Proben der lateinischen Novellistik des Mittelalters

발행: 1906년

분량: 235페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

161쪽

- so udo laeto mala uocauit generum suum carpentarium et ait ei: . rarissime, iam filiam meam virginem in uxorem accepisti. Ecce dabo tibi istam amisiam , quam ei satis pulchram ostendit. Camisia ista habet talem virtutem. Si claris ea toto tempore vite me, numquam 'ocione indigebit nec uae frangetur nec consumetur, quamdiu te fideliter habes cum uxore tua, et ipsa similiter. Si vero, quod absit, aliquis ex uobis matrimonium violauerit, statim amisia deturpetur et indiget locione sicut ceteri panni. Carpentarius hec audiens gratanter camisiam accepit et ait is rissima mater, pulchrum 1310 donum michi dedisti. Iam nullus nostrum poterit matrim nium violare, quin per amisiam sciatur. Statim infra paucos dies carpentarius uocatus erat festinare ad curiam imperatoris, ut palacium suum construeret Carpentarius camisiam secum recepit et uxorem in domo sua dimisit, ut 1s15 familiam regeret Cum autem ad imperatorem venisset, cum eo conuenit, ut secum staret, quousque palacium finitum fuisset Carpentarius iste die ac nocte viriliter laborabat et in omni opere camisia utebatur, sudores diuersos emisit,

sed in nullo amisia deturpabatur. Admirabantur multi, imo quod numquam amisiam lauari fecerat et lamen in omni mundicia et candore stetera Venit quidam miles ad eum et dixit: Magister, dicas, rogo te, quomodo potest hoc esse, quod in continuis laboribus permanes ac sudoribus et tamen amisiam quam numquam lauas 3 Respondit: ura. Quia locione non indiget Respondit miles , Que est causa huius rei 3 At lle: Scias, quod ab illo tempore, quo orem meam desponsaui, mater eius michi istam camisiam dedit, que talem virtutem habet, quod, quamdiu inuicem fideles sumus, numquam locione indiget amisiauae mea. Sed si semel ego vel illa matrimonium violaremus, statim indigeret locione sicut ceteri panni Miles intra se cogitabat: Ego faciam te amisiam tuam lauare, sicut iaciunt ceteri homines. Statim perrexit ad domum carpeniarii. Illa vero satis gratanter eum recepit Miles statimum de amore inordinato ei loquebatur. Que ait: Domine, numquid illud erat negocium tuum, quare huc venisti 3 Qui dixit: Eciam, domina. Quare si uoluntatem meam perfeceris, te ad diuicias promouebo. At illa: Fiat ital Requirit locum priuatum et dixit: Veni mecum, et te in

1340 cameram priuatam introducami Ille vero concessit. Mum

162쪽

- s autem introductus fuisset, illa hostium ausit et ait . Ibi exspectabis, quousque tempus habuero, quando te liberare possim. Domina ista singulis diebus eum visitauit et pane et aqua sustentauit Ille vero sepius ei preces fundebat, ne ut eum abire permit m. 109ν.itere At illa: Deo meo uoueo, quod ibi exspectabis, donec dominus meus de imperatore venerit Et tunc videbo, in quo sinu sit camisia domini mei. Post hec cito secundus miles quesiuit a carpentario eandem questionem, quare camisia sua locione irae non indigeret. Ille vero respondit ei sicut primo militi. Miles hec audiens statim ad domum eius perrexit cogitans, quomodo eam seducere posset, quod ei consentiret Multa promisit. Illa vero cum voluntatem eius vidisset, in eandem inmeram cum priore eum inclusit ac pane et aqua susten- irae lauit Deinde venit tercius miles et eandem questionem a carpentario quesivi Responsum erat ei sicut duobus primis. Ille vero statim ad domum eius perrexit et dominam

solicitauit, in quantum potuit Sed nichil ei valuit, et eciam eum cum prioribus inclusit De istis militibus absentibus

irae iacia est magna commocio in domo imperatoris. Vnde post hec consumatum est palacium imperatoris carpentarius Vero accepta mercede et licencia domum perrexit Domina Vero, VXor eius, non modicum gaudens eum honorifice recepit et de statu suo quesiuit Ille respondit: Bene peruae omnia. Illa uero respexit amisiam uidensque eam satis

mundam ait: Benedicius deus Apparet enim in ista emisia, quod amor durat inter nos et est dilectio vera. μQui ait is fissima, dicam tibi aliquod. Cum essem in palacio monstruendo venerunt ad ises III milites, unus1M post alium, et de camisia mea queSierunt, quando eam semper candidam et mundam viderunt is vero Veritatem respondi, et ab illo die recesserunt et amplius non sunt visi. At illa: De illis tribus militibus dicam tibi pauca Ipsi ad me venerunt, unus post alium, et

1375 multa michi promiserunt, ut eis consentirem vero .a penden amorem tuum nolui eis consentire, sed eos inclusos teneo in quadam camera et pane et aqua Sustentavi. Carpentarius iec audiens gauisus est valdes de constanticia uxoris et quod milites a morte saluauit Eos iam autem abire permisit, et ambo in amore tali usque ad

finem vite permanserunt.

163쪽

De filia regis, que petiuit tria.

. Erat quidam rex, qui filiam pulchram habebat ac sapientem, quam pater maritare volebat. Illa vero uotum deo fecit, quod numquam virum acciperet, nisi qui tria 1aae perpetrare Primum erat, quod diceret veraciter, quod pedum essent in longitudine, latitudine IV elemenia Secundo, quod mutaret ventum ab aquilone in orientem. Tereio, quod ignem portaret in gremio sine lesione iuxta nudam carnem. a. Rex cum hoc audisset, fecit si tria per totum uae regnum diuulgari, et quicumque illa tria faceret. filiam eius in uxorem haberet. multi autem venerunt et temptauerunt ista III implere, sed defecerunt 3. Erat tunc quidam mi- m. 1 4r.)les in partibus longinquis; qui cum de uoto puelle audiret, ad palacium regis

imo venit ducens secum famulum unum ac equum furibundum. Ad ianuam pulsauit, ut introitum haberet Ianitor cum eius negocium intellexisset, ipsum introduxit Aulaum intrauit, regem et puellam et omnes sedentes in mensa satis hon ritice salutauit et ait: Domine mi rex, ecce ad pala- 14ae cium tuum veni ad optinendum filiam vestram in uxorem. 4. Ait rex: Fac ergo, quod prouulgatum est, et uxortua erit Primo dic michi, quod pedes habent IV elementa in longitudine, latitudine et profunditate 3 Qui ait: Domine, statim respondebo. Uocauit famulum suum et ait ei: 14α, Cito super terram iaceasi ' At ille: Domine, presto

sum. Cum autem Sic iacuisset, miles a capite usque ad pedes corpus suum mensurauit rio facto ait regi , Ecce,

domine, primum est probatum. Crede michi in longitudine et latitudine IV elementorum non sunt nisi VII piam, in 1410 profunditate vero vix unus pes cum dimidiot Ait rex: . Quid homo ad V elementa 3 Qui respondit: Immo, domine. Omnis homo componitur ex V elementis. Vnde

quando famulum meum mensuraui, IV elementa mensuraui secundum omnes dimensisones. μ1415 5. Ait rex: Amen dico tibi, satis clare declarasti illud. Iam procedamus ad secundum Muta ventum ab aquilone in orientem l At ille: Domine, fiat uoluntas tuai Statim dixit famulo suo: Adduc michi equum meum furibundum i Cum autem eum adduxisset, dedit

164쪽

- 53 tuo ei quandam pocionem ad bibIrindum. Cum autem viasset, iactus est sanus. Hoc facto caput equi in orientem ponebat et ait: Ecce, domine, ventus est mutatus ab aquilone in orientem l Ait rex: Quid est hoc ad uentum p At ille Domine, monne constat tu sodencie quod vitalom cuiuscumque animalis non es nisi ventus Quamdiu eqvus meus malum paciebatur, erat in aquilone, quia omne malum panditur ab aquilone. Sed modo per pocionem, quam ei dedi liberatus est ab omni malo et caput suum versus Orientem, eo quod paratus est, quodcumque Onu portare. 1430 6. Ait rex is Satis clare istud probasti. Iam ad tercium procedamus i At ille: Domine, paratus sum. Statim coram omnibus impleuit manus suas prunis ardensibus et in sinum posuit, et caro eius in nullo edebatur. Ait rex:

.Alia duo satis clare vidi. Sed dic michi, quomodo glebe tu non edunt te 8 At ille: Non virtute mea; sed hic habeo quendam lapidem in loculo meo. Vnde quicumque illum munde portauerit, a nullo igne nec aqua ledi potest. Ecce lapisi Et lapidem ei ostendit 7. Ait rex D Amen dico tibi, peroptime ista tria proauo disti. Statim cum magno honore infra paucos dies dedit ei filiam suam in uxorem Ambo simul diu vixerunt et in pace vitam finierunt

sed Crane.

l. 4- No. .lfaciat igitur prelatus, qui ad tempus constitutus est

rex Super Syon montem sanctum ejus etiam Super ecclesiam,

illud quod de quodam sapiente legimus Qui cum esset

rex constitutus in civitate cujus talis erat consuetudo quod, 5 per annum unum lamen regnaret, et tempore regni Sui, cunctis uramento obedientibus, quecumque vellet faceret, anno autem preterito, in exilium mitteretur, ut non posset redire vel jure hereditario regnum possidere, ipse, dum potestatem tabuit, inurum, argentum. lapides preciOSOS, i pannos sericos et cibaria copiosa cum multis servientibus in insulam maris, ad quam in exilium predicti reges mitti

165쪽

1 misericordie ....

2. - No. 20.JQui igitur prave consuetudinis corruptela et multitudinis exemplo decipiuntur, similes sunt cuidam rustico qui, dum agnum portaret ad vendendum, quidam truph tor ait sociis suis: Facite quod dicam vobis et gratisso habebimus agnum illum. Et posuit eos in diversis locis

separatim, unum post unum. Transeunte autem rustico,

primu ait: Homo, vis vendere canem illum Θ At ille pro minimo reputavit et processit Cum autem veniret ubi alius stabat, dixit ille is frater, vis mihi vendere canem et illum p . Domine, volite me irridere, non ier canem seclagnum. Cum autem idem tercius dixisset, cepit rusticus amirari et erubescere. Quarto autem et quinto idem dicentibus, cogitavit inter se quid hoc esse posset quod tot homines in hoc concordabant quod canem et non agnum ad portaret, et tandem opinionibus multorum acquiescens, ait:. Novit Deus quia credebam quod esset agnus, sed quia canis est de cetero non portabo illum; et, projecto agno, recessit. At illi tulerunt eum et comederunt.

3. - No. 28.J Vani sunt magistri et singulares qui nova et inaum ita adinvenire nituntur probatos et antiquos magistros sequi nolentes, cum clamem Ecclesiastes dicat xxxi lxJ.: is Antiquorum exquiret sapiens. Isti autem rim magnis ambulant et in mirabilibus super se. In magnis ambulant qui cogitant quomodo in hoc seculo magni habeantur et 40 dignitatibus attollantur. In mirabilibus super se ambulant qui cogitant qualiter facere possint vel dicere utrum homines ammirentur. Verum plerumque nova et inaudita fingunt, quibus, licet incredibilia sint, fidem adhibent curiosi et stolidi auditores, similes cuidam homini qui, cum cepisset phylomenam, dixit

4 ei phylomena: Tu vides quam valde sum parva, Si me occidas et commedas non multum comedum assequeris, Si autem Iso. 33 abire me permisseris, docebo te sapientiam que prodesse tibi multum poterit. At ille: Doce me et per-

166쪽

- s missam te abire.' Cui phylomena ait: Numquam apprehendereae coneri que apprehendere non possis et nunquam de re perdiladole , quam recuperare nequeas, et verbo incredibili numquam fidem adhibeas. Hiis auditis, eam avolare permisit Tunc phylomena volens eum probare ait: O miser, quid fecisti quia me dimittere voluisti, habeo in visceribus meis mamae aritam que ovi structionis excedit magnitudinem. audiens contristatus est valde et eam apprehendere conabatur. At illa: is Nunc cognovi latuitatem tuam ex quod et doctrina mea nichil profecisti conaris me comprehendere cum itineri

meo non possis pergere, doles de re perdita quam recuperares non potes. Credis in visceribus meis esse margaritam ventris mei excedentem mensuram, cum ego tota ad mensuram Vistractionis pertingere non possim. Sic fatui et decepti scolares quibusdam fantasiis et incredibilibus fidem adhibent que, tanquam frivola irrisione digna, statim respueres debuissent. 4. - No. 38.l Audivi de quodam judice iniquo et venali, cum pauper muliercula jus suum ab ipso optinere non valeret, dixit quidam mulieri .Judex iste talis est quod, nisi manus ejus unguantur, nunquam ab ipso justicia optinetur. Mulier N autem simpliciter, et ad litteram quod ille dixerat intelligens,

cum Sagimine seu uncto porcino ad consistorium judicis accedens, cuncti videntibus, manum ejus ungere cepit. Cum autem quereret judex: Mulier, quid iacis Θμ Respondit:. Domine, dictum est mihi quia, nisi manus vestra unxissem,n justiciam a vobis consequi non possem. At ille confusus erubuit eo quod ab omnibus notaretur et irrideretur. Vos autem, fratres arissimi, sive in judicando sive in advocandotaliter vos habeatis quod de talento vobis commisso secure rationem reddere valeatis coram summo judice Domino

s noStro . . . .

s. - No. 42.l Legimus de quodam rege sapiente qui Semper, quando curiam tenebat, aliis gaudentibus ipse semper tristis apparebat verum et milites ejus murmurabant, sed ei dicere mon audebant. Tandem quidam ratem ejus, exae fiducia magna quam habebat ad legem, quesivit ab eo

167쪽

- s6 quare in magnis sollempnitatibus, in quibus cum aliis gaudere debuisset, tristis et nescio qualia cogitans incedebat, multosque ex tali gestu scandalimba Cui rex ait: Quefacio tu modo nescis, scies autem postea. Recedente illos ad hospicium suum servos suos cum bucinis misit rex post eum. Erat autem consuetudo in regno quod quando homo adjudicatus esset morti ante hostium domus ejus cum tubis ministri angebant Buccinantibus igitur servis regis frater ejus vehementer expavit et se mortem non pome evaderes pro certo credidi Statim autem, sicut rex jusserat, ligatus ad regis alacium est ducius tunc jussit expoliari eum et tria spicula acuta applicari ventri ejus et lateribus et ecce, sicut rex ordinavera mimi et oculatores astiterunt et alii cantantes et choreac dicentes frater autem aegii interiae letantes contristabatur et lugebat Cui rex ait: Quare cum istis gaudentibus non gaudes 3 At ille: Domine, quomodo gauderem cum mortis sententiam statim expectem p Tunc rex precepit eum solvi et vestiri et ait: Nunc ad ea que quesisti respondebo tibi, si tu timuisti et contristatus es, 10 quando bucinatores meos audivisti, et ego cum audio buccinatores summi regis et tubam divine predicationis et sonum iube terribilis judicii recolo, merito magis es vesco, presertim cum tria spicula acutissima quibus continue

pungor circa me sentiam, quorum unus est timor pece ii torum meorum, alius metus mortis incerte que omni die

imminet mihi, tercius timor gehenne et pene interminabilis, nam ista pena quam tu modo formidabas cito terminatur, illa autem nunquam finitur; verum non mireris si, aliis inaniter gaudentibus, ego appareo tristis semper formidans

113 inflexibilem justiciam districti judicis qui pro uno peccato superbie angelum de paradys ejecit. Iste igitur rex veram habuit sapientiam ei qui addidit illi scientiam addidit et dolorem dominus noster esus Christus qui vivit et

regnat per omnia Secula Seculorum.

6. No sitit 120 In mane autem omnia monachi uadebant oblivioni similes cuidam vetule que dum in urceo terreo ad forum lac portaret, cepit cogitare in via quomodo posset fieri dives. Attendens autem quod de suo lacte tres obolos habere posset, cepit cogitare quod de illis tribus obolis

168쪽

- ris in emeret pullum galline et nutriret ita quod fieret gallina, ex cujus ovis mulios pullos acquireret quibus venditis, emeret reum quo nutrito et inpinguato, venderet illum ut inde emeret pullum equinum, et tam diu nutriret ipsum quod aptus esset ad equitandum, et cepit intra se dicere: is Equi-ia tabo equum illum, et ducam ad pascua, et dicam ei, O, iO. Cum autem hec cogitaret, cepit movere pedre, et, quasi calcaria in pedibus haberet, cepit talos movere et prae gaudio manibus plaudere ita quod motu pedum et plausu manuum urceum fregit, et lacte in terra effuso, in manibusiae suis nichil invenit; et sicut prius pauper fuerat, ita postea pauperior fuit Multi enim multa proponunt ei nichil faciunt. 7. - No. 52.JAudivi de quodam magno clerico qui fuerat advocatus in seculo et fere in omnibus causis obtinebat, cum lio. 48 Qx suscepisset habitum monachorum frequenteri, mittebatur ad causas procurandas, et in omni cauin Succumbebat Verum abbas et monachi indignati dixerunt ei:, Quomodo in causis nostris semper succumbis qui cum esse in eculo semper obtinebas in causis alienis 3 At ille respondit: is Cum emem secularis, mentiri non timebam, sedi per mendati et fraudes adversarios superabam; nunc autem, quia non audeo dicere nisi verum, semper accidit mihi contrarium. Et ita permissus est in claustri pace quiescere nec amplius missus est ad litigandum.

Proprium quidem est presumptuosi credere de se Supra Se et ea que non habet putare se habere. Audivide quodam sacerdote qui vocem asinariam et horribilem habebat et tamen se bene cantare putabat Cum autem quadam die cantaret, mulier quidam audiens eum plorabat Presbiter vero credens quod suavitate vocis sue ad devoti-155onem et lacrimas mulieri incitaretur cepit adhuc altius clamare At illa cepit magis flere. Tunc sacerdos quesivita muliere quare fleret, credens audire quod libenter audiebat At illa dixit: is Domine, ego sum illa infelix mulier cujus insinum dupui illa dies devoravit, et quando vosiae audio cantare, statim ad memoriam reduco quod asinus

169쪽

- s meus ita cantare solebat Quo audito, sacerdos erubuit et unde putavit se reportare laudem confusionem reportavit 9. - No. 62.J Demones siquidem assimilantur satellitibus viri potentis qui, cum ducerent hominem ad suspendium, venientes Mus silvam dixerunt illi . oportet quod suspendamus te sicut injunctum est nobis, sed hanc facimus gratiam ut, ex omnibus arboribus hujus silve, eligas tibi aliquam quam malueris ut in illa suspendaris, multas enim pulcra et proceras invenias, AEue te bene sustentabunt et poteris 1et honorifice suspendi. Cum autem ducerent illum per diversas arbores dicebant: Placet tibi arbor ista 3 At ille: .Non placet mihi, in ista nolo suspendi. Et cum per omnes transisset numquam invenire potuit quam acceptaret 10. - No. 66.JAudivi de quodam paupere laico qui, propriis mani-1rbius laborando, victum tenuem omni die sibi acquirebat, nec ei plusquam cenaret quicquam remanebat omni nocte priusquam dormiret multum cantabat et letabatur in tugurio suo cum uxore sua, et post modum letus et securus dormiebat Cantabit vacuus coram latrone viator. 1so Vicini autem ejus, qui divites erant, nunquam cantabant sed semper in curis et sollicitudinibus, in timore et angustia permanebant. Cum autem de tanto gaudio illius pauperis

mirarentur et quidam murmurarent ei conquererentur quod pauper ille, dum cantaret, non sineret eos dormire, dixitu quidam valde dives vicinis suis . Vos nescitis quicquam nec cogitatis, ego reddam eum talem quod nec gaudebit nec cantandi habebit voluntatem. Tunc, presentibus vicinis quos absconderat in quodam loco ut viderent et testes essent, projecit sacculum cum pecunia ante ostium pauperis, is illa hora qua solebat exire ut victum quereret ex labore. lnventa autem pecunia, reversus est in domum suam et abscondit illam. Imminente autem nocte, cepit anxius Meet sollicitus, ex una parte metuens ne latrones pecuniam iurarentur, ex alia parte formidans si de pecunia possessiones 1s emeret et melius solito se indueret ab illo qui amiserat pecuniam vel a domino terre deprehenderetur et furti argueretur hac ergo cogitatione et mentis anxietate

170쪽

uxore. Iunc dives ille et alii vicini ejus post aliquantum 200 tempus ceperunt querere ab eo cur ita macilentus et tristis factus esset Cumque ille veritatem fateri non auderet, ait dives ille: Ego scio veritatem, non potes abscondere, tu tali die et in tali loco pecuniam meam invenisti et videntibus his omnibus qui presentes sunt, in domum tuam detulisti. 805M ille timens et erubescens, ait: . Maledicta sit ista pecuniaque me tantum afflixit quod, postquam illam inveni, gaudium non habui et longe magis fatigatus sum animo quam prius tota die manibus propriis laborando, fatigatus fuerim corpore tolle pecuniam tuam ut letari et cantare valeam,

sicut consuevi. μ

fundationis sue, cum modicas possessiones haberent, fratres valde hospitales erant transeuntibus et benigni pauperibus et cum gaudio absque sollicitudine Domino serviebant Fostri quam autem facti fuerunt divites et amplas habuerunt possessiones totum contrarium faciebant. Unde et quidam abbas, cum valde durus esset et inhumanus, semper sibi similes nequiores quam invenire poterat in hospicio et adponam abati et in aliis obedientiis ponebat Accidit autem dio quod oculator quidam, cum iter faceret, nocte compellentea monasterium hospitaturus diverteret, qui nec vultumhylarem nec aliquam invenit pietatem, sed vix panem nigerrimum et legumina cum sale et aqua et lectum durum et sordidum potuit obtinere. mane autem valde offensusta recedens, cogitare cepit quomodo de illo nequissimo procuratore, qui preerat hospicio, posset se vindicare et, cum aliquantulum processisset, occurrit illi abbas qui pro quibu clam negociis exierat et ad abbatiam redibat. Cui oculator ait: is Bene veniat dominus meus bonus abbas et liberalis, ea gratias vobis refero et toti conventui, quia frater ille, qui preest hospicio, hac nocte splendide me procuravit, preparanS mihi pisces optimos cum vino precioso et igne magno, et totalia fercula mihi apposuit quod numerum Scire non pomum et in recessu meo calciamenta mihi dedit cum corrigia et eas cultello. Audiens hec abbas iratus valde pro gravi crimine procuratorem dure verberavit et, eo projecto ab officio,

SEARCH

MENU NAVIGATION