symon pueris de melio.

4. - . 84.luo Quidam miles devotissimus fuit in Francia qui in die Natalis, cogitans in matutinis de infancia Domini et partu

virgineo, in tantum excessum amoriS, ut audivi, raptus est, quod videbatur eum habere pre oculis, et clamaret gallice coram omnibus, iterans et iterans: Berctfis rensant . . 125 Quidam clericus secularis, in quadam neccessitate

positus, ut audivi ab eodem vovit Deo et beate Virginiquod serviret ei in religione. Cum autem intraret ordinem Predicatorum et graviter temptaretur, consueverat venire coram amagines beates Virginis rus oracionem: ibi, aduo memoriam insancie Salvatoris, consueverat recipere consolaciones. Aliquando, cum victus templacione, occulte recederet et fugeret, cogitavit quod non acceperat licenciam ab illa magine unde reversus, flexis genibus, dicebat quod non poterat ultra morari ibi, et vadens osculari pedes 13 ymaginis, et pueri et beate Virginis accipiendo licenciam, tantis lacrimis fuit perfusus et gracia, quod ita omnino post recessit illa templacio, quod pro toto mundo non exiret. s. - S. 6.l Audivi quod quidam magnus clericus predicator crucis hoc predicabat, quod legitur in hystoria Arturi, quod con-

14 suetudo ejus erat quod differebat comedere quousque aliquid novum et mirabile veniret ad curiam suam. Cum autem expectaret hoc, ecce navis quedam applicuit sine gubematore et ductore. Mirantes et occurrentes milites invenerunt in navi illa militem ibi jacentem, vulneratum et

190쪽

- 179 145 lanceatum et cruentatum. Cum autem respicerent in ejus elemosynariam, invenerunt ibi litteras ubi continebatur quod defuncius ille petebat justiciam a curia ab eis ibi contentis, qui injuste eum occiderant que littere animaverunt totam curiam ad sumendum arma in uicionem sanguinis inno- 15 centis. Hoc autem si non fuit ad litteram, verumptamen similitudinarie, quia Christus, pugil noster, in navicula crucis apparet, pro nobis innocenter occisus a Judeis et gentibus; quod ostendunt nobis euvangelia sacra, que decordis ejus elemosynaria, tanquam hujus prodicionis littere,156 exierunt. Hec ad accipienda arma pro hac prodicione vindicanda corda nobilia debent multum movere. 6. - . 04.lIn comitatu Nivernensi, anno Domini . cc xx' 'fuerunt tres fratres a quodam castellano exheredati facti sunt schivi, multa mala facientes duo eorum, capti, wS-lae pensi sunt tercius, confessus cuidam religioso, dicebat quod penitenciam libenter faceret, sed cessare non posset usquequo fratres suos vindicasset et occisorem occidisset. Cum autem postea a familia militis occisoris fratrum ejus inventus esset totus vulneribus dissipatus et evisceratus, captus, nullo, vulnere poterat occidi vel loquelam amittere, sed dicebat quod non possent eum occidere nisi sacerdotem prius haberet, cui confiteretur et eucharistiam ab eo reciperet dictis, affuit sacerdos, cui dixit quod beate Marte 'at Vigilia ejus in pane et aqua, ut eum mori nonini Atteret sine confessione et communione, et hoc votum malefactis suis nunquam voluerat transgredi pro aliqua

neccessitate facia autem confessione et recepta communione,

statim mortuus est Militem illum, dictum dominum Petrum, qui suspendi fecerat duos fratres, dicit ille qui scripsitim miraculum se vidisse et hoc ab illo audivisse. 7. - . 10.lItem dicitur quod quidam miles fuit, dominus cujusdam castri in Alvemia, cui dyaholus in humana specie

servivit per duodecim annos, volens deferre eum, Si eum aliquando inveniret immunitum, propter maleficia sua. Cum ne hoc revelatum fuisset cuidam sancto viro, accessit ad castrum, dicens se velle loqui cum familia ejus. Cum autem dyabolus

SEARCH

MENU NAVIGATION