장음표시 사용
451쪽
stquatur netessario, posito prςdellinationis oblecto, de limul inuoluatur ibi rati gratuita comparation ad humanam naturam: ex qua tanqua ex prima formali radice Uemum , prout est humanum suppositu habuit esse praedestinationis obiectum. Ex his facilis patet sol utro ad primum argumenium principat , cui ci edimus,quod prius ordine rationis De iis per scientia visionis praesciuit,&praevidit obiectu praeis estinationis Christi,qua eius terminum: ficut prius ordine rationis contigit in tempore, quod verbum fieret caro , essetque numanum suppositum , quam
quod homoesset Deus,unigenitusque Dei filius. g.6. Sotaiturseeundum argum. Dineipale.
AD secundum argumentum rclpondetur, ob e cium, od,pra aestinationis Christi, include- re quidem terminum prςdestinationas eiusdem,imo limpliciter coincidunt terminus, Qq , & obieetu, Quod, praedestinationia huiuS. At non eadem eIt ra-eio termina,& ratio obiecti neq; idem est obiectiim, Quo,& terminus, Ho,ut conit at ex his,quae in secuniaci notabili diximus c: rca conclusione praeseniis ou- ij. Et hoc sufficientis imum est ad sal nandi dii in-etionem inter obiectum. & terminum, & ad saluada antecessione obiecti respectu termini, Quae ante sessio non eli necesse, quod sit Sm propraetate pure re
lem,sed satis fuerit priorito rationis in re ipla fumdamentum habens:iuxta hanc QCctrinam hcne procedit solutio inter arguendum assignata, quae tota ad
hoc reducitur,quod Christus sm qu homo est huius praedestinationis obiectum :m autem, quod est naturalis Dei filius , habet quou si eius terminus. i. ab humanitate , ut a prima formali radice het quod si obiectum, S a diuina verbi subsistentia, prout limmanitati communicata rationem termini. Ad imp
gnationem vero dicitur, quod quamuis non pollet concedi haec propositionisii in sensit valde materiali, Christit fim quod homo est naturalis Dei filius, haec autem Christus fim quod homo est per gratia uni dis naturalis Dra filius,absolute est cocedenda, vi s
pra q. I .in dubio in quo de adoptione dili erui, cum Caiet. dixi: Etenim licet humanitas non sit ratio, obruam Christo conueniat absolute esse naturale Deilium, est tame ratio,propter quam et conuenit per gratiam unionis. Clinitus enim non nis ex humani-
ea te habet, quod si nutua gratiae suscipiendae capax. Ad ultimum quod in eooem argumento obiicitur. Respodem,quod Christus prout tum Hur in illa pr positione accepta insensu ibidem exposito, non est lectum inestabilis praedestinationis hiatus, qtu i
sensus ille materialis est,& eius veritas non funuatur
in gratia unionis, sed in identitatu suppositi eiusdem importati per subtactum,& praedicatum.
s. 7. Soluitur tertium argum.principati.
AD tertium argumentum re immo , quoci cum in termino praedestinationis Christi ouo imis porteatur,videlicet filiatio Dei naturalis,di gratuit eiusdem filiationis conuenientia ad ipsum praedesti nationis Obiectum . Primum quidem conuenit Christo ratione diuini suppositi, fim vero ratione humanitatis: unde humanitas respectu huius secundi tot ma liter concurrit, dc non est sola conditio, n quidem quod sit fortu ex qua oriatur taus praedent nais
tionis,aut termini praedestinatimnuenientia: sed qd Christus eius ratione habet, quod sit obiectum proportionatum tali praedestina Itoni, , eius termino, non emitatiue considerato,sed in formali ratione alcimini praedestinationis,nimiru, prout ex dono, α
grana conuenit ipsi Christo. Est autem humanitas conditio respeciu primi. s. respectu termini fim esse entitatiuum accepti,ut est filiatio Dei naturalis: nam filiatici naturalis,ut sic, non competit Christo, neq; competere potest ratione huinam latis tanquam ex forma. Caeterum quod eademet filiatio per gratiam coueniat Christo, ex humani late tanqua ex formali ratione competit. Sed notandum,quod cu dicimus humanitatem esse conditionem,ut Christo coueniat filiatio naturalis , non loquimur considerando sor- maluer ipsum coiiuenien lae modum , quo ex FI praedestinationis es competu. Nam ad hunc modum perse& forma liter concurrit humanitas ex parte Clui sti,prout est obiectu, sicut& hic modus per se, di formaliter se tenet ex parte termini praedes macionibi sed loquimur considerando ipsam filialionem naturalem F npropriam sui rationem,quae per solii generationem naturalem apta nata ei couem re subiecto cui co petit ad quam conuenientiam humanitas minime potest concurrere formaliter, sed concurri t in
ut conditio ex parte subiecti se tenes, ut Christus fimquod homo dici possit specificat lue filius De at uia
ratis, in hoc videlicet sensu, Christus m natura humana subsistens naturaus eii Dei filitis. Praeterean tandum,quod cum predestinatio formaluer impotiat et acii Onem quae per se, eh ex propria sui ratione te-spicit terminum ex gratio confercndum, hinc sit qd tam praedestinationis obiectum , qua terminus foris mali ter clebet considerata, qualentis ad rationem Itis heralis,& gratuitae donationis peItinente ita quod terminus formaliter importat ratione dosti ex graria conferecli,obrecturu vero rem apram nar, mi i nere
ipsum beneficium,& donum:& hoc quidem prou nit ex ipsa quasi generim raItone prae desimationis:
Ac qin differentiae contrahentes genus sub eius potestate continentur,idcirco omnes species psaedestinationis,&oia quae ad earum specilicas rones speciat, siue ex parte lubiecti iniue ex patre termini se teneat, necessum est pertineant ad rationem gratuitae dona tionis, ad modii expolitum . Ex iris tandem ad argi mentum tertium respondetur,'uod humanitas tot malitet senet,& intrinsece in Christo, ut ipsum constituat pio portionatu praedestinari cin Is obiectu, hoc ita postulante ipsa co ,&quasi generica praedestitiaia tioius ratione,quae r cipicit per se terminum sub ni do gratuito,ideit,ex dono,dc gratia confecendum .
s. 8. SHuitur quartum argumprincipale. AD quartu argumetum, cui S. Tn. sui scientismme responcli I. s. p. q. 24.ar. I . ad 3. qui criam vici endus eii eae 3. p. q. 16. ar. 7. bim, ter indetur pernegationem con Icquent ae. Eaque est officiemi.tratio inter propositiones in antecedenti a lumptas, Mittam, de qua loquvnur.s hristus est i aedestinatus, quod in illia,c h litius, qiu in VIraquc pon mira parte subiecti, matellis liter sumitur, videlicet, pio supposio ζεcob id sunt ρ nplicuer fallae. li lila aut propaiatilioue,Christiis, summi r sormaliter. . pro verbo, visubtillii in humanitate i& Ob id est velaice propria.
452쪽
Aliter respondent Iij, v delicet, quod si Christus adactum praedestinationis referatur, humanitas ratio sermalis est, qua Christus subi jcitur pridestinationi. si vero ad terminum ipsius praedestinationis compa retur, nimirum, ad esse naturalem filium Dei, sora est conditio. Probabilis sollitio,& non Oino aliena , S. Th. 3. p. q. 24.ar. a. ad I. Sed quod diximus placet.
. s. Soluitur di sὰ Ultimum argumentum pyincipale, ct referuntur varia in te pretationes utius tofi ny Rom. r.
Qui praedestinatus est filius Dei
in virtute δωVLiimum argumentum postulat, ut breuiter ex ponamus,nu ex illis Paul. verbis Rom. r. Qui praed stinatur ostius Dei in virtute, σει colligatur Christi pra destinatio a nobis in hoc dubio explicata. De quo testimonio varia sunt Patrii interpretam εta. Et primo quidem non oes conueniunt in una,eademq; lectione: Patres. n. Graeci, quos non ulli interpretes Latini sequuntur, non legunt. 2υι ν Δηιω- ius est Uius Dei: sed qui decia ratus, & demonstratus est ni ius Dei,&c. Ita legunt Chrysost. Theoph. Ecuismenius super eund. locum. Damasce. lib. . c. I9. Insinuat Cyrill. lib. I. de fide ad Reginas. Sequuntur hac Iectionem Caiet. Faber, Stapulensis ,& Sanctes Pagninus. Huic lectioni fauere posset verbum Grςcum, quod ibidem habetur. Sed quamuis non diffiteamur, quod vel bii graece respondens non tam formaliter designet, id e quod Praedestino,quam id quod importat verbu, Desiano,
ver hum. n. quod grςce habetur, ere,orv Eo, idem pol-Iens,quod definio, leu declaro:nihilominus t fi negari non debet nostri vuIgaris interpretis versione Vcritatielle consentanea, de vim huius vocis sufficie ter
ex pretiisse. In qua re Erasmus qui vulgatae nostrae editioni non ad modii mit affectus P nobis aperte fauet,inquit. n. quod quamuis verbum , Destino, quod adaequa te respondet verbo graeco, oryzo, ex vi sigm-ficationis verbalis non ide significet, quod praedellino: na hoc posterius verbum propter illam propositionem, Prae, manifestam designat antecessione. Sed in re ipsa verbii, Destino, simile denotat an tecesIi nem rei, qllae destinatur respectu eius boni,& termini ad queo estinatur: eo quod dest mare,inquit Erasmus, hoc loco no est idem quod Mittere. Sed est definire,seu animo decernere de re futura: atq; adeo teipsa idem fieret sensus, si legeretur, Destinatus filius Dei in virtute, Sc. atq; sic legendo, Praedestinatus filius Dei,&c. SH Iisq; antecessio ad futurum tetminu designatur. Unde latinus interpres optima tone ductus vertit, Pr destinatus, ut formalius exprimeret antecessionem ista in , attendens potius ad rei explicationem,qua ad significationem verbalem vocis grae--: Et hanc lectionem antiqua esse in latinis velli nibus non diffitetur Erasmus in adnot.ad hoc I. p. Epist. ad Rom. ubi inquit Urige n. qui graece scriptit agnouille ex latinis codicibus, & exemplaribus hac lectionem mille iam olim infrequenti usu apud latinos Patres. Et quidem multa I ri: emus referre ex sacris scripturis testimonia , ex quibus constaret, qd verbo, oryzo,grςco rudet apte apud latino, vel bu,
Praedestino,q testimonia facile videri possimi apud
Adamum, In explicatione huius loci Paul. Et apud antiquissimos Tueologos in usu fuit ipsam diuini in intellectus diffinitionem , praedestinatione appellares quod aduerti Masn. Diony. c. I .de diuinis nomini hus circa fin. inquies,quod diuinas voluntates eoru quae sunt direm trices Theologia prFestinationes vocat. Igitur ita uamus lectione vulgatam sequedam esse, quod nobis nec elIariu est ita sentire, primo quidem propter graue Concit. Trid. praescriptu in sess. q. quo in lectionibus,concionibus,&c. vulgata editI sequenda proponitur cς teri Ri omnibus antefertur. Et deniq; pro authentica habenda definitur. Deinde secundo, qm grauissimi,& antiquissimi Patres, Pr desimas usfilius Dei,se. temeruntdita legit Tertul. lib. contra Praxea. Ambr.& Hier. supra hunc locu Aug.
lib. I . de praedest. Saneh. c. I s. dc lib. r. c. vlt. & lib. 2. de Trin. c. 6. tract. II F. in Io. HyIar. lib. 7. de Trinit. Irene. lib. s. aduersuS haereses, c. η I. de 3 2. & Athanas. lib. de assum p. hominis, quos sequuntur recentiores Patres. Da in asce. l .cit. Bernat. lib. s. de considera
tione ad Eugen. Anselati nunc Paul. locum, alii
quam plures saccorum Bibitorum interpretes. Sed hac lectione supposita, non in eodem sensu locus iste ab omnibus eius interpretibus explicatur. Prima explicatio, quam refert Caieta. hunc Paul. Iocum versansura interpungit hanc Pauli oratione, ut poli verbum, Praecellina tus, addat coma, ita minoia nat sensus,quod Christus sit praedestinatus filius Dei, sed quod ad tolute Christus praedestinatus dic Iur, non explicando terminum, ad que praedestinatus fuerit,si,q; sensus iste. Christus quri st praedestinax tus, est filius Dei in virtute. Sed ista interpretatio omnino eli ex plodenda, quia nulla auctoritate fulcitur: apud nullum. n. nec antiquum,ncq; modernu aucto rem reperitur Calet. et si eam non improbauit, neq, probauit Iarnen , neqiscimus unde illam hauserit. Secunda exposuio est,quod praedestinatio refer tur ad humanitate, quae praedelimata est ad unionem hypostatica cuin Dei filio. Placuat Haymoni,&Huiagoni Victorino super hunc lovcm liac intelligentia, ted merito aisplicuit, S. Th. s. p.q. 2 . a. I. ad a. Naca humanitas nullatenua tilia Dei vocari pol sit, nulla cu proprietate potest dici obiectu huius praedestin t Ionis, de qua hic loquitur Pau. quidquid sit de praedestinatione ad vi ione hypostat 3 cam, de quare superius in hoc dubio mente mea exposui, nebatiuae Sniae
adhaerens si proprietas est servada. Sed clatrariae sniet sua quoque probabilitate relinquo, dii in non proc dat de paestinatione,de qua hic a S. Paul. fit sermo.
Tertia e plica .lo clicit terminu praedestinationis huius, qua Paul. dicit Christu fuisse praedestinatum, non esse filiatione ipsam Dei naturalem, sed esse aliauae in textu sequuntur,ninii tu, virtute,& potentia, in spuitum salictificationis ex resurrectione momtuorum. unde sic nius est,quod Christus fuit praedestinatus filius Dei in virtute, dcc. i. vi virtute, oc potet aqua pollet, co quod filius Dei est,no uteretur ad Oia, ad quae ipsa virtus,& omnipotentia Dei se potest existendere, videlicet, admudi creatione , eius anni hilatione,& similia, sed v ieretur illa fina spiritum saetificationis .i sim exigetiam sanctitatis spiritualis, qua Christus nos in hoc statu sanctificat, di hoc amplius explicuit Paul. sequentiis. verbis. Lex resurrectione
453쪽
mortuorum. Quae et ba duplicem habent sensum.
Primus, quod Christus resursendo a mortuis spiritu
sanctificationis ad nos demisit, que nobis sua promeruerat passione,& mortemam mortum fuit propter delicia nostra, de resurrexit propter iustificationem nostra : & ante resurrectionem Christi Spiritus saeti affluentia minime perbenat ad homines,uixta illud, Io. . ondum. n. rat Spiritus da tis quia Iesus nυ erat glorificatus. Secundus cit, quod Christus perfecta sancitficatione nos saetificaturus eis, quatis erit post corporii te surrectionem . Qua i ancilii eatione tali ristus prii num semetipsum sanctificauit propria virtute Glii Dei a mortuis resurges , 6 ea de virtute nos quoqῆa molle suscitans perfecte sanctificabit: iuxta lianc. expositionem terminus praedestinationis Christi nctest esse Dei filium, sed est exercuiu, &exequuti opintestatis filii Dei , sin accommodationem ad opus redemptionis nostrae. Haec expositio, quam prosequitumai elata. super hanc Paul. locum , non displicuit August. in quadam expositione inchoata Esiilol. ad Rom.qua iudicauit Cyril. lib. i. de fide ad Reginas,& eadem insimarunt Hier. N Primasius. qui dicunt
Christu in praedest mariam cite , ut pixor Omnibus I
surgereti de filijs Dei viam resurrectionis apoletinaec expositio nullam continet improbati tua te, sed ob id non videtur exadta, quod se 1 odum eam non saluatur ratio praedest nationis simpliciter. E enim praedestinatio limplicite reii ad bo cum excellentissimum, dc maximum, quod In ipso Ptae deliin.kto reperitur, ut ex superi u in hac quas .dictis conflare poterit. In Christo autem potis uni, de excelletius num non est exercitium praedicti im virtutis,&potestatis diuinae in negotio humanae reparatio nis exhibitum , hoc clarauhonum extrinsecum fuit
Christo: sed ipsa naturalis Dei filiatio maximum de excellent illimu bonum Cluisti est. Cum ergo Christus sit primus,ct princeps praedestinatorum Ommu, recta ratio postulat, ut non praedestinationem secundum quid ,sed praedestinationem simpliciter,eamq; exactam,& periectissimam ei Paul. accommodauerit in hoc loco , bi ex professo videtur de Clicisti praedestinatione tractasse. Eadem ratione quoq; infirmatur expositio alia inquam adhibuit Aniel nuis,& desumpsit ex August. loco nunc criato, quae asserat, quod terminus praedestin, tionis Christi a Paulo hic designatus non es elle filium Dei naturalem, sed esse filium Dei ex resurre ctione mortuorum cum virtute sanctificativa homi num. Iuxta que modu Paul. ad Eph. t. vocat Christum primogenitu ex mortuis. Et Pater Christu alioquens. Pal. 2. propter resurrectionem qua per modum cuius da nouae regenerationis ex mortuis resu rexit,ita ei dixit, Filiu1 meus es tu, ego hodie genus te, nam hunc locu de Iesur lectione explicuit Paul. act.1 3.ὶ Haec,inquam intelligentia praedicta quoque ii
firmitate laborat: sed speciali etiam argumento p test impugnari. Exco, videlicet,quod non potest a commodari textui, nisi aliqua nat violentia verborum contextura: N1 inter illud, Praedestinatius iis μ-lius Dei,de illa verba , Ex resurremone mortuorii, meis diant verba alia, qu* v. dentur obitate pcaedictae explicationi . Improprie enim Paul. ea ibi interposuit L, si proprius praedelimationis Christi terminus in resurrectione ex mortuis coustituebatur.
Est alia quinta explicitio, quae fatetur Chilitum praedestinatu esse filium Dei, ita quod diuina filiatio
fuit terminus praedestinationis elus, no tamcn prout est in re ipsa, in hoc, inquit,haec interpretatio, nouex vi praedestinationis , scd per naturam competit Christo: sed prout est in opinione, cu notitia hi imianum. Itaq; sensus est, Christum praedestinatu fui me, ut cognosceretur esse veruS, & naruralis Dei filius. .
Quod Pau. significauit per hoc, quod est ei Ie Dei fi
lium : sequens modum loquendi scripturarum, i quibus tunc aliquid fieri dicitur, cum primum innotescit,& mani fellat ut, ut Mart. vltim. Christus dixit.
Data est mihi omnis potestas in calo I in terra, id est,
manifestata est ni potestatis authoritas. Hoc fuit in substantia Graecorum Patrum interpretamentum.
Cui ex Patribus Latinis aperte subscripsit Ambri, cnec refragatur Glo.ora. ec ex Scholasticis aut horib. illud probauerunt Dur.& Palud. locis citatis. Ucrum huic explIcationi Opponi primum potest obiectio illa, quae duas praecedetes explicationes debilitat. Deinde opponimus illi, quod non seruat omnem proprietatem , quae quantum neri poterit in scriptura tu interpretationibus en seruanda. Etenim modus istu explicandi scriptura, ut res clicantur fieri cum primum apparent,& iunotesciant, figuratus est, de nunus proprius: ergo cum huic Pauli telii ita Onici
illaetit amplectenda, α praeferenda caeteris, quae minorem seruant improprietatem.
Igitur sexta & vlix na Pauli Iestimoni j explicatio ea est, ut Christu, sin quod nomo praedestinatus
sit naturalis Dei filius: ita ut Christus in qitantii lio mo sit obieci um et minus vero sit esse filius Dei natui at s. Alia veto, quae adduntur ibi a Paulo .s. In vi
tute secundum spiritum Ianctificationas, e . de lignat
sequens, illud, ni inimi, quod ad Otnciu Chri ui, prout reo emptoris, ta taluatori, spectat οῦ quod in sanctificandis animabus, S sum sandi, corporibus, sub quo
comprehendHur per fecta & animae, dc corpor is glorificatio, si inpliciter consistit. veru est,quod ilia verba, In Ciruce. c. pollen cella pertinere ad intrinse cum praedestinationis terminum , si intelligat ituria hoc sensu, in virtute. i. cu potet, la & ceu a. e qualipotentiae, de potestata Patris. Et tunc caetera, auae sciaquuntur ad fauetificatione in , de tesurrectione momtuo tu spectantia sim actualem eorum exercitiae, extrinsece se habent ad formale praedestinationis temminum, intrinsece vel O, si cosideremur ut praehabiata,& praecontenta in ipsa Christi potentia, α viris e. Haec intellige utra semiliaris semper fu i August. locis superius cit. N alus qua plurimis. Ex Patribus Greis
cis Athanan lib. de assumptione hominis apertrisiis me ea probauit, v c ex verbis, quae supernas in irae q. retuli constare poterit. Et Oes fere Patres latiniqui legunt Praedestimatus,huic uiterpretationi fauet: sed praesertim Bern .lo Ot. dc Beda supellaunc Pautaocum, quam intelligentia quuntur cligi.Ord. graues quida sacroru Bibliorum interpretes. ridati M. Carist nus de alij no pauci. Ex scholaiticis Autlioribus fere omnes in hanc propendunt intelligentia, qua uis e ria nonnulli non conueniant in modo explicato 1 S. Tn. 3. p. q. 24 ar. F. d in subitant a Oes c ueniunt in hoc, quod filiatio Dei naturalis rationem habuit
454쪽
termini in Christi praedestinatione. Uidendi sunt
Scholastici cum suo Magistro in I.d 7. 5: ro.&Alex.
Et haec sum ciant dixisse ad praedicti testimoni j S.
Pau. intelli*entiam habedam , ex quibus ad F.&vit. argum. Respondetur, negando STh. doctrinam mnos ira conclus proposita, & in hoc dubio explicata, non colligi ex praedicto Pauli teitimonio. Quanta vero in nostra conclus & S. Th. doctrina fit certitudo non facile dixerim. Nam cum tot sint praefato tellimonio a grauissimis Patribus interpretationes adhi-huae, o utum apparet, graui censura coercere contrariam nostrae conclusionis sententiam Sed nihilominus adeo haec ultima intelligentia Paul. testimonii comunis est, Ic viris grauissimis probata, ut no posIit
non aliqua esse temeritas eam rei jcere,&contrariunostrae conclusioni, quae ei innititur, ela in ea fundatu r,docere. Ita videntur sentire Mag. Med. loc .cua.
ει alij docti moderni, quibus libent et assentior, . hactenus de isto dubio.
SECTIO IU. DUBITATIO III. Vtrum praed/mnatio Corsi fuerit nosra
praedestinatio ras meritoria caussa. I. I. Pramittuntur aliqua notab.pro in teuigentia dubitationis. CV m omnia, quae ad Christum ut hominem spectant,citra ullam eius iniuriam, imo&summa cuin i pilus gloria, ad noli ram pollini ut, imo de debeamus spiritualem vita transferre, qnod Inter ab OsPatres pluri in is& magnificis verbis Magnus Atha mas expressit, tum alias, tum praecipue in lih. de m- carnat. Christi: ubi inter alia inquit, Quod tuta natiam satis, moraisqi Chrisι ratio ad nostri requisitionem, recuperauone ἰθectat. Et in lib. dem carnat. verbi
sit. M vibices nostra es sanitas, nam vibicibus illius sa nasi Iunius, s saxnpira ιllius disciplina ,ο illius ignominιa nostra gloria est Vndegloriam petit in nostra glo-Nam,his verbiI,Glo Sica mepa:π gloria illa qua apud te est tuam babebam apud te antequam mundus exi seretnnos enim sumus ροι in illoglorificamur, illius defensur nosteres ascensus . Rationeq; huius, paucis
interpolitis, sui ctiali .Mebra enim,inquit, illius Iu mur,
G mutia ista membra unam corpus iunt , quod ipsumes ina sicciesia, quemadmodum Apost. ad Gat. βribu, et os omnes nonnis unum esis in Chriso Iesu. Hecficiis ii . iam haec, inquam, ua se habeant, pol quam de iant illi praedestina Cone non ulla diximus in pr ceaelitibus dubiis, non aliud qua in operς pretium 1acie naus,si nanc eandem Cnt illi praedestinationem ad nos quoquc, ad n Oilramq; praecie itinationem 1 hoc teria O uubio transseramus. Nam qui natus est
propter irat, uitatem animarum noli rarum,S inde-Il ruta sone in spii reualas mortis nostrae mortuus eli, cor non quoq, propter nostram praedestinationem
praeue uinatus citisuri debet Quod non aliud intellexisse crediderim. S. Atha. cum post verba superius
citata, mox ita concludit. Omnes igitur inse Deo commendat, ira quoque cum dicat Prouerb. s. Dominus co-diiat me in primordio viarum suarum . de Elelam dicit , quae In ipso conditur, non enim operator omnium
creatura auι opus esse poterat , Ied opus in op atore renouatur, prout Paulus indieat da Coloss. 1. Illius opus sumus condui in Christo Iem. Ecce quemadmO Hum Sanet. & Doctiss. hic Pater aeternam Clitisi
praedeltinatione, quam Spiritus Lancius Prou. 8 ver- his illis Dominus condidit, seu creauit me,sc. decla rauit,& expressit, ad Ecclesiam in Christo, ut in suo capite praeci ei linatam retulit. Et hoc quidem no nisi mirabili consequutione e flecit. Nam postquam eximia eruditione docuit spiritualia bona , quae ad n 1 tam poterant praedestinationem pertingere, nobis per Christum euenisse, Theologico, grauissim que discuisu intulit, ipsam quoque nos ram praedestina. tionem ad aeternam praedeltinationem Christi re intendam esse: ita ut sicut humana Christi vita ob id
nostra dicitur vita,quia Iola vita notira ex humana
Christi natiuitate pendet,&ipsa temporalis Christinat limas in spiritualem de aeternam vitam nostram
fuit a Deo oesina tacita quoq; aeterna Christi praedestinatio nostra praedestinatio merito censenda sit, quia praedestinatio nostra ex Christi praedestinati ne pendet,& in eam tanqua in sui causam reducitur,& ipsa Clisisti praedestinatio in praedestinationen nostram , in eiusq exequutioncm prosi indissimo diuinae sapientiae conlilio inuenta fuit , ct instituta.
Nescio plane, an ii te Magni Athanasii discursus illis placeret Theologis, qui nutus Thomitticae, modi ver ς Theologicae conseqoationis vim non callen ἀtes contemnunt, videlicet, Christus, seu Christi prἐγdestinatio causa est omnium essectuum prς destinationis nostrae:ergo & est causa nostrae prae ac scinationis. Aduersus quos Theologos in praesentia no libet disputare,quia ut hanc negent consequentiam, multa immiscent ad ordinem cuiusdam generalis prouidentiae spectantia: de quibus non nisi prolixa disputarione esset agendum, quam a noltro praesenti tractatu alienam et se uidicavi,&ob id ad lib. de Orig. gratiae reponendam duxi. Quocirca in praesenti disputatione hac consequetram,& eius vim ex cot Theologoru doctrina praesupponamus, supponamus non eo tendere disputationem pris teya, ut examinemus radicitus. num Christi praedestinatio causa fuerit prςdestinationis nostra, prout nostra praedestinatio designat actu diis uini intellectus, quo nos in aeternam praedestinauit salutem ,& gloriam . Superius breuiter insinuaui, quod si de actu praedestina tionis secundum rem ipSA sermo fiat, haudquaquam res istam oubitatione vetti potest, nullus enim tam insanς mentis erit, ut di xit S. Th. qui vel leuiter fuerat suspicatus actum di- irim intellectus creatam,aliquam habuisse causania. Si vero eadetnae te ina Dei praedost in alio, ea ratione consideretur, qualenus greaturas,idcst homines pr destinatos respicit, nullam proprie causa in habet, aut habere potest, nihil tamen repugnat, quoa ex parte creaturarum aliqualis eius assignetur rario, secundaria,nimirum.& minus principalis, vel, ulloquar formalius, qixod diurna siue intellectus, siue vori luntatis operatio,quatenus in aliquod bonum creatu fertur a
455쪽
fertur, sit ratio inteIlectui diuino homines praedestinandi, v. g. quod amor Christi,& meritorum eius fuerit Deo ratio praedestinandi homines: de in hoe sensu procedit nostra praesens quaestio, vel si mauissensusq.est. Num Christi praedestinatio fuerit causa omnium effectuu praedestinationis nostrae, siue inde
summa cum formalitate sequatur, siue non sequatur, eam sui nostiae praedestinationis causam. In huius dubitationis elucidationem, milita essent necessario dicenda, prolixaque foret texenda dispuditatio, nisi q. s ad eius finem explicatum dederimus,
quo pacto Christus,& gloriam, & gratiam δε omnia
quae ad gratia consequutionem quidpiam nobis co- ferunt, de iustitiae rigore promeriuilai: quare in pro sentia decertandum non em cum illis auctoribus, qui dixerunt,Christum non meruisse nobis, vel fide,
vel dispositiones remotas ad gratiam. vel quidpiam huiusmodi: sed supponendu est eos falso in hac parte docuisse. quod ii aliud non obstiterit, minime negari poterit , Christi praedestinationem nostrae praedestinationis extitisse causam. Sed do illud non positam breuiter non aduertere,nmn satis rationabiliter Lud. a Mol. l . infra cit. Obici dixisse Christi praedestinationem non fuisse simpliciter nostrae praedestinatioius causam,quia no me. ruit nobis ea bona,quae ad naturae ordinem spectant: etenim si de his bonis loquatur, quae possθnt habere rationem ei sectus praedestinationis nostrae,induuntque rationem mediorum ad finem i psus praedestinationis assequendum, falsissimum est. id quod pta
supponitur,Chrilium,icilicet no promeruisse nobis huiusmodi naturalia bona: nam certe meruit nobis
illa quaecunque,& qualiacunque sint: nam meruit totu illud, quod ingreditur praedestinationis nostri ordinem , sub eadem ratione qua ipsum ingreditur, quod neque praedictus auctor absolute videtur nega- te: si verri de bonis naturalibus instrulatur sernio, uae praesuppositive tantum ad ordino ingratiae praeestinationis se habent, fateor Christum h rc bona minimε pro meruisse:scd hinc nullatenus Inferti v Iet Christi praedestinationem non fuisse nostrae praedesti nationis cauca . qitoniam h bona sic considerata non formaliter ingrediuntur nostrae praedellinationis ordinem .
His ergo praetermissis . praesens nostra disputatio
in eoru tantu explicatione versabitur, quae specialiore difficultate in hac dubitatione continet:sed priusiquam argumeta propona, ex quibus tota quaestionis difficultas pendet, praesupponendia est, in praesentia minime disputari, de causa naateriali, aut vero formali intrinseca; certum est emni Christum, aut prae- deitinationem eius nec matelialem csse, neque sormalem causam praedestinationis nostrae utraq; enim hae causalitas magnam imperfectionem importat:
tamen de mi mali causa uitrii seca loquor , quom a minime negate intendo Christi praedestin
tionem exempla te in causam esse praedestinationis nostrae, quam causam. formalem esse extrinseca, facilὰ ego cit Aristin peritissimis aliis Philos . concedo. Et quidem praedeclinationem Christi exemplarem causam esse praedestinationis nostrae non multia habet dissicultatis, sed plurimum veritatis certissimae, cum Pau. Rom. S. dlxcrit, uos praesciuit praedio:
muit conformes fieri imaginis tui sui. Quae conformi
tas non solum ad Christum , ut Deum , sed etiam ad ipsum mei, ut hominem est intelligenda, vinis palici ex grauissimis huius loci interpretibus adnotarunt. Duae aliae supersunt causta, finalis, videlicet, & efficiens, sub qua meritoria comprehenditur, de qudibus ira e dubitatio difficultate poteli habere: sed de causa
finali puto me fatis dixisse in t .art. praeceden. q. 6.
ex quibus conuabit te: nti, Christum praedestinatu
esse, ut esset linis non solii ira immanae praedestinationis,sed & angelicae: lino& totius constitiitionis uni uers:qitae res ut minimum in eo sensu vera debet ce- seri , quod licet ante decretii praedestinationis Christi, Deus tam ordinem naturae, quam ordinem gratiqdisposuerit, eo ipso tamen qliod Deus Christu prςd stinauit, utrumque ordinem, & naturae, de gratiae in ipsum ,& in eius retulit gloriam : revisat lector quae ibi diximus,non enim animus est ab eis recedere: sed
illis praesuppositis, ad ulteriora in hac disputatione
Ex quibus illud etia poterit lector colligere, quod solet m dubitationem vertimum Christus primus sit
praedestinatorum omnium praedestinatus,ex ibidem enim assertis certa deductione inserti poterit,Christum primu es la omnium praedestinatorum, si de humana tatu praedestinatione loquamur: pri naus enim homo praedestinatus ipse Christus fuit, quod & in Seoli sentetia,&in S. Th. doctrina omnes tenemur fateri: si vero ad Angelos fiat co paratio, non tam certum est,Christi prςdestinatione antecessisse praedestinatioue Angelorum; est tame illud valde probabile, tantaq; probabilitate pollet,quata modus ille, quem ibidem adhibuimus ad explica da S.I .dmuri ira inri quo diximus decretu praedestinationis Christi fuisserimum decretu in genere finalis causae, quod Deus abuit respectu omnium, quς per diuina sapietiam, di potentiam in tempore sinit enicienda, siue ad ordinem naturae, siue ad ordinem gratiae pertineant.
De causa ergo emcienti duntaxat prcsens instat disputatio ι verum de emcientia physica satis diximus
quaest. praecedentiari. 2. quocirca de ciuialitate meritoria superest in praesentia disseramus, Num Christus ab aeterno praedestinatus,causa fuerit nostrae prPdestinationis meritoria.
s. 2. Proponuntur argumenta pro parte
τί tentia negativa fila deo primit, his argumentis. Primo, Cnristus no fuit causa meritoria suc incarnationis, quod fuit a nobis in q. s. demonstratu : sed incarnatio Christi est potissimus nostrae praedes in tionis ei eius: ergo Christus no meruit oes ei sectus non rς praedesti nationis: & ex cosequeti neq; metuit
praedeliinatione nostra. Minor probatur,incarnatio
Christi sub qua coprehendimus palmonem, & mo tem in omnia eius merita fuit in edi m ordinatum
ad nolitam salutem, S gloriam, qui est finis pisdestinationis nostrae, sed media ordinata ad finem nostrae praedestinationis, sunt ei sectus ipsius praedeliinati nis,eius virtute predesim ti pr ordinari: ergo,&c. Secundum argumentu. Et si contendat qttic iam, incarnationem Christi non ille mediu ad nostram salute ordinatum, sed habere potius rationem cui iacdam una uersalis causae, nostis salutis ei sectricis: non potuit tame negatu quin fuerit maximu Dei benefi-Oo cium,
456쪽
cium, quod fuit a Deo in nostra salute collatum: sed omnia beneficia, quae nobis data sunt a Deo, quibus
perueniamus ad salute ς ternam Junt nolitae praedestinationis effectus: ergo, Scc. Probo minorem, ex illa Augustiniana praedestinationis definitione, ni ru,q uod est praeparatio b miors Dei, quibus certissimὸ
saluan: ur, quotquot saluantur. Ergo omnia beneficia, de quibus assirmat propositis minor, sunt enectus diuina praedestinatione praeparati, & dispositi. Tertium argumentum . Applicatio qua Christus quoad emcaciam sua merita praedestinatis applicuit, effectus fuit praedestinationis ipsorum : hanc autem applicationem Christus non meruit, sicut neque suapto meruit merita: ergo Christus no omnes effectus nostrae praedestinationis meruit, & ex cosequenti neque ipsam prςdestinatione. Malor probatur, hςccati 1alis e ii tali , Quia Christus sua merita enicaciter applicuit Petro ,ob id Petruseit prae aestinatus: hGauteveri s sinia, Quia Deus ab aeterno praedestinauerat P trum, idcirco Christus ei sua efficaciter applicuit m rita: ergo ex vi praedestinationas nostrae, vi cxcausa praeordinante,& praede finiente ortu habuit prςdicia meritorum Christi applicatio. Probo antecedens,
Et primo , quod prior illarum propositio sit falsa ,
i, quia si illa est et vera, cocedendum foret, quod Palet,
tota hominii praedestinatio ex humana Christi volu- a te laqua ea primo principio originata fuisset, illi qι essent prς destinati, densi alij. quibus Christus ex libera sua volutate propria applicuisset merita: ita quod
ex hac applicatione tota praedestinatio prculis is et, cuius oppositu sacrae literae insinuant manifeste, quoties totu praedestinationis,& prςdellina Drum neg
tium ad diuinii propositu, & ad beneplacitum diuinae voluntatis reuocant. vero posterior propositio sit verissima, probatur. Illius particularis applicationis humana Christi volutas no est prima causa, ergo alia priorem supponit, haec aute alia esse nequi praeeter volutatem Dei Petrum eligentis,& praedestinatisad ὀloriam ergo, Sc. Confirmatur primo ex eo
quod ipse Christus Ioan . t 7. dicebat, Ego pro eis rogo, quos didisti mihi . Oratio autem qua hic Christus
orauit, fuit enicax , nam, ut ex textu liquet, oratione
istam non pio omnibus sudit Christus: er o electio Dei circa praedestinatos praecedens, qua Deus ipsos Pr legit, ut membra Christo capiti perseueranter incorporanda, fuit causa Ob quam Christus pro ipsis
speciali ter Oraret, & sua eis applicuerit meritata.
Confirmatur secudo. Applicatio merito tu Christi facta Patribus an liquis, no tuit ab ipso Christo facta, sed immediate ex Dei voluntate used illa applicatio maxime attinuit ad prςdestinatione illorum, fuitq unum ex pr cipuis beneficijs,quae ipsis Deus ad qternam salutem assequendam contulit: er o Christus non fuit eorum piaede itinationis causa. Et eadem ratione dicendum erit, non fuisse causam praedestinationis aliorum hominum: eadem enim de omnium hominum praedestinatione habenda est ratio. Quartum argumentum. Quod Deus in particulari hunc hominem prςdestina uetit,&ad aeterna vitam elegerit, non ex volutate Christi, neque eius meritis, sed ex sola Dei voluntate ortum habuit: sed ad predestinationem per se pertinet haec particulatis elccti O, quo isti homines in particulari prae caeteris fuerint
elec ergo Christus non metuit hominum prςdest,
narionem. Antecedens probatur,& primu de meritis sic ostendo: Merita Chii iii aequaliter se habucrutad omnes homines; pro omnibus enim Christuo passus est,& mortuus: ergo ex meritis Christi non potest sumi ratio illius particulatis praeelectionis, qua unus praealto,ad vitam fuit aeterna electus. De voluntate itidem probatur: Christus inquantum Redemptor, . secuti du seqqualiter se habuit ad omnes, nam unum, ec ide pretium pro omnium libertate exhibuit: ergo cum voluntas c hristi, tuerit Redemptoris voluntas, non potuit ex ea pr dicta electionis diuersitas pro
Confirmatur primo ex illo, quod dicebat Christus
Patri Io. 17. Manifessaui nomen tuam hominibus,quos
dedi li mala de mundo, tui erant, s mihi res Misti .
Duo sunt in his verbis ponderanda: Alterum, quod Christus fatetur, Patrem ei discipulos dediste, cui
omni uclectorum persona gerebant, quo autem allomodo dedit, nisi quatenus illos praeelegit riterii, de
Christo ut in embra capiti incorporavit Z Alterii est, quod Christus similiter fatetur, quod ei cii, quoSIpse accepit, prius fuerant Patris: ιιιι, inquit, erant, Scc. non autem alia ratione erant Patris, secundum eum modum, de quo loquitur L hrastus, nisi propter specialem electionem, qua ipsos prae aliis ad vita clegit. Confirmatur secundo ex illo Matth. 2Ooedere a
tem ad dexteram, aut sini ram, non di incum dare eo bis , sed quibus paratum est a Patre meo: regnum esse quibus da in hominibus specialit cr paratum, ipsa prς destinationem, de specialem praeclectionem ipso
rum ad vitam aeternam designat.
Quintum argumentum. Quod Deus in particulari praeordinauerit media singularia , & determinata: quibus pr destinati ad ς ternam perueniant vitam,
non a Christi voluntate processit, sed ex solo Dei be- neplacito. Quod non obscure videtur colligi ex illo Palili ad Ephes. 2. Creati in Chriso Iesu in operibas
bonis, quae praeparaui ι Deus, it in illis ambule se ergo non omnia, quae ad nostram Ri ς destinationem pertinent, ad Christi merita, ad eiusque voluntatem sunt reserenda, ct ex consequenti Christus non est meritoria nostrae praedestinationas caui .
In oppositum est, quod dicit Paulus ad Ephes. i. Tradisi nauit nos in adoptionem Illiorum . In hoc dubio illud ptimum supponcndu est, nos in prcsentia no de prς destinatione in communi loqui,
vi ad Angelos,& homines se extendit: ex dictis enunquot. prςced. dubio ultimo constat, Christum non fuisse causam meritoria praedes anationis Angelicae, probauimus enim nullatenus eis gratiam , oe essentialem gloriam merui illa: quocirca de solis lio miti bus disteritur,&agitatur haec praesens dissicultas. Secundo supponamus oportet, quod in pt sentia pro eodem reputatur Christi praedestinationem causam esse nostrae praedestinationis meritoria, & quod Christius si t meritoria nostrς prςdestinacionis causa: unde indifferenter utroque dicendi modo in huiusquςst. progressu utermit, nam eadem prorsus est dinticultatis ratio. In qua dissiculi a te diuersa Theol
gorum repeta es arbitramenta: nam licet omnia ad duas reducantur sc mentias, quarum altera amrmar,& altera negat, diuei statem tamen in modo explicandi reperimus, ex qua explicationum diuersitato
diu et sis opiniones confingere necessarium est.
457쪽
s. 3. Proponuntur Theologorumsentent . Est igitur prima sententia , quae absolute negat,
Christum fuisse meritotia nostrae praedestinationis causa m, ita censent illi omnes Theologi superius in quaest. s. citati, versus eius fine, qui putauerunt Christum non meruille nobis fidem, aut dispositiones ad gratiam; & loquuntur 1 neco sequenter, nam si no metuit omnes praedestinationis effectus, neque ipsam potuit praedestination em promereri .
Secunda sententia docet in alio extremo, Christi pr destinationem esse simpliciter nolit pr de in tionis meritoria causam , promeruisseq; Christum praedestinatis uniuersos suς pr destina nonis enectus,
ita docet S. Th. . par. qia .art. q. &in 3. dist. IO. q. 3.quq stiunc. 3 . S. Bona u. ead .dist. a. p. q. a. Durand. ea d. dist. q. . Iubertus Mag. ibi arr.vit. Palud. q. vltima, Andreas a Vega lib. in Cone. Trid .c. F. Alex. Alen. 3. par. q. , memb. I.&ex S. Th. discipulis non pauci, quibus nouissime accessit Medina I. par. q. 24. art. .
Ex illis Theologis, qui Christum ante peccati prquisionem praedestinatum esse censuerunt, huic adhaeserunt sententiae, quamuis Scotus in contrariam vi
sus sit incIinare in s. dist. I9. Tertia sententia dicit duo: Alterum est, Christus per sua merita no fuit causa praedestinationis nostrς quoad integru supernaturalem eiusdem praedestinationi senectun . Hoc assertum probant ex eo, quod Christus non meruit incarnationem suam, quae, ut
Aug. lib. . de praee. sanct.c F. docuit,ex nullis proin manavit merilis,neque vero propria merita prom
ruit : quae duo, effectus sunt praedestinationis nostrae. Alterum vero est, Christus causa fuit nostrae prae deis sinationis meritoria, quoad omnes effectus alios supernaturales, siue intrinsece aliquid in praedestinatis
ponant, ut fides, gratia, dispotationes ad gratiam,auis xilia pr uenientia, dcc. siue extrinsece coadiuuent ad e ternae vitae con inutionem, ut miracula, prςdicatio Euage iij, orationes sanctorum: ut oratio,qua S. Si
phanus impetrauit Pauli conuersione,& qua II. Montea filii sui Augustini auocationem ab haeres Manliachaeorum,& conuersionem ad veram Christi sidem,& Ecclesiam, dcc. Non desiunt Theologi ,δc quidem non pauci, qui merita Christi coarctant ad effectus supernaturales, qui in praedestinatis aliquid init insecuponunt sed hi audiendi non sunt,iniuria enim irrogat praeclarissimis Christi meritis,&infinito eorum
valori , horuin Theologorum sententiam promptuerit te lallere legenti, quae diximus supra q. F. a ri. φ. Hubio ultimo, quare de ista sententia neque verbum addam ullum. Sed ad tertiam hanc redeamus Opiis Dionem,quae graue habet patronos. Inter nouiores
Theologos eam nouissime in lucem edidit Ludovi cus 1 Molina in libro, qui inscribitiar Concordia lib. atb. cum gratiae donIS q-λ s. a. .&I. disput. 2. Quarta sententia tria dicit: Pilinum, Christus me. ruit dilectionem , qua Deus omnes praedem natos
emeaei,& absoluta volutate dilexit ad aeterna vitam.
Patet,quia Christi merita prς uisa mei ut 1 Deoptius
ratiotiis ordine, quam ab Iula voluntate aliquos homines in particulari ad aeternam vitam diligeret: ergo ex amore Christi, &ex vi meritorum eius ipsos
dilexit . Patet haec consequeutia, quoniam Cliristi
merita ob sui amplitudinem ,& infinitatem extendere se potuerunt ad hoc dilectionis etficacis bonum
Secundum dicit, Christus non meruit electionem praedestinatorum, secundum quod fuit electio, qua isti in particulari sunt ad vita prae aliis electi. Pater, quia huius prςelectionis,nulla ut intor argue dii dic hamus, ex ipsis Christi meritis ratio potuit decanii. Tertium radem dicit, quod absolute fateri debemus, Christum causam fuisse meritoriam praedestinationis nostrae. Haec sententia sic exposita colligitur ex Franc. Cart. lib. de praedest. discursu tr. Ad has sententias reducunt irratiae, si quae sunt in hae dissicultate, di inter soluendum arσumenta adnotabimus alia quae occurrerint, in quibus a semetipsis di sientiunt Theologi, ij praesertim, qui suo iure debent in scholis Theologorum audiri. Ad uuius controuersiae decisionem praesupponen dum est ex l. par. q. ag. prςdestinationem actum esse diuini intellectus practici, quo efficaci directione in finem ex voluntate participata prae definit,& praeordinat media, quae ad sinis assequutione sint necessa
ria:& per quae media pr desinatus in fallibiliter fine
assequetur vltim uni praesupponit autem pr destinatio ex parte voluntatis ducis actus circa prςdestinatu. Primus est dilectio, qua Deus ipsu absoluta, cessicaci volutate ad ultimum bonuς ternam. s. vita dilexit. Secundus est electio, qua pre alijsis, qui predestinandus est,eligitur ad aeterna vitam, ita quod ne iis quasi spretis, & contemptis alijs hominibus non praedestinandis, eos, qui praedestinandi sunt, speciali beneuolentia prosequitur, ipsis sq; ad vitam aeternam eligit: non quodi psis reperiat specialis electionis,&prs-
destinationis causa in , sea cum Omnes in eadem sorte constitutos videat,illos tamen relinquit,& hos spontanea voluntate assumit, ita ut praeelecti non possint
non coem Regio Vate dicere: Domini elia mptio no pra , G Sancti Istae I RVis nostri . Expendendum et tillud verbum, Domini, uenotat enim assumptionem,
α praeelectionem a Deo factam in praedesiuinis, ut a
'ero bonoruc testiui a Domino, qui nulli faciens iniuria, potest de suo facere quicquid ei placitu fuerit, ita quod ijs cum effectu cet testem vult gloria cocerre: alios vero in perpetuu a coelesti regno, gloriosi': se. dibus elongatos,& exules permanete permit rit. Hic cornparativa electionem , qui est proximus actus ex parte voluntarii ad prς destinationen . quae, ut dixi, actus est intellectus, designauit Paul. Rom. 9. in illa celebri comparatione in zer duos fratres Iacob, Elau facta, qua ex Malach. c. l. desumpsit. Cum nihil, inquiens, bonitarus malu egi sient, non ex onribus sed ex
vocanti dictum est. Iacob ilexi, Esau aviem odio sabui.
Hinc sequitur, quod ad examinada in propositam in hoc dubio dissicultatem , num .s Christus nostrae fuerit praedestinationis causa,non est necesse explicare , de definire, an Christus causa fuerit ineruaria dilectionis pridestinatorum nam etsi supponamus nullatenus ad Christum electione, seu dilectione in pr destinator u attinuisse, adhuc comode saluari posset, ipsum fuisse metitoria nostrae praedestinationis cauissam: si meruit omnia media,Omniaque supernaturalia
beneficia, quae Deus actii praedestinationis disposuit,& in particulari praede finiuit, ut per ipsa, & ex ipsis
cum estςctu aeternam salutem consequa inur: uncte a
458쪽
36 RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
in hoc dubio, non tam de dilectione, &eleetion ν omnes predestinationas effectus a primo usque ad vi. praedestinatorum , quam de eorum praedestinatione instituitur sermo; sed dicemus tamen de omnibus ad doctrinae complementum, etsi compendiosiori qua
Sed est praeterea aduertendum, quod ante praedictos,quos annumerauimus volutatis actus,qui ipsum praedestinationis actu anteuertiint,allam operatione
diuinae voluntatis ratione a praedictis distincta, commmentantur grauiores Theologi , ex qua veluti a primo semine, primoq, imito, totus inchoauit praedestim nationis ordo; fuit autem liqc operatio, illa voluntas qua Deus absolutὸ voluit, non totam numana dese-Tere naturam,& in perpetuum aeterna vita priuatam
relinquete,sed voluit potius ilii sufficiens remedium afferre,& parare,quo posset ad tantum supernet felicitatis bonum &assurgere, dc peruenire , nisi per psam steterit. De hac voluntate conueniunt communiter Theologi, eam minime ad Christi merita spmetasse: quoniam ex ea ortum habuit incarnatio Cntisti, qua ratione Christus in remedium peccati, α inreparationem humani generis, praecest. natus fuit in carne venturusa quocirca haec voluntas ad solam Dei misericordiam , ad eiusque voluntatem duntaxat est
ABBlure concedendum est, Christum meruisse
praedestinationem nostram. Probatur primo ex
illo Pa u. ad Ephes 1 .Elexit nos in ipsa ante mundI compitinioca t ei mussantii,s immaculati in conspectu
eius in charitate Hςc Pauli verba duo nobis intinuat, imo & explicat: Alterum, quod Deus in Christonos elegit, ita quod elepio ratione pridestinatione an
teuertens in Christo fim,& in virtute ineri toru muri Alterum vero, quod media quihus perueniendu est ad plernam vitam ,ex Christo,& eius meritis sunt hahenda : hoc en mi secundum delignant verba illa, messemus sanctι, &c. sanctitas enim vera ex charitale Prouenien , uniuersa media quibus ad aeterna vitam
disponimur, comprehendit. Probatur secundo ex verbis immediate sequentibus in eodem capite: ssivi praedestinauit nos in adoptione Aiorum per Iesum chrΡsum in ipsum, illa dictio in finalem importat causa naue fuit enim Christus nostrae praedestinationis finis illa
vero parricula per, causam denotat meritoria, quod ex Conc.Trid. sest. 6.c. 6. facile erit colligere: nam cum Christum causam esse nostrae salutis meritoria sancta Synod.docere intenderet,utitur hac particula
Ter, Per redemptionem,inquit, quae es in christo Iesu,
unde grauissimi Auctores, per Christum, Ita in ζer.
Pretamur, idest, per Christi merita, sic Athanasius, sic Augustinus, sicq; S. Thomas, Caietanus,& abi no. pauci. Et quod de tota praedestinatione, di non de aliquo particulari eius effectu haec Pauli testimonia
snt intelligenda,patet: Primum,quia Paulus ubicunque de predestinatione, aut diuina electione loquitur, hiS nominibus. s. praedestinatione,& electione, tolu complaeti uir praedestinationis nostret nego uxi.
continuo subiunxit, quasi explicans id totum quod prςdestinario virtute coplectitur,2Mosyradestinatur,
ti mu coprehendit. Deinde idipsum colligitur ex ijs. quae Paul. mox addidit incit. testimonio ad Eph. I. Secundum, inquit proposilium voluntatis sua. Prςdestinari ne nostram, qua per Christu inesse dixerat, ad ipsum diuinet voluntatis propositu, liis verbis immediate subiunctis reuocauit. At certum est, quod non particularis quispia effectus, sed totus ipse prςdestinationis ordo ad propoli tu diuinae voluntatis pertinet
ergo totu etiam praedestinationas nego HIm,ex mel
Pauli, Christi meritis est tribuendum. Confirmatur, si no de tota pr destinatione, sed de quibusdam eiuseflectibus praedicta Pauli verba essem intelligenda . sequeretur, quod non soli Christo copeteret causam esse pridemnationis humanaetaedetia cocedi pol Set, quod unus homo causa est aliquando praedestinati m salterius, v. g. quod S.Stephanus fuit causa praedestinationis Pauli,&S Monica praedestinationis Αugustini, quoniam meruerunt aliquem este viri ad praelestinatione pertinentem, ut si aperius dicebam , at consequetis non est admittendum ἰ ergo , dic. Secundo probatur conclusio. Christus meruit n his omnes effectus praedestinarioliis nostrς,meruit q. omnia media quibus ad salutem praedestinati perueis niunt, vi ex his, quaedιximus q. . veisus fine superest manifestum. Et ex illo loco Paul. ad Ephes. i. aeut benedixit nos omni benedictione Dirituali in clmssio, de
,ex alijs plurimis scripturae sacrae teni montis ibidem deduximus: At qui meretur omnes enectus praed stinationis, totum ipsum integrum praedestinationis ordinem meretur: certe si Pertus omnes eos sibi meruisset praedellinaritanis ollectus , quos ci Christus promeruit, abGlute diceretur suae praedestinationis causa.Confirmatur ex codem illo Paul. testimonio.
Ωυι benedixit nos in Cis sto, omni benedictione Diarituati . Praedestinatio est potissima spiritualis benedictio, qua Deus nos benedixi itergo in Christo,&per Christum nos praedestinauit: alias enuri si potita sima benedictio nobis fuit sine Christo concessa,non debuisset Paul. vii illa uniuersali loquutione , inquiens, Benedixit nos omm beneictione spirituali inc fricto . Hanc benedictionem de qua loquimur, per Christum filiae nobis communicatam, deduxerunt non obscure ex hoe testimonio grauislimi Patres ineluSexpositione. Athan. Hiero. Chrysost. Theoph. oc August. lib. I.de praed. sanct.c. p. di s.
g. . Secunda conclusio. CH cistus meruit nobis duectione esticaeem, quanos Deus in ulla aeternam dilexit. Haec dilectio pri destinatione antecessit in Dei voluntate,ut explicuimus in lais,quvante prima conclusione adnotauiamus. Non loquimur in hac conclusione de actu ipso diuinae voluntaris entitatiue sumpto, sed re pectiuὸ
ad nos co siderato,ut a principio huius dubij anim-s
uertimus, dq; asserimus praesenti coclusione,Deum ex amore Clitisti,& praeuisione meritorum eius h mines praedestinandos amaste , R enicaci voluntate eis voluisse gloria conferret ut Christi inebra essent, ct fratres, essetque Christus eorum caput,& in multis fratribus primogenitus . Probatur e Lgo conclusio, primo ex illo Pauli testimonio saepe pro conclusione
praecedenti citato, Elegit nos in ipso,&G ubi Itiui
459쪽
Io qui de efficaci electione nulli potest esse dubium,
nam sequentia verba. s. ut essemussanct Hoc, id manifeste indicant, quod de nonnulli ex Patribus ad finem conci praece.c t. super eundem locum anima d. uerlerum spectatim Aug. quod autem ille modiis diiscendi, Eligit nos in Christo, meritoriam causam deis notet, patet, tum ex si in ilibus verbis, quibus vlitur Paul. in eode cap. quae sine dubio memoriam deno at causam ,gratUisauit nor, inquit, in disecto Ilios . Constat. n.e x Conc. Trid. sei I. 6. c. 7. Christun meritoriam causam esse gratificationis nostrae, & certo communiter Patres dum hoc testimonium versant: de causa meritoria illud interpretantur , quamuis neque causam finalem negent. Secundo probatur
ex illo Ioa .r . dilexisti eos sicutis me dilaxisti, inquit, Chr. sitis, quς verba tractans Hver. a. contra Iovinia.
inquit, Ideo nos diligi qui astrum dilexit pater. Ecce
dilectio filii ratio fuit ciuin et Patris voluntati, dilige di nos, quod au i fuerit ratio ad causam meritoria pertines, patet,quia Pater dilexit filium, non vicuq; sed ut Redemptorem nostrum, dcauetorem salutis& fidei nostre dc quatenus pro nobis satisfecit,& nobis metuit: placuerul. n. Patri, dc Christus, bcomma eius opera; ergo non potuit ibi non interuenire romeriti respectu dilectionis nostr s. Pro iur preterea ex illo r. ad Tlat m. r. Vocauit nos vocatione sua
sancta , secundum pro situm, sua tram, qua data ess
bis in chris ιο ante tempora secus, ta . Hoc autem , propositum, α nac gratia quae ante tempora sec 1atram diuina extiterum voluntate, ipsam Dei ele et ionem sua dilectionem important, qua nos Deus esseaciter ad aeternam vitana elegit. Ratione probatur conclusio. Christi merita fuerit praeuisa a Deo, antequam in particulari homines praedestinandos ad vitam aeternam amore essicaci
diligeret. Sed Christi meritis debebatur, ut Deus i p. sum Christum non relinqueret solum in caelestium honorum posse ilione niti tutum , sed ei fratres, de eo haeredes adiungerer, quibus ipse ut pri mogenitus. de Dominus praeficeretur:ergo ita credendum eli deficio contigisse, quod Deus intuitu meritorii Christi,eos omnes quι Iandem praedestinati fuerunt, a soluta voluntate ad qlerna bona, di elegit, Sc dilexit. Confirmatur, quoniam ita dicere nihil derogat gratiae, liberalitati, dc misericordiae diuinae, quam cum hominibus usus fuit inem caci eoru electione, dc dilectione ad aeternam salute,quod ex multis,quae diximus adfin. q. I. constare poterunt, &ex alia parte
hoc dicere, praeclaram asteri Christo, ut homitii dignitate. gloriam .ergo rationabile est i ta S sentirect dicere, pr sertim cu de nobis sit quoque maxime glorioso, na quod propter Christu caput nostru , de
primogenitum fratrem , uniuersa nonis euenerinthona, valde est nobis hono ficum,de gloriosum. Sed ad exactiorem conclutionis mi elligentiam ,
adue t tendum est, quod cum dicimus Deu in elegisse praedestinatos ad vita, dupliciter po est hac electio considerari. Primo per respectum ad gloriam tantu, ita quod praedestinati eatenus duntaxat e lesti dicantur, quatenus voluit eis Deus illum ultimum, & excelletem finem conferre, in quo sensu etiam si Deus omnibus hominibus absoluta voluntati , & timcaci
hoe tantum voluisse num, diceretur elegisse omnes homines ad vitam aerirnam a quouiam omni ,
quae ad finem reser utut habent rationem me uioru , atque adeo eorum volitio ad finem electio censetur.& in hoc sensu coincidunt electio,& dilectio hominum ad aeternam vitam, re de illa electione, α dilectione praesens conclusio a irae fuit statuta. Secunda modo potest considerari electio predest natorum , no solum re ectu aeternet vitae, sed etiam respectiva ad alios homines, quos Deus ad excellemis limit hoc donum etsi caci voluntate non dilexit, sed decreuit permittere eos deficere, dea mediis, fine tanto.=ue bono in eternu priuari: qua ratione piςdestinati aeriit prae illis ad vitam electi , ct diuina praeesectio
hoc modo considerata, ndi ut mr mali orem electionis rationem. Electio namque λrmali sit me sumpta non soluiti est mediorum ad finem , sed quam clam comparaturam prςelectione inter ipsa media den rat , ita quod unum medium alteri pr feratur in oris dine ad finem,& unum prς altero etigatur, in hoc posteriori sensu non procedit nostra concluso, M sie q.
conci . hunc versabimus sensu tua uxta quem vocabimus dilectionem preta talia a torum electionem comparativam, ut non sit necesse amplius ad hanc distinctionem recur Ierc.
. 6. Tertia concis . CHristus meruit electionem comparativam pretdestinatorum,nia mater aliter, sed for mali ter sumptam. Hsc conclusio aduercatur quartae opinioni, quae videtur totaliter a Christi metuis hanc coinparaturam piae descinator uiri electionem excludere: sed non est admodum facile nostrati hanc conclusionem explicare,& ueri, nam multa urgent aduersus illam in fauorem quartae sententiae. Primum, PPaul. ad Eph. r. in testimonio citato, simul pr destinationem nostram Christi meritis tribuit,ed propo, sto voluntatis druinae, quod non alia ratione factum esse videtur, nisi quonia ipsam et dilectio, qua Deus nos adsternam vitam propter Christi merita ei scaei voluntate dilexit, qua ratione fuit cnm p irata uia electio, ad ipsum Dei beneplacitum , ein sque voluntatis propositum poleat duntaxat reuocari. Deinde
pugnat illud Ioan ιγ. ubi Apos prςdestinatos a cit sibi datosi Patre, quod non ob aliud dictum esse apparet, nisi quia praedicta illorum electio, non ex ipso
Cliristo, Neius meritis otium habuit, sed ex sola patris voluntate, qui eos rς aliis ad vitam elegit. Ob quam causam,& ipse Christus Math. 2O. dexteram, aut sinistram sedem in regnoc letii conferre, nO
sibi adscripsit, sed soli paternae potestati detulit. Ad idem pertinet illud lini. Ecce ego, G puerι meι quos dedit mihi Dominus . Quem locum Paul.ad Hebr. mpersona Garisti die tam esse interpretatur . Favent Augus. traci I . in Ioa. &ClIrysos . ho m. SP. In Ioa. Qui Patres non obscure inlinuant, ob pr dictant paternet voluntatis cli lectionem, pr destinatos dici datos Cluilio 1 Patre. Denique di illud non parum urget; quod non satis rationabiliter affirmari videtur, quod totuin negoti uin prς destinationis, de prςdias electionis hominum , non primum in diuinam, sed in humanam Clarim volutatem reuocetur, ita quod diuina voluntas eos homines prς tulerit alijs, ad et ternae uriae consequutionem, quos ipsa humana Christi voluntas prunu pretulit. Sic adeo,ut initium huius
460쪽
38 RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
comparativi electionis ex humana Christi volunta- aut in eo consistit, quod pii usquam Deus in particu
te fuerit desumptum. Hςc & alia liuiuscemodi quar lλ i Petri/m prae Paulo ad vitam elegerit, volueri tq; tam illam opinionem corroborant , & nostram vi- merita Christi Petro cum efficacia prodesse,qua effidentur labe tactare conclusionem , quam tamen ut Cacia denegauit Paulo: praeuiderat ipsa merita Clitiis tueantur quidam doctissimi in liunc modum inter- su, quibus Christus meruerat,quod etsi nonoeshoin pretantur,videlicet, quod quemadmodum Deus in mines eligerentur, ut ex vi eorundem meritorum ordine natur ,prima est, & vnuersalissima omnium aeternam cum effectu astequerentur vitam, eo quod effectuum causa, nullum tamen in his inferioribus diuinae prouideliae ro non patiebatur, neq; eius erat naturalem producit effectum , nisi dependenter a suauitati consentaneum: aliqui tit in particulari desicausis secundis,non quod ipsa sua virtute, & influxu gnarentur homines,in quibus eade ipsa Christi m a secundis causis pendeat: sed quod ita disposuit n. rua suum e me tum sorti remur, ne i pse Christus maturalem effectuum causalitatem .vt ipsius primς cau- neret solus, essetq; redemptor absq. vllis enacaciterst concursus non ali ter attingeret effectuum natura- redemptis, S sine saluatis cu effectu hominibus, ri hum productionem, quam ut prius accommodatus linqueretur Salilator, ut ex Iren. q. preto dii. I. relut ad causas secundas, de earum concursui attempera. mus, unde cum intelligemus diuinam voluntate aintus,& quasi modificatus in ipsis causis secudis, quod plicari ad praedictam compa latiuam electionem,uarotum secit Deus, ut assumendo secundas causas, ut re,& siue improprietate licimus talem applicatio- sibi coadiutrices,& ipsas, & totum naturς ordinem nem prouenisse cx Christi meritis,qtie ipsam exig summopere dignificaret. Ita,inquiunt, ii ordine ν bant: atq. adeo non immerito ipsa comparativa clagratiς , Deus prima simplicitet, de uniuersalissimaia cito ibi in aliter considerata in ratione electionis cois causa nullum erga prςdestinatos influxum habere Parativae Christi meritur & eorum virtuti tribuitur, voluit, nisi per Christum, vetus merita: ita ut esset quamuis ut materialiter talem,aut talem hominum Christi meritis accomodatus, de veluti modificatus electum attigit, toti libertati voluntatis diuinς possit in ipsis priusqua ipsos praedestinatos pertingeret Co adscribi. Asteramus exemplum,quod non ullant,elsistituit .n. Deus Christu, ut causam uniuersalem excet deficientem,praeseserat huius rei similitudinem.Calentem suorum meritorum radiis fulgentem, re vir- dominus sermo suo tradidit pecunias, ut eas inter tute supra totu gratiae ordinem praedominantem: so pauperes ciuitatis distribuat,pr itidens non posse ad lenamq; iustit:ς ipsum in Ecclesie effecit, eximiaque omneS pauperes summam illam pecuniarum pertineum excellentia toti cςlesti Orbi praeposuit. gere, libere ipsius serui voluntati relinquit, ut in pathlete tamen interpretatio, di noniae conclusionis riculari eligat pauperes, quibus distribuat traditam intelligentia, praecla iet accommodatur loci humanae sibi pecuniam . Certum est,quod singularis illa pau- praedellinationis negotio, secundum exequutionis perum electio, materialueritum pia, nodomino,sed ordinem considerato: ad illam tamen comparari ua ieruo tribuenda est. C termi, forma Iner ad voluntapraedestinatorum electionem, quae non ad exequu- tem tandem domini rcirocalur,quia seruus in viri tionis, si d ad intentionis ordinem spectat, qua ratio te voluntatis domini praecipientis, ut aliquos eligene accommodari possit, ego plane non video. Ibi.n. ret pauperes, de ex facultate ei nandi eleemosinam
nullus intelligitur influxus, qui possit in causa secun- sibi commissam a domino,ad proiciam singularem da accommodari,& inodificari,nam laquiro, an stis electionem facundam se applicuit. Secludamus Im- aliquem modum Christi merita concurrant ad illa perlectionem , S illis seclusis apparebit in exemplo
determinatam compar MuIam electionem, prius Or- accomodata ad nostrum in tentum similitudo. Diuidine rationis, quam diuina voluntas talem electio- na. n. voluntas non aluer se applicui t ad illam comnem attingeres vel potius totus meritorum Christi parativam electionem faciendam nisi quali praemo concursius intelligitur tali voluntatis Dei actione po ta 1 Christi voluntare offerente sua merita, ut mali- serior. Primum videtur impugnare sussicientillime quibus emcaciam sortirentur: de praevisis ipsi Cliti- argumentis insinua lis pro quarta semen ita, ncq. vi- sti meritis, quae sunt spirituales diuitiae, quibus Deus detur colligi posse ex similitudine adducta ex ordi- homines pauperrimos mire ditauit, de in cςlesti tene causarum naturalium, qui nullatenus pertinet ad gno opulentissimos ciues effecit. Vnde scuta nexemintentione Dei, sed ad actuale exequiuione dulaxat. plo posito pauperes quibus applicaretur cleemofi- Secundum vero videtur pugnare cum nostra coelu- na, non soli seruo qui eos praealijs elegit, gratias teisi orae,& sententia in quartam confirmare. neretur referre, sed & domino: non solum quia ab Igitur his omissis,ad eruendum nostrae conclusi, ipso diuitiae emanarunt,sed& quia prima fuit motinis sensum eius verbis insinuatum reuertamur, inia ua illius pigesecti nis causa sm formalem eius rone, qua id volui dicer e,negari non posse, quin compat, ita dc nos ecbemus Christo electionem nostram etiativa illa praedestinator u electio, si pure matctiali ter comparativam, quia fuit modo exposito quasi moti consideretur . i. prout fuit huiuS hominis. v. g. Petri uacausa electionis huius,quo circa praedestinatio noelectiva,& ill .us, v. g. Pauli cotent tua, non ex Christi stra non solum quoad exequutionem , sed et quoad voluntate, de eius meritis, sed ex sola Dei voluntato intentionem Chritio est tribuenda. Posuit.n. pater immediate procesciit, nam quod Christi merita Pc- in Christi manibus omnia quae ad nostram salutem tro applicaretur,& non Paulo: ex ipsis meritis desu- pertineri& quae ad imetione,&quae ad exequutiona ni non potuit,sed nihilominus id affirmauerim inis speciant, ut ex c. I . Io.colligitur,at q. adeo oia Xpo, conclusione, quod Istamet compara uua electio λει &eius meritis pdestinati debet,etsi iade uniuersa ad maliter conside rata,ex meritis Christi ex eiusq. v ipsu Dei beneplacitu sint refereda,quatenus sicinns luntate dimanauerit niore nostro loquimur cum di dilexit in udu, ut fili uisu unigenituna daret,utois si manationis, aut processionis terminis utimur uoc credit in ipsuno pereat, sed habeat vitam sternam. . Illa