장음표시 사용
441쪽
partes pendent 1 toto, imperfectionibus tamen seis ni otas,nam si formalem sensum attendamus haec est vera propositio, quia Christus ut homo est per gra-rsam unionis naturalis Dei fi ilius, humanitas Christi subsistit in Verbo abieso assumpta . Si vero minus formalem sequamur sensum ,ε contra dicendum est, quod quia humanitas as Iumpta est ad esse personale Veibi, Christus ut homo natu talis est Dei filius
per unionis gratiam . Ad argumentum pro Seoti sententia respondeo per concelsionem antecedentis, primae consequentiae I ad ea vero, quae in argumento sequuntur dico. quod Christra non est praedestinatus,vias lumeretur a verbo: est tamen praedestinatus, ut sit Dei filius naturalis, in qua praedestinatione includitur u lut ut medium, seu ut proprius loquar quasi partialiter, ipsa humanitatis ad verbum assumptio, unde non constituit per se propriam rationem termini praedestinationis. Ad confir. negatur minor, nam licet Christo non conueniat assumi a verbo, conuenit ei tamen,quod fit inquantum homo naturalis Dei filius per gratia unionis, qui est primarius terminus praedestinati nis Christi, in quo, ut dixi,inuoluitur quasi par ialiter humanitatis assumptio ad verbum:atque adeo eius praedestinatio clependet 1 Christi praedestinatione, S ita patrialiter dumtaxat, de secundatio fuit humanitas Christi praedestinata ad a uum piloncm . in quo sensu intelligendiis est Aug. in lib. t. de pretcl. sanci. c. 7. cum ait, Praedestinata est humanae nat rae tanta,& tam excelsa subuectio, ut quo tolleretur aluus non haberet, sicut α ipsa diuinitas pro nobi quo se deponeret humillius non habuit,& in eodem msu loquuntur quandoque alij Patres , dc viri grauis .nam ita dixerunt Mag. in 3.dis. Io.&S.Tliom. ibid. q. s. quamuis postea In s . par. q. 2 q. r. l .contrarium aperte docuerit, Durand. ibidem q. t. Hugo de Sanct. vici. q. I l. supere picad Roman. Flaymon super caput. I. eiula. sed ii Omnes in sensu exposito
sunt intelligendi. Ad quintum ergo,& vltimum principale argumetum tandem ex his respondetur, quod gratia praedesinationis Christi non eius humanitati per se primo facta est, sed ipsi Christo ut homini,& ration eius humanitati,di ita non primario,sed secundatio praedestinata est.
SECTIO III. DUBITATIO II. De proprio, Normali termino praedestinatio.
nis Chrisi, an fuerit gurra an a san naturalis Dei sitiatio. DIsputat im est praecedenti dubio de Christi
predestinationis obiecto: de proprio & formali eius termino deinceps erit diaetendum, cuius rei difficultas in duobus praecipue puniis consistit. Primus punius est, an terminus formalis,& praecipuus ridestinationis Christi fuerit ipsius animet gloria. ecundus. Vtru fuerit naturalis Dei filiatio, α sigillatim disputabimus utrumque iustum punctum.
Prima pars deesonis dubi , utrum gloria ani μma Chrini fuerit Iormatis term ιnus praedurinationis Cbrisi. AD primum ergo deuenientes probatur pars
assirmata ua,nimi tu, quod gloria animae Christi fuerit proprius terminus, & formalis praedestinationis ipsius Christi.
s. i. Proponitur argumentum pro parte affirmativa. .PRimum argumentum. Gloria animae Christi eo
paratur ad hupo staticam unionem sicui finas ad medium:ergo simpliciter fuit formalis Christi prae
destinationis terminus. Consequentia patet,quia terminus ad quem res dicitur simpliciter praedelusenari ,est finis,&non medium ad illum ordinata. A tecedens picta ut duplici ter. Primo quia sicut se habent in nobis merita ad beatitudinem, ita n hum nitate Christi unio hypostatica . Sicut in nobis confertur tanta gloria propter quantitatem merito rum: ita humanitati Christi proptet unionem, quia nisi ellet unita vcrbo non perueniret ad tantum gradum gloria: sed merita in nobis ordinantur ad beatitudinem sicut ad finem: ergo etiam utilo humanitatis Christi. Secundo, id quod est ultimum m ex quutione ,est primum in intentione, atque adeo h bet se, vi finis: sed in exequutione prius intelligimus Deum eleuaue,seu extulis te humanitate hanc Ch r l-sti ad unionem hypostaticam, quam contulisse illi gloriam animae, sicut prilis intelligimus rem ellet
quam esse beatam,ergo in intentione,atque adeo in
genere causae finalis prius voluit conferre illi lium anuari gloriam, di deinde decreuit , quod unite MVerbo hypostatice. Confirmatur. Christus,ut homo eumdem habet
vltimum finem, quem habent caeteri homine ,nam sicut habet naturam comae utiem cum eis, ita, o communem finem habet ultimum, in quem tot
natura destinatur , sed animae gloria est finis viiimus aliorum hominum tergo, & Christi , ut ho. minis, atque adeo in hunc finem Christus fuit praedestinatus. Secundum argumentum. Maius bonum est respe. eiu humanitatis Christi visio beatifica , quam unio hvpostatica, ergo potius dicetur praedestinata ad vi.
sbnem , quam ad umonem. Patet consequentiata .
Vnaquaeque res dicitur pr destinari simpliciter ad id quod est maximum bonum suum . Antecedens probatur, quia quod est generatione posterius est
persectius, ut sensitiuum vegetari uo,sed via genera. tionis prius fuit hic humanitas eleuata ad unionem, quani ad beatit iidinem, ergo beatitudo perfectior est vitione hypostatica. Tertio Prςdestinatio est ad aliquod esse accidentalo, oc secundum quid: humanitas vero habet si pliciter ex unione cum verbo, ex gloria veta amnis accidentale dumtaxat: ergo potius dicitur prςdestina ri ad glorIa ammet,qua ru ad vn One hypostat ita m. vltim O,alias sequeretur quod natura diruta posset
dici prςdestinam. Consequens videtur falsum: quia
442쪽
pt destinatio est respectu doni, quod alicui confertur ex gratiar sed creatura irrationalis non est capax doni, neque gratjς , siciri neque iniuriet: ergo neque pridestinationis. Probatur sequela, quia etiam natu
ra alicuius bruti posset uniri hypostatice personae diuinς, ut nunc suppono ex his, quς dici solent 3 p.
s. a. Pro parte opposta. IN oppositu est Paul. ad Roman. r. ubi de Chri sto gieit, Quod praedestinatus est FiIius Dei in virtute, Ge. Non clixu esse praedestinatum in beatitudinem, Jc gloriam animet suet: sed ut esset filius Dei
In hoc dubio Scotus in 3. d. T. q. unica dicit. Cht,sti humanitatem pret destinatam este, & ad unionem cum Verbo,dc ad i psam animae suae gloriam. Princiis
palius tamen,& vltimate ad gloriam ,eo quod ipsaia hypostatica unio ad gloriam animae, ut finem viti. mum destinatur: unde terminus simpliciter praedestinationis humanitatis Christi, ipsa est gloria animae, id enim , quod ultimum est, & finis ultimi r tionem sortitur, terminus esse debet simpliciter praedestinationis. νContrariam autem sententiam docet S. Th. 3.p. q. ἶ6.ar. ι . quae in duobus dissidet ab Scor. opinione. Primum in eo,quod S. Th.omnino negat humanitatem praedestinatam fuisse, vel ad gloriam, vel ad si .liationem naturalem.sed Christu in ut hominem di cit esIe praedestinatum. Secundo differt,eo quod negat gloriam esse simpliciter terminum piaedestinationis Christi. Pro resolutione sit.
s. 3. Primaeonesu o. CHristi humanitas non fuit praedestinata vel ad
gloriam , vel ad filiationem Dei naturalem. Haec conclusio potius ad primum dubium quam ad istud secudum attinere videbatur,sed non possumus non, aliqua permixtim dicere de subiecto, de de ter mino praedestinationis Christi, quia materia aliud non patitur. Plobatur ergo conclusio breuiter. Gl xia animae Christi consistit in operatione in beatifica,nimirum , in visione diuinae essentiae, aer operari non ad naturam pertinet, sed ad suppositum, quod
per naturam tanquam per formam operatur: similiter natura non est filia, ut enim in I. q. cum de ad ptione disserebamus,multis explicuimus, relatio filiationis non ad naturam , sed ad suppositum pertinet,ergo Christi humanitas,neq. ad tiliationem Dei naturalem, neq. ad gloriam fuit praedestinata.
g. q. Secunda eoneoso. CH risius non est praedestinatus simpliciter ad
gloriam , dc multo minus ad habitualem gra tiam. Probatur primo, quia quando aliquis ordiri tur ad diuersa bona tantum dicitur praeclestinari rein spectu praestan tioris: ut Petrus dicitur praedestinatus ad beatitudinem, de non ad Pontificiam clignit
tem di sed humanitas Christi fuit ordinata a Deo ad unionem hypostaticam, dc ad gratiam habitualem, Be visionem beatificam, dc ex his unio est maius bonum , ergo ad unionem dicetur illa humanitas praedestinata,atque adeo Christus vi homo non ad gratiam habitualem,neque ad gloriam fuit praedestinatus,v asseru nostra coelusio, sed ut inferius dicemus ad hoc,ut esset fi Ilus Dei naturalis. Probo min. pri-m D authorita te S. Th. 3. p. q. q. ar. 2. ad 2. ubi ai t perfectior em esse unionem ad Deum secundum ess , Rem secundum operationem. Ec Augu. lib. 13. de 'rin. cap.9. ita inquit, Cum dixisset Euangebna,dedueis potesta:em flior Dei feri, ne hominum in imitas
tantam euellentiam desperaret, illico annexum est. Verbum cara factum est. Et trach. 2.in Ioan .explicans eadem verba sic ait. Quid miratis quia homines ex Deo nascuntur, attende ipsum Deum natum ex hominiabus. Et praeterea ratione, quia melius est uniri Deo substantialiter, de secundum suam entitatem,quam accidentaliter, dc secundum participationem, sed priori modo unitur humanitas Deo ratione unionis hypostaticae,posteriori vero ratione gratiae habu lis,de vi sionis beatificae, ergo unio hypostatica est maius bonum. Secuudo probatur. Pr destinatio tantum est ad ii Iud bonum,quod ex gratia conuenit rei praedestina rae,sed Christo, ut homini debita est, dc connatur lis gloria animet, de omnis supernaturalis perfectio,
uuae ad ipsam gloriam disponit, ergo Christus non
fuit prςdeisinatus ad gloriam,neq. ad gratiam,neq. ad aliqua huiusmodi supernaturalia bona. Consequenua est euidens, quoniam no ex gratia tribuitur honum ei, cui est ex ordine connaturalitatis debitu. Maior ex dictis in hac q.constat,& minor probatur.
Humanitati Christi supposita unione hypostatica ad Uerbum debita sunt illa praedicta bona, dc habet
modum proprietatis naturalis, ut superius q. 2. a. 2.
declaratum fuit, ergo cum Christus non possit ordinari adhςc na, ad gloria, scilicet, Δc habitualem Dei gratiam,nisi per humanitatem hypostatice Verbo unitam, manifestum est non potvula ad illam
praedestinari: eo quod erant illi debita ex vi hypostatio unionis.
Ex his facile potest colligi resolutio ad tertium
septimae quaestionis principalis in cuius disputati ne versamur , quo quaeritur . An gratia habitualis ex vi praedestinationis Christo competat. Respondendum est enim negatiue si formalis fiat serismo , quo de praedestinacione ad ipsam grariam, aut glotiam loquamur. Quod ideo hoc Verborum tenore dixerim, quia negari non debet, conuenire Christo habitualem gratiam, S gloriam, mediate , oc secunctario ex vi praedestinationis, qua pret- destinatus est Dei filius naturalis r eo quod grati habet se , ut secundarius terminus praedestinationis huius, ad eum modum quo proprietas rei naturalis se habent, ut secundarius terminus generationis eius.
s. 1 Sotationes argumentorum initis diabitationis propostorum. AD argumenta respondetur. Ad primum nego
antecedens, ad probationem similiter, nam quamuis Christo fuerit collata tanta gloria propter unionem , sed tamen non tanquam propter
443쪽
medium, sed tanquam propter causam ex qua sequebatur : sicut ex forma ignis sequitur maior calor, quam ex forma aeris,& tamen forma ignis non oris di natur in calorem ut medium in finem, sed ut causa in effectum . Ad secundam pro b tionem dici- Iur,maxιmam illam non esse veram , quando illud,
quod est prius in executione ,est simul prius in causalitate, sicut patet in essentia,& pallionibus, quae ex illa di manant. Ad confirmationem respondetur, quod si de nn naturali humanitatis, ciusque natura: proportionato sermo fiat , idem p torsiis eli finis ultimus humanitatis Christi, seu Christi ut hominis, qui est finis
Petri,& cuiusuis alterius hominis. Si vero de mi timo supernaturali fine loquantur,non ita se res ha- 'het, longe enim altror finis suit humanitatis Chri-- sti, seu Chri iti ut hominis, quam sit finis mirimus cuiusuis purae creaturae. Finis enim Christi ut hominis non est alius quam quod sit filius De F natura- Iis, sicut enim Deus non habet finem extra seipsum, ita neque Christus ordinatur ad aliquem finem a seipso distinctum. Hoc enim ad ipsam Christi excellentiam attinuit, cui derogaret quam plurimum s-nis ab ipso personali esse aistinctiis. Neque 'vero Christi humanitati deest pei lactio illa supernatu talis, quae in alijs hominibus est viii rixus eorum finis, videlicet , gloria, quae in faciali Dei vision infinit . Sed haec perlectio aluo ii modo competit sthristo: nana, ut diximus, conuenit illi per
modum proprie talis naturalis ex hypoliatica umone resultantis: atque adeo conuenit non ut praemiuab alio expectatum ,&ab ex inseco receptum: sed ut perfectio sibi connaturalis, S ab intrinseco trahens originem. Ad secundum argumentum negatur maior . Adprobationem respondetur, quo u tunc id quod est posterius generatione est perfectius, cum simul est finis prioris: cum vero non est finis, sed consequutio ad illum ut e flectus ad suam causam , pomis est minus perfectum , sicut patet ii exemplo adducto do pallionibus comparatis ad suam esset iram. Et it quia una o hypostatica eii causa ei ficiens, de finalis visonis beatificae, de gratiae habitualis, quamuis sit prima generatione, poterit caeperiectior.
Ad tertium responderi ur maiorem illam ess veram respectu rei, qua est per esse na urale, qua cum tale elle non milit rei conuenire per gratiamia, non poterit esse terminus praedestinationis: & icleos illa res sit praede itinata , non poterit eius praede-ctinatio terminari ad esse per qu ad simplicitet est; d solum ad aliquod esse stipe raudum n, de acciden. tale . Quando vero illud esse per quod aliqua res smpliciter est,cori uenit illi ex gratia,oc est illi supernaturale, non est vera maior illa, quia nihil deest illi esse, vi sit terminus praedellinationis. Et ita contingit in praesenti: quia umri verbo hypollatice, euenit illi humanitati ex graua , Deit illi sup*ina iurat . Itaque non impcdit praedes matiuncm , quod temminus sit ipsum esse substantiale tel, qtis praedesti-nitur e sed quod sit cilc ad naturalem ordinem speiserans. Praetelea dicitur secundo, quod quia humani
mode intelligi in hoc mytiet: o , quod obiectu piadesti uouis praeiupponatur elu S te Imino , vi
constabit ex dicendis sequenti puncto. Solutio. ad i. Aliud forsan esset, si de esse proprio humanὲ tatis
Ad ultimum argumentum non desunt, qui libenter concedant, quod si Deus assumeret naturam brutam. U. G. leoninam, Leo ille ciceretur praedestina . ius filius Dei naturalis . Cui sententiae nullatenus
libet subscribere, eo quod praedestinatio init insudimportat gratiam , quae lex vi ordinationis diuinae rei praedestinarae consertur in tempore. Natura
autem bruta nullatenus est gratiς suscipiendς capax et unde ad argumentum neganda est sequela propter istam rationem insinuata in et & magis in forma dici potest, quod in illo casu deesset terminus praedestita nationis sor maliter consideratus. Terminus namqipae destinationis , de qua loquimur, non solum est tiliatio Dei naturalis, sed filiatio naturalis Dei per gratiam conferentia. Et hoc secundum deesset in illo casu, eo quod subiectum eae tincapax talis gratiae. Memini ine superius quς d. 3, in quodam speciali dubio disputato de Christi sanctificatione nonnulla dixisse, quae ad huius argumenti solutionem comis mode transferri poterunt.
Vtrum naturalissiliatio informalis terminus pra destinationis CbrisI.
SEcundus, & praecipuus difficultatis huius disputandae punctus succedit, in quo explicandum est: num filiario Dei naturalis sit proprius, formalis,dc
piaecipuus praedestinationis Christi terminus, ex quo Christi praedelimatio suam propriam , o formalem rationem desumat: ita qnod Christus vere & proprie sit, de dicatur praedestinatus Dei filius.
Cuius dubitationis negatiuam sententiam argumenta sequentia comprobant.
. I. proponuntur argumenta pro parte
ΡRima argumentum . tu quod est terminus prς-
destinationis debet esse praedestitiato pollerius tepore,vel natura; sed ei e filiu Dei naturalem nec tempore,nec natura cit pollerius Cluisto, ut homo est: ergo non est terminus praedestinationis Christi. Minor probatur, quia cum Christus in quantum homo sit suppositum, & non sola natura , includit personalitatem Uerbi,&ex consequenti filiationem Dei naturalem , quae est ipsa personalitas: ergo Clitis us ut homo nullo modo praecedit id quod ei
Secundum argumentum . Terminus forma Iis praedestinationis ricquit includi in propito eius remptaedestinationis obiecto: sed est e silium Dei naturalem , intrinsece et auditur in Christo, qui eit proprium huius praedellinationis obiectum : ergo et I naturalem Dei filium non eli terminus per se, formalis praedeltinationis Christi. Maior constat ex illo praesupposito sundamento, quo cl uniuersi The
logi libenter adnuit uni, videlice , terminum prςdestitiaiionis ex gracia, ct liberali donatione conueni.
repraedelimationis obrecto, quo a fundamentum locum non haberet, si praedeliἰ nationis Arminus in indi ii trin-
444쪽
trinsece clauderetur in obiecto praedestinationis eIusdem. Minor apparet manifesta ex superuis dictis: Christus enim importat diuinum verbum in natura humana subsistens. Dices forsan, quod licet Christus absolute consideratus includat intrinsece filium Dei naturalem, secus tamen est , si de Cnristo cum specificatione , prout est homo loquamur: ristus enim secundum quod homo, neque Deus est, neq, proinde naturalis Dei filius,ur ex S. Th. 3. p. q. I s. ar. I r. costat. At Christus non absolute sumptus, sed secudum quod homo est obiectum praedestinationis huius. Sed contra hac solutionem inanifesta insurgit replica. Res illa cui nequit simpliciter competere sol malis praedestin
tionis terminus, nequit esse proprium elusilem prae-demnationis obiectum: se a Christo ut homini non potest limpliciter comperere cste filium Dei natura. Lm,ut assignata solutio admittit: ergo non ei Obi ciuiti praedestinationis huius : atque adeo Christus absOIute consideratus,cui intrinseca est natura tu Dei ullatio, diecium est illius praedestinationis. Si dix ris,quod Christus inquantum honio sumitur In senisse,in quo S. Thom. loco citato concedit,quod Chri stua inquantuin Iromoe i Deus, qui sensus est iste et quod Christus in natura humana existens est Deus. Contra Iergo iam admittis in obiecto praedemnationis intrinsece claudi terminum. Pa tet manifesto ex dicta ex pluat lone, ex qua constat, quod Christius ut homo imporiai Dei illium in natura humana subsisten em . Tertium argumentum. Non est signabilis aliqua formali1 ratio,propter quam Christo conueniat esse praedestinatum Dei filium naturalem: ergo ciec so
maliter concedi potest, quod Christus praedestin tua est naturalis Dei filius: atque adeo eae naturalem Dei tilium,non est formalis praedemnationis Christi terminus. Probo antecedens inam consequentia apparer manifesta, Divinum Verbum in natura humana subsistenι,non est formalis ratio, propter qua
Christus sit praedestinatus filius Dei: Nam essentiu
Dei naturalem nullatenus ex vi praedestinati m cO-
uenit vel bo in humana natura subsistenti, quaa non ex gratia,seo per naturam illi competit: humanitasve conditio quidem esse potest nece uaria ad hac praedest nationem,urdiccbamus in primo huius uu-buationis puncto: at ratio formal:s minime potest esse et non enim formaliter competit Christo ea filium Dei ratione humanitatis, aIque adeo nequo quod tit praede icinatus silius Dei. Quatici arguitur. Non est concedendum hominem Christum lautum ege Deum,aut filium Dra, ut docet S. Tho m. s. par, q. I 6.ar. . Ergo nec est con cedendum praedes ima tum esse, ut filius Dei. Patet consequentia,qu: a quod praedes;natur ab aeterno,iri
Ultimo probatur, quod Christus sit praedestin
tus illius Dei. Non susticu n ter colligitur ex illo Pau. testimonio ad Ron. I . 'ui praedes aius nisi ius Dei
ritur, quod elle natura Iem Dei filium est sormalis terminus praucii inationis Christi. ADIecedens paler, quoniam illa veiba Pauli ciuersimode a Parcibus explicantur .
IN hoc dubio Durand. in I. dist. quaest. , quem
refert,& videtur sequi Palud. ibidem egistimat. quod licertata quadam , di m propria acceptione dici pollit Christus praedestinatus nitus ini naturalis: in quo sensu Sancti Patres usi sumn modo dicendi, proprie tamen , resecundum sermonis rigorem Id non est concedendum znon enim, inquit.
terminus formalis praedestinationis Christi est inon lium Dei naturale, sed lupernaturalis animat Cliti-sia beati l udo, sicut dici solet de pretdestinatione ali
De hae sementia Durandi quatenus affirmat, formalem terminum praedestinationis Christi ipsam futile gicitiam , re beatitudinem animae eius , idem prorsus est dicendum,& censendum,quod diximus, vi censui mus pauis ante, de simili Scoti opinione.&eisdem prorsus argumentis utraque confutanda est sententia. Qu'circa in praesenti id solum tractauum . est, an vere, ac proprie dici debeat, quod terminus Brmalis praedestinationis Christi est esse filium Dei
naturalem, qua in re adhuc peius Durand. I uuius fuit, quam Scotus . Etenim Scotus etsi praecipuum praedestinationis Clitisti terminum existimaueris esse gloriam auim eius,non tamen negauit filiati nem Dei naturalem ad Christi praelestinatione pertinere: quamuis in eo etiam errauit, quod hanc destinationem non tam ad Christum , quam a sumanitatem retulit, tanquam ad proprium eius lati lectum : humanitatem enim dixit p destinatam fuisse ad hypostaticam rvmonem cum verbo. D randus vero absolute reis cit a termino praede Milonis Christi ipsam naturalem Dei filiationem, neque admittit,posse dici Christum fuisse ad hunc te minum praedestinatum,nisi magna cum improprie tate. Sed ad veritatis decisionem unica est conclusi ne respondendum.
T Ex minus praedestinationis Christi est esse filium
Dei naturalem,& ita vere,& proprie concede
uaesit haec propositio, Christus in quantum homo praedestinatus est ut sit filius Dra naturalis: ita tenet
S. Tho. s. p. q.λε arzI. quem sequuntur Caiet.&criteri Tho in ille, ideira docent Riccata. in 3. d. X. q. 3.ar. 2. Mai sit.' I. ar. 2. α fere omnes Molastici cum Mag.in 3. q.7. Probatut primo testimoniis Sactorum trum Aug. lib. de praed. sanct. c. t s. ita inquit : Ipso
dominum oriam quantum homo Disus es Dei stans
praedesinaιum esse didicιmus: & statim ex illisve bis Rom. .ssius yradesinatus est Aius Dei in girtute, ita colligit.Wadejivratus ui erys sus. ut qua futuro eras hec dum camemsu us Dauid ,esset tamen in vim tute Ilius Dei. Et Auscina. explicans praediaeta Paul. verba sic stri .Praedestinatus, idest , prsordinatus a Deo Patre secundum manuinem ,hoc ess sola gratia prae destinatus, et x qui futurus erat secandum carnem mlius David, eget tamen in virtute diuinitatis straumi . Glosa imul huc lis eadem verba sic exponit.
secundum quod horuo , gratia sola praelectus,visis μ
445쪽
prosessione fidei, ubi de Christo dic tur . quod in
quatum de Maria virg. est natus praedestinatus esse credendus est. Sed non est praedestinatiis, ut sit filius
Dei adoptiuus .ve probaul nuis sit p. q. . Ergo ut sit filius Dei naturalis. Paret consequentia quia tantu trihuitur suppositis praedestinatio in ordine ad aliqua filiationem Dei. poleti etiam probari ex verbis citat. Rom. r.quae ita intelligunt AuguIt. Anselmus, Glosa interlinea. An vero ex loco illo ita colligatur ista coactusto,ut certa sit secundum fidem, dicemus in sol elone ad ultimum. Secundo probatur ratione,quia Christo, in qua eum homo est,conuenit ex gratia esse filium Dei naturalem, scilicet, ex gratia unionis; ergo per praedestinationem, ergo eue filium Dei naturalem eit te minus praedestinationis. Prima consequentia patet, quia quod in tempore conuenit ex gratia, ab aeterno est a Deo praedestinatum, sed praedestinatio illa pertinet ad Christum:ergo,&c. Secunda consequenti probatur, quia esse filium Dei naturalem est summa omnium,quae ex gratia conuenium Christo,in quantum est homo, ut supra p robauimusἰ ergo est terminus suae praedestinationis.
Sed ad plenam huius conelusionis intelligentiam notandum est primo, quod esse filium Dei naturale, nisi quid amplius addamus, nequitella alicuius praeiadestinationis terminus: quia nihil designat gratuitum ,&ad liberalitatem pertinens: sed ad natur tem necessitatem diuinae generationis. Quocirca latinalis terminus praedestinationis Christi, totum hoc dicit, scilicet, esse filium Dei naturalem ex vi gratiae unionis. Qua ratione ipsum esse naturalem filium Dei, modum induit gratuiti doni: an vero ad rati nem formalem termini praedestinationis Christi formaliter spe et ipsa gratuita ratio, non conuenit Ininter omnes Theologos. Quidam. n.conditionem.im requisitam esse censent. At ιν vero arbitrantur in irca mimali termini praedestinationis essentia includi. Itaque in hac secunda opinione, filiatio Dei natura. Lis non est terminus praedestinationis Christi . nisimul formaliter induit rationem gratuiti doni ,&berat issimi benefici j.Et haec sententia mihi gratior est,id probabilior,quia praedestinatio ex propria, de intrinseca sui ratione respicit bonum ex gratia de
Secundo est notandum et Terminum praedestinationis Christi dupliciter pollis sumi: ptuno in abis tracto, ut significatur pei hoc complexum, Filiationaturalis Dei gratuita . Secundo inconcreto, ut significatur hoc modo: filius Dei naturalis ex gratia. i ptiori modo sumatur, terminus formalis de proprius praedesinationis Christi non includit mimalitet humanitatem, sed ipsum esse persionale diuini
verbi eum diabitudine ad humanitatem , tamquam d substantialem naturam, cui ex gratia communi catur.Si vero accipiatur posteriori irrado, non solum
ipsum esse personale diuini verbi importat, sed
humanam quoque naturam, diuino verbo personaliter unitam. Vnde terminus praedestinationis Christi in concreto frinptas est ipsemet Christus, in abis tracto vero nequaquam , sed ipsa verbi subsistentia humanitati per gratiam unionis communicata: it quod humanitas non ingrediatur intrinsece ipsam
formalem termini praedestinauonis rationem , sed
potius se teneat ex parte obiecti, cui subsistentia veris
Ex hoc sequitur, quod si loquamur de termino praedestinationis Christi,ut est terminus, Qui ι de de obicisto, i , eiusdem praedestinationis,ipse Christus est. S terminus,&obiectum praedestinationis suae. Si vero de termino, Quo, S de oblecto, Quo, fiat serino, non ita coincidunt obiectum & terminias praedestinationis Christi. Terminus enim,Quo, est ipsa verbi subsistentia humanitati gratulto com municata. Obiectum autem Quo, est ipsa humani. as, prout ipsi communicatur merbi subsistentiae.
Quocirca illi Theologi, qui obiectum de terminum I destinationis Christi penitus confundunt, ab is ute,de absque distinctione, asserentes ipsum Christum utramque determini & obiecti praedestinationis rationem complecti, non exacte, & debite loquuntur. Oportet enim rationem termini a ratione
obiecti secernere, etsi in uno&eodem Christo utra. que cor idat ratio: dicendumque est, quod Christus ratione humani ratis habet esse pridestinationis obieetum,quia ratione humanitatis praedestinatur, ut per gratiam unionis sit naturaIis Dei filius. Itaq; licet ratione humanitatis non habeat quod sit Dei filius , habet tamen quod sit Dei filius per gratiam unionis, non quod ipsa humani tas aliqua ratione si filia,aut conferat Christo diuinam filiationem rSed eonstituit Christum quasi subiectum capax, mi ei per gratiam competat illam et naturalis Dei filia. tio, quae diurno verbo secundum se considerato putenaturaIis est 6c necessaria: dc quoniam diurna filiatio ut dixi in praecedenti notabili,non aliae r est,neque
esse potest praedestinationis Christi terminus, nisi
prout mrmaliter induit rationem gratuiti doni, idcirco humanitas simpliciter est prima,& fundamentalis ratio, ex qua Christus habet ut sit sitae praedestinationis oblectum. Esse namque obiectum pr destinationis ad indigentiam periinet: res enim quae tam perfecta est,&ab omni indigentia tam elongata, ut nulla ei posset fieri gratia, nullaque gratuitae perfectionis aceessio,minini e potest esse alicuius praedestinationis obiectum. Econtra autem de praedestinationis termino dicendum arbitror, nimirum , quod prima & formalis ratio, ex qua Christo competit terminum praedestinationis esse, non est humanitas, sed ipsa mei verbi subsistentia , quatenus propter sua excellentiam de infinitate apta nata est seipsam communicare per graci I uni mSextraneae naturae communicatione substat tali. His adnotatis, & suppositis ad soluuonem argumentorsi oportet procedamus.
f.4. Soluuntur argumenta in oppostum,
ΡRimum argumentum praecipuam huius dubita
tionis disticultatem continet: magnumque prininde Theologis semper facessit negotium,cuius e Xarietam solutionem .ut libere dicam, neque legi, neque audiui: reseram breuiter QIutiones,qtrae a cliuersis
assignantur Theologis , si nititque insinuabo, quid in eatum qualibet mini displiceat, deinde pro-
446쪽
νriam solutionem aperiam. Tentabo enim ego ali. quid aliorum dictis addere, ut experiar si fortassis
rei punctum attingam. Prima solutio est illa , cuius meminit Durandus,
nilo eam S. Thom. imponens ι Asserit haec solutio, quod unione hypostatica humanitatis ad verbum supposita,ex vi praedestinationis consequutum fuit, ut haec propostio , Christus est filius Dei naturalis, esset vera. Itaq; ipsa realis unio humanit tis ad Veristium habuit rationem obieeti pretsuppositi: fleveritas propositionis inde consequens rationem termini. Haec tamen solutio, primum est impertinens, ta ad Nominalium doctrinam per tinet, qui de vocibus potius,quam de rebus tractarunt. Nos enim in prae- enti a de re disserimus,quae fundamentum est ver aratis propositionis, & non de tormali eius veri late. Deinde falsa est etiam,& improbabilis illa sol eio, quatenus habet , quod obiectum praedestinationis praesuppositum, est ipsa humanitatis unio ad cibum , dc quod veritas enunciationis praedictae est ipse praedestinationis terminus. od hoc sit falsum patet , Terminus praedestinationis non necesIario eius obiectum consequitur, sed gratia praedestiis mantis et competit: at praesupposta reali unione humanitatis ad Verbum , necessario sequitur illius propositionis meritas, ec non aliqua speciali Dei gratia indiget, ut sequatur tergo falsa est assignataiolutio. Secunda solutio quam adhibet Caiet. I.p. q. 24. r. a. asserit, quod quamuis secundum rem, non fuerit prius Christum esse hominem, quam Christus in quantum homo fuerit per gratiam unionis naturalis Dei filius, in aperehensione tamen intellectus, prius potuit concipi Christus,seu Deus homo, secundum
quandam rationem communem, quam conciperetur distincte, di in particulari inquantum filius Dei
maturalis. Nam cum incarnatio verbi duobus moiscis possit intelligi facta, uno modo secundum quod
de facto contingit, & ut catholica docet fides, nimiarum, per h postatica unionem humanitatis ad ver Bum : alio modo per quandam unionem affectis Nam,quam confinxerunt haeretici,praesertim Nestoriani, potuit intellectus concipere Verbum incaris malum in communa, in abstractione ab his duobus
modis incarnationis: quo supposito, inquit Caieta. quod Christus conceptus illo praedicto communi conceptu, praesuppositus fuit aci praedestinationem quam particulari praedestinatus est,ut esset naturalis Dei filius secundum hypostaticam unionem. Et Christus secundum communem illam rationem conceptus,fuit obiectum praedestinationis, & in particulari coli deratus naturalia Dei filius per gratiam um Dis, termini rationem habuit.
Ista sententia multis gramisimia displicuit, Ecnois nulli quidem eam Impugnant quibusdam argumen
iis satis debilibus, mo di impertinentibu , ex Tati
ne generis,& differentiae desumptis ; a quibus algumentis consulto abstinebo, tum quia logicam potiusquam Theologiam redolent, tum pracipue qui nullius sum difficultatis,& momenti. Ex triplici ergo capite hanc solutionem urgeo. Pruno,quia modus alle incarnationis ab haereticis eonfictus,ab ipsis quidem appellari potuit in ma-uoia diuino autem uitella tu minime valuit sub ratione incarnationis concipi: quoniam illa affectiva unio vemi ad nominem, nihil habere potuit cu ruincarnatione commune,neque esse posset alterius rationis,ab illa unione, quae est secundum gratiam: & ita illa affectitra unio adoptiuum filium Dei,dc non naturalem constituere posset,quod neqι ipsi Nestoria ni haeretici diffitebantur: ergo non potuit esse in diuino intellectu,illa eommunis incarnationis concenptio a Caiet. conficta. Secudo. Praedestinatio est opus specialissim et prouidentiae I ergo tam terminus, quam obiectum P destinationis,debent in particulari considerar ,α
non secundum rationem communem, indeterminatam, Ec eonlusam.
Tertio. Illud est obiectum praedestinationas, cui
ex vi praedestinationis tribuitur illud bonum, quoarationem termini sibi vendicat. sedeste verum Dei filium, qui est terminus praedestinationis Christi, non conuenit Christo secundum illam communem rationem considerato i ergo Christus sic in communi conceptus non fuit obiectum praedestinati nis, qua praedestinatus est, mi esset naturalis Dei filius: atque adeo etiam si admittamus illam cominmunem conceptionem in intellectu diuino, adhuc restat inquirendum ,& explicandum, an praeceis
rit,dc quomodo praecesserit Christi praedestinatio
Tettia solutio,Caietani solutione praetermissa,di cit , quod odiectum praedestinationis Christi, est hic homo,designata Christi humanitate in supposito , in abit ractione a supposito creato humanitatis proprio,& a supposito diuino increato. Putant enim huius solutionis Auctores quod si haee eadem Christi humanitas, quae nunc est in diuino supposito, su sisteret in supposito proprio,dc sibi connaturali,simpliciter esset ide homo, qui modo est Christus, pro pter omnimodam humanitatis identitatem. Qua supposito dicunt, quod huic homini in abstractiona, supposito creato, de increato, per gratiam unionis Potuit competere, quod esset natu talis Der filius, atque adeo, rationem habuit obiecti praedestinati
nis Christi in diuino intellectu ad eius praedestina tionem praesuppositi. Prius enim diuinus intellectus
concepit hunc hominem secundum abstractionem praedicta in ,quam illum praedestinauerit, ut esse tua
turalis Dei filius. Hanc solutionem reprobant alij Theologi, dic
meo iudicio non immerito, quamuis non omnes tirmis rationibus eam confirment. Quidam enim, ob
id eam falsam esse contendunt, quia inquiunt, Illa cognitio, qua Deus ante praedestinationem Christi praeconcepit hunc hominem, abstrahendo supposito creato, oc increato, non pertinuit ad scientiam visionis, quia per hanc scientiam res illae dumtaxat cognoscuntur, quae determinatum esse habent, vel habebunt in aliqua temporis differentia, in qua ille homo sic incommuni consideratus, nequa habui sneque habcbit esse: Obiectum autem praedestinationis praesupponi debet ad praedestinationem prae cognitum per visionis scientiam ς insufficiens erg. est illa assignata solutio . Haec tamen argumetatio forsan est inualida. Esset quide efficax,si sermo fieret de obiecto praedestin Ilonis,quῖ terminu Iespicit accide tale:at inprmestis nam
447쪽
natione, qnet est ad esse substan tale, tanqua ad proprium term iuu,non est necessaria piaecognitio obiecti ad visionis scicnuam i pectans, imo videtur talis praecognitio impossibilis. Aliter ergo impri gnatur illa solutio: primo,illa cognitio , qua cognosceretur hic homosthabstractione in praedictam,contus est,
Mindeterminata zergo non ei icon leniens praede ita.
nationi Christi, quς eit specialii sima pro ira de talia, res in singulari, A: in athomo consider .ins, k p taede finiens. Respod et praefatae solutionis Author es, quia dilla praeconceptio,idcirco non eis in determinata, &Cofusa, quia, ut paulo ante dicebatur iee homo esset,s natura illa singuIaris humana proprio oc naturali
terminaretiit supposito, etsi in supposito diuino, α increato subsistet et, ut subsistit de facto.Caeterv haec
doctrina non facilis apparet intelligentiae , incrediis hile et t. n. quod variatis suppositis propter sola nati xae identitate, tam esset unus&idem homo, ut unico,
α eodem singularissimo comptu coprehenderetur. Esset quidem unus h imo ratione humanitatis, sed quia singularitas numerica non tam a forma, quam a materia desumitur,essent simpliciter duo homines Propter suppositorum diuersitate, quae coparatione ad natura, modum quendam sortiuntur materialem. Quae ratio procederet, etiam si utrumq; suppositum Creatum esset,&ab ipsa natura in sua penderet tu
sistentia: sed habet in specialio rein vim in suppositis, quoru alter u est mereatum, & in sua subsistentia
ab humanitate inde pendens ipsam ad suum esse personale trahens: alterum vero creatum, & ab ipsa intrinsece pendens natura . Et urgeo pressius re ii am. Supponamus, quod modo humanitas relicta a Uerho substiteret in supposito creato, quod appellaretur Petrus. Bene sequeretur Christus elt hic homo, P trus est hic ide homo: ergo Petrus est Christus. Conis sequens est absurdum dictu: ergo & antecedens est falsum, non pro maiori, ut patet; ergo pro minori. Praeterea, vel cum concipitur hic homo, designatur sola humanitas, vel suppositum in humanitate subsi- ens. Primum dici non potest,quia humanitas n6 est homo, scd forma de natura hominis: si vero sm dici tur: ergo si confusionem, re in determinatione velimus fugere, necessum est,qnod designetur in particulati suppositum creatu, aut veto increatum ; & si increatum designetur, iam praesupponitur pia de Itinationis terminus in eius obiecto: nam hic homo, ur designa tincteatum suppositum in humana natura
subsistens, filius Dei naturalis eii. Si aute designet ut
creatum suppolitiim , non poterit probabiliter dici, uod in illo conceptu praesu Ppon Hur Obiectu in prς-estinationis Christi, quia supposito creato nullateis nus potest competere esse naturalem Dei silium per hypostaticam unione in , qui eit vltimus praedeliinationis Cliris i terminus:erga illa solutio nulla potest
Sed tandent ipsam impugno eodem argumento, quo Caiet. lolii tronem contutaui. lili homini sic prγcocepto in abi tactione a supposito creato, S mcrearito, nequit in tempoce conuenire terminus praedesti.
nationis Chtalii, nempe naturalis Dei liliatio, quod adeo notu cunctis est,ut superuacaneum sit eius probationi intendere ἰ ergo non citi pstim Christi prςdestinationis obiectum. Atq; adeo superest adhuc exponere, quo pacto obiectum praede itinationem ante.
cesseriti saltem in aetertia Del praeconceptione .
E: quarta solutio, aliusq; quartus dicendi modus, ab aliis Theologis minime Didonis exigitatus, ct probatus, qui asserit,obiectu praedestinationis Clari- iii fuisse hune homine, prout hic homo, ut de si nil suppositu diurnum subsistes in natura humana, qua ἀtenus humanitati confert in e suppositate, coli irimqι
hunc hominem, non vero dat illi, quod sit naturalis Dei filius,sed hoc ei copem ex speciali is utinae praedestinatio reis gratia : quam Cluilius designauit. Io. c. to. illis verbs quem Pater sanctseauit mihi in
mundum Ere. Quam sancti ilaat onem Hyla. lib. I. de Trinu. exposuit de praedestinatione: in qim. n. sanctisficatione illam explicuit se Paul. ROm. . illis verbis.
aeui facius esset ex semine Dauid fecundum carn , qui aedes Mus esi lilius Dei in virtute, secundum Piritum sanctificationis Christus ergo, nquiunt, illoc ceptu prascuus,obiectu fuit praedestinationis c litisti ad praedestinatione praesuppolitu: quod obiectu in
ad scientia visionis attinuit: ita quod prius natura smex quutionis ordine intelligimus pr xtitisse Christum in ratione sim potiti divini, simul de humani, qua qd ille homo christus naturalis esset Dei filius.
Hic tamen dicendi modus mihi nullam praeseleti probabilitatis apparentiam; & s alijs me doctioribus pollit forsan apparere probabilis. Et argumetor aduersus illv. Primo, hic modus dicendi non euitat
difficultatem,de qua est controuersia, qm illud suppositum, quod praedicta seni Elia dicit fuisse obiectu praedestinationis Christi in diuina vision s scientia praesuppositum, no potuit habere et se, nisi ex vipta,
destina nonis: na cum esset effectas lupe matura lis ordinis, i mo & ordinem gratiae transcendens no potuit in tempore exequutionem 'accipereo nisi ex vi praedestinationis aeternae. De hoc igitur praedellinationis termino in qntro, quodnam fuerit obiectum ad eius praedestinationem praesuppositum , quod inexplic tum reliquit illa solutio, α idcirco ut minimum i sufficientiae villo laborat.
Secundo sic argumentor. Vel subsistentia diuini, qua ille homo subsilitis, ei subsistentia essentialis tori
Trinitati cois: vel eit subsistentia personalis,& relativa diuina verbi. Primum dici non potest, quia certa fide credendum est,umone non fallis factam immediate ad diuina naturam: ac proinde neqi ad absciisl tuam, Nessentialem sublinentiam, quae cum cois sit tribus personis, non est subsistentia persionatis, neq;ssippo sim constitutiva. Si vero dicat ut1m. tunc argu in emum insurgit violentum, v apparet contra prae dictam sententia, quod sit in hunc modum: nudat,
quod illud suppositum humanu subsistat verbi sub. sistentia,quin sit filius Dei naturalis: ergo illi supposito sic sub si sienti, & ut praecognito a Deo ipsa vel bisubsistentia constituto, no ex gratia, sed ex necesP te naturali copem, quod sta naturalis De ν filius. Euia deo apparet consequentia: nam quod neces Iario alicui conuenit,ita ut neq; per absoluta Dei potentiam
impediri possit,i inpropriissime, mi o& falsissime dicitur ex speciali Dei gratia competerer cursu g, illi supposito humano sutilistentia vel hi relativa subiis te nil non copem ex Dc i grana esse nat iralem Dei filium: ergo neq; ei competit ex vi praeduumatIOms. Patet haec consequentia ex dicti S, ex quibus constat, bonum quod ex praedetit natione conuenit,ex prini itinantis grauaco uenire,& non ex dedito, Je necessitate turae,aut ex alto quo siti stillae inulo. Hoc
448쪽
16 RELECTIO DE CHRISTI GRATIA.
argumentum diluere conantur assignatae solutionis Christus,diuersum in habet modum Ac statu, prouea uiliores: sed an soluant ignoro,nam dein statuenda consideratur ut pollinilis , de prout actualiterixistit et solutione praefata,& in hoc argumento soluedo sit - & propter hac modalem diuertitate contingere poma cum obscuritate procedunt, quod forsan illis con test,quod Chri ito ut possibili fiat gratia,Cntisto vetingit,quia haec tam recodita dit ficultas maioris ela ro ut existenti nequaqua. Contra hanc solutione duritatis non est capax: verum quia mrtassis modiinia pliciter inito, Primo, tota gratia, quae pol fieri Chri-
istum dicendi ad probabilem dc intelligibilem for- ito ut postibili considerato, non consistat in hoc, qdmam paulo post reducemus: idcirco non fortiori sit naturalis Dei filius, na hoc totum cuprehenditur brachio aduersus illum decerta te decreui: de ne tota in conceptu Christi, quo ut possibilis concipitur, sed argumentorum vis obscuritate potius quam dissicut in hoc im,quod actualiter existat,at gratia pr destitate consistat. Sed priusquam de hac re agamus,duos nationis Christi no potissimum cosuit in hoc,quod alios dicendi modos reseramus oportet. eit,actualiter Chri sum existereineo in hoc, quod est Est igitur quintus modus dicedi, seu quinta primi elle naturale Dei filiu: ergo insufficienter exponitur argumenti solutio , quae asserit ad proprium praede- praedestinationis Christi gratia, per hoc y est Christinationis Christi terminu non praesuppona suppo- ltum ut conceptu per modii possibilis sub actuali co-
situm humanum: sed praesupponi diuinu verbum, stitui existentia.Secundo, res ut considerata sub modi humanitate, non ut actu illi personaliter copulata, do statu possibilitatis non est capax alicuius gratiet sed ut iamiam copulandam. i. sin quod in inliati inis suscipiendae: sed tota gratia,quς illi fit in actuali eius carnationis humanitas ordine naturae allamptioni productione, in ipso termino productionis est cos, praeintelligitur, no vi existens propria existentia, sed deranda. Cerri4 es .n. quod creatura antequa ex ni- ut habens propriu esse essentiale dunno verbo vni. bilo prodirent,& quamdium Dei Omnipotentia labile, quo ipsum verbu vere poterit denominare Iebant,non erant simpliciter capaces beneficii cuiusi suppositu numanum. Hic modus dicendi nonnulla piam : sed totum beneficiu creationis susceperunt in pollet cu probabilitate defendi, ex eo,quod haec prς. ipso creationis termino:ergo Chri no,ut cocepto per destinatio terminatur ad primu esse substantiale, ut modii possibilis,& vim ita tu possibilitatis cosider ad formalem & propriu terminum:atm adeon est to,nulla fuit facta praedestinationis gratia: rursus,ut necesse,quod praesupponat aliud, qua ea quae habet In term Ino suae productionis non crat obiectu prauetvicem quasi partium coponentiu illud totu,cui ex vi suscipiendae,sed fuit potius ipsuin mei beneficiu colia praedestinationis c6 petit diuinu esse verbi, o petitqI latum,vimquit,assignata solutio: ergo Chiillus pro vetum esse. naturalem Dei filiur sed nihilominus nullo staria,neq, possibilitatis,ueq; actualis existeti in eo valde deficit ista solutio, quod no assignat ob- habuit simpliciter ratione Obiecti praedestinationis. lectum cui fiat gratia praedestinationis huius. i. Cui
ex gratia c6petat naturalem esse Dei filium, qm huis Propria solutio autboris tuitur.
manitati quomodocumq; praeintellectς,nequit com Q Ex nas, quas rei olimVS primi argumenti solutio. petet quod sit Dei filia neq: per naturam,neq; per o nes ex alioru transcripsimus doctrina.& mente, gratiam : diuino autem verbo competit quidem v quas in expuSuauimus sufficienter, minusq; , nisi derum esse Dei filium, non in ex gratia,sed ex naturali opimur,probabiles reddidimus. Quocirca aequitatis necessitate, ex vi nimirum generationis naturalis. ratio postulax, Vt nostrum quoq, sensum alieno nos oportebat ergo,ut huius solutionis Authores expli- iudicio exponamus. Sit ergo solutio septima,adcu- earent nobis&obiectum praedestinationis Christi, ius intelligentia duo sunt ad memoriam reuocanda illud nempe,quod ex praedestinationis gratia est nais ex multis, quae hactenu diximus. Alterum est id, turalis Dei filius, de modum quo piaesupponitur ad quod pertinet ad Christi compositionent, quam di hane tantam suscipiendam gratiam . ximus propriis ime consisterem quadam mutua, MEst sexta solutio,seu sextus uicedi modus, qui om- alterna humanitatis a diuinitate diuini tatis,seu dinibus retto positis apparet facilior, & expeditior ad uim suppositi ab humanitate acceptione: ita quod enodanda primi argum . difficultatem, qui proinde verbum in diuinitate subsistens accipit a diuinitate, multis doctissimis est gratirs, & caeteris plausibilior: quod sit suppost una humanuin verus homo. Hum cuius exposit:onem docte prosequitur Medi. s. p. q. nitas vero accipita diuinitate, seu ut formalius lo- et .ar. I. Ailarit iste dicendi modus: quod obieetiim quamur,1 diuino Verbi stipposito,quod substantialipt destinationis Christi est ipsemet Christus appre- ter existat, ita vilio in O sit Deus, veru', Dei tilius. Densus ab intellectu diuino, ut possibilis. Et in hac Alteruergo,quod est ad memoria reuocandu , est apprehensione,&c6ceptione praesupponitur ad teris illud ,quod aducr imu circa conclusidubitat. huius, nimii praedestinationis, qui est ipse Christus, vi actu nepe,quod licet Curistus sit terminus, Qui,praedesti existens: Et quidem Christo ut concepto per modii nationis suae, sit etia Obiectum, Quod,pra destinatio assibilis magna fuit gratia,ut costitueretur in actua uis eiusdem, in ipsis in Christo distinguenda est ratioi existentia,quae fuit ei facta ex vi praedestinationis: termini a rone obiecti. Humanitas quippe ratio est scut Petro per diuinum intellectum apprehenso ut obiectiva, ap pella rique potest proinde obiectu, p. possibili gratia fit, etsi naturalis ordinis, in eo quod subsistentia aut vetui personalis , considerata pio ut ad actitatem deducatur existentia. Hic dicendi mo- est apta nata consciri humanuati, di prout eli de clus multis posset impu*nari: sed breuiter sic aduer- facto collata liberaliter, & gratuito, ipsa est ratio su illum argumetor. Cluistus possibilis&Christus termini praedestinationis Cntistiin potest etia voca- existens id e prorsus Christus est: ergo si Christo exi ri terminus, Quo, Christus autem, quia utramq i ta- stenti nulla sit praedestinationis gratia, in hoc, quod tione in concreto sumpta copleuit ui δε est obiectu,
si filius Dei naturalis,neq; etia Christo possibili fie- Quod δε terminus, Qui, praedestinationis suae. ii potest haec gratia. Dices, quod licet sit unus& ide rimis ad memori m 1e caiis,ulterius est aduerte
449쪽
dum, quod prius ordine rationis, imo dc naturae, im telligi mus in Christo praecedere id, quod primu diximus pertinere ad eius compositionem. volo dicere,quod in mysterio incarnationis Christi, prius intelligimus Deum humana tu, quam hominem deificatum. i. prius naturae, seu rationis ordine factu est, quod verbum esset suppositu humanu, essetqi verus homo, quod accepit ab humanitate sibi assumpi ,
quam quod homo, ipsumque humanum suppositum
esset verus Deus,naturalisq; Dei filius: quod fuit suismum bonum,supremum qi beneficiu,quod in Christi compositione humanitas a diuinuate suscepit: seu ut cum omni rigoris proprietate loquamur : humanitas fuit ratio ipsi Christo , vi hoc im, tamq, excellens bonum a diuino verbo susiciperet. Haec veritas
non obscure insinuata fuit a S Euang. Io. in i plis nOstri prothematis verbis. Verbum caro fictum est, τ . Et Tidιmus alaria eiur, gloria quasi mre si a Patre, Ic. Priora. n. illa verba, Verbis carofa diu est, illud designant, quod nos prius in hoc mysterio cotigisse di
ccbamus,nimi tu, Verbum esse carnem , esse homine, esseque suppositum humanum. Posteriora autem verba aliud sin ostendunt, nempe , homine naturale esse Dei filium. Et vidimus,inquit Euang. Iloria eius, gloria quasvngemua Patre. illa particula, Et,coc initantiam, de consequentia denotat ri eumq; reddit sensum: quod quia Verbu caro factu est. i. humanu suppositum per carnis assumptione fuit constitutu, consecutu fuit hoc im beneficium in natura humana, ut homo esset unigenitus Patris filius, ita vilicui si set nobis in hola videre ipsa unigeniti patris gloria, . i. gloria, quae soli naturali Dei filio potuit esse propria. Hac. n. vim habet illa verba: Gloria quasi uni. geniti a Patre. Illa. n. dictio, Quasi, nodi minutione, sed adaequationem, & connatu talitatem potius denot at, quod non est inconsuetum in literis sacris, ut apertis exemplis demostrat Martinus Martinea lib. 8. hypotbepose. c. s. Et quod hoc iuxta phrasim latillam verum sit,& ad amplectendum, docuit Lauren. Valla in adnot. ad hunc locum Ioan . c. I. Ex his colligo solutionem ad primu huius dubitationis argumentum, &dico, quod Diuinii verbum, vi suppositum humanum , sicut ordine executionis, vi modo dicebam, fuit prius in mysterio incarnationis, ita de fuit ordine naturae praesuppositum per modum obiecti praedestina Itonis ad proprium eius terminum, scilicet, ad hoc, quod humanu illud suppositum verus esset Deus., unigenHu i Dei filius, Ufuit primo intentum a Deo in profundissimo incarnationis sacramento ac proinde sicut primum i intentione, ita de ultimia in exequutione fuit. Et quidem quod exequutrone fuerit Vl uinum, ex his, quae ante diximus, relinquitur mam festum, aut salte pro habilitet explicatum: quod veto primo fuerit adeo intentum colivo primu ex eo, quod Patres, praesertim Athan.&Cyril passim repetunt diuinum Verbum non propter se. i. propter bunum aliquod ipsi diuino supposito c6 par ancu: sed propter exaltationem humanae naturς carnem futile factu: ergo quod primo Deus in Christa praedestinatione intendit, nosuit quod verbum esset hom , suppositumq; huma
nu, quod videbatur ad ipsum verbuattinere: hocin per incarnatione verbum ab humanitate suscepit:
led primo,& praecipue in lentum adeo fuit, ut homo esset Deus, naturalisque Dei filius, in quo humanitas
supremam,dc summata exaltationem accepita colligo praeterea ex illo Paul. I. Cor. 2. Dei sapientiam, quam praede1tinauiι Deus in glorιam n δι a . Suppono
probabilem satia ei se intelligentia,quae attirmat Paulum hoc loco nomine sapientiae Christum ut hominem designasse, de qua re dixi superius in hac quaest. Qua intelligentia supposita, id quod contendimus, manifestὰ deducitur ex his verbis: na quid aliud designat Christem in gloria nostra praed cinnatu , qua quod in Christi praedestinaticine id fuerit potissima
Dei intentum, ut tam excellens humanitati deferre
tur honor,ad tantumq, & dignitatis, oc gloriae eu lieretur fastigiu, ut homo verus esset Deus, verusque& naturalis diuini Patris filius Dixit autem Paul. in ηloriam nostram, ut insinuaret, gloria hominis Christi fuisse gloria capitis nostri, in quo nos omnes gloriri ficati sumus, de ad eximiam excellentiam evecti in iis hil enim sibi pio prium Christus ut ho ino habet; sed
omnia in commodum nostrum accepit: quod Magnus Athan. in Concio. λ. . dc . contra Arian. tertio quoque verbo opportuna importunitate inculcat.
Neq; vero cuiquam mirii esse debet, quod Deus non ut ultimu & principale intenderit per iactu incarnatio uis mysterium , ut verbu fieret homo, suppositumq; constitueretur humanum,cu humanitas
nihil post et Uerbo conferre, sed potius si Verbu diminutionis esset capax illud posset minuere, eiusq; gloriam,& maiestatem Dbscurare: ob quam causam
Pau ad Phil. 2. dicebat. Quod eum Christus in forma μι esset oio rapinam arbitratures se elye squale Deo. i.
cum esset in excellentia diuini verbi constitutus, Pa. tri perfecte similis,ac proinde coaeqtralis, semetipsu exinanivit formam serui accipiens habitu inventus ut homo. Ecce qua gloria sibi acquisiuit Uerbu eu caro factum est, nimirum,ut exinani lum, & ut manci pium quoddam posset reputari: quare ultimum Dei Christum praedestinantis intentum non planc fuit, v t Dens esset homo, sed e cotra, ut homo esset Deus:& ut hanc tantam gloria homini potuisset accrest te ipsum diuinii verbum sub nostra se humanitate constituens,abeaq: humani suppositi denominationem accipiens, ratione induit non termini praedestinationis huius, sed rationem potius obiecti Sed iam dissicultates ex hac doctrina insurgentes nos irruere festinant, quarum illa est maxima, de ad quam reducuntur omneS: quod hoc supposito pr. destinationis obiecto, nimirum, quod verbu sit suppositum humanum, no ex graua, sed cx omnimoda necessitate consequutu fuit, quod homo verus esset Deus,& unigenitus Dei filius. No ergo hoc posterius potuit habere ratione termini pdeliinationis Chti. sit,illo priori praesupposui ovi praedestinationi et bimeto. Millies hacco sequetia ex eo probauimus, qd terminus praedestinationis ex gratia,& no ex naturali debito copetat oportet ipsi Oblecto pdemnationis. Sed secundam huic primae adiungo difficultatem. 'Nam utramq; aduersus quartum modum dicendi, quem ad probabilem sensum reducere conor,paulo superius in forni aui: Est ergo difficultas secunda ,
quod illud primum vinod ego appellaui praedestinationis Christi obiectum,cum fuerit opus supernaturalis ordinis, summaeq; in ordine supernaturali ex .cellentiae, non potuit non esse alicuiu4 praedestinationis terminus ἰ ergo rspectu . us restat nobis explicare, quodnam fuerit pntsuppositum οἰ rectum . A secum
450쪽
A secunda difficilitate exordiri decreui huius rei
explicationem, quoniam hac via faciliorem intelli gentiae aditus. Respondeo igitur posteriori difficululati,quod visu petius dixi, non ei l absis lute,&cu pr prietate c6cedendum, quod Deus fuerit praedestinatus,v I esset homo ,eo quod nulla ei in hoc facta fuit gratia,aut fieri potuit. Vnde illud primum quod in Christi incarnatione distinguimus s. Uerbu eila suppositum humanum,propriensi est terminus praeum sinationis cuiuspiam; atq; adeo neq; oportet ibi distinguere rationem obiecti a termino, qui praedestinationi praesupponatur: nam si a Ii quod emet obiectum, illud deberet esse Deus, cui humanitas cotulit esse suppos iu humanum : at cum Deo nulla in hoc fuerit tacta gratia, non potest dici ipsum Delim obiecti rationem iuduisse .Quocirca hoc quod est Deumesie hominem, seu Verbia esse suppositum lium anu, est quidem praedestinatum eadem praecestinatione, Oi a praedestinatus est Christus, ut esset naturalis Dei Elnis; sed est i h praedes inatum, non in ratione alicuius termini,sed ut esset proprium obiectum p t destinationis eiusde, itaq; hac excellenti,& mirabili prPdestinatione non solum eius terminus , sed& ipsunt
quoq; obicctum constant: ordine in quodam,obiectu in namque ad terminu praesupponitur. Et hoc quidem summa fuit huius inessabilis praedestinationis excellentia, quod ad ipsam pertinuit, ut suum obteinetum non praesi apponeret, sed efficeret: ad eum modum quo intellectus noster hanc habet excellentia, inter alias, supra oes potentias,q, propter vim agen tem qua pollet, suum forma Ie efficiat obiectu , illum inaclo phantasmata, educendoqi inteIligibiles species,in quibus ratio entis,& veti , seu qui ciuitatis rei materialis in uniuersali ,&m separatione 3 singulari materia ipsi intellectui prasentatur,& obi jcitur. Itaq; intellectus humanus& suum efficit obiectum, di circa illud operatur, propriamq; habet actionem. Sic ergo intellectus d iuinus sin quod rationem prindestinantis exercuit, dc ipsum praedestinationis esse-cit obiectum , Ac terminu eiusdem praedestinationisci per gratiam accommodauit. Et quidem tam ex-eellens terminus, quem habui I pr destinatioChristi, tale exposcebat obiectum, quod non ex inferiori d sumeretur ordine, sed ex vi eiusdem praedestinationis constitueretur: Et hoc sufficere videtur dixisse ad posteriorem difficultatem euacuandam. Sed secunda iam instat difficultas, quae nos vehementius premit. Cui libenter concedo antecedens quod assumit,nimiru, quod praesupposito quod ver-hum fuit homo, humanumq; suppositum necessatio consequebatur,ut Illud mei suppositum humanu naturalis es Iet Dei filius: nego in inde sequi, quod ibi non interueniret gratia ad pra destinationem suffiis ciens: quod ex duo Dus ostendo. Iyri mo,qm illa nece stas, ex qua suppositu illud humanum naturalis est Dei filius,non prouenit ex humanitate,etenim si naturalis Dei filiatio ad Christi humanitatem reseratur, non nisi x sumn a gratia et potuit competerer sed tota necessitas reselenda est ad suppositum diutis num in ipsa humanitate subsistens. At cu ratio Obi
cti praedestinationis Christi non ex supposito, sed ex humanitate sumatur, neque illud suppositum metiteat emis praedes mattonis obiectum , quatenus diuinum suppositu in diuina subsistens natura, sed prciut humanum suppositum est subsistens in natura humana,idcirco praedicta necellitas non impedit gratiam iquae inter praedestinationis terminum, re proprium elus obiectum,Sin formalem oblecti rationem consideratum, reperitur. Secundo, eandem gratiam ad praedestinationem sufficientem, colligo ex eo, quod
licet praesupposito quod verbum esset homo, supp situm qi humanum, necessario sequeretur praedestinationis Christi terminus , tota in illa necessitas r
ducebatur ad gratiam , ut ad primu totius praedestinationis Christi fundam etiam: adean videlicet,que fuit in illa voluntate, qua Deus tm decretiit honore conferre humanae naturae, quod itatuit se facturum,
ut homo esset Deus: qm vero humana natura non erat obiectum aptum,& idoneum, cui hoc ina beneficiumn terretur,licet esse posset formalis ratio constitutiva talis obiecti: idcirco ex vi voluntatis eiusde
ad inuenit Deus obiectum,cui im illud, tamq; libera, tissimum beneficium conferen clum ellat, quod sane obiectum, ipsimi fuit diuinum Verbum, ut lium anusiippositum,& ut in natura humana subsistens. Vnde licet ex hoc obiecto, quatenus est obiectum , quod,
oriretur piae dicta nec ellilas, non inde in licet inserre, quod respectu obiecti, Quo , non salvetur illa I beralitas,& gracia diuina, ex qua totum noc sacrum incarnationis opus primam sui duxit Originem et sic adeo ut verissime dicamus,quod Christo, ut homini non necessitate aliqua , sed ex grat Ia unionis copetites e naturale Uri filium . Asteiri potest simile ad huius rei expIicationem set si non possit non esse valde deficiens j cum quis ad finem intentum assequenduassu mu medium adeo efficax, ut illo posito necessario sequatur finis, illa necessaria fin s co sequutio simia pliciter est libera, quanὶ uls sm quid,& ex suppositio. ne sit necessaria: eo quod talis nece istas pendet ex voluntate libera,qua ageiis sua libertate seipsum d terminauit ad ii Ium finem inquirenduin, di ex libera finis intentione,& quae liuit,& apposuit tana et ficax medium,cul necessario responderet ipsa finis assequutio: lla proportionabiliter in prasentia dico, quod ex illa gratiosa DeI voluntate,qua voluit humanitatem ad summam excellentiam evehere, in ostrol quedi mor H ortum habuit, quod Deus illud adinis ueniret praedestinationis obiectum, In quo humanitas ina illud altequeretur honu. Non dico, qliod humanitas fuerit praedestinara, na praedestinatio ado iectum, quod, ea reterenda ,sed humanitas est ratio, oh quam illa praedestinatio illi Obiccto fuit accomo. data. Praeterea aduertendum est ad pleniorem solutionis huius intelligentiam, non Gemitum , qnod terminus praedestinationis Christi simul conueniat obiecto & neces Iario, de libere z tum quia obleuum, quod ,& termitius, qui, coincidunt in Christi prae- aestinatione ,ex quo oritur necessitas praedicta, obieetum autem, di terminus, quo, uittinguun tur, ut ex dictis circa coclusionem constat,& ex hoc oritur libertas,& gratia, quae interuenit in consequiuion: termini: tum etiam quia terminus praedellinationis
Christi simul est saliatio naturalis, ec gratuitu domi. qua ratione naturalis liliatio necessatio competit Christo, qui non potest non esse filius Dei naturalis, est autem gratu iu donum,quatenus Iespondet gratiae unioni ,:& hac ratione Christus, ut homo, P gratia unionis naturalis est Dei filius. Cum igitur in lor- mali praedest nationis terminia, utraq; illa implic tur ratio S naturali lati S, di gratiae, non mirum, quod sequatur