장음표시 사용
21쪽
sormasse. e. c. Sallustii principio : Omnia gomineae
niti decet. Aeneid. Iv. vers. 427. cinerem manifMe νe Delli . Et lib. I x. Vers. 6o. ventor perpessus ct imbris .
Et sic ubique apud Virgilium , quod etiam ab iis qui
eum cura ediderunt, ex ΜSS. ita expressum est . Et veteri lapide apud Grut. pag. I98. extrema , FINIS
Ac Pisis in Cati Caesaris cenotaphio V L T R A FINIS EXTREΜAS. Vt vero discrimenis is longi & brevis significarent, multi utramque
Vocalem, qua exire acetisativus solet , E&I coniunxerunt, ut in Ciceronis libris, a Grutero castigatis , saepe videmus ciueis , forteis , caedeis , omneis, cetera: & Lucretius lib. III. vers. II 6. - oe omness aeeipit in se Laetitiis motus , ct euras eordis insueis.
Quod Sosipat.Carisius etiam lib. I .ad alia, quae crescunt genitivo , transfert, maioreis , homineis, pag. III. Et -in veteri tabula Grut. p. ao . pr. GENUAT EIS. Casus quoque I & lS plurales, etiam aliud Ι, longum praesert i m , olim EI scribebatur. v. g. Grut.
pag. rseo. S ALENTI N EI, RHEGINEI S pag. a 96. seq. DE BRUTTI EIS, DE TVSCI EIS, DE CORS EIS: item pag. so6. seq.QVEI SIET, singulari numero : S E I , si ἔNEI, ni; UBEI; IBEI: PARENTIS SUE I IS EI NE SUFFRAGIO. Id quod
Varro in auferendi casu in ιν exeunte constanter seruat, ut lib. v. de I L. antiqueis littereis : & lib. v II. a balneeir : saepe etiam in I , ut eodem libro nominandri casibus : ibidem, voeando i , appellandei . Haec vero Ut antiqua erant, ita usus sensim , ut ex inscriptionibus clarum est, abrogauit. De I consona acturi infra su
22쪽
mus . Antiqui etiam si contrahebant, praesertim in verbis ex Deso compositis. Grut. pag. 2O6. ex vetusto
fragmento contractus agrarii DEICITO: S pag. zor. PROICITO: quod illiistrissimus Noris Cenotaph. pag. 473. Virgilio Mediceo fere perpetuum esse , exemplis productis demonstrat. I tum educitur ; etiam alibi saepe in antiquis monumentis , si longa quantitate est : nec vero id perpetuum , quia correpto idem interdum contigit. De compositorum ex laeso contractione contrarium sentit Gellius lib. IV. cap. xv I I. V littera & vocalis est & alio usu consona : utriusque figura semper eadem usque dum auorum memoria a paucis primum , dein a pluribus , nec Vere ad hanc lucem ab omnibus , mutaretur. Sed de mutatione illa postea . Nunc de concursu ι gemini aliquid dicendum es . Prisci Romani timide coniungebant , ac vi concursum declinarent , alterutrum , quod vocale est, plerumque mutabant in O ; alterum autem , quod manebat, ut digamma Aeolicum pronuntiabatur : quamquam antiquitus alium ti huius sonum fuiste ex Quintiliani lib. I. cap. VII. non
obscure probari potest . Nostri , inquit , praeceptores cervom servomque , V s Ο Iii reris 1 ipserunt , quia
subiecta sibi υocalis in υnum sonum eoalescere oe confiandi nequiret : nune V gemina feribuntur . Si vocalis sibi subiecta , ergo non iamper prior Vt consonR pronuntiata , nec opus diversa figura fuit . Difficultatem ut vitarent , O in locum vocalis substituerunt, dicentes voleur , volnus , feruos, aceruos . Inscriptione vetusta Grut. pag. ao4. legitur FLO-VIV Μ & CONFLUONT. Terentius Scaurus Orthograph. pag. aasi. E UOM S S E R-VΟΜ oe similia antiqui per V o scripserunt , quo
niam scierunt vocalem non posse geminari , credebantque o hanc litteram geminatam utroque loco in D.
23쪽
potestate seruari , ignorantes , eam , praepositam vota It , consonantir vise fungi , s poni pro ea littera , quae sit F . Eminentissimus vir Henricus Noris Cenotaph. Pis p. 47O. addit, non plane ignorasse, sed ex modo v Iitinxeram pronuntiandi , credidis non posse geminari , quiuollaba a Veretur, e. g. ser-u-tis . At Augusto imperante prius V pro consonante acceptum et Claudium impera- rorem , quod rem satis dubiam apud plerosque animaduerteret , Aeolictim digamma invexisse , quod inuersae IArerae F forma exprimeretur . Vnde eodem principe facta inscriptione legimus Grut. pag. 236. num. p. DΙ ΑΙ
sed hoc digamma , ct aliae duae , a Claudio adiectae , extincto illo, ut Tacitus ait lib. x I. cap. XI II. ob Iirrerarae , pristinusque usus V V duplicis, quod ex posterioribus etiam inscriptionibus liquet, reuocatus. Priscianus lib. I. pag. s s. V loco eonsonantis posita , eamdem prorsus in Latinis vim sabet, quam alud Aeoles digamma F , id es Vau , ab ipsius voce profectum . Pro quo Caesar bane figuram ct scribere voluit : quod quamvis illi recte Disum es , tamen consuetudo antiqua superauir. Tandem de V etiam quaerendum est , an recte insuperlativis pro I adhibeatur , optumus , maxumus δitem in gerundiis ae cognatis participiis , dicundus, opprimu udus. Archaismus est, quo Sallustius cum primis delectatur . Quintilianus lio. I. cae. v I r. primum C. Caesaris inscriptione factum , ut Optimus , maximus , mediam I, quae veteribus Verat are
perent . Quod maximus Noris antiquioribus testimoniis Cenotaph. pag. 47 a. confutat. In participiis diutius seruatum , aliquando etiam ab ipso Cicerone . Superlativi quoque smillumus , iussi sumus in Cenotaphio Caiano leguntur e sed plura in eo sunt antiquiori more posita . Deeumanus autem , a Decimus quod est , usus confirmauit
24쪽
Ruorum memoria plerique in figurarum additionem , non contenti antiquo numero , dedita opera coniurauermat, duas novas adiicientes , sicut tres Claudius adiecerat. Quae enim in maiusculis una per tot saecula V vel Vfuerat, pro valore diuerso mutata seu diuisa fuit, ut V digamma & consoliantem significaret; vocalis nouam formam v vel V indueret . In minore seri currente scriptura fuit quidem gemina forma v , v ad veterem faciem ; & u , u connexionis caussa , ut videtur , in usum recepta e sed non pariter adhibitae ambae , nec semper ad eumdem usum . Maiusculae, id est veteris Romanae scripturae una figura V fuit, siue ea vocalem , siue consonantem significaret, id quod ex nummis & inscriptionibus manifestum est. Necdum centesimus annus est , quum altera u , U , vocalis litterae quae nota esset , adiiceretur . Qui ergo antiquitatem imitantur , abstinent noua forma u , seu ut nostra meis moria a Belgis & Gallis rotundari in basi coepit, V ; sola utuntur antiqua V , quae angulum acutum
in parte ima habet. e. g. IVLIVS, FLAVIVS, IVVENTUTIS . Minori scripturae in
manu exaratis libris plerumque est u seu ti ; rarius , quae ex maiori expressa est, π, υ, fere in principio vocabulorum . Ex quo factum est , ut primis ab inuenta typographia libris ubique forma u , M , in principio di medio , pro vocali & consonante scriberetur , quod a multis per dimidium xvr
saeculi ita retentum fuit , V. g. uiuur, uerux, uno , mnus . Qui vero curatius omnia exprimere voluerunt , inter utramque formam v & u non respectu
valoris, qui utrique communis manebat , sed ratione
25쪽
tione situs ac loci distinxerunt ita , ut, v , v semper ab initio vocis esset, u , ti semper in medio . v. g. lex
est υt υna uxor unius viri fit : item huius aeui ititienes
vivunt Iicentius. Atque ita ab initio fere saeculi xvi. cceperunt libri exprimi , ut hoc situs discrimen inter v & α obseruaretur ; quemadmodum Ioannes P tit , typographus Parisiensis , ea lege Iustinum , Florum , Rufum ct alios auctores exscripsit : & sub idem tempus , CIDIDX , ex eadem urbe Orosius prodiit impreffus ab Io. Barbier. Atque ita scriptum fuit publicis litteris, prelo excusis , vltra initium
saeculi insequentis , quo rara mutatio usque ad vicesimum annum fuit, a quo tempore maiorem in modum mutatio inualuit . Non autem vidi antiquio-:
rem librum , quam woberi Minucium Felicem CID IDCIII. impressum , qui nouo illo , quod adhue obtinet, inter u ct v discrimine exseriptus sit; quamquam & ipse in I, i teneat veterum, etiam
consonantis vigore , rationem . Nam altera littera , in cuius forma nouatores aliquid mutarunt, eth, I, i, quae olim & eonsona &vocalis sub eadem figura erat. Mutarunt autem ita , ut I , i , vocalis vim seruaret: pro consona signanda talem caudam adiecerunt, J , ji in omni antiquitate ad id usque tempus inuis .m . Numn i, lapides unam figuram habent : libri etiam omnes longe vltra
sexcetitesimum a millesimo annum. Sic enim e. c. semper script i fuit IULIUS, IUNIUS, P ΟΜ- PEIUS, LUCCEIUS; & minori forma iaceo ,
adiicio, eius , peior, ceterA. Qitam vis vero plurimi novitatem hanc in V dc I sequantur ; non defuerunt tamen claristi mi viri , qui veterem scribendi rationem. tenendam esse existimarent ; Galli , Germani, & maxime Itali vi, etiam in vernacula ut plurimum ad- . huc, & quum Latine scribunt, obseruant: e quibus ,
26쪽
ut de aliis taceam , instar omnium Henr. Noris , Vir summus, est, cuius in Pisana Cenotaphia commentarii ad oculos id demonstrant: Germania Freinshemium , Bis: Clerum, Io. Andr. Bosium, principes ingenii atquq doctrinae, ostentat, quos duces in hac scripturae caussa praecipue me secutum esse profiteor . Nec auctoritate soIEm tantorum hominum mouebar , sed aperta etiam ratione . In minori enim scriptura ex U maiusculae diantiquae factum, u , s est connexionis catissa , quae describentibus curae erat & commoditati : quod vero in principio vocis non opus illo nexu erat, factum , Ut
antiqua Arma v, υ , sed minuta , ibi relinqueretur . Igitur nihil est , quod quidam formam M ubique in principio & medio reducere institu uot , quosdam codices fortassis imitati, sed non probatissimos, ct qui rationem iam dictam posthabuerunt. At utile , aiunt, & ad legendum & pronuntiandum est, si distinxeris illo nouo more inter U S U , inter I S J , praesertim pueris & tirunculis percommodum is Sed quoties aliter legimus ac scriptum est , quod cum
primis linguae Gallicae contingit : nonnumquam etiam
Latinae , ut vel solae diuisae diphthongi probant λ Vsus
tot saeculis confirmatus , omnia reddit faciliora . Et cur non rapuatores isti alphabetum vulgare augent,
ct mutant ordinem litterarum eur in Indicibus &Lexicis suis non distinguunt & separant, quae ab VSI vocalibus incipiunt, & quae a con uantibus Z ii
consuetudinis S antiquitatis caussa id dicent tolerari,c nec enim subest caussa alia cur non tolerant etiam antiquam figuram propter eamdem consuetudinem ex antiquissimis temporibus deductam atque traditam ZNemani grauis sum , nemini veterem scribendi ratio nem obtrudo , sed discipulis etiκm integrum relin quo , morem in hac re , quem volunt, imitari e tan tum meam consue Iudinem , nec solius meam. sed clarissi-
27쪽
rissimorum etiam virorum , immo post restituta litterarum sacra , per centenos amplius annos fere omnium eruditorum , expono , atque iis , quas dixi, rationibus defendo .
A vocalibus quae simplices erant, ad duplicatas venimus seu diphthongos , quae plures quidem Latinis sunt : duae autem inter strit endum controuersae , quia disceptatur , sintne uno ductη coniungendae , an diuisae & simplices , ex quibus constant , separatim arponendae . Prima diphthongus olim non Α E , sed Graecorum more A I scribebatur , quod nomina in denariis reliqua & antiquis monumentis A I LI U S , ΑΙΜ ILI US, cetera , ostendunt, quod cum a Iiis , terrai , frugiferat , & Grut. p. 8 i. BON A IDE AI , in archaismis relinquendum est . Raro posteriores ἀρχει. ηα illam aemulati sunt, ut in Claudii inscriptione Grut. pag. ip . CAISAR est. De Latinis dipliti longis autem aliter in maiuscula& Romana scriptura sentiendum est , qua semper diuiduntur A E , O E , & eliminanda figura m , tamquam ignota antiquitati aliter in scriptura minuscula siue currente , qua connexio ae , ae , in , in olim
sub tempus restitutarum litterarum, haud dubie ex MSS. codicibus introducta & conservata fuit. Tota enim illa scriptura velocitatis caussa adsumta fiat, ct connexas fere in ΜSS. litteras habet. Et licet posteriores scripti eodices plerumque diphthongos negligant, ct ubique e simplex prae se ferant: alia tamen ratio antiquorum meliorumque est , ad quos restitutores litterarum respexerunt . Aldus Manutius P. F. ccepit ae , Oe , etiam in minuscula scriptura seiungere, quem vero , qui imitarentur , per longum tempus nulli aut paucissimi fuerunt. Nostro
28쪽
aeuo quum unus & alter e clarioribus reducerent plures nunc aemulantur, sed , quod illorum pacindixerim , sine caussis iustissimis . Nam quod antiquitate se tuentur , illa rationem quidem in niaiuscula scriptura habet, cui inepte R intruditur pro Λ E ;non item in minore : aut si in hac quoque tam obseruantes sui at antiquae consuetudinis , cur plerique ,
qui diuidunt , V ct J , ignotas veteribus figiuas suas faciunt 3 cur'ET innectunt ρο, & , vulgari more cur U E . saepe implicate scribunt ρ transuersa lineol. ) , aut ineptius semicolo q ; siue apposito omnia
haec contra Romanum morem non tolerant modo, sed
multi. etiam ipsi scribunt, ac typo curant exprimi, incuriosi sic antiquitatis ; in solis diphthongis serv-pulosi atque sed illi . . Noui, non omnes qui ae diui dunt, haec admittere, sed quosdam et dissiluere &a glomerato cr sibi temperare ; plurimi autem discernendo U α V longissime discedupt ab antiquis . Quid Zquod tota illa minuscula scriptura contra antiquitatem est , barbaris temporibus detorta ct deprauata ex Romana, quae omnis abiicienda esset, si ubique antiquum morem in scribendo vellemus observare.
Quid vero dicemus de ae in denariis quibusdam per nexum expressb 3 an iccirco satis antiqua illa est connexio Est antiqua , sed rarissima , ct nummorum fere propria , quibus spatii angustia varias litteras , non tantum H E , sed plures alias & saepius alias , quam A E , connectit. Fulvius Vrsinus in nummis familiarum habet AEBUTIUS, C IE-
Cina , C IE Sius , CAESAR, LAECA; sed oppido rara r & eiusdem etiam nummis haec ipsa 'nomina saepissime per AE , diuisas litteras , exscripta , immo semper sunt, paucis istis exemplis , iisque singularibus , exemtis. In nummorum autem litteris
ligandis plus sibi sumebant Romani, quam in aliis
29쪽
nouumntis, spatii, credo, angustia inductis id 3ve non solum in A E , sed in aliis quibuscumque litteris , vocalibus & consonantibus. In iisdem enim Vrsini Familiis, per numnos demonstratis , obser
quae Ompia luculente ostendunt, angustum spatium in partiis nummis filisse in caussa , ut litteras quasdam artifices contraherent S ligarent : quod secus se in lapidibus ac aeneis tabulis habet, ubi omnia plerumque sunt plene distincteque expressa. Quemadmodum vero ineptum foret, hos varios nexus litterarum hodieque , & frequenter, aut ubique imitari ; ita non plus praesidii in nummis est connexae formae ae quam ceterarum omnium formarum , quas ostendi, ad imitandum , quia figura AE , aeque raro , immo rarius in denariis , quam ceterae nexiles omnes , occurrit: ut adeo in maiuscula scriptura, si Romanos
30쪽
equi constituimus , A E separatim , etiamsi dipli
thongum sonant, sint scribendae , non in V nam consifundendae formam seu figuram : minoris vero scriptionis , quae nexibilis per se in manu scriptis codicibus apparet , S velocitatis caussa inuenta est , omnino alia , & ab restitutoribus litterarum, viris Iane doctissimis , approbata & confirmata ratio est , quam quia sequitur, minus mihi aberrare videtur, si modo in maioribus litteris diuisam Romanorum
ipse scripturam in hac diphtongo A E persequatur . Eadem conditio diphthongi OE , inest , eaque pro-yterea facilior , quia est rarior quam prima A E ; &plerumque vocum Graecarum , quorum οι sic refertur , Ut moecbus, poena , prooemium , oeconomus , Dedipus , aeno-:pou , Oera mons; in paucis inest pure Latinis, ut sunt moenia , proelium , ct in propriis Coelius, ClauIius , quamuis nec lin his ubique est constans ratio , ut in parte posteriore ostendemus . Maiusculas inter litteras semper est O E sine connexione scribendum , sicut nec typographi hodie connexam eius soritiam majorem habent: minoris autem scripturae ac velocioris ratio est eadem , quae dicta modo in se siue Α E fuit . Sic plenas nunc scribendi rationes habemus , quas doctissimos viros secutus adhuc mihi exprimendas Proposueram , quae in hoc praecipue constitutae sunt , ut maioribus litteris ubique Romanos veteres imit
Hur , vitando ae connexam diphthongum , & U S I
figuras nouas e minuscula autem in scriptura ae aece ; & non itectentem v , υ in principio ponamus .u , M in media voce , eluique fine . Non suademus , nec magnopere hanc scribendi legem commendamus esect explicamus & defendimus ubique olim consuetii diraena receptam , quam cum paucis ipsi , antiquitati veneratione , nec argumentis probabilibus destit ti an , aemul mur .
