장음표시 사용
631쪽
stiterunt, Gronouit, Gravis, insignia inter Batavos, qui Perletonios etiam Germaniae nostrae, debent, lumina : idem praestitit Lucas HOL senius clarissimum Dalia sidus ex Germania ortum. De ipsorum Batauorum eximiis in Latinitatem, omnemque elegantiorem litteraturam, meritir ingens confici posset liberi
solis eorum, qui humanitati proximo saeculo ibi quam diligentissime operati sunt, nomis nibus totae paginae impleri possent. Quod ve-.ro superioribus capitibus & Batauorum MBelgarum inter Germanos mentionem fecerim, caussas habere mihi visus sum non ita te ues. primum enim Agricola, Erasmus, ceterique gloriam instauratis litteris exspectandam libentissime cum Germanis communi eatam voluisse videntur: deinde omne Belgium iisdem tum Dominis paruisse nouimus,. quibus Germania paruerit. In patriam hanc meam ut redeam haec proximo saeculo praeter Freinshemium, Boeri rum, & alios, disertos nonnullos coluit ora-sores, in quorum numero habendi, Thesti Adam. Siberus, Aug. Buchnerus, Chrisνθοῦ Schraderus, Dan.Georg. rho Gonr. Same Schurasseschiin, viri eleganti variaque erudi tione excellentissimi, polyhistores insignes pquorum gloriae exteri inuidere visi sunt. Postremi duo una cum Buchmero praeter reliquaq
632쪽
liberalis doctrinae atque humanitatis studia Foeticae laude floruerunt qualis etiam Frid. ubmano, Henr. Me bomio, Vincent. Fabricio, Friae Ramotio, Ioach. Fesiero, D. Ludou. P schio debetur. Quorum hic eorum, qui Gerrmaniae iuuentuti ad stilum exercitandum auctores exstiterunt, ipsi. rei necessariae quam peritissimi, adscribendus est numero i quem Auchnerus atque D. Suesserus praeclaris meritis suis auxerunt: magnum quoque academiae Iuliae ornamentum Chrisoph. Schr.rderus, in disertissimorum Germaniae oratorum numerum paullo antea me relatus. singularem pla-
.ne laudem eodem merito sibi vindicari potest utpote quo neminem diligentius in Aristotelis de RhetoricaArte libros III commenta tu esse,
nouimus. Inter ens v grammatιco um
Sanctii atque Scioppii praeceptorum usum ew.docti, Germaniae iuuentuti viam ad ea rectius in gnoscenda monstr4runt, haud postremi sunt Io. Em. BFGnerus, di Georg. Hor. Fnus ,r quorum hic obseruationum Philol. .gicarum libro dudum edito, diligentis ac pe- .riti Philologi nomen promeruit. Quemad inmodum de reliquo cl. Morhofius fieri posse,
negauit r, ut quis omnes Poetas, aut multo. magis Poetarum umbras, in ordinςm cogat ἡ& citius Iouis imbres ad numerum vocaris . . . posse, et Polyh. litter lib. VII, c. 3 3 i8.
633쪽
posse, credidit, quam innumerabilem Poeta rum copiam, quae litteratum orbem intempestiuis suis scriptis vexarit : ita aegre quiseuli XVII grammaticorum, Metorum atque oratorum numerum intuerit. quorum singulorum ingens eodem saeculo in Germania fuit prouentus ἱ tantum enim abest, ut omnes nominarim hactenus, ut vix decimam eorum
partem nominasse egomet ipse mihi videar. Equidem de eorum, quos praetermisi, fama atque gloria nihil plane detractum volor ne que illi, qui forsitan existimauerit, me ciues
praeteriisse, quos commemoratis ipse anteponat, vehementer repugnaturum me, spondeo. accuratum saeculi eruditorum indicem dare non constitui, nedum cuiusque merita
digne persequi instituti mei esse, persuaserim mihi: neque is sum, qui praestare id posse sibi
videatur. Accedit, quod, quum plerorumque memoria recens etiamnum sit, eam ren uandam, & laudes ac merita nominatorum
pluribus testimoniis iudiciisque, quemadmodum in superioribus a me faetiam est, praedicanda haud putauerim. namque scripta eorum in omnium versantur hodie manibus: notiora saltem sunt, quam Agricolae, Melanchthonis, Camerarii, Fabricii, Sturmit, Erythraei , Iunii, atque Caselii, praeclara atque pulcerrima monimenta : quorum nomina
634쪽
magis magisque obscura fiunt Germanis; eo diligentius ab obliuione vindicanda ; & pluribus idcirco verbis a me supra commendata. Tantum addam, me vereri, ne Germania tam
ingenti ac innumerabili fere scriptorum numero XVII saeculo sciolos quosdam & pseudocriticos habuerit, de quibus vere dici queat, quod magnus Ritterahusius de nonnullis aeui sui Aristar inis pronuntiauit s): auum ingenii sui acumen in alienis operibus recensem dis ostentare vellant, saepe adnotarunt, quid meliis ab auctore dici potuisse videretur:
euerenae, ea certe in auctores miruserunt, qua numquam iras in mentem venerunt. quo ingenera sunt ludorum magistri, verbum Perbo permutantes in interpretatione ad discipulos, spadagogici iudicii homines e in quos saepe grauissime, sed σ meritissime, inuehitur primceps litterarum Iosephus Maliger. Caselii adfirmationis, supra a me prolata veritatem demonstrasse hactenus mihi vid or : omni fere aetate homines prouenire, qui sapientiam ac litterarum studia omnibus posthabitis rebus colenda ac propaganda sibi putent siue bono quodam fato, siue consilio atque industria mortalium, id accidere,
0 in Commentario in Oppianum U. C. Sciopinpitun de Λrte Critica p. 88.
635쪽
statuerimus. Heroum indole adolescenetra eodem fato exoriri etiam subinde solere, qui, quum ea,quae alii tractent, nec ipsi negligant, attamen ingenti diuinitate ad altiora ac prima
ilia fluvia adspirent, quod idem Caselius ex ploratum habuit, ipsum XVII saeculum non
minus comprobat quo Musae non solum magnos in summorum Principum aulis patronos habuerunt atque Maecenates I inter
quos Frisii, Sechendosi, Pinendo illustres
maxime viri, primas facile tenebant ; sed in nonnullorum etiam Principum singulari triumpharunt clementia. Quanta benignita, te LEOPOLDVS, Imperator Piu' Felix rere que Augustus, litteras, harumque cultores fouerit, & quanti Romani sermonis, quo L gatis scite litteratissimeque respondere con sueuit, cultum fecerit, pluribus testimoniis confirmare nihil attinet, quum tot ubique reperiantur testes, qui optimi Imperatoris elo quentiam coram admirati sunt, eius in litteratos fauorem vehementer venerati. CARO LUM LUDOVICUM, EI torem, Comιtem Palatinum, saeculum velut Musarum Herculem colui maulam eius grauissimorum Senatorum prudentissimorumque Consiliariciorum ludum merito suspexit... Serenissima Comitum Palatinorum Domin Carolo Ludoin uico aequalem fere, at triginta circiter annos
636쪽
IN GER M. FATIS CAP. VII. superstitem habuit CHRISTIANUM AR
GUSTUM, optimum Patriae meae Patrem, Germamaeque yiorem, litteratissimum mulistarumque,Orientalium adeOilinguarum periistissimum Principem; in quo Germania quam plurima praeter singularem eruditionem admirata eit. Magnopere laetor, & magnum stimulum senti t animus meus,quoties optimi Principis sermones reputo, quos de bonarum litterarum studiis mecum habuit, quum adeundi eius copia mihi facta esset, in academiam tum cogitanti. Nam postquam ex me sciscitatus, quod studiorum. genus in primis excolendum decreuissem, me in humaniores potissimum litteras incumbere constituis ei cognouerat'; consilium hoe meum admo
dum probauit, & hortatorem se mihi pro incredibili suo in subiectos clementia praebuit,
ut in eo manerem, adfirmam, fore, Vt consilii huiusmodi me olim liaud poenitereti litterarum enim ab humanitate nomen haben tium, Latinae praesertim linguae, utilita res summas esse, tot verbis demonstrauit, ut fer reus fuissem, fi litteras istas colere adhuc non perseuerassem, a tanto ac tam sapiente Primcipe collaudatas. Alium prae inea AUGV STUM Germania medio saeculo veneratain, Brunsvicens is re Luneburgin m Ducem ,-issimi exempli, dc diuinae plane ac incredu
637쪽
Filis virtutis Principem. cuius adolescentis mirificum in litteris proficiendi ardorem
quum complures Germaniae academiae coram antea cognouisssent, stupuerunt: & cuius dotes summo Principe dignissimas omnis posteritas, quam celebratissima ab se condita Bibliotheca in perpetuum sibi devinxit, misrabitur : nam nihil ferme de magno quodam Principe praedicari potest, quod Λugusti virtutes non longe exsuperasse videantur: qui amplissimis monimentis acerrimi ingenii sui memoriam ipse consecrauit: in eo quoque felicissimus, quςd heroica indolis Filios reliquerit, qui Paternas virtutes iuxta atque sumin mam in Musas beneuolentiam imitati sint,& quorum alter praeclare eas imitari adhuc perseueret. Quis vero de ERNESTI, Saxoniae Duris, singulari cura, quam in scholis, quibus una cum vera pietate litterae fideliter traderentur iuuentuti, constituendis suscepit, non inaudiui ia Ipse hic fauor, quo summi eiusmodi Ge maniae Principes, serenissimorum maiorum
vestigia laudabili exemplo secuti , Musas complecti perrexerunt, fuisse videtur, qui
has Germania excedentes retardarit 3 efficiens ut non omnis litteris ademptus sit honor,
de pretii aliquid iis sit relictum. Nam actum forsitan fuisset de litteris, si omnes Principes
638쪽
tales exstitissent, quales Scioppius & Ianus Gruterus aetate sua fuisse, adfirmarunt s),
Q ubi Seioppius hoc adfirmarit, supra indicauit Gr terus id fecit in Trochaico in Casp. Hosmanes Calenum, nondum editum. m. I 627 scripto ; quod reperitur in Mantissa II Epistolar. selectior. G. Richteri epistolis adiect. pag. 33 , seqq. & cuius ini
Iuatis heu, morum fini a temporumque trisAtas J Iuisque laurum Apollinarem, quisque olivam HL ados, Censet esse laude dignam splendidoque encomio.
Plebs, Eques, Senatus omnis, litteratorum gregem Innocentem bonorat ore, fonte, voto plausibus: ordynum sed ecquis horam es, qui teruncio iuuet HI Camoenarum Hientes. vel Minerua antisius 'Languet eruditio omnis, figet omnis Elanitas Artium boarum; optimae nuncupatae Inertiae, Tamquam habenas riuisatum temperare nescia, Nec rei tractare digne munus vitam publicae. Praemia interim omnia borum transeunt adsimiari& quae sequuntur: p. s36 pergit Gruterus: Regium es quidem, esse laetum confiulenti pubKeis Commodis, nedum orbi utrique serusenti perpe
Sed quid' est mos huyus aeui, niI ad usus nobiles Erogare. Heic area clausa, clausa cunctis rimtera es. Pauperem se quisque iurati largiendum ubi με- bis. Sin benignus esse forsan unus aut alter velit ; 'Munera eius in merentes non cadunt, sed in malos r Moriones ac Thrajones, scorta denique ac sera
Maraiuntur largitates duitas sortia.
639쪽
qui nullum litterarum habuerint gustum, nihil cuiquam temere largientes, nisi quo vel
voluptatis suae, vel utilitatum administro vii potuerint. Priusquam XVII saeculo exeam. Germaniae Musarum, de quibus tantopere laetatae sun delictu silentio praeterire non queo: Marquarae Gudium intelligo atque Ezech. Spanhemium, illuitres viros, qui meliorum litterarum caussam Frisiorum atque Sechendorfiorum exemplo apud Principes summasha, qua pollebant, auctoritate egregie defenderunt, studiose operam dantes, ut studiis decus suum atque debita laus conseruaretur. Quod Frid. Benedimu Carpetou , maximum Saxoniae suae, immo cunctae Germaniae ornamentum, curae etiam sibi habuit cordique :honorum quidem titulis prioribus inferior, eruditione autem ac in liberalis doctrinae stu-
dia amore nemini prorsus Germanorum
Commentariis usque ad saeculi XVII exitum perductis ipsos cum hoc commode finire possem: quae enim se ta nostris temporibus in Germania sint Latinae linguaeκognitum quisque
Talis baud frit priorum Principum ignorantia Talis haud fuit pr/orvm Saeculo um scaevisas. Eruritos eruiti sublevabunt, qui bono Publieo sese an Dabant: ει talentis pluribus Munerabuntur reperta vel x rvilissima.
640쪽
que habet atque perspectum, habere sillem
potest ; sic, ut res longa narratione ac demon' stratione haud indigeat. Quando porroponnullos litteratos ac elegantioribu studiis
deditos saeculi eius viros dumtaxat nominaui, quum plerorumque memoria ita recens mihi νideretur, ut hanc pluribus verbis renouaret necesse habere me, haud crederem: multo minus eorum, qui vita etiamnum fruuntur, . commemorationem quis a me exspectauerit:
adulationis notam, si istam inae tuerem, facile subire possem: qualem in omni vita mea diligenter adhuc euitare studui. Tantum, ut narrationem a capite ad calcem quasi contianuasse videri queam, pro instituti rationet clarissimi viri verbis, quaenam fata Romano sermoni per saeculum, quo vivimus, impende re videantur, exponam s0: quod non ita
multorum annorum spatio celeberrimos vitros, summo rei litterariae malo e vivis sublatos iam doluit e quorum numero, Georg. Schubartin, Christoph. Ces raus, Core. Sam. Schuroeschius, grauissika Latinae linguae, omnisque humanitatis, assertores et quum Germania nostra, proximo saeculo exeunte, Henri Meibomium etiam, GAEO. Guerserum, Uaet
Gunm Christoph. Schelhameri, quae leguntur in orat. de Augmentis O Decrementis Scientiarum, Ia,' periori praesenti rue seculo, an. a Q Κilon. hab. -' pag. 3o seqq