장음표시 사용
11쪽
pit lucticidissimus ille nexus, quo se Sal-
vator noster, imo tota SS. Trinitas, homini fi-l citia in arctissim jungit , eique giati mi suam I beneficia omnia firmissime obsignat. Unionem mysticam dico, quam Scriptura passim verbis quidem impropriis sed dulcissimis expressit, min- habitationem Christi in cordibus nostris, Eph. III, i 7. Per infimonem palmitum in ite stirituali , Joh. XV, . Per conjugium 'sticum, Eph. V. omnium emphaticissime per desponsationem Melium cum Christo, Hos II, 19.2o quem locum, cum specimen quoddam Academicum edendum esset, non indignum judicavi, in quo cogitationes nostrae aliquanto altius defigerentur. Equidem de unione mystiea in genere nonnulla meditatus fueram; sed cum
paululum calamo indulgerem, praeter opinionem in tantam amplitudinem crevit materia, ut fere tractatus formam adaequaret. Ut ergo limites haberet disputatio , neque ego vel prolixitatis gloriam ambire,vel novum erudito orbi foetum obtrudere viderer, contraxi materiam in unius dicti angustias, qua fieri pote rat brevitate, hasce pagellas tantum corallignavi, non alio fine, quam ut argumentum quoddam esset disputandi. Sit igitur ju vante Sponso eodemque Salvatore meo
quae latine vertit Alias Montanus in hunc modum : Et desponsabo te mihi in seculum, S desponsabo te mihi in iustitia ou judicio misericordia in miserationibus,&desponsabo te mihi in fide,& cies Dominum. Non multum abeunt atabli,Tremellii, Castalio-
12쪽
ὀ κ iuiscit ἐν λέμ, s νωκυρ' i Ἀνηςευiuiis σε uαυτώ ν πω. πιν ἡ τ ον υ Sed priora verba notante Drusio inplerisque libris desiderantur, in versione tamen antiquareperta fuerunt Paraphrasis Chaldaica latine ita se habet Et
coli solidabo vos coram me in arternum, stabiliamque vos in veritate& judicio, in misericordia imiserationibus. De nique confiimabo vos coram me in fide, selatis timere a facie Domini.
olicas Gallica versione mens Prophetae expressa est. badi IL Textu cum translationibus praemisso scopum dicentiscentii. inspiciemus Patet autem ille egenerali totius capitis connexione,quae haec est Post acerbas comminationes DEUS interprete Propheta gratiam novi foederis in Christo populo suo oneri, quam cum ide tatissimo cantu acceptaturus sit Israel, vers. s. subjungit bona credentibus cum privative tum positive exspe ctanda. Privative bona sunt: Repurgatio cultus divini ab Idololatria vi protectio Ecclesiae adversus hostium insultus, v.I6.17.18. Positive bona sunt tum novi foederis pactum, tum desponsatio Christi cum Israele, aliorumque bonorum collatio. In nostro textu proponitur illud bonum, quod in desponsatione Christicum Israele situm est. ex eo etiam ostenditur fidelium futura in Logicere N. T. felicitas gratiaeque certitudo. Ut logice resolvamus, vi- stlyitur detur naec esse collectio generalis Quoscunque sibi DEUS ipse desponsaturus est , illi de gratia certi esse possunt Atqui fideles sibi desponsaturus est. E. Et majorem, minorem pluribus probat in nostris versiculis Minorem quidem expressis verbis, &ne quid dubii resideat, ter repetito desponsationis vocabulo,
addita mentione fidei q. d. per fidem oblatam sibi gratiam accepturi sunt, illos mihi desponsabo. At fideles sunt illi. E.Majoris
13쪽
joris connexio patet ex his verbis: sonsabo te mihi in me, qH. non enim a parte sponsae praeter fidem salvificam quicquam exposco hac posita sponsalia rata erunt. maiorem principalis syllogismi aliquot argumentis confirmat. Primum argumentum
latet in emphasi desponsation re, Meruitur hoc modo. DEO suo tam prope ut sponsa sponso uncti sunt, illi de gratia certi esse possunt. Vt quos sibi desponsaturus est, sunt illi,qui tam prope&c. E. at Argumentum probandi majorem petitura dote, quam secum sponsus asser h.m. Quibuscunque justitia DEI
imputatur, illi de gratia salute aeterna certi esse possunt. Atqui fidelibus&c. E. Maiorem ponit extra dubium, Minorem occultat in his verbis destonsari te mihi in jupitia. III. Argumentum a desponsationis perpetuitate Jc constantia sumitur Poterat excipere amicta anima, sed qualis haec est gratiae certitudo forte seria non est, sed lubrica, sed inconstans. Igitur aliud argumentum sinuat terno nexu cum DEO juncti esse possitnr, illis de gratia dubitandum non est. Atqui DE desponsati c. E. IV. Argumentum petitum est a misericordia desponsantis, in quo latet iterum tacita occupatio. Poterat enim quisquam cogitare: At indignus ego δ meritis destitutus qui potero particeps esse tantae tamque sanctissimae conjunctioni, occurritur ergo his cogitationibus per vocabula ramima Preta in misericordiat miserationibus: q.d. uxta misericordiam DEI desponsantur, illis propter indignitatem suam de gratia unionis
dubitandum non est Atqui E. g. III. Hic igitur est diciti sensu, Qui gratiam in N.see sensus
dere oblatam accepturi sunt,variis a me bonis. rficientur, in quorum numero illud quoque non minimum est, quod cum DEO
suo propius uniti, eidemque modo singularivi mystico despon. sat erunt. Ego enim ipse DEI filius humanam carnem assumpturus spondeo fidelibus arctissimam conjunctionem,&in dotem offero justitiam meam'. e.omnia beneficia ipsis parta,quae si fide, vera salvifica sibi applicuerint, jamin firmus ille nexus taparte quidem mea aeternus erit.
g. IV. Sed ut haec clariora fiant , paulo penitius inspieienda sunt textus nostri vistera, singula eius verba sedulo evol-
14쪽
venda. Id flet hoc ordine,ut . Subiectum despontans. II. Suta jectum desponsiaiadum Ill. Sponsalia ipsa. V. Sponsi sponsaeque partes V. Desponsationis adjuncta expendamus. I. Subie g. V. Ut grammatlaeteXtum resolvamus,opus non est,ca ctum de retenim omni dissicultate. Eruenda potius mens est,eo, quo dix, QR0ns mus ordine. Itaque quodsubjectum desponsaniarimet, dubium non est,quin secunda Divinitatis persona Christus Salvator noster Ecclesiam suam alloquatur, eique amorem unionem indi Tolubilem modo singulariis mystico spondeat. Neque tamen PaterkSpiritus Sanctus ab istis sponsalibus exeludi debent, cum sint opus ad extra, adeoque indivisum peculiari tamen modo Salvatori nostro asseruntur , cujus incarnationem si non involvunt, saltem tanquam fundamentum praesupponunta lint nonnulli interpretum, qui ter repetita desponsandi voce ad SS. Trinit. mysterium respici putant, quorum uti pia est conjectura, ita improbari nobis non potest B. Hieronymi alia tamen est sententia, se .hla tripli euendespontaconem cum Abrahamo ante legem , cum Mose sub lege, cum Christo post legem factim intelligi, quam sententiam argu tam&frivolam appellat Calvinus ae Ipse vere, ut Maliqui nostratium , per repetitionem istam foederis mystici celtitudinem innui existimant, nequis dubitandi locus relinquatur. Non desunt etiam, qui haec ad despontationis mysticae modum trahunt, quem triplicem esse volunt,cum sponsus incarnatus carnem sibi nostram copularit, cum passione sua summi amoris pignus obtulerit , GPentecoste largissimis Spiritus S. donis obsignarit. Sed hi copo plane abeunt, a quo longius etiam recedunt Iudaeorum Magistri super hunc locum, ut R. David iam chius, qui haec ad tres captivitates, Egyptiacam, Babylonicam de Romanam refert A barbanel vel 5 in hunc locum tres habitationes, Josis habitaculum, tern-plum Salomonis, templum Zorobabelis interpretatur.
sis Comment in VII. cap. β quaesententia est Philonis
1 sub th VI Subjectum desponsandiam e voce 'ret simul in istum ira nores et t. In Hebraeo suis xum foemininum repetitur, ut populus sponsan asi ae liticus instar mulieri, sponsae sistat hir Antea de Israelitis in plurali masculua locutus fuerat, hic stamininum adhibet, sub quo
15쪽
quo simul Eeclesia Christi ac sinusquisque fidelis intelligendus
est. Cum enim addu: sonsabo te mihi in de non obscure indicat; Subjectum clesponsationis mysticae omnes illos esIe, qui ve-ia utatψifica fide oblatam sibi gratiam apprehendant. Quod Ecclesiam visibilem hic tantum intelligit Decanus su ex alio errore nascitur,qui refutari facili me potest, cum fidelis Christi anima saepius,ut rosa inter sentes, lateat,omnique externo Ecclesiae splendore destituta sponso tamen suo adhaerescat. Quilibet ergo fidelis promissi huius particeps est, licet non visibili modo, ut Catharina Senensis illa, quam claustro inclusam accessisse Salvator, eique coramo conspicue sponsi fidem dedisse satis lepide fingitur a Pontificiis si Cui tantum fidei habemus, quantum Pontificiorum
fabulae in monasticae vitae decus excogitata merentur a. Becan. manua controvII .c. n. 26. β V. Corne 2Lapide in hI. c. f. Vi I. Peripsi sponsalia quid intelligendum sit, variae sunt iii
interpretum sententiae, quarum praecipuas ad quinque capita re salia vocamus. Alii enim I. volunt summum DEI amorem in genere exprimi, quo suos complecti, bonorumque omnium participes
reddere velit. α Deinde II. alii specialius amorem ad populum
Iudaicum restringunt, ut per desponsationem denotari putent re ceptionem populi sornicarii in gratiam, priorisque foederis continuationem spiritualem. si a quibus III. non aliena est eorum sententia, qui de temporibus post captiuitatem Babylonicam extum explicant,&per sponsalia intelligunt reductionem captivo.
tum ex angustiis in patriam. γὶ IV. Nostratium alii de incar
natione locum accipitini sis e nuptiis personalibus λόγου cum assum apta carne, qua mediante nobis etiam , ut ita dicam, propinquo a sinitatis gradu junctus sit. I. alii tamen V. de gratia Evangelii exponunt, abolito V T. ksublatis umbris legisque cere moniis sa In his Cpinionum divortiis dicimus i Sententia prima de amore DE genera ter quidem vera est non tamen sic emphasis vocabes disponsanie Ab sthir. Neque enim synecdochen sipe cie pro genere lila agnoscimus, ut per desiponsationem qualemcunque diam coniunctionem dc Oblignionem his intelligamuς,
sed singularem illam copulationem unionis mysticae ipsa conjugii
16쪽
eorporalis copula arctiorem,docente Paulo ad Eph. V. Secunda sententia locum obtinere non potest. Nimis enim clarum est e toto capite, non continuationem rupti foederis , sed novum foedus promitti Hinc opponitur priori pacto ratione durationis fore ceternum ratione mediorum, quibus coalescere debeat, accedit vis verbi 'ne X, quo non redintegratio conjugii, sed nova sponsalia significantur At enim vero , t maritus adulteram conjugem int trimonii fidem recipiat , non dicitur eam sibi desponsaste, sed denuo eum ea in gratiam rediisse. Sententiae tertiae udaizanti totus textus reclamat. Nam quod hic promittitur vinculum, novum est, spirituale est , scilicet iri fide consistetis non in rebus eorporalibus, imo aeternum est. Me omnia ad eductionem e captivitate Babylonica applicari nequeunt Quartae sententia ita indistincte consideratae quo minus assentiamur, plures causae sunt.
Praeterquam enim quod de nuptiis personalibus vestigia nulla in S.literis extent O hic etiam texrus non patitur si citide incarnatione intelligi sponsalia. Loquitur enim Propheta de ejusmodi sponsalibus, quae fide tanquam medio coalescunt, at assumptio
Hum. Nat. nostram fidem non praesupponit Ultima sententia assensum meretur, se hic novum conjugium novamque desponsationem in Evangelio per Christum factam indigitari, non quod in V.T. ignotum fuerit Evangelium, aut ad fideles non spectarit,
sed quod novus & singularis in N. T. modus accesserit, qui in V.T. praedictus erat non exhibitus, nimirum ut supra dictum est, mediante incarnatione filii DEL, per quam aduentante corpore, V. T. umbrae abolita sunt,q. d. Ego Filius DEI mediante incarnatione mea ut θεαυθρά, te mihi desponsabo in conjugium verum,ila omnium arctissimum , sed mysticum spirituale. Ita mihi praeivit Magnis. Dia .Praeses in Comment. MSpt. in Hoseam, qui ut lueem publicam aliquando videat,novi plures mecum desiderare. α ita Flac.in Clav. ScriptJub voce sto aliique. β contra
IV. spomi Ut in corporali conjugio contractus mutuus est, i ii ζ', certae sponsi sponsaeque partes, ita etiam in coniugio spirituali
17쪽
Christi cum fidelibus cernitur mutua quaedam relatio, aliaeque partes spons alia sponso vindicantur. De hoc quidem,quam dotem allaturus sit, de illa vero, quomodo dotem accipere debeat. Sponsi partes primum intuebimur in his verbis a m: maa zma ubi incipit opula specificativa, q. d. in specie quidem hae meae partes erunt, haec tibi dotis loco conferam. Verum quid ibi velint haec verba iustitia,
Iudicium, Gratiausa sericordia, non una est interpretum sententia. Ad sponsam haec verba referunt Iudaeorum Magistri,i. e. Ecclesiiam Iudaicam,in qua viguerit judicium, justitia &c. sed cum dilarimine, ut alii quidem merita Patriarcharum, alii vero Posterorum hic siignificari putent. V. R. Salomo R. D. Κimchi, barbanel tac. Pontificii etiam communiter intelligunt vivendi Regulam sponsae praescriptam, sed in explicandis vocibus non consentiunt. Videantur ipsit Calvinianorum quoque sunt diversae opiniones, nisi quod plerumque de virtutibus Ecclesiae propriis vel de integritate ac rectitudine foederis interpretentur. Nostrates autem Theologi de sponsi partibus communiter haruverba accipiunt, perpn justitiam Christi meritoriam intelligunt, quantum vero ad discrimen vocabulorum, paulum discrepant. Accuratissima mihi visa est ea verborum distinctio, quam
tradit Magnis.Dn. Praeses in Tractatu am laudato cujus vestigia sequi sanctum mihi semper erit. Ita autem ille: Omnia ad articulum justificationis pertinent,quippe in quo revera desiponsatio inter Christum & fidelem hominem fit. Si tamen aliquatenus
placet distinguere, justitia erit justitia Christi, quae nobis imputatur, judicium vero absolutio judicis vi justitiae illius, gratia donans gratis iustitiam vi misericordia cause impulsiva interna motus misericordiae, ut gratis donetur justitia in judicio hactenus ille. Spons parto describuntur in his verbis Nin , Π amrta sedesponsabo te mihi in fidi cognosces Dominum. Equidem ad quem rcferenda sit num ad sponsum vel sponsam, non una interpretum men hest. Plurimi eam pro fidelitate DEI in promissis servandis accipiti lat. Alii de fide hominis explicant, cum hoc tamen discrimine, ut aliis
quidem fides illa sit aetus vel opus meritorium, aliis sit notitia
18쪽
rerum Theologicarum. Iuni etiam, qui fidelitatem hominis erga Deum intelligunt, hoc est constantiam 'efleverantiam hominis in faciendis illis, quae ipsi sunt a DEO praecepta. Nonnulli utriusque tam sponsi quam ponsae uanili.e.constant amdc fidelitatem jungunt, quod utrinque foedus sincerumviri ne fuco esse debeat. Nobis dubium non est, qui de sponsae fide textus loquatur, eaque nihil aliud est, quam fides iustificans, quae beneficia a ponso oblata omnia sibi salutariter applieat. Atque sic est optima connexio verborum cum versu antecedenti, ubi sponsus a partesina justitiam, judicium gratiam de misericordiam quasi in arrhabonem vinculi conjugalis offert, a sponsa vero nihil aliud exigit quam fidem, qua velut manu dona illa justificationis apprehendat. Mu9 modo etiam Habacuc. II. V. . ari sumitur, frustra contradicente Calvino. es Haec fides describitur a cognitione DEI dum additur: dc cognosce Do-num. Vavenim hic copulativum potius est quam causale, ueeognosti. Est enim pars fide justificantis notiti, cujus solius mentione facta pius tota fides cum assentus fiducia innuitur, E a.LIII. vers. H. Atque sic non sine emphasi cognitio copulatur
cum verbis antecedentibus : Desponsabo te mihi in fide, quatide cognosces Dominum, id est, non per coecam fidem me tibi dea sponsabo, sed per veram dos alutarem, quae notitiam θεανθ ά r. includit Hic vero notatu digna est descriptio, uanX, quae tota
quidem fidem hominis justificantem indicat, sed distincte ponit
causam esticientem actum formalem. Scilicet in illis verbis: Desponsabo te mihi in fid innititur origo fidei, quod eam homo non ex se habeat sed a desponsante tanquam causa efficiente accipiat, in illis ver b d cognosces Dominum,exprimitur actus
fidei formalis, nempe apprehensio ipsa, seu c0gnitio gratiae in Christo. Is enim fidei nostrae objectum est atque ille Iehoo,
de quo dicitur c cognosces Jehovam , non exclulo tamen Patre dc Spiritu S.quem in Christo possidemus. α Cam.in h. L quod nonnulli philosophantur, in Me, h. e. per Evangelium,ubi amplectimurgratuitas DEI promissiones, istud nimis
argutum est. Em non dubito qui per Adem intelligenda sit stabilitas firmitas. S. IX.
19쪽
9. IX. Inter adjunci a detonsationis referimus foederis, aternitatem. Dicitur enim zz ny, Desponsabo te sponsa o
mihi in a ternum. Non desunt, qui hanc vocem non de ipsa aeter ni od-nitate, sed long tomporis tractu intelleetam volunt, captivitate RROR
Babylonica usque ad Christum Sed rectili, innstitur propriaei
primaria voci significationi, qua vera sine fine duratio exprimi utplurimum solet. tiam sententiam juvat comparatio inter foedus prius Dominicum tuis ictum, inter hoc pactum sponsi cum sponsa inituriae illud quidem ad certam temporis mensuram durabat , hoc ver perpetuum planeri aeterhum est. Non tamen hic audimus Calvinianos, qui aeternitatem hujus foederis male applicant ad perseverantiam sanctorum, ita colligendo Christus cum anima fideli in aeternum se copulavit. a. renati nec fidem amitte nec gratia Spiritus S. excidere possunt. Quamdiu enim hoc spi ituas conjugium irruptum manet, tamdiu fidem Spiritus S gratiam residuam esse oportet. Jam verbillud aeternum est. E. Respondemus enim t. desponsationem illam ex parte Di ejusque intentione esse quidem aeternam neque enim quicquam ille omittit, quo minus in distatu bile illud Vinculum pessistat, at ei, r. licet Christus se in aeternum sponsa suae obstringat, non tamen absolute sed conditio nate illud fit sub conditione fidei Deso ab te mihi inside, quod si
hoc requisitum a parte sponsis cesset, quid mirum si ipsit foedus rumpatur. Quemadmodum enim Sc in vita communi arctussimum matrimonii vinculum, licet usque ad finem vitae contrahatur, nihilominus adulterio commista di solvitur, ita e lare
spiritualis unio per piritus adulterium rumpit Itest. Unde
potius contra Calvinianos ex hoc loco argumentamur adulterium committere possunt,illi conjugium spirituale solvere possunt. Atqui renati. E. Major firma. minorem probat totum caput secundum Hoseae, unde textus noster desumptus est. Et por-rb invinculum spirituale rumpunt, illi fidem amittunt. Atqui renati saepe &c. E. Majoris connexio sibi constat, quia in fide sponsalia mystica contrahuntur. minorem probose in ortali peccato se polluunt, illi vinculum iociale rumpunt Atqui saepe renati&c. . minor liquet exemplo Davidis Aaronis, c. Pon-
20쪽
Pontificii itidem visce aeternitatis abutuntur,mo entes,pcrisiaria visibile resin fide errare a Christo se palari non posse, cum sitis
refutati tacite pollunt; Prarierquam enim quod de Ecclela vili-bili talisthabet textus, ariemus Vocatur ille nexus, non quod emis petita sita parte nostra, sed quod eis debeat ut alia taceamus. Verum nos hie contra Pontificio Di citer tuemur; foedus illud de istionis mysticae cum fides ibus icium parte DEI omninoe firmum & stabile esse, ad quoa semper, si forte per peccata exciderimus, per poenitentiam regressus detur, Non enim per poenitentiam ahquam secundam naufragi tabulam, ut in loquuntur. novum cum Christo foedus initur, sed idem foedus in Baptismo
ieiunavi a nostra parte peccatis interruptum redintegratur. Diei tur enim in textu nos sibi desponsare in aeternum. Ita inter Scy Iam&Charybdin media via navigamus. s. X. Ad desponsationis adjuncta nonnulli etiam referunt
coonitionem DEI, quae ipsis non est actus sermalis fide justifieantit, sed illius consequens intelligunt vero cognitionem practicam, sensum videlicet jucundissimum, qui ex unione Christi cum fidelibus fluit, ut quasi inessectu cognoscant, DEUM sibi praesentem ac propitium elle. Ita putant continuari delponiationas meta. phoram, ut effectus subjungatur Scogns; virum tuum in hae
unione, id est, senties,quam prope tibi unctus sit Salvator tuus quae explicatio tolerabilior tamen est,quam aliorum detorsio, quibus quid eminaee cogitatio etiam consequens est unionis mysticae, sed ita, ut agnitionem theooeticam intelli gant, h. e. notita am' dei articulorurn surciamentarisiam; quae demum, ut illi volunt,gratiosam Spiritus S inhabitacionem consequatur. Qua ii quis prius
fiat sponsa Christi, quam sponsum agnoscat fidem habeat ante
fidem. Dici enim a Propheta postlponsalia rum demum cognosces Dominum. Unde etiam hanc pragilia in onver one haereticorum ineuscant, ii prius d more &pietatis studia formemur, qud notum spiritus s. paauctae stant, Jeinde coetera, quae fidems ne citate secutura . ut perinlatos vesti lacti ina, omnem dissenst insundamenta Iem inter nos eu adversarios excludens,