장음표시 사용
111쪽
sto Domino contra reverentiam Sacra mento tabitam.
Neque dici potest, quod cum saepe disterri debeant ceremoniae in Ecclesia.& expectandus sit patrinus, obstetrix raevenire possit, ne sorte infans sine aptismo decedat. Nam sicut citra injuriam Sacramenti, & citra lacrilegium non potest obstetrix statim egresso capite infantis illum baptizare, si non sit pcriculum mortis ita a sortiori non potest citra hoc periculum baptiZare
Infantem natum; cum minus periculi sit in infante nato, quod moriatur, quam in infante. dum nascitur. Quod si periculum aliquod immineat, cur non advocatur Parochus, si commode possit, vel Sacerdos . ad quos per se spectat hoc Sacramentum ministrare pPcriculum illud remotum , quod infans moriatur, donec per aliquot dies P trinuS expc tetiir , non tribuit obst trici facultatem baptizandi ; quia tale Periculum remotum non constituit imitantum in gravi necessitate; aliter se per deberciat obstetrices baptiZare infantes, statim ac in lucem editi sitnt ;immo etiam antequam totaliter nascantur. Solum itaque id iis licet, quando datur dubium prudens, de rationabile, aut conjectura aliqua, quod infans mori possit, antequam a Parocho b,
II. Quando autem ab obstetricibus infantes fiuit haptigati, putarunt non nulli apud Dianam p. s. tr. I. ros 86., quod liceat liniversim eos in Ecclesia sub conditione rebaptigare; quia C perientia notum cst, plures obstetrices esse ignaras , alias ex turbatione pintui: c facile errare, alias esse sortilega
aut a diabolo deceptas , ut proinde rationabilitcr dubitari possit de validiatate Baptisini ab iis collati. Sed quamvis consiletudo isthaec ab aliqua Synodo approbata sit, ubi non aegre reperiri pollinie ex hisce obstetricibus; At ubi obstetrix sit cxamiliata , perita, Articulus I. pia, adeo ut nullum prudens dubium infiirgat . quod iuvalide Baptisinum
contulerit, communiter Doctores docent , citra injuriam Sacramenti reba-ptietari infantes stib conditione non posse. Si enim satis esset ad hoc Sacramentum sub conditione iterandum.1iod errare potuerit obstetrix citra ubium prudens talis erroris , sequeretur , quod quilibet sic rebaptietari possit . quia pariter potuit Parochus
errare . Quare si moraliter constet. quod obstetrix aut ex animi turbati ne, aut aliunde non errarit, quando in necessitate baptismum contulit, tunc solum supplendae erunt in Ecclosia ce- Iemoniae , quae omitti non postulat ;quin tunc Patrino opus sit . esto nullus Herit patrinus in collatione illa privata Baptisini. Notandum tamen,
quod si Baptismus in Ecelesia sub
conditione conseratur , quando nullam dubium prudens datur de validitate Baptismi ab obstetrice collati . tunc non incurritur irregularitas; haec enim solum imponitur propter iter tionem baptisini absolutam ; lacrilege
tamen peccatur contra reverentiam
Sacramento debitam: Sicut si baptizetur sub conditione is, de quo nullum prudens dubium datur , quod sit b, ptiχatus a Parocho; aut si quis vellet hostiain certo moraliter consccratam iterum sub conditione consecrare ; vel si quis absque prudenti dubio. quod non sit confirmatus, vellet sub conditione confirmari . Ubi etiam Doctores advertunt , majus dubium requiri ad , terandam sub conditione Confirmationem , quam Baptisinum , quia hoc Sacramentum est praecise necessarium ad salutem, S sine quo in resiuscepto reliqua Sacramenta valide suscipi noa posisunt. III. Quod attinet ad Sacramentum Euchartitiae . illud praesertiin acriter disceptati u , num possit mane facta
112쪽
De Dubietate in Sacramen D. I Tpost . an vero ante mediam noctem & Dian. p. 3. tr. q. res Iaa. Quarto biberit, vel comederit λ Ad quod ta- quamvis non possit a reservatis ab l-men supra articulo ultimo quae ilionis vere . qui habens hoc privilegium atrquartae uile diximus, probabilius este, selvendi a reservatis dubitat , an sit quod possit, quia in tali dubio stat in revocatum . nisi λrte in casu neces luposlessione liberias communicandi, do- tatis , & sub conditione , si non fit nec constet, impedimentum filisse ap- revocatum. juxta dicta quaestionequii positum per fractionem jejunii nat, ta, articulo ultimo, nu. v M.; nihil resis. minus qui fruitur jurisdictione, &IV, Ambigitur deinde circa Sacr, dubitat , num ad hunc casum se e mentum Poenitentiae, Num possit con- tendat, absolvere potest . quia stat inferri absolutio a Contestario . qui du- hoc dubio postessio jurisdictionis i debitat de sua jurisdictione , vcl de ca- ideo universim in dubio reservationis su reservato p peccati reservatio non incurritur , n, Communior sententia sere primo. si rte superior expresse velit , quod quod si dubitet, an jurisdictionem . ' etiam in dubio incurratur ut olim aut approbationem requisitam obti- etiam in dubio reservabantur casus Blivinuerit, ab luere non possit, eo quod Iae Coenae ) in quo casse debet pece, stet in posscssione Icx de non absol- tum mortale esse certum , & tum vendo , nisi obtenta facultate. Secum dubietas debet cadere, num tale pe do, quod si dubium sit, an jurisdictio catum reservationem contraxerit ; e semel obtenta expirarit, di sic dubi- enim peccatum , de quo dubitatur.
tans non possit veritatem assequi, a, num fuerit mortale . an veniale, non
sol e re possit , quia stat in poli essim cadit sub reservationem. ne talis facultas . Tertio, si probabu Hinc percussio Clerici reservatur tale sit quod iurisdictio sibi collata sit piscopo, si sit levis , non quidem si
aut simpliciter, aut relate ad hunc ca- fit peccatum leve , sed si cum culpa sum. adhuc ab luere possit, cum Dia certe gravi percustio esset levis prusit conferri ab lutio cum jurudicii dentum judicio, comparata cum eno ne probabili , ut alias ostendimus ; mi , videlicet si fiat pugno , aut lapitum quia prima thesis ab Innoc. XL de non relinquente vestigium. nec no- proscripta loquitur istum de iis, quae tabilem injuriam . aut magnum sca vectant ad valorein Sacramenti, vi- datum pariat et Si tainen dubitetur, delicet de materia, & sorma, quibus num percussio sit levis . an gravi S. non licet uti juxta opinionem prob, docent Molina, & Bonac. apud Ba bilem , omissa tutiore ; tum etiam . di, quod sit Papae reservata , ex Em quia est moraliter certum, quod sepis trava g. Perlectis. pleat Ecclesia parcns pientissima ju- Αmbigitur tertio , si Episcopus risdictionem, si serte desit , quando Consessario Monialium , aut Praelatus quis juxta opinionem probabilem, adi Religionis Confessario Conventus tr Qtie adeo prudenter operatur ; sicut buat facultatem absolvendi a reservastipplet illam propter bonum commis iis per mensem, elapso mense, Poteri ne , quando quis jurisdictionem exeo ne a reservatis intra illum mensem PDcet cum errore communi , & titulo tratis ab luere , si dubitetur . an incolorato, exi. Barbarius deo cuν Pr tentio 1uperioris iuerit, quod jurisidia seris ; Immo etiamsi communis error ctio solum dure' pro illo niense. an 1tet sine titulo colorato . ut probabia vero quod juras lictio cad.it supra pe
litur docent nonnulli apud Busseni, cata eo mense commisia Z Ad quod
113쪽
dicendum, quod si .Consessarius sit ordinarius , etiam post mensem possitabλlvere a reservatis eo mense com
missis ; Secus vero si Consessarius sit
extraordinarius . Ita idem Bardi hic g. 8. Et ratio disparitatis est , quia Consessario ordinario de se competit iacultas absolvendi ab omnibus peccatis , S Qtum non potest absolvere a reservatis ς cum autem reservatio sit odiosa. in dicto dubio non incurritur. quia stat in possessione facultas absolvendi. Contra vero relate ad Con Diarium extraordinarium, cui tribuitur facultas ab luendi a reservatis pro eo mense ; cum enim dubium sit, an f, cultas haec extendatur aci absolvendum post mensem a peccatis eo mcnte perpetratis , dubia erit talis juris dictio ;cum jurisdictione autem dubia ab Lvere non licet , ut modo diximus: Praeterquamquod sicut pro soro exte
no Iudex non potest elapso tempore sui officii judicare de delictis co tempore commissis, ita pro soro externo secundum se non potest Consessarius
cxtraordinarius elapssi tempore suae jurisdictionis ab luere a peccatiS commissis antequam jurisdictio cxpiraret; nisi sorte res non sit intcgra: nam si inccpta est eo mense Confessio , p terit elapso mense ab lutio impendi. V. Umittimus hic inquirere, num teneamur subjicere clavibus peccatum, de quo dubitatur , an suctat commicsunt sese quippe de hoc agimus incursu Theologico de Sacramento Pceis nitentia: disp. 4. q. 3. , ubi etiam discutitur, num peccatum consessiim ut
dubium debeat iterum subjici clavibus, si deprchendatur certo commissiuni sie Θ , VI. Ambigitur quarto , num valide
collatum sit bacramuntum extremae uu-ctionis, In dubio, an aegrotus esset indiscrutiine vitae, S Heinde deprchendatur, non sutile in tali distramine.
Ex hujus dubii ruitutione descetI- ιicatus Ldit, num possit deinde iterum inungi, si perseveret eadem aegritudo . & e-vaciat periculosa. Et sane is si probabule judicium non possit enormari, quod
aegrotus sit in distrimine vitae, ex Layin & Palao nequit illi hoc Sacramentum ministrari, quia videtur aliqualiter injuria Sacramento irrogari . Quicquid In contrarium dicat Chapeavilla deminis . undi. cap. s. q. D. . putanSs
polle etiam in dubio aegritudinis per culosae illud ministrari uili conditione, videlicet si sit capax; ita cnim videtur non exponi periculo frustrationis Sacramentum, & simul adjuvari aegrotus, si Qrte sit capax . Huic secundae sententiae adhaererem , si non potici expcctando tanti spur dubium vinci .
quousque probabilitcr de altu rutro j uicari pollit. Quamvr S enim Sacramui tum hoc non sit praecise necessarium. nihilominus est valde utile aegroto unde non est co privandus in tali dibio : Et sicut non irrogatur injuria S cramcnto Baptismi , si conseratur sub conditione cum aqua dubia , quando
alia haberi non posuit; ita neque irr gatur huic Sacramcnto injuria, si comieratur sub conditione in tali dubio, si vinci non possit. Immo licite consertur aegroto, sub conditione . quod vivat in dubio, an jam expirarit. Quando autem probabiliter judic, tur, quod aegrotus sensibus destitutus sit in distrimine vitae, ab lute potest sacro oleo inungi; At si mox adve
latur , citra ullum vitae Periculum a
grotasSc, Convicti apud Bardi docet; iuveside suisse collatum ob subjecti capacitatem ; ut proinde possit iter, to inungi, si aegritudo ingravescat, rein vitae discrimen ipsem adducat; P
laus tamen, & AmicuS docent, ves, de osse collatum, quia .videtur Christus Dominus in institutione hujus S, cramenti accommodasse se humanae imbecillitati , ud voluerit valide conia ferri . quotae S prudenter aegritudo c-
114쪽
De Dubietatexistimetur pericillosa. Sed contra est, quia sicut invalide confereur hoc S,
cramentum Petro mortuo , quam is
probabiliter existimetur, nonduua expirasse s S idem dicas de materia, ct Brina ineeta, si probabiliter juducetur apta aci Sacramentum conitit
endum ita etiam invalide confertur Petro leviter aegroto, quamvis probabiliter aegritudo existimetur periculo- . sa, eo quod utrobique desit Ribjectum Capax . Prior itaque opinio videtur probabilior, & ideo ubi eadem aegritudo evadat gravis , poterit in casu adducto Sacra unctio iterari. VII. Ambigitur quinto, Utrum debeat ordo Presbyteratus iterum sub conditione conferri ordinato, qui e latat . an valide illum susceperit Ad hoc dicendum, quod si dubium sit prudens, S rationabile, procul dubio debeat sic iterari , ne Sacrificia,
absolutiones . & aliae Sacerdotis fimiactiones periculo fiustrationis exponantur . Hac de causa minus dubium sub ficit, ut Ordo Pre S byteratus ateretur.
quam alii ordines; sicut diximus minus dubium suificere . ut iterari de beat sub condatione Baptismus, quam Confirmatio. Notandum tamen, quod lapisiime ordinati irrationabiliter dinhitant; in quo easia debent deponere conscientiam dubiam , & nullatenus diri; ut quando dubitant, an intemtio actualis virtualiter perseveram v que ad Ordinis asceptionem p Vel
num altero tantum, an utroque digito cuppam Calicis, vel Hottiam tetigerint Z Vel num Episcopus semido iniens , ac sine intentione Ordines contulerit λ Quod si rationabile sit d . bium, sive iuris videlicet num satis fuerit contactus moralis instrument rum, vel traditio initrumenti facta ab Epascopo per suum ministrum, Sc. λfive facti, vidclicet an re vera phymce instrumenta tetigerit , vel an -- mediate Episcopus ea instrumenta tra in Sacramentis. Iostdiderit ordinando, certe iterari debet
sub conditione Sacramentum . Secre to tamen . ut notat Aversa de Sacri Ord. quaesi. a. artita I 3. ad vitandum scandalum.
VIu. Ambigitur sexto, Num possit sponsus dissolvere sponsalia, si de novo appareat desectus aliquis in sponsa, & illa dubitet, an cum tali desectu adhuc sponsalia contraxisset λSupponendum hic, sponsos resilire poste a sponsalibus, si de novo in autero consurgat, aut innotescat desectus notabilis . cum quo certo noluissent contrahere'; puta si alter laboret mo contatioso, aut ita evadat, vel de prchendatur pauper, ut haec censeatur
justa caula i csiliendi a promissione.
Si tamcn sponsus ignorans tempor contractus talem de sectum , ita fuistet erga sponsam aflectus, ut etiam cognito tali ci sectu voluisset contrahere . non poterit hac de causa resilire , ut docent Mol. , Sanch. , Bonac. . Diilmcultas nunc esst , si dubitet sponsius . num cum tali desectu superveniunte, aut de novo cognito voluisset contrahere, an resilire possit 8 Ex una parte videtur possessio stare pro libertate. cum non constet de firmitate consemius requisita . Ex altera i videtur flare pro promisiones; cum haec sit certa.& excusatio sit dubia . Dicendum tamen centeo cum eodem Sanch. lib. I.
disp. 6 s. quod in tali dubio . si prindentis arbitrio qualitas , & quantitas
deiectus existimetur notabiliS , Praesumptio 1 et pro libertate ; Secus vero pro firmitate sponsalium praesumem dum sit; ex communater quippe contingentibus sortissima habetur praesum-PUO, ut notant Doctores apud Sanch.
IX. Ambigitur septimo , Num possit petere, aut reddere debitum comjux , dubitans de matrimonii validulate pCommuniter docent contra non
115쪽
nullos apud Merollam disp. 3. cap. 3. Corol. 11. teneri sic dubitantem ad reddendum debitum , quia dubium non potest praejudicium inferre alteri conis
iugi bona fide possidenti jus ad petendum . Docent pariter communius,
quod si post praemissam diligentiam
ad veritatem inquirendam dubium su-erari non possit, licitum sit etiam de-itum petere, eo quod stet in posseusione contractus bona fide celebratus. Quod si ante contractum dubitarit con-jux, debitamque uiligentiam non praemiserit, in tali casu dc peccavit comtrahendo . & peccaret petendo debutum . Immo puto cum Bardi. quod in tali casu peccaret etiam reddendo
debitum in primo bimestri ; Etenim
quamvis alter conjux , qui bona fide matrimonium contraxit. licite possit petere debitum pro tali tempore, quod ab Ecclesia permittitur conjugibus , ut possint deliberare . num velint Reiugionem ingredi, & conjugium in melius commutare; non tamen habet jus obligans alterum ad reddendum ; unde si hie non redderet, juri illius non contrairet , atque adeo peccaret , si redderet; quia exponeret se periculo sernicandi, si serte matrimonium esset invalidum . Itaque conjuges compurantur possidendi rem aliquam, qui si possideat illam bona fide. poterit ea ad arbitrium uti, quamvis superveniat dubium, quod ea sit aliena, quin possit superara : Si vero rem illam dubia fide possideat, peccat contra justitiam
eam retinendo . comParaturque posidenti rem mala fide, ut divinus q. a.
X. Disticultas ulterior est , quando uterque conjux dubitat de matr1monii validitate , num scilicet possit uterque saltem reddere debitum, si minus petere ρ Sicut enim conjugi habenti v tum callitatis reddendum est debitum.
si petat , quamvis illicite, & facrilege aliud petat a ita videtur in casu res Anicatus I. dendum esse debitiam petenti , quamvis illicite peteretur . Sed dicendum , non solum illicite eti, si dubium non superveniat poLidenti conjugium bona fide, quin posisit vinci . idque ob rationem adductam . quia scilicet sic dubitans exponeret se periculo inrnicandi ; sed nee posse ab altero reddi, donec diligemtia praemittatur ad inquirendam ver, talem. Ita Sanch. l. 2. disp. I. Vsq. . Bonac. & alii apud Dianam P. tr. 3.res. I . Et ratio est , quia petens debitum in tali dubio non habet jus petendi, cum non possideatur bona, sed dubia fide matrimonium; Quare non
fit praejudicium alterius juri , si debitum non reddatur Et ex altera Pa te reddens debitum exponeretur P riculo λrnicandi , S ideo reddere non potes . Non est autem eadem ratio in casu adducto de conjuge pete te debitum illicite , eo quod voverit
eastitatem cui prosecto citra injust tiam denegari non potest . si correctio
fraterna praemittenda non suffragetur Etenim habens tale votum non amisit jus petendi debitum . cum non de
struatur per votum contractus matriis
monialis οῦ & ideo non potest illi citra injustitiam debitum denegari . At qui
dubia fide matrimonium possidet, camret jure petendi, unde non est illi reodendum ; Sic etiam qui vovit non pintere a Titio depositum sitium , quamvis illicite peteret . adhuc habet jus etendi , eo quod votum non abstinrit a vovente dominium sui depositis At si tam vovens , quam Titius dubi taret , num depositum illud sit vove tiS, an alterius ιν non poterit Titius i ii depositum restituere , quia expone rei se periculo committendi injustiatiam adversus alterum . in dubio , an res deposita At illius . 'uin unquam vovens bona fide rem illam potade est. AM
116쪽
De Dubietate in Censuris , ct Irregularitate. irr
nus resitutionis . - si dubitetur . ARTICULUS II. num eonsilium datum sit 8 irrum
De Dubiis ad Censuras. & Irreg Iaritatem spectantibus. I. In tabio Censura melior es tanditiasse libertatis . A ea stra in possessone fleve censura , A ea positaeat. n. Idem diceniam in dubia irregulariatatis , excepta ea , qua orιtur ex
homicidio; hac etenim etiam in dra bis homicidii incinritur, dummodo constea de eulpa mortali, ct de camsa apposita ae se ad homicidium J iente. LIR. In dubio mutilationis irregularitas
IV. In d bis . num homicidium fuerit vota tarium, an casuale δ praesemmitur cas ale , ut proinde si deliactum fit occultum . irregularitas
m. Si dubitetur . Num causa appositam ad homicidium patrandum ν is regularitas non incurritur; secus vore, si dubitetur, An causa apposita fueris de se su ciens νVI. Probabilis est nonnullorum opinio ,
quod irregularitas non con rasatur.
si ρομα causa dubitetur de homiciadio secutor Sed verior , proba bilior est sententia opposta , quod
contrahatur. Unde irregularis es , qui procuravit aborrum an dubionum foetus esset animatus pnL. Excommunicatio tamen in hoe bio non incurritur ; Ubi discutitur opinio Bonacina, quod scilicet talis excommunicatio absolvi possit a Pae-nrrentiario, aut atio habente privia tegitim absolvendi a Censuris omniis bas Episcopo resera aris. VIII. Si tabιtetur . an consilium , vel mandatum in xerit in homicidium, irregularitas ancurritur esto vera esset opinis . qua communius reficia ruri quod nou detur in tali dubio MIX. Prater irregularitatem , in dubia εοmιeidii non incurruntur alia pa ua , nempe priva/io beneficiorum .
ct inhabilitas ad illa , quippe qua
solum ιmponunt r. propter homiciadium certo patratum. X. Si dubitetur , quιnam A les ex to eo exercitu ad homicadium consum reris in bella sui o 3 omnes Mitiis res δε-ι νrregulares a Secus vero imbello iusto . I. A Mbigitar primo , Utrum du-
, bitans, an excommunicati nem incurrerit., debeat se gerere
tanquam excommunicatum δNonnulli cum Sylvestro , Corduba. Vasq. p. a. disp. 6 . at firmant, putantes in hoc dubio tutiorem partem e se eligendam: Sayrus vero, & AZor. putant, id verum esse in dubio facti. ex variis canonibus id decernentibus , non vero in dubio iuris , in
ruo stat possessio pro libertate . Sed
icendum cum Sanchez lib. I. c. I . . LVm., Bonac. , Sc aliis communius.
tam in dubio iuris possessionem stare pro libertate , quam in dubio facti . Etenim Sacri Canones selum dece nunt . quod in dubio homicidii irre-T 4britas incurratur . Quare qui postitam diligentiam adhuc naesitat .
v. g. An sit lata excommunicatio conistra Sacrilegos p quod est dubium Iuris . seu An commiserit Sacrilegium prod est dubium facti . non tenetur: gerere ut excommunicatum , e
quod in dubiis melior sit conditio po sidentis . & in hoc casii stat in posisessione libertas . Idemque dicas . si dubitetur . An sit completa conditio, sub qua lata est excommunicatio p Vel si dubitetur, An superior, qui non est in possessione serendi censiiras, pote statem habeat illas ferendi Z Λc sim, Di istir Corale
117쪽
liter, si dubitetur , Num verba legis
imponant censuram latam , an stren
dam p tunc praesumitur pro bbertate, quod istum imponant censuram se rendam Unde dubitans non debet se gerere ut illa innodatum . Qiise tamen omnia verum habent, etiamsi dinbium sit positivum . & utrinque de tur rationes probabiles; non tamen, si ratio valde probabilis stet pro parate affirmativa , & nulla detur.ratio pro negativa : tunc enim prout diximus articulo primo quaestionis sextae numcro secundo ) habetiir sitit,
ciens ccrtitudo moralis , quod censuram inoerrerit; atque adeo se gerere debet tanquam ea innodatum. - oppositum tamen dicendum, quoties non est in possessione libertas , sed excommunicatio. Quare debes tegerere ut excommunicatum . si dub tes . An fueris ab lutus ab excomis municatione λ seu An censura lata fuerat
iusta ,& servato ordine juris p aut Numdetur susticiens excusatio λ Quae omnia constant ex illa regula juris, quam in quaestione secunda discussimus , quod scilicet universim in dubio melior sit conditio possidentis , idque non solum in materia justitiae , sed etiam in quacumque alia materia cujuscumque
IL Ambigitur secundo, Num in dubio praesumenda sit irregularitas p. Αa quod pariter reseondendum , juxta modo aicta in dubio excomm Nicationis . Quando enim stat in poLsessione libertas, nec in dubio Iuris, nee in dubio facti irregularitas est praestimenda : Quod si stet in poste sione lex, seu irregularitaS certo contracta , in dubio gerere te debes ut irregularem ; Ex iisdem quippe primcipiis evincitur idem dicendum esse tam de censera, quam de irregulari. tate . Excipitur dumtaxat irregularitas imposita pro casu homicidii; Ea quippe incurratur, ex cap. Ad audientiam
Aniculus αδε Homicidio , & ex cap. Πρη casti, etiam in dubio homicidii, videlicet si
certo Peccatum mortale commissum
sit, intendcndo cum plena deliberatione homicidium . & simul certo sit apposita causa de te sufficiens ad hominem occidendum, & deinde dubiaretur . Num ille mortuus sit ex tali causa apposita, an aliunde λ Et ratio, cur ea debeant esse certa. est , quia si non detur certitudo de mortali commisio , daretur poena certa pro delicto non certo, quod est absonum; &si non sit certo apposita causa de se susticiens ad hominem Occidendum .
dubitatur de substantia delicti , quod traesumi non debet ; & ideo irreguritas non incurritur . Propter reverentiam autem Sacrificio , & Sacris functionibus debitam id specialiter si tutum est, ut etiam in tali dubio h micidii irregularitas incurratur. III. Hinc fit primo, quod dubitans. An hominem mutilavcrit λ irregulariatatem non incurrat , quia haec solum est imposita in dubio homicidii. Pro pterea licet irregularitas incurratur etiam propter nulli lationem injustam . quando haec cst certa , non tamen
quando est dubia ; odia quippe restringenda sunt, non amplianda.
IV. Fit secundo, quod cum ista i regularitas imposita sit in dubio h
micidii voluntarii , ut constat ex te tibus laudatis, si dubitetur , num homicidium commissum fuerit casuale , an voluntarium p praesumendum pro ibbertate . quod scilicet fuerit casiuale , ut docent Fagund , & Bardi disp. 6.c. 6.
atque adeo irregularitatem contractam
ob tale homicidium , si sit occultum , poste ab Episcopo dispensari, juxta facultatem a Tridentino Episcopis traditam sess a . cap. 6. , quod scilicet dispensare possint in omnibus irreginlaritatibus ex delicto Occulto provenientibus , excepta irregularitate proveniente ex homicidio voluntario. S' aliis
118쪽
De Dabietate in censuris , ct Irregularitate. II et
aliis ad serum contentiosum deductis. Et tertio , quod si dubitetur , An causa apposita ad abortum istus animati . vel ad aliud homicidium con, mittendum, fuerit de se sufficiens ν ashuc irregularitas contrahatur , si h micidium sit secutum . quia in adduinctis textibus hujusmodi est casus , ob quem deciditur irregularitatem lacu
ri i Contra vero ea non incurritur , si dubitetur , an re vera Lerit appinsita talis causa de se sufficiens . Ratio est . quia, ut diximus. in tali casu dubitatur de substantia delicti cum dubi tetur de substantia causae applicatae )S in hoc dubio melior est conditio libertatis, quae est in possessione ; At in priori cassi non dubitatur de se, flantia cauis applicatae , sed de qualitate illius , nempe de siuilicientia ad homicidium causandum, unde stat in possessione homicidium , quod in tali
dubio trahit irregularitatem. VI. Fit quarto , quod si certo con-s et . causam susticientem Bisse applicatam , dubitetur tamen , an homicidium sit secutum p probabiliter irregularitas non contrahatur , ut nonnulli docent apud Dianam P. A. tr. a. res I 6.; cum enim non constet de corpore delicti, videtur stare in possessione
libertas. Propterea, si dubitetur, An posito abortu. tatus fuerit animatus irrcsularitas non incurritur , ut pro babiliter docent Bardi , Praepositus , Machadus, & Dia. p. 7. tr. s. res a ., quia scilicet casus adductus in lauda- a1S textibus , in quibus decernitur i
xegularitas , in dubio homicidii , stipponit substantiam delicti . Probabiliortanten , & communior est sententia Opposita Sanch. lib. I. cap. I a. n. 43. Avitae, Mol. . & aliorum apud eundem Dianam ; quia quamvis non constet de
homicidio, adhuc datur dubium de illo, & in istibio talis delicti irregularitas incurritur . Ex quo fit, quod si a Ortus procuretur, & accidat postqua-
dragesimum diem . quando selet animari scelus masculus , sed dubitetur , an foetus sit tamineus qui solet mctogesimo circiter die animari praesumendum sit , quod istus sit mascimius . atque adeo irregularitas incurra, tur , prout haec posterior , & probabilior sententia docet, & prout servat Sacra Poenitentiaria. Quod pariter i nui in expossitione duarum illarum th sium de irregularitate ab Innoc. XL proscriptarum nempe η - , & 3 . . quarum prior dicit, licitum esse procurare abortum ante animationem 1 tus , ne puella deprehensa gravida o cidatur, aut infametur : Posterior vero vult, animam rationalem infundi in sectum, dum paritur , & ideo in nullo abortu homicidium committi . VH. Ubi notandum latam suisse a Sixto V. Excommunicationem adve sus procurantes abortum , quam dei de Gregor. XIV. voluit incurri s lum a procurantibus abortum stetus animati, & effectu secuto ; quae a Consessario approbato specialiter deputato ab ordinario possit absolvi. Haec tamen excommunicatio non incurritur indubio facti, sicut incurritur irregularitas, quia solum de irregularitate id decemnunt Canones laudati, non de excommunicatione . Circa quam Bonacina apud Dianam p. 7 tr. I. rec I 3. quaerit , num Poenitentiarius Ecclesiae Metropolitanae Privilegium habens ab Lvendi a censuris Episcopo reservatis , possit ab hac censura absolvere , citra specialem deputationem ad hune e sum p Requiri hanc specialcm deputationem putant Trullench , Novarius .& alii cum eodem Diana , quia id videntur nare verba Bullae , comtra vero sufficere generalem facultatem absolvendi ab omnibus censeris Episcopo reservatis autumat Bonacina laudatus . dicens id usii receptum esse, quamvis non leve dubium de hoc haberet, dum munus Poenitantiam O,
119쪽
ii 4 Auasio VII. -ιiculus II. ibat . Equidem de hoc rogatus quid sentirem dixi, quod si verba Bullae reis
quirentia specialem deeutationem reis ferrentur ad casum, & sumificarent de-utationem Personae debere esse adunc specialem casium . procul dubio
non satis esset illud privilegium gene rate abselvendi ab omnibus censuris . At num possit illa specialis deputatio reserri ad Consessariuin, ita ut sensus sit. Consessarium specialiter deputatum
posse ab hac censura absolvere , cum re vera Poenitentiarius sit Persona specialiter deputata ad absolvendum ab omnibus reuervatis Epistopo, ideo p to. probabilem ess e Bonacinae sentenatiam , quod possit Poenitentiarius ab ea absolvere, tanquam Persona specialiter deputata ad ahsolvendum generatim ab omnibus Episcopo reservatis ; praesertis, quia, icite eodem Bonacina , id usu receptum est . & favores universim ampliandi sent. VIu. Fit quinto, quod in dubio, antatus fuerit animatus, atque adeo P tratum sit homicidium , quando pr curatus fuit abortus, licet irrcgularitas
incurratur, non contrahantur tamen M
liae poenae huic delicto impositae, nem-
Ie privatio buneficiorum , & inhabi-
itas ad ea obtinenda, ut docent communiter cum Suar. , Vsq. , Sancti pud Dianam P. T, tr. y recas. Et ratio est , quia in dubio homicidii s luna irregularitas in jure imponitur ;quare aliae poenae, nisi delictum sit ceratum, non incurruntur, ut diximus de excommunicatione adversius procuram tes abortum sceluS animati.
IX. Fit serio, quod si dubitetuν, an consilium datum influxerit in homicidium, irregularitas haec incurratur, esto vera esset nonnullorum sententia. quam merito reiicit SancheZ lib. a. q. AI. n. IT. , quod stilicut consulens non teneatur ad Ic statutiqnem, quando dubium est, an seciusis consilio adhuc li macidium pcrpetratum fulset. Et ratio
discriminis est ex eodem saneher lib.
I. summae cap. I . n. q. , quia obli-
alio restitutionis oritur ex sola vio atione justitiae , irregularitas Vero P test ex adio delicto contrahi: Propter ea quamvis in hoc casu non daretur onus restituendi, adhuc dicendum . quod irregularitas contrahatur juxta dispositionein Sacrorum Canonum: Si tamen dubitetur, num consilium, vel mandatum datum sit, etiam secuto h micidio, irregularitas non incurritur.
quia scilicet pro deliato dubio non imponitur poena certa.
X. Fit septiino , quod si plures in
rixa concurrerint ad aliquem occide dum, quamvis dubium sit, quinam iulum vulnerarit. & an quilibet sita assistentia animosiores reddiderit percussores . adhuc omnes sint irregulares, quia de quolibet dubitatur, an homicidium commiserit, ut notat Suar. , Α- vita . Koninch. apud Boss n. I 3 I. ,
Unde sequitur. quod in bello injusto.
si unus tantiun occidatur, omnes Milites, necnon custodientes sarcinas es se irregulares , quia aliquo modo ad homicidium concurrerunt: Contra vero in bello justo ab eo dumtaxat ML lite irregularitas ex desectu lenitatis contrahitur , de quo constat. quod lium occiderit; Secus vero si id sit in dubio . Ita Sancti. , Henriq. Bardi , s. contra Avitam, & Bonac. Et ratio est , quia in Sacris Canonibus irrem Iaritatis poena imponitur in dubio hinmicidii ; nomine autem homicidii venit antonomastice culpabilis , & inm-sta occisio bominis, quae non habetur
in bello justo ; & ideo in tali dubio
de hominis occisione in bello iusto i regularitas ex desectu lenitatis non imcurritur ; Nec ea incurritur, si quis vlium occidat inculpabiliter in sui de- sensionem cum moderamine inculpatae tutelae ἔ Nec illam incurrit Cleriacus , aut Dux . qui in bello justo Milbtes adhortatur ad sortiter pugnandum; Diuitigod by Corale
120쪽
I IS sed solum qui in bello iusto aliquem propria manu Occidit r Sicut etiam qui in Iudicio ad Rei occisionem concumrit, ut publicus justitiae minister ; sive ad causae probationem . aut executi.
Uaminabimus primo de conscientia ScrupuIosa in genere, inid sit, de quos actus involvat λ deinde An liceat operari non deposito scrupulo Tertio quaenain sint causis. & remedia Scrupulorum ARTICULUS I. Quia sit, & quos actus involvat
Scrupulus λδ. Scrupulus procedit ex levibus motiis
n. Debena autem marisa 4se in se lovsa , adeo πι possis Scrupulosus ad
III. Servulus non solum habetur per . dicium dis ans ex levibus motivis dari obligationem in consciemia . sed etiam per apprehensionem -- plicem trahentem iudicii suspense nem. ct animi an restras . IV. Quanam sint hominis scrupulos imdicia νH. Scrupulus principaliter ad intellectum speetat , sed trahit in voltintate
timorem. animique perturbationem . . ac trutitiam .
L CCrupulus dictus a Serupo '. qui
o est lapillus in calce latens, ct dolorem in pede caul4ns , Per met Phoram significat muni molestiam . &anxietatem ex appLch ntione , aut existimatione non prudenti , sed futiliorta ex levibus motaris, quod aliquid sit peccatum. Dico nunc primo, posse scrupulum rite definiri , dicendo , quod ut Quidam animi motus ex levibus motivis Procedens , per quem ad aliquid se-cnndum conscientiam obligari apprehendimus . vel judicamus. Per primas particulas, quod scilicet sit motus an mi , convenit cum omnibus conscie tiae actibus. Per secundam, videlicet . ex levibus motivis , secemitur a comscientia recta, & certa, necnon a Pr babili, & opinativa , quae solidis m tiris nituntur e Per ultimas particulas dii inguitur a conscientia erronea, quae dictat aliquam obligationem in conscientia ex motivis gravibus apparentibus; nam si ex motivis levibus proincedit , tunc conscientia erronea confunditur cum scrupulosa: Per easdem etiam particulas diiunguitur a motubus animi ad conscientiam non spectantibus , nec repraesentantibus, aut j dicantibus aliquam obligationem secundum Brum animae ; nam si ex lovibus motivis quis v. gr. apprehemdat , vel judicet, Petrum esse mortuum. talis animi motus , utpote non pertunens immediate ad obligationem, secundum conscientiam . non potest rure scrupulus appellari.