장음표시 사용
431쪽
est ulterioris actualitatis in ratione ex utentiae, atque adeo nequit actuari in terminari per existentiam divina: quocirca in illo casu humanitas subsisteret quidem subsistentia diuina , existeret tamen duntaxat
per existentiam humanam : nec ei et concedendum
simplicitia, quod in illo homine esset unicum tantuesse, sciat S. Th. concedit de Christo, sed distinctione
utendum foret, nimirum,quod haberet unum csse per . nate, duplex autem esse exassentiae: unde non esset tanta unitas in illo homine Deo, quanta nunc
g. 7. soluuntur argumenta initio disputationis
proposta . ARgumenta a principio huius dubitationis soriamata peculiatibus indigcnt solutionibus, quae magna ex parte desumi poterunt ex doctrina circa conclusiones primam, & secundam tradita. Vnde ad primum argumentum respondetur,concedendo singularitatem humanitatis in Christo distinctam esse a sincta Iaritate Vcrbi: nego tamen, humanitatem constitui singularem per existentiam , existentia enim n6 pertinet ad indiuiduationis principium,nisi forsan extrinsece, ut putauit Capreolus,
idest, quod ordo ad existet iam δε non ipsa existentia
sngularitate naturae, Sindiuiduationem constituit. De principio indiuiduationis non vacat in praesentia disputare. Disputant Calelinatis S. Tlio interpret. de hac re satis copiose 3. par. q. q. & r. p. q. . Verior sementia in hac parte mihi apparet, quod materia prout radicaliter praehabet quanil talem, primum est indi induationis principium .Sed de huius sententiae Intelligentia,& de principio indiuiduationis,nullum aliud hic verbum addam, vocat enim me huius Opera Sexitus, quem attingere festino. Ad primam confirmationem respondetur, quod fingu lamas, quae prae intellechri fuit in humanitate ad assumptionem hypostaticam, non ex aliqua pr uen ebat existentia, sed ex praedicto indiuiduatio maprio capio . Ad secundam confirmationem dicitur, quod humanitas a verbo separata, eadem quidem retineret fingularitatem, quam nunc habet unitar non tam eueandem conseruaret existentiam, sed continuo in ea insurgeret propria, &ipsi connaturalis existentiaia, orireturque ad modum simplicis resultantiae ex vi actionis, qua humanitas fuit a R. virgine concepta, simulque ex vi creationis, qua Christi anim4 fuit a Deo creata: quς actiones per hypostaticam unionem fuer ut quali i in peduae, ne ad hunc periingerent te seminum; quo i mpedimento sublato,conti nuo humaianuas se explicaret in propriam exiitentiam voco impedimentum,ut clariori verbo utar, sed re ipsa potius ibi fuit excellens beneficium humanitati collatum , quam aliquod appositum impedimentum . . Et quamuis illo casu admisso, separaretur a Clituli
humanitate illa existentia, per qua nunc existat, puta existentia Uerbi: notamen ipsa humanitas corrum peretur,aut destri ieretur, eo quod in eodem instanti. separationis existetiς verbi, resultaret propria ipsius humanitatis existentia: itaque primum non este exiis Remiae Uerbi in humanitate, est et primum ulla cxistentiae naturalis in humani ta te eadem .
Iuxta modum, quo Peripatetici philosophantur de materia prima, ad quam fit in substantiali generatione resolutio; neque aut hores contrariae sententiae, etiam si in materia prima partialem existentiam commententur, possunt ab hac istutione recedere rquoniam nisi improbabiliter prorsus loquamur, fateri tenentur materiam priman absque miraculo
non polle per solam illam exisset iam partialiter cxistere, sed quod necessario pedet a forma, & ab aetna.
li eius exstentia, ut actu ex ira suas causas exiliat. Qua supposita sententia, ut suί lineant eandem materiam primam, quae in corrupto fuit, in gelu ty permanere,
quod est omni dubio procul certissimum in necessum
habent ad solutionem a nobis allignatam recurrere. Nisi fortassis cum Scot. dixerint,coaeuam essemat mae substantialem corporei latis formam.
Ad solutionem secundi argumenti illud praemittendum esse censeo, quod inter causam e Scientem ex v 'o extremo, & alias causas ex alio, hoc differt,
alijs dissetentiis praetermissis) quod causa emciens
debet praecedere suum esse tum ordine naturae, secti- dum actualem existentiam , ita quod prius existat caula, quam eius effectus. Ina I ijs vero causis non est necessaria praeexistentia causae ad eflectum , sed satis fuerit, quod pra intelligantur secundum verun es laestentiale. Ad huius rei exactam allignandam rationem praesupponendum est ex Arist. in cap. de priori, quod in his, quae sunt simul temPore, natura pnsorιtas Dium astenditur se udum causalitatis exstentiam . Ita quod causa ea sola ratione prior sit suo effectu, quae necessaria est ex parte ipsius causae ad inducenis clum effectum : in aliis autem omnibus causa in ei sectus omnimodam habeant simultatem. Quo sup p sto, ad propositum dico, quod cum causa emciens producat enectum a seipsa realitet distinctum , necessum est vi prius in semetipsa virtut eo in actu primo effectum praehabeat, quam ipsum extra se emisciat: praehabere autem hoc modo e flectum, minime pote it ericiens causa, ira si oc ipsa actu praeexistat, mi iam superius dicebamus. Causa vero formalis, & materialis snam de finali non est locus hic dicendi non causant effectum totali teri seipsis distinctum, ita ut sit necesse praehabere illum in actuali virtute, sed causant seipsis intrando
compositionem rei, in qua re ipsae Met causae permanent in sua perfectione, in suoque complemento costitutae,&compositum ex his partialibus causis r saltans, ab i psis quidem pendet in suo toto esse sit stantiati , & msentiali r non enim substantiale ei te coinpositi est aliud secundum rem , quam ipsae conini unciae partes, etsi totum formalitatem quandam, supra partes importet, non autem pendet formaliis ter a partibus in sua existentia, sed potius e contra, partium in exiitentia pendet a toto composito, quod
ex parte admittunt etiam aduersarii, quoniam fatentur , totum habere propriam existentiam, per qua tu existit, & dicunt, totum non existere formali ter per existentiam partium , sed potius partes tria ac ualitate existendi pendere ab existentia totius, sic adeo quod sublata existentia totius, partes actu existere nequeunt, uno excepto homine, cuius anima , est immortalis.
Nos vero ampluis, quid dicimus , etsi proporti uabilitet ad ista. Dicimus enim,quod ut paries cau-
432쪽
sent totum, necessum quidem est, ut in eodem insuti in quo illud causant,existant, nam sine existetia, nulla causalitas esse potest, sed tamen quia non causant qua Ienu 2 exiliunt, quia in existentia ipsae pendent a toto compolito, δέ non econuerso, sed quatenus sunt entitates substantiales, ex quibus consurgi t tota su nantialitas , & essentia totius et idcirco non prius na
turi existunt, quam componat totum, & ipsum in sent: praeintelliguntur tamen secundum veram en titatem subitantialem, in qua totum compositum ab
ipsis pendet. Dices. Nisi materia, dc forma praein te Ilipatur existentes, non praeintelliguntur in aliqua actualitate, quia prima actuallitas est ipsa existentia: ergo non praeintelligunturin ratione sussicienti ad causandu et causare enim, aliquam in ipsa causa actualitate importat,imo& pra supponit mam cu causare sit actita. sitas quaedam , supponat necesse est primam actuali. tatem, quae est existentia. Ad hoc argumen rum, in quo punctus dissicultatis huius consistit, respondeo, quoia idcirco istud argumentu tam dissicile visum est contrarus auctoribus, quia persuasum h-buerunt, solam existentiam esse actuali tatem,& formalitate entis, ex quo principio optima consequutione deduxerunt,quod tion potest
haberi conceptus alicuius entitatis , secundum esse actuale eiu S,& formale, in quo no formaliter Inesu. datur actuatis existentia: nos autem sussicienter, ni fallimur, probatum relinquimus istud principium falsum elle , unde consentanee ad ea , quae diximus, respondeo huic argumento existentiam conditione quidem esse neces Iariam per modum termini,vt ensquodcunque enti talem habeat actualem. Caeterum naccondulone existentiae actualis ex tante, quaelibet res ex sua specifica forma actualem habet emitatem
etiam in ratione entis, neque porte ut incompti ,
in quo ea plicatur haec rei actualitas, explicetur ipsa eius actualis existellassed satis sit perque fuerit, quod realiter interueniat ipsa actualis rei existentia , α quod ut plurimum inuoluatur in ipsis conceptu, ut requisita conditio. Quo supposito, ad solutionem arrigumenti proprius accedens dico, qtrod ut praeintelligatur paries in ratione causandi totum cum sum-cie ti actualitate ad causandum in suo genere, neces sum et , ut in eodem instanti in quo causant, existat: non tamen est necesse, quod haec existendi aerealitas explicetur in conceptu illo partium, quo praeintelliguntur toti componendo, nam ipsam et essentialis ratio partium est vera actualitas, secundum quam partes praesupponuntur toti composito. Sud dices: existentia vi minimum es conditior cessa r ia, ut pat tes,& quaelibet res actualitate hahea ne titatiuam; ergo nisi in coceptu explicetur actualis existentia, non concipietur res formaliter in ratione actualis emitatis: quia deest illi conceptui conditio sine qua neque eae, neque intelligi potest enutatis actualitas. Respondetur, quod ad actualitatem entitativam , secundum quod est in conceptione mentis, exiitentia non est necessaria in actu, sed tantu est necesse, quod res concipiatur , ut potens existere, ita quod a conceptu actualis entis nequit excludi,esse: sed non opo
iet, quod includatur ut actu terminans entitatem c5ceptam , sed quod ipsa entitas concipiatur per modii terminabilis per existentiam. Hee sollatio sum ei r ad
soluendum argumentum si tantu procedat de actualitate entitatis ut concepta: quoniam tunc concipit ut vera entitas essentialis secundum actualitate essen- talem, quae in genere entis est impliciter actualitas, quando concipitur per modum entitatis aptae natae
existere; de qua re non est locus amplius dicendi, solent illam tractare Theologi cu de abstractione i tellectus disset unt,& cum obiectum intellectus comparant voluntatis obiecto, ut ex obiectiva perfectione colligant utra sit perfectior potentia,intellectiva, an volitiva, resoluuntque peritiores Thom istae cum Caici. I, p. q. 82. a r. a. quod obiectum intellectus est
essentia seu quid ditas rei, sic adeo quod ipsa eii 1 existentia pertinet ad obiectum intellectus, qua ratione est essentia quςdam,& non prout exequitur existen tiae ossicium , nam hac ratione ad vuluntatis Dbiecti potius attinet, voluntas enim fertur ad res ut existut actu extra suas causas. Legatur illo loco Caiet.& ad nostrum nos redeamus intentum , asserendo, quod ipsa rei quid ditas,& essentia est vera actualitas, si tMmen cum ordine ad existentiam conca piatur. Maior autem disticultas est, si de actualitate enti latina loquamur secudum quod in causis, materiali. di formati sun dat actuali tatem causandi, de quo P tissimum tota haec argum etatio procedit, hoc en mnon ad ordinem conceptionis, sed ad realem exec tionem spectat, unde sicut omnis actualitas in conceptione intellectus postulat habitudinem ad existentiam, ita in executione potita exigit saltem, ut necessariam conditionem actualem Ipsam existentiam. actuale existentiae osticlum exequentem, unde cum
concipitur res aliqua per modum actualis enti tatis ad executionem attinentis, debet necessario intelligi, ut existens.
Huic dissicultati breuiter dico, satis superque esse
ad hanc actualitatem, quod in eodem instati,in quo materia, & forma per suas entitates essentiales com
currunt ad consti tuendam essentiam compositi,actu existant in rerum natura, nam cum earum ac uallintas, ut dixi, non consistat formaliter in actuali exist εlia, non est necessarium ad exercitium causalitatis harum causarum, quod actualis earu existentia praesupponatur Ordine natur sed sat fuerit, quod in ipso actuali exentitio causalitatis eam habeant adiuncta . sitque simul in eadem durationis mensura, ct quiddsi auctores contrariae sententiae, ut par est , fatentur.
quod partes in actuali existentia pendunt neces 5ario ab existerilia totius, etiam si existentiis partialibus existant: eodem fere modo debet soluere hoc argumentu,qir nos illud soluimus οῦ necessum enim habent concede te, quod partes substAntiales non prius natura existunt, quam existat totum: alias enim falso dicent,& irrationabiliter, quod partes in actuali existentia pendent per se,& essentialiter ab existentia totius. Ad argumentum ergo tandem dico, quod etiam si partes essent tales, scilicet materia, & χ nia intelligantur in ratione actualitatis secundum executionem realem causati latis propriae , non est neces Ie,quod concipiantur ut exilientes,sed satis est, quod non intelligantur ut non existentes, ita quod ex vi cognitionis relinquatur locus ut in eodem exi stant initanti, eo quod existentia non est necessaria ad causalitatem materiae,& sornaae pet Nodum prς.
433쪽
t uisitae conditionis, sed per modum cuiusu an
actualitatis concor antis: totumque huius doctrinae sundamentum est id, quod supposuimus, nempe, has partes essentiales non ut exilientes ad compositionem totius concurrere meque ei conferre suas exissentias, sed litas duntaxat ei Ientias partiales, Qproinde aetii alitas causalitatiS materiatis,& sor malis solam praesupponit emitatem ei lentialem , requirit
tamen me conditionem necessata a m actia alitatem
existentiae simul tempore concomitantem,& On
Ex his omnibus, quae tam late diximus, facillimum erit secundum argumentum diluere . Dico
enim , quod Christi humanitas praesupponitur ad
union em cum Verbo, ad eum modum,quo diximus
partes essentiales praesupponi ad compositionem, quae praesuppositio sumcientissima est, ut ipsa humanitas dicatur assumi, cum aiIumptio non sit quali sicunque, sed ad suppositum,in quo humanitas allum. pta acquirit esse,&insensu, in quo partes dicuntur
prius unitae, qui in existant per existentiam totius. Dicitur etiam humanitas prius assumpta ad esse personale Uerbi, quam existat per eius existentiam rPrinritas autem pallium ad totum, non secundum esse existentiae attenditur, sed secundum essedum a-xat substantiale, & es lentiale, ut ex dictis conitat , &solam sini taneam, & concomitantem existentiam
postulat. Et posset addi his, quae diximus, quod haec
multanea actualis existentiae duratio m uoluitur in conceptu, quo partes praeintelliguntur ut componenteS, per modum necessa IIae conditionis r quod
di principio solutionis argumenti huius insinuauimus. Ex his superest soluta prima confirmatio; conflat enim ex dictis, humanitatem fuisse praein teli clam assumptioni in ratione actualis entitatis, non quidem ut actualiter existentis , sed ut entitatis foria
malis aptae natae conferre diuino verbo, formalem
denominationem humani suppositi. Hoc dictum est, quod attinet ad praeconceptionem ἱ nam fido exercitio actualis assumptionis loquamur, satis fuit actualis existentia, quam habuit in ipso assumptionis instanti, neque alia fuit prae requisita, ut de partibus
nunc nunc dicebamus, proportionabiliter enim de
humanitate Christi loqui debemus ad ea quet de partihus diximus, imperfectiombus tamen semotis. Secundae co firmationi dicitur, quod cum respIae intelligit ut ,ut apta nata existere, non intelligitur ut purum nihil sed per modum verς,& formalis essentiae . ex quo tamen non licet iri serre, quod a parte ieis taliquid: non enim valet argumentatio a re, ut coniscepta, ad Ipsam mel, ut existentem , quamuis si ad id
de quo loquimur attendamuS, etiam concedo quod in illo instanti in quo concipiebatur humanitas per modum entitatis assumendae a Verbo, existebat a parte rei,& assumebatu r, & erat assi impia ii Veibo:
quia in instanti simul est fieri, S facturn esse .
Ad terti j argumenti stilutionem sufficiunt, quae dixi superius q. I. art. 3. dub. 2. Illud tantu superaddenia cum duxi, quod terminus aitumptionis, Sc terminus creationis, seu productio ui S humana naturae, latione disserunt in isto mysterio Iasiumptio enim per se primo non terminatur ad esse existentiς,led adesse petasonale,seu quod est idem,ad elle subsistentia : creatio vero non esse personalc respicit, sed esse existentiae:
est enim productio entis de non esse, ad esse: 1ed Iicet hoc verum sit de creatione, de productione tamen stit generatione qua B. Virgo Clita stum genui tali ister est dicendum: generatio en mi per se pranio Ic*I-cit formam, ut terminum, quor respicit autem per se suppositum, ut terminum, quei unde terminuS, qui, generationis factae materno Il. Virginis Disticio , ipse
ivit Christus prout humanum suppositum :& licet ipsa sacra Virgo si a genitrice actione nullatenus Discerit assiimptionem secundum assumpi irinis rati nem, ipsam tamen humanitatem, quam vere effeci , cori municauit verbo, id est miniit rauit Deo in eius assumptione , quatenus humanitas non habuit esse
nisi in ipso Verbo, ut superius ex grauissima Sophro. iiij Hierosolymitani Epistola reserebam . Vnde beatissima Vugo verum habilit concursi Im, ut Ueria hum humanum esset suppositum, de ut esset homo. Qiu fit ut terminus generationis humanaei Virginis ministerio factae, non fuit humanitas ut alssumpta secundum forma Iitatem assumptionis, nam solum Verbum assumpsit ad se naturam, α tota Trinitas absque llo instrumento medio ipsam asIumptionem effecit; fim tamen ipsam et humanitas, ut in lali supposito constituta, ut autem virginis actio attingeret humanitatem ut in tali suppidi to, habuit ex eo, quod smul cum eius actione concurrebat astu in is pilo, imo prius naturae ordine ex parte termini plς- intelligimus assumptionem , nam quia Verbum
assumpsit ad se humanitatem, idcirco actio generat tua Beatae Virginis attigit humanitatem in tali supposito constitutam, S ibi suum applicuit concti Isin . Et hoc est, quod non se in ei dicunt graues Auctores, Verbum Beatae Virginis actione indutum fuisse , & vesti tum carne nostra. Et ob id summa cum formali tale concedunt Concilia, dc Patres, Beata Virginem Christum, Deum genuisse, esseque proinde appellandam vere, dc proprie thcOt conia ,
iclest Dei genitricem . H.ec autem omnia, quae ad hanc fidei veritatem elucidandam tan aperte conis ducunt,cessarem penitiis, si verae siet sc minua conistraria, quae dicit humanitatem Christi, assumptioni praeextitisse ἰ nam totum immaculatae Virginis osti. cium praesuppositum suisset ante assumptionem , & lotaliter consummatum,& absolutum ,& pure materialiter ipsa suo osticio, de ministerio concurreret, imo oc omnino per accidens, ut superius dicebam, ad hoc ut vel bum esset caro, atque, eo minus proprie c hristi, dis Dei Genim x diceretur . Ad exactam huius ter vj argumenti solutionem , quam desurirat lcctor ex loco citato. expendantur omnino verba , quae circa primam h tuus dubi j conclutionem ex S. Leone retulimus, quibus dicii, Christi humanitatem as,umptione suisse creatam: quibus verbis des gnat niant sene generationis Christi ab humanitatis assumpticiae dependentiam: quoniam creationis nomine, generat ouem humatuta.
tis hi iiii docilis; naua hic, dc sancti stimus Pater comprehendit. rid confirmationem respondetur, quod eon seruotio siue Deo immediate fiat, siue causiarum secundarum ministerio, non oportet quod ipsem existentiani immediate attingat,sed fatis filerit, quod attingat ili spositiones , quae ex parte naturae conseruandae
requiruntur, ut ipsa debite sit proportionata, WM m a dispo-
434쪽
disposita vi in tali esse conseruetur. Itaq; proporti nabiliter loqui possumus de conseruatione humanitatis Christi, praesertim si de conseruatione facta causs naturalibus sermo fiat, atque loquebamur modo cle actione generatiua B. Uirginis, quae non attigit formaliter unionem humanitatis cum Verbo , sed ipsam effecit proportiona tam tali unioni ,ea propo
tione,quae ex parte rationalis naturς potuit reperiri:& hoc non iluin antecedenter ad Nnionem , sed aliam concomitanter, dc quasi consequenter, quatenus in ipso ira et Verbo fuit sot mala Christi caro , eiusque producta humanitas. Secundo respondetur, quod si Ioquamur de com seruatione formaliter siumpta, i solo Deo esse pote it, a quo solo unio potuit emcir attigit autem actio Dei
diuinum esse Verbi, non ut faciendum, sed ut uniendum, vel, ut proprius loquar, attigit humanitatem, uniendo illam Uerbo substati aliter,dc eodem modo eius conseruat unionem: quia sicur creatio,& conservatio non sunt diis actiones, sed una continuata, Wsolum differunt in quadam nouitatis ratione, quam importat creatio, ita dc unitio actualis, de eius conseruatio in hoc mysterio, eadem similiter est Dei actio. Est autem hoc I 3co aduertendum , ad rati ε generationis non esse necessarium, quod generans producat de nouo existentia rer genit , sed satis fuerit, pr ducat essentia rei sub existentia praeexistentimam cuexistentia non sit intrinsecare iactualitas, sed terminus,& complementu eius, paru retulerit ad genera- . tionem, quod generas producat de nouo existentia,' aut quod producat substantia rei genitae sub exis etiaantiqua: de ita contigit generationi,qua Beata virgo Christum genuit, produxit enim humanitatem sub diuini Verbi existentia, per qua terminatur, Sc completur. Iino de probabilis est sententia,qua sapientiissimus Banes in com m. ad I. p. S. Th. docuit, quod exi stentia in omni generatione cuiustuque particularis substarit, non a generante particulari,sed 1 solo Deo immediate emcatur, qua probabili sententia supposita , satis fit vero simile id, quod nunc dicebamus. Et
proportionabiliter est dicendum de conseruatione, non esse necessarium ut conseruans rei substantiam , attingat conseruationem exilientit rei in semetipsa. Ad quartum argumentum respondeo, quod humanitas sitam habet in Christo essentialem actualitatem , ab actualitate essentiali diuinitatis distincta:
haec autem humanitatis actualitas, non est actualis eius existentia, ut ex draetis constat: et si requirat existentia in tanqtiam conditionem necessariam, non tamen ut ingredientem ipsam essentialis actualitatis rationem : sed ut requisitum quendam terminum:
si semel animum ab illo falso principio auoceinus,
videlicet existentiam eiIe formale cuiusuis rei actu litatem, omnia contrariae sentetiae evanescunt argumenta. Ex his superest soluta huius argumenticoninfirmatio : constat enim posse Deum conseruare Iiu. manitatem cum Omni actualitate eius essentiali, non vero cum actualitate ab existentia proueniente: quae non est necessaria, ut vere dicamus Deum conserua. re humanitatem cum omni eius intrinseca, de essentiali actu uitale, quae tamen conseruaret sub alia existentia . Ex quo aperte colligitur existentiam quasi ex itinsece se habere ad Propriam naturae humanae actualitatem , & elle ut talem perfectionem , cum ad
Clus conserva tionem quaecunque siue creata, siue inis creata existentia lassiciat.
Ad quintum argumentum respondetur, eodem argumento posse probari, Angelu euidenter cognoui illa diuinam verbi subsistentiam humanitati communicatam : quoniam videbat Christum subsisterernam sicut existere eme tus est sor malis existentiae,ira dc subsistere esse meetus sol malis subsistentiae. Sicut ergo Theologi omnes tenentur soluere hoc arguismenium de subsistentia desiumptu in : grauiter enim erraret, qui diceret Angelum proprio, dc naturalitum e euidenti potuisse notitia cognoscere diuina subsistentiam, qua ipsa subsistit humanitas, ita dc nos dissolvemiis smiliter argumentu cle existella factu . Respondetur ergo, Angelo notum quidem
illum hominem actu in rerum natura existere: veru -t3men non in particulari cognoist ipsum formale
eius existere: neque nouit an diuinum esset, vel hu-n anu . sed in confusio a polleriori, de ab eis tu cer te iudicabat illum homine existere, ac simi liter subsistere: unde rigorose loquendo non euidenter gnouit formalem effectu existentiae qua Christi humanitas existebat , atque adeo neque mirum , quod ipsam formam non cognosceret. Auctorra contra iij suo fundamento inhaerentes,nimirunt,quod Christi humanitas nonnisi per existentiam constituitur in ratione actualis entitatis, non probabuot istam solutionem : sed necessum habent illi Theologi suum prius probare fundamentum , quod, nisi eg cutio, de in Philosophia, de in Theologia est parum
probabile . Ad sex in m argumentu facile respondetur , quod unio humanitatis ad Uerbum , non in primo terminata fuit ad exilientiam, sed ad ipsam personale subsistentia Uerbi,atque adeo non in natura, sed in perinsona facta est. Qua in re valde erravit Durand .culus sententia superius q. F. ar. 3. insinuauimus, qua non longe recedit alia Dionysij Cistercien. ibi de quoque insinuata, de qua re non vacat in praesentia amplius quid dicere Ged illud tantum addiderim, negandumno esse,sed potitis certa fide credendum, Christi humanitatem mediate, de quasi se Iudario unitam qu que fuisse diuinuatir 8c ita superius definiuimus ex humanitate,& diuinitate Christum constitui, de vere componi: atque adeo valde rationabiliter asseritur, quod humanitas habet existere a diuinitato , ita quod subsistentiam a Verbo, existentiam vero icliuinitate suscipit prς supposita tame ipsa verbi subsistentia humanitati comunicata: &ob id unio nouin natura, sed in persona, a grauissimis Concilijs,&Patribus dicitur facta. Missu facio, quod mens Coninciliorum, de Patrum in hac doctrina, in qua aduersus Eutychetem potis lirnu definiebant, ea turi, quod ex
duabus naturis, non una resultauit natura, neque est
in Christo naturarum confusio, sed quaelibet natura retinet quae sibi secundum rationem naturς propria sunt,dccon naturalia. Postet quoque ad istud sextum argumentum dici, quod humanitas a Verbo accipit personalem existentiam, quae propria est Verbi,
non toti Trinitati communis: neque quicquam rein tulerit quod sit relativa, de humanitas sit natura su
stantialis absoluta : nam sicut relativa verbi subiastentia personaliter potest terminare, de compleronatura humanam , subsistuq i humanitas in Siristo
435쪽
ipsa relativa subsilientia, potest similiter existentia Uerbi relativa eandem humanitatem terminat , potestque humanitas per hanc Verbi existentiam actualiter existere. An vero in Deo existentiae sint relativae, vel unica tantum existentia essentiali tres sanctissimae Trinitatis personae ex illant, alienum esse arbitrura praesenti disputatione . Disputaui copiose difficul ta tem istam in libro primo de origine gratiae tractatu 2. ibi poterit non ra sententia videri , nec enim mei moris est, vel aliena, vel propria transportare , transcribero. Ad ultimum tamen argumentum, ad verba ex septima generali synodo desumpta , quibus Epiplia mus ille humanitatem Christi vocavit entitate existentem respondetur: aliis omissis, quae non tam
apparet verosi milia. Primo. Quod cum Epiphanius
humanitatem appellauit entitatem existentem , ni
hi I aliud intellexit quam quod humanitas est veraia entitas propriae existentiae capax, ω non soIalma ginatione conficta,&quod haec intelligentia sit meti Epiphani j consentanea constabit legenti. In hune etaim modum dicit. Γ Physim vero, id est,naturam rem per se existentem, dc non indigentem altera, ut
scilis uati ubi manifestum est no loqui de actuali subsistentia, quia natura humanam Christo propriam subsistentiam non retinet, sed eget potius subsistetia Dei, qua actu subfstit, quo eirca sensus Epiphani3
est: illam vere appellari naturam, quae propIia sub sistentia potest lubsistere. In eodem ergo sensu , non irrationabiliter dicemus Epyphamum voca Gse naturam existentem, idest, ex seipsa potentem existere absque ad mirinculo existen tis alterius cuius.
Secundo respondeo , quod Epiphanius dixit limmanitatem in Christo vere existere, eaequς proinderem per se ex litentem, minime autem explicuit qua existeret existentia,creata ne n increata: unde facilius est dicere: Epiphan. non venisse in merit misChristi humanitatem sibi propriam, & connatura
Ad Damasceni aut horitatem dicitur, quod in versione Bilii mens Damascem apertissime exprimitur, nam quod in versione Fabri dicitur,Christi humana raten non esse per assumptione existenta priuatam. Bl lius vertit, quod non uit in nihil u redacia, quod verit imum est, cum fiterit ei communicata infinita verbi ex is emta , Praeterea dico: quod cum in Christi humanitate nullus sit appetitus ad prinpriam, vel sublistemiam, vel existen trana, quin uberrime, & tota luer satiatur totius eius appetitus per subsistem ram, & existentiam verbi , quamuis propriam existentiam non habeat, nullatenus debet diisci existentia priuari, aut esse pruiatam: sed potius valde per sectam elle, & eleuatam etiam in ratione extinstentis. Quis enim priuari dicitur aliquo bono, cum illud excellentius, ct altius commiat: igitur ex eo, quod Damascenus liu manuatam Christi non priuatam existentia dicit, nullatenus inferri potest ipsam non existere diuina Veibi existentia. Ad illam autedistinctionem quam Damascenus numerat , Suasi res distineta existentiam carnis, assumptione ita, eudeificationem . Respondeo dcbile satis argumen- tu in ex hac di sun αι oue desu Ini, inruciatui non Ira,
sed rationes distinxit Damasicenus: alias enim etiam esset dicendum quod assuinptio, de deificatio sunt res distinctae realiter in Christo, ae in sacra eius carne, quo nihil fallius dici pollit: tandem Damasceni
sententia est manifesta pro doctrina S. Tho. ut conia stat ex cap. 22. Sed ex eodem capite obiterunt nobis aduersarii, quia in quadam tras latione dicitur. qtiod Verbo est unita caro extremae cxistentiae, id est, caro in altero extremo existens, sed respondctur, ek ptimo admittendo hunc sensum expositum, dico quod humanitas est alterum extremum in Christi compositione vere existens: non tamen propria existentia, sed existentia Uerbi, nam vere dicuntur extrema existentia alicuius compositi, quamuis utrumque extremum eadem existat compositi existentia. Se cundo respodetur sensum illorum verborum alium est e fortassis ab eo quem argumentum contendit, neque aliud Damascenus dicere per illa verba extremae existentiae, voluit quam quod humanitas no
prius ex illit, quam diuino esset Verbo unita, sed ibi habuit initium existendi, hoc enim primum existendi initium intellexit Damascenus illis verbis, Extremae existen t i quo circa hae verba potius fauen t S.
Tho. doctrinae, quam ei aliqua ex parte repugnent,& hactenus de ista disticultate, dc his omnibus ita
suppositis ad primi dubu disputationem, & cxplica
Vbi ponitur resolutio primi dubii principalis an Chrsussit pra desinationis obivium.
Dubitatio igitur est,cui in hac septima quaestio in
ne ptimum tribuimus Iocum. Num Christus sit praedestinationis obiectrum, idest,an si praedestinatus,&partem negatruam sequentibus argumen iis probo.
f. I. Proponuntur argumenta pro parte negativa. ΡRimum argumentum sumitur ex aut horitato
quorundam Patrum, origines enim super Paulum versans illa verba Rom. I. Qui praedemmitus es Filius Dei in virtute, G. Ita inquit, destiliatur qui est, praedestinarus, qui nondum est ,& Aug. explicans illud RO. S. Quos praesesint, Gyradeuinauit, M.
inquit. Vocantur exis sntes, praedestinamur non existentes, ex his testimonias colligitur, quod obiectum praedestinationis debet intelligi non existens anteis
praedestinationem , sed de Christo non potest asti r- mari quod non est,uel aliquando non fuerit: Iesus Christus enim beri, hodie, que in Aeculum, dicerito
Pau. ad Haebr. vlt. erso Christus non potest dici alicuius praedestinationis obtectum. Secundum argumentum. Christo nulla potest aut potuit unquam fieri gratia: ergo incapax est praedestinationis atque adeo iron erit eius obiectum . Consequentia euidens est, ex quodam notabili ex
his quae a principio supposuimus, in quo diximus ex coalinunt Theologorum sententia, quod praeddestinatio no est, tam in bonis,quae gratuito, & Iidera liter M m 3 con
436쪽
conseruntur ei qui praedestinatur. Antecedens vero postatica; haec autem umo non Christo, sed huma- probatur,& primo quidem,Christus secundum peris nitati competit,ergo humanitas est .cui ex vi praede sonam diuinam cum sit dominus omnium atque , sinationis factaeit gratia: atque adeo ipsa fuit praeis omnium bonorum plenus , ut docte animaduertit destinationis obiectum
Aug. tractans illa vel ba Psalm. s. 'Pulchru do gari mecumo . Nullius passiuae donationis, nulliusque . 3. Pro parte essemativa. heneficii suscipiendi capax esse potest. Secundum vero humanitate probo quod nulla ei possit fieri gra- TN oppositum est Paul. ad Rotrian. t. in hunem
tia. Omnia supernatu talia hona ad ordinem gratiae 1 dum de Christo loquens. aevi factus est ei ex emiis
spectantia, debita sunt humanitati Christi ratione , ne David secundum carnem, quinae 1ω Ms ιβ F hypostaticae unionis,quod superius quaest.2.ar. 2. Icn tius Dei in vιrIMe, G c. ga disputatione versati sumus:at ei cui debentur omis Quam ut diuersa sint Theologorum placita in ma,nulla potest fieri gratia. Confirmatur. Christi , modo explicandi praedestinationem Christi: nullus ut homo est haeres uniuersalis omnium bonorurnis tamen absolute negat,Christum fuisse praedestinatu Dei:ita quod debetur ei omnia bona, praesertim su- quam ut nonnulla videantur proprietatem negare spernaturalis ordinis titulo filiationis diuinae: qui , existimantes larga, di ampla asser uone sumi hoc novidelicet, Filius est Dei naturalis,&ita Pau. ad Heb. men praedeclinatio , cum Christo accomodatur, 1. dicebat , quem eosiluit haredem seuersorum , sed ad veritati. intelligentiam, & quaestionis resoluisergo nulla ei potcst fieri gratia. Donem sit. Tertium argumetum. Christus non est obiectum raedestinationis in quantum Deus, aut in quantum Omo: ergo nulla ratione potest appellari praedestinationis obiectum: videtur euidens consequemi ,
di antecedens pro prima parte ex dictis est mani se- sum:pro secunda vero probatur. Christus secudum uod homo i neque potest praedesinata, ut sit Deillius naturalis,neque vero Filius Dei adoptiuuszergo nullius praedestinationis est capax. Consequentia apparet manifes 4:quia omnis diuina praedestinatio ordinatur ad diuinam filiationem, vel nat alenia, vel adoptiuam. Antecedens vero quoad neutram partem videtur posse negari, nam de filiatione adoptiua superius in prima quaestione multis probauimus, adoptiuam filiationem esse Christo repugna tem I de filiatione veto naturali patet, ex eo quod Christus inquantum homo non est Deus,si proprius
fiat sermo,ut constat ex S. Thom. 3. par. quaeillo. 16. arti I . atque adeo neque potest Filius Dei naturaistis appellari. Quartum argumentum. Istae propositiones sunt filia. Christus incepit esse, & Christus est factus, ergo di ista propositio est falsa, Christus est praedestia
natus,& ex consequenti Christus non est praedest mationis obiectum,ex paritate rationis conitat bonitas huius consequem l . Confirmatur. Si de Christo vere concedimus esse praedestinatum, similiter debemus concedere. Dei, FiIium praedestinatum esse propter communicationem Idiomatum. Namqtiet praedica tui de Christo dicuntur etiam de Filio Dei quainuis sint prae licata, quae desectum a Iiquem ratione humanitatis impori et,ut pati , mori,&c. Sicut enim
concedimus Christum passiim Msse, & mortuum, ita concedimus similiter Filium Dei passum finge.& mortuum, at haec propositio Filius Dei est praedestinatus,nullatenus est concedenda, ergo,&c.
Quintum argumentum. Tora gratia quae reperiis turm mysterio Incarnationis facta est humanitati,& non Christo, ergo obiectum praedestinarionis noest Christus sed humanitas: est euidens consequentia, quia obiectum praedestinationis est illud cui tria huitur bonum, vel beneficium in quod tanquam iaterminum ipsa praedestinatio tendit. Probaturant cedens. Potissimum beneficium quod interuenit in mystet io incarnationis furtunio, seu assumptio bys. Prima eonelusio . CHristus smundum quod Deus,seu naturalis Dei
Filius non est praedestinationis obiectum. H conclusio certa est secundum fidem, quam definiuit Concilium Toletan. tr. in praefatione fidei in hunc modum. Hic tamen, scilicet,Christus,per hoc quod
de Deo Patre sine initio prodiit natus Iantum, nam nec factus, nec praedestinatus accipituI.d Iligitur praeterca haec veritas ea i Ilo testimonio Paul. nunc citato: m,ut erudite S. Thom. aduertit q. p. quast.2 .arric. r. ad L. Priusquam Paul. Christum praede. sinatum esse diceret , praemisit illa verba , quae ad eius humanitatem pertinent, videlicet, Qui factus est ei ex semine David secundum carnem , ut senderet quod non attribuebat pr destinationem Christo,vi Deo, & secundum quod indunna subsistit -
Tertio probatur. Christo prout in diuina natura subsistit, dest secudum quod est naturalis Dei Filius,
non competunt conditiones, quas ex communi
Theologorum sententia praesupposuimus 1 princia pio cse simpliciter ad praedestinationem necessa tias: n e rgo Chrisus prout in diuina subsistens natura potest esse praedestinationis obieetunt: antec dens probatur: nam prima conditio erat,quod ex vi praedestinationis aliqua fieret gratia ei qui praedestinatur: at Chri sto sub hac ratione considerato,nulla potest gratia fieri , nullumque ei valet donum , aut
beneficium conferti. Item necessiim est iuxta conditiones si pra politas,quod praedestinans superior intatem aliquam habeat supra praedestinatum . Christus autem ut Deus, i potest subi jci t Aut quam pol superiorvalem recognoscere Deniq; ista conclusio ab uniuersis Theologis est receptam a. dist. . di Io. neque vero illam ut probabilem sententiam docent, sed ut certam fidei veritatem.
Est tamen haec conclusio cum duplici limitatione
accipienda. Plima,quod procedat Ue reipsa. non. n.
in pr sentia definio: an haec propositio Filius Dei est
praedestinatus possit verificari propter communica tionem lutomatum, scut velificatur ista Filius Dei est mortuuS, de qua re statim.
Secuuda limitatio est, quod intelligitur de pret-
437쪽
destinatione,quae est simpliciter praedestinatio,&in
qua seruantur leges, quae communiIer censenturn
cessariae ad veram , & propriam prςdestinationem , quae sunt illae, quae in fundamentis superius praeiactis conlinentur. Hoc dixerit propterea,quod quibusdam Theologis e regie doctis visum est aliqua ratione concedere hanc propositionem , Filius Dei praedestinatus est , ut esset homo, quod in tempore ita contigit, quod FiIius Dei factus est homo: id autem quod fit in tempore,s ad supernaturalem ordinem spectet, aeterna Dei praedem natione fuit diaspostum . Praeterea quia Paul. r. CorInth. 2. sapientiam Dei praedestinatam dicit in gloriam nostram, di per sapientiam Dei videtur ipsum Dei Filium,
qui est ipsa Patris sapientia intellexisset ne hanc sen- entiam videamur excludere,fecundam limitation εPr mae concIusionis apposuimus, nam licet ego huic sentetiae non libenter assentiam , sed assentio potius S. I hom. expresse contrarium dicenti I. par. q. 14. Rr . . ad 3. non tamen in ea ahquid vel temeritatis, vel periculi reperio, nam potissimum argumelum, quod illam impugnat, apparentem habet soluti
Nem,argumentum autem hoc desumitur ex illac
di tione ad praedestinationem requisita, videlicet, Ppraedelimato aliqua debet fieri gratia ex vi praede sinationis: filio autem Dei nulla fuit facta gratia in hoc,quod esset homo, & quod natura humana ipsi personaliter copularetur: ergo, dcc. Huic argumento apparenter dicunt, qui praedictam sententiam tuemur, satis esse , uti hi aliqualis ratio praedestinationis reperiatur, quod fuit facta gratia humanae naturae:imo&ipsi Filio Dei,quatenus in termino hypostaticae unionis in ipsa humana subsistit natura , nam cum haec gratia Filio Dei sic considerato exhibita, inuoluatur in aeterna illa prae- rdinatione qua dispositum est , ut Filius Dei fieret homo, non line probabili late dicitur, quod praeo dinatio illa ad ordinem pertinet praedestinationis,
ita quod Filius Dei dicatur praedestinatus, ut fieret homo,sed quicquid de hac opinione fuerit, quod attinet ad omne erroris periculum euitandum, si eo eius tamen veritatis probabilitate tractetur , mihi non apparet vera, quoniam tota gratia, quae in hac praedestinatione i mplicatur, tenet se ex parte termini, & nullatenus ex parte obiecti, quod necessarium erat ad veritatem, & pmprietatem praedestinationis
saluandam. Praeterea vehemente turget illa definitio quam ex Concit. I . Toletan. pro conclusiono adduximus, neque ei sussicientem contrariae sententiae auctores videntur adhibete solutionem, quoci
ea satendum est praedestinatum fuisse ab aeterno , quod Filius Dei fieret homo, non vero est concedendum, quod Filius Dei fuerit praedestinatus, ut fieret homo,& hoc satis est ad primum argumentu, quod pto illa insinuauimus sententia: saluamus enim praeodestinatum fuisse ab aeterno id totum, quod in lem- pote fuit factum. Ad illud testimonum ex Paul. I.
Corin. a. adductum circa sequentem conclusionem
respondebimus. Interim legatur S. rh loc.c t. ex quo petenda sunt multa, quae ob fastidiosam emtancam prolixitatem ad hunc locum non itastulimus, qua lamen diena sum, ut legantur, dc summa cum
diligentia notetur, ad exactam eorum,quae diximus,
s. q. Secunda eonia D. CHristus quatenus subsistit in humant natur
obiectum est praedestinationis, Haec conclusio colligitur ex Paul. ad Rotnan. I. ubi postquam dixerat Christum factum esse ex semine David χcunis dum carnem, mox subiunxit, 23i praedesiniatus essFιlius Dei, Sc. Secundo eadem veritas colligitur ex Conc. Tole. xl. iam citato , ubi post verba relata sc dicitur. Perhoe tamen,quod de Maria firgine is,scilices,Christus..ci factus, Oprad ymaus ese credendus ιβ.
Terito eadem veritas ex Patrum testimonijscon stat August. lib. de pWdestinatio, sanctorum cap. II.& lib. I. p. vlumo, hanc veritatem aper tissime o cet. Athanas tib. . de assumptione hominis circa fi . nem referens illa Pau. uerba ad Rom. I.dicit. I Ecce
filium dexterae. Ecce filium hominis, qui factus est ei ex semine David secundum carnem,nam seeundudeitatem sic ai t, qui praedestinatus est Filius Dei i virtute,&c. J Anse.eadem verba Paul. explicans, in-quri, quod de eadem persena, de qua Paul. dixerat, qui factus est ei ex semine David secundum carnem, continuo clixit, qui praedestinatus est Filius Dei, Sc. Plura adducemas Patrum testimonia, sequenti dubio ad huius veri tatis comprobationem, cum tractahimus de mera huius Pauli testimonii intelligentia, ubi explicabitur simul qua certitudine icta conis clusio di beat affirmari. Probatur ratione haec eadem veritas: in Christo prout in humana subsistit natura inueniuntur conditiones quas a principio trinus quasionis septimae diximus esse necessarias,& suffcientes ad obiectum praedestinationis, nam Christus, ut se, inferior est
Deo , gratuitumque beneficium potest ab ipsio Deo
suscipere:ergo Christus, ut in humana subsistens natura, vere potest esse praedestinatus, ac proinde praeis destinationis obiectum. nfirmatur. Illa praedestinatio de qua Paul. loquitur testimonio cHalo, nequς potest conuenire naturae humanae, neque Christo,ut subfistenti in natura diuina ergo necessum est conueniat Ch rasto,ut est suppositum naturae bumanae. A tecedens pro prima parte ex concius. praecedenti co- stat. Pro secunda patet, quia natura humana non est filia Dei, ergo,&c. Est autem circa istam conclusionem summopere ad rtendum,eani ita esse intelligendam: quod in ipso pra destinationis cbiecto formaliter debet ι cluda natura,ita quod idem pollet,Christus,ut subsistens an natura humana, quod Christus secundum quod hommqno modo autem ipsa natura humanstis concurrat in ipsa Christi praedesinatione , sol mali-
ertie,an tantum ut necessaria conditio, sequenti dubio explicabitur,nam qua in olu non consi ieri r de
termino praedestinationis Christi, non commode poterit ira illa exponi.
. I. Tertia eonetaso. HAEc propositio Christus est praedestinatus vera
est,& propria,atque adeo ab sol me concede Oa. Oppositum huius conclusionis, negat Palu . in s. d. I. artic. . asta Imans non possent concedi. nisi addamus
438쪽
danais illam specificativam , in quantum homo. Se quuntur Palud. doctiss. quidam ex nouioribus, sed nostram conclusionem amrmat Riccard. eadema distinctionear. 2. q. l. ad I. & quam plures Tlieologi ex noui Oribus taus adherent sentemiae r inter quos
est annumeranduSMed. s. par. quaest.2q. ar. I. ad a.
argum . dubii r. Probatur primo,ista conciusici ex illo Paul. t . rintli. 2. Loquimur Dei sapientiam in mysterio , qua abscondita is , quam praeristinauit Deus ante facula ιngloriam n iram . ubi Paul. absolute, dc sine addito concedit Dei sapientiam praedestinatam esse in gloriam nostram: & nomine sapientiae Christum intelligebat, ut colligi potest exsequentibus verbisnam ita statim subiunxit Paul. Luam, sta Iicet, Dei sapientiam nemo principum huius seculι cognouit: si enim
cognouissent, nunquam Dcmι num gloris crucifixissent.
Hoc argumentum, quod quidam Theologi pro hae conclusione magnificRnt, minime ipsam reddit ceristam , nam Chrysostom. Theodoret. Anselm. dc alij nonnulli graues auctores per Dei sapientiam nona intelli sunt Ghristum secundum se consideratum, sed dispensationem salutis, & redemptionis nostrae, quam Deus Christi incarnatione , eiusque passion & morte peragendam praeordinauit , ipsumque a Crucis mysterium ab Apostolis praedicatum, quod gentes stultitiam reputabant, Paul. Dei sapientiam
voc loco vocavit: quam Deum ante saecula praedesti nasse, praedictis verbis assirmauit, idest, praeordinas se ab aeterno in gloriam nostram , nimirum innostram salutem: quod haec fuerit mens Apostoli ex antecedentibus, dc consequentibus non dissiculter colligitur, nam paulo ante de praedestinatione my- seri 'ctucis Apost. dixerat. Sapientiam autem Io Lmur inter persedios, idest,prpiicatio nostra,qua vobis an nunciamus salutem per Christi crucem,& morte com parandam,quamuis hominibus, qui carnis iudicio,& huius seculi prudentia ducuntur ingens appareat stultitiaretris tamen persectas, id est,qui prudentiam spiritus sequuntur, maxima censetur sapientia, prosundissimumque Dei admirantur consilium, ita in substantia exposim Chrysost. Cum igitur verba, quae in argumento ex Paul. retulimus praedictis vetabis annectantur, intelligenda quoque sunt de hac summa Dei sapientia , quae in mysterio crucis latet
abscondita,verba quae in istius in eodem cap. sequv. ur,conducere etiam possunt,quam plura naum,si bene expendantur, ad illam fundandam intelligentia: quae ex capite etiam praecedenti verosimiliter satis
desumi pia test,exillis praesertim vel bis . Ipses autem Cocatis Iudais, atque Gracιs CDqrum Dei virtutem , G Dei sapientiam. Et quod Chrilli nomine no ipsum Christum iecundum se consideratum intellexerit Apo. sed quatenus per passionem, & crucis mortem nostram fuit operatus talutem constabit legenti t tum illud primum caput. Posset etiam aliter responderi ad illud primum argumentum in Pauli testimonio fundatum , quod quamuis admittamus Paul. ibi sapient a nomine i sum Chi istum de lignast e,adhuc non colligitur ,hanc propositionem, Christus est praedesinatus,fore abiaque aliquo addi tamento concedendam, multa enim
Paul. additis i , quibus mam instauit se de Christo ratione humanitatis loqui: cum ipsum in gloriam,ninstram praedestinatum esse dixit, etenim praedicationar steta j crucis,quae gentibus stulta. i mo ipsa stultitia visa fuit, ipsam Christi carnem, & humanitatem,in qua passus fui t, & mortuus,ostendit. Sed & tertio possemus dicere, Dei sapientiam incitatis Paul. verbis,ex parte praedicati se tenere, ideo si pro Christo sumitur, formaliter debet accipi idest, ratione humanitatis, nam haec est praedicatorunatura, ut formalem habeant acceptionem , sicut econtra subiecta materiali tet sumuntur,iuxta quam regulam solent graues sacrorum Bybliorum inte pretes interpretari illud ad Hebr. 3. Consederate Apostolurn , T Pontificem confessionis nostra Iesum Chrisia, qui Melis est et,qui fecit illum. Et id simi luer Aeto. 2. Certiuime ergo sciat omnis domus Israel, quia dom num eum, s Christum feeit Deus hune Iesum, quem
vos cruci xistas . Dicunt igitur graues auctores, his
locis non significari solum , quod Deus fecerit I sum pontificem, & dominum, sed qnod simplicitet illum feeit Christum: sumiturque Christus formaliter, scilicet, ratione humanitatis, eo quod a parte
Hoc igitur primo argumento, ut parum sussicienti praetermisso et Zcatiis itidem quibusdam omissis, quae & si apparentiam psaeseserre videantur,parum,
aut nihil probant, unico duntaxat argumento utara ex quo di ex solutionibus contrariae sententiae constabit huius nostrae conclusionis veritas.
Argumentum est hitiusmodi, Christus in propositione de qua praesens conclusio,sumitur sormaliter, videlicet, ratione humani latis quam de formali imis portat haec vox Christus: ergo hunc reddit sensum, Christus in quantum homo, seu ratione humanitatis est praedelli natus; at sensus iste in omni Theolo. gorum opinione verissimus est, ergo,&c. Probatur antecedes,illud praedicatum, praedestinatus,cum interiorem animi coceptionem designet, sertur supra subiectum ratione formalis significati ipsius subi isti, sic enim praescribit dialecticorum regula de similibus praedicatis: ergo enutiatio praedicta larmalem reddit sensum.
Sed obstant huic rationi, de conclusioni similitet
duo aduersariorum argumenta. Primum, etsi diaI caicis demus, fieri sensum formalem in hac propositione,& similibus, in quibus praedicatum actum animae importat,adhuc non sequitur, veram esse propositionem illam , sed potius sequitur esse falsam: ergo argumentum factum non probat, quin potius Improbat coclusionem. Probatur antecedens. Ista vox, Christus, in formali significato importat ex aequo
Iramque naturam, diuinam, de humanam: ergo si
formaliter sumitur, necesse est, quod praedicatum,pdestinatus, feratur supra subiectu ratione utriusq. naturae, atq. adeo, quod propositio sit simplicitet falla,nam quod Christus ratione diuinitatis sit praed stinatus, talsiurn est, dc haereticum. Secundum argumentum. Praedestinatio est actio
praetica diuini in tei Iectus,quae virtuat uer aequi ualet actioni transeunti, praesertim sim S. Th. doctrinam, qui inter ei sectum , ct actionem Dei immanentem, nullam constituit actionem mediam transeuntem,
ergo de illo praedicato praedesti natus, non idem deinbet ferri iudicium, quod de aliis praedicatis importatibus interiorum autumammae.
439쪽
Primum argumentum ostendit manifeste falsit
tem contrariae sententiae. Pro dii q. ex ignoranti
significationis, & formalis significati huius vocis. Cluillus, est enim falsissim uid , quod dicitur in hoc argumento, videlicet, quod Clitillus in formali significato importet ex aequo humanitatem,&cliuiis nitatem: constat enim ex superius dictis in hac qiiς sit. quod per modum formalis naturae humanitatem tantum designar, sicuti, vox Petrus, diuina talem autem importat ex parte suppositi, ex eo, videlicet, quod diuinitas per se concurru ad constitillionem
λppositi Diuini Uerbi, ad cuius diuinum esse persinnale assumpta fuit humanitas: unde cum haec vox , Christus, formaliter sumitur, non diuinitatem , sed humanitatem in ser mali concepta explicat, quod hoc sit verissimum, de ab omnibus concedendum, a posteriori ostendo, nam ex contraria sentenistia sequitur, quod propositiones in quibus vox, Christus, ponituri parte praedicati,si factionem: aut prPdestinationem, vel quid simile diuinitati repugnans importent, sint omnino falsae, cuius oppositu ni docent omnes Thelogi, etiam illi qui nostram negant conclusionem tergo,&c. Patet seqllela. In hac propositione, Deus factus est Christus. Vox, Christus,m mali ter sumpta , non solam humanitatem , sed ex aequo diuinitatem formaliter diciti ergo est falsa propositio ,&haeretica : quatenus factio supra diis uinitatem fertur et sicut praefati auctores propter similem causam dicunt, negandam esse hanc propositionem,Christus est praedest natus. Ex his constat solutio primi argumenti, & ipsa nostrae conclusionis veritas.
Ad secundum respondetur. Quod qua uis pretdestinatio virtute complectatur vim transeuntis acti nis, est nihilominus simpliciter actio immanens, alisque adeo debet illud praedicatum, praedestinatus, se-gui regulas aliorum terminorum, qui interiorem aisium animae importam, quae res non deberet verti in dubium a Theologis eruditis: cum in materia prς destinationis pallim aifirmemus, vel negemus pro positiones,quae alias non affirmarentur,vel negarentur, nisi propter formalem acceptionem termino tu quibus adiungitur hγ vox praedestinatus.
Ex dictis sequitur Itane propositionem, Filius Dei est pigdestinatus absolute falsam esse,&negandam,
ita docent Riccard. Durand. Palud. in 3. dist. I. Pro
batur ex dictis, illud subiectum Dei Filius, ratione praedicati, pretdestinatus, sumitur mr maliter, id est, pro Filio Dei, qua ratione est Dei Filius: ergo propositio illa est simpliciter falsa, hqretica,&negada,
ut exprima conclusione constat.
. 6. Soluuntur argumenta proposita initio dubitatIonis. AD argumenta a principio posita. Respondetur.
Primo argumento dicitur, quod Origenes singularis fui me videtur in illa sententia. Visus est enim negare Christo piae destinationem conuenire, S. vero August. loquebatur aperte de praedestinatione, qua puri homines praedestinantur ad gloriam , qui antequam existan in propriis mensuris prςdc stinantur,sed non vocantur ad liacm, N ad gratiam ,
nisi postquam extiterint producti, quo autem praedestinatio Christi qua fuit praedestinatus, ut es et natu talis Dei Filius ipsiam Curistum prasipposuerit, seq. dub. declarabitur, nunc vero id susticiat dicere, quod Christus ratione d mini suppositi ab aeterno est , quia ut sie est Deus, ac proinde nullatenus prae- dei matiar: in quo sensu procedunt verba Pauli in argum elocitata: ratione autem humanitalis, .u prout in ipsi subsistit, sicut potuit esse temporalis gelae rationis terminus, ita&praedellii nil onrs obiectum . Ad secundum argumentum respondetur, illo sufficientissime probati,Cluistum non filisse prae deiti innatum ad gratiam, α gloriam, de quo diib. seq. nihil tamen probat de praedestinatione ad filiationem naturalem, quae Christo, ut hominicopetit per gr-tiam unionis.
Ad tertium respondetur, qtiod Christus non fuit praedestinatus , ut ei Iet F. lius Dei adoptiuus: satis enim probatum dedimus supra q. I. in speciali duis hio. Christum nullatenus appellari poste Filium Dei adoptiuum: est ergo Christus pi aedestinatus, ut esset Filius Dei naturalis. Ad huius impugnationem diis tur: Christum fiusse praedest natum in quantum
hominem, si dictio, inquant tim,accipiatur specifica. tiue, ita ut speci licet humanitatem, non vim in amo, cuius ratione Christo conueniat naturalis Dei filiatio, sed ut conditionem requisitam , ut ei possit pec gratiam unionis, huiusmodi naturalis filiatio comis petere, ita quod ipsa fit lationis naturalitas ad Ch ti sti
suppositum est reterenda,convenientia vero gratui ta,quae omnmo est ad praedestinationem necelsaria.
ex parte solius humanitatis se teneat in Christo, sed de nutus argumeti disticultate, iterum seque u ti dub. redibit sermo. Ad quartum argumentum concessio antecedenti, negatur consequentia. Ratio discriminis est, quonia In eropositionibus in antecedeti assumptis. Christus politus a parte sub lecti, capitur materialiter: supponitque pro supposito Verbi, in propolitione autem nostra, vox, Christus, lar maliter sumitur ratione naturae humanae, in qua Christus subsiliit. Ad confirmationem patet solutio ex superius dictis estque latum discri aien inter illas propositiones
ex una parte, scilicet, Filius Dei est passes, Filius Dri εelt mortuus,&alia in propositionen ,ex altera palle, scilicet, Filius Dei est praedestinatus: in prioribus. n. propositionibus sibiectum supponit materialiter, Mimperfectio importata in praedicatis non applicatur ad Filium Dei cum ea Brinalitate, qua est Dei Filius, at q. adeo potest ei competere ratione humanae naturae, in qua re ipsa subsistit. Cet rerum in alia propositione, rilius Dei est praedestinatus, cum subiectu naccipiatur formaliter, ut diximus,imperfectio, qu pr eaedmatio inualuit ex parte praedicati , rei inditur ad Filium Dei ratione filiatio ais diu in q,& prcitat in diuina subsiliit natura: atque adeo non habet locum id somalis communicatio, neq. valet argumentum a Christo ad Filium ini, propter appellacio.
Q:im tum argumentum,&vltimum eam dissicultatem ιntinuat, nunt Christi humanitas debeatur cisimpliciter praederii nata non vertitur in dubium, an humanitas sit Obiectum, quod, illius praedelti irati mnis, qaa Cliristus d .citur praedestinatus Dei Filius
440쪽
1s RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.
naturalis, natura enim humana non est Dei filiaia , Huic sententiae, ut libere loquar, nunquam potui sed illud hibet dissicultatem, num sit obiectu, quod animum admouere, unde sic argumentor contra ilis praedestinationis, qua praedestinata sit , ut alium ere- iam. Prim O. Assumptio humanitatis ad verbum tura verbo, ipsique substantialiter uniretur. Qua non est ultimum bonum, quod in hypostatica uni in re varie procedunt Theologi, sed primum om- ne humanitati conueniti sed potius habet rationemnium vix intel ligo,quid sibi Velint dicere illi Them medij comparatione ad ulierius bonum e non ergo Iogi qui asserunt, ita se habere humanitatem in , simpliciter loquendo, hunianitas debet censeri praeia Christi praedestinatione, atque se habet anima inia deitinata ad istud honum. Consequentia manifesta praedestinatione Petri , ita quod sicut Petrus est per est ex communi Theologorum doctrina, quae docet se primo praedestinatus, anima vero secundario, ut prςdesu nationem simpliciter non circa media , sed pars praecipua: ita praedeitinatio Christi , per se prim circa ultimum bonum versari : alias enim Petrusmo ad ipsum reseratur Christu in , secuntiario vero diceretur praedestinatus ad fidem, ad spem , ad gra- ad humanitatem, ut ad obiectum,quo: hanc, inqua, tiam,&c.Qui modus dicendi non est in usu apud grasententiam vix intelligo, nam si fiat sermo de pra- ues Theologos. Antecedens veto probatur. Ultimudestinatione humanitatis ad assumptionem a Ver- hypoli halicae unionis honum quoa humanitati combo, falsum ost omnino, quod haec praedestinatio per petiliconsista in hoc quod Christus inquantum ho-se ptimo ad Christum referatur: Christo enim non mosit per gratiam unionis Dei filius naturalis, hoc
conuenit assumi, sed soli humanitati, ut est res ma- est. n. maximum,&summum bonum, quod Christonifesta, & posset fundari in doctrina S. Thom. s. ut homini competit, atq. adeo enis humanitati,ad par. qna'st. 16.art. 4. ad 3. Si vero sermo fiat de pr. hoc aute bonum ordinatur ipsa humanitatis alium-
destinatione, qua Christus praedestinatus eli Filius plio a Verbo,ergo,&c. Dei naturalis, talis praedelimatio nullatenus est ad Secundo probatur. Ita se habet humani taris assu- humanitatem Christi referenda. ad eum praesertim ptio respectu eius, quod est Christum vi hominem modum , quo praedestinatio Petri eius animae con- esse per gratiam unionis filium Dei naturalem , at- uenit , nam totum honum praedestinationis Petri que se habet umo partium in toto reipectu perseis formaliter competit eius animae et ipsa enim gratia clionis totalis:sed umo partium non pertinet ad aIi 1 est Deo, aeternaque potitur gloria. At humanitas naturalem actionem discinctam a generatione, qua Christi nullatenus eli filia naturalis dei, sed tantum totum iii,& generatur, ergo nec assumptio lium aniret conditio necessario requisita,vt hac naturalis si- tatis ad aliam actionem attinuit ab ea, qua Christus,liatio per gratiam, pura unionis, Christo competat. ut homo conmultus est per gratiam unionis Dei si- Esset autem vera haec istorum Theologorum doctri hus naturaliS: rursus, ergo neque pertinet ad aliamna: si Christus praedestinatus fuisset ad gratiam dc praedestinationem: praeclest in Itur enim aba terno it gloriam sicut Petrus: Sed de hac praedestinationeis Iaeadem met,quae in tempore fiunt, S secundum qd non loquuntur hi Theologi, qui Thomisticam se- fiunt: ergo sicut generatio naturalis per se primo at- quuntur doctrinam, quae hanc pIaedestinationeina tingit rotunὲ compositum, S secudario partus, nam non admittit. licet partes prius uniantur quam totum generetur, Hac ergo praetermissa distinctione Scot. in I. non lamen prius gene tantur aut fiunt quam totum, d. 7. q. v mca absolute astirmat humanitatem Chri- sed depend cnter a toto uta similitet prius ex parte sti fuisse praedestinaram,&ad gloriam,& ad hypo- obiecti praedestitiariis fuit Christus, ut esset pergra- staticam unionem. De praedelimatione ad gloriam tiam unionis naturalis Dei filius,quam ipsa humani nullum hic addemus Verbum,tractabitur enim lige tatis assumptio ad Uerbum. disputatio sequenti dubitatione. Id duntaxat aduer Confirmatur. Humanitas non fuit praedestinatato,quod qui admiserit hanc praedestinationem, paru ad gloriam, quae euentraliter in quiduitativa visi philosopluce loquetur, si dixerit, quod humanitas ne est,quod probabitur seq.dub. & docet S. Thom.
est obiectum quod praedem nationis huius o natura 3. par. quaest .cit. a tr. t. &in Epis ad Rom. leci. I. sectenim non est, quod,sed,quo, unde tenetur ulcereia , ad rationem praedestinationis, licet non sit necessa- Christum fuisse praedestinatum ad gloriam,vi obie- rium, ut eius formalis, S primarius terminus sit mctum,quod , humanitas vero,vi,quo, quia est forma peratio supernaturalis, reqtiimuin tamen cst, ut sauper quam Christo possunt competere gratia,&gl telia sit secundarius, & consequens terminus, nam ria. De praedestinatione autem ad astumptionem, alias si Deus leoninam naturam sibi livpostatice co- graues quidam S. Th. discipuli Scot. sequuntur. Pro putaret, leo ille vere, & proprie diceretur praedebantque eius sentetiam in hunc modum. Asium pilo stinatus. est bonum diuiniim valde excelletis atque gratuitu Censeo igi tur propter haec,& alia huiusmodi arguergo pertinet ad ordinem praedestinationis. Rursus menta: humanitatem Christi non fuisse praedistin hoc bonum non potuit competere Christo ex mi tam, ut Obiςctum quod, ad assumptionem a verbo, praedestinationis, Christus enim non fuit assumptus sed dun laxat ut obiectum , quo, ita quod praedestia Verbo : igitur conuenit humanitati haec praede- nationis oblectum, quod, fuit ipse Christus inquan stinatio. tum homo,non quidem ut allum et eiur a verbo,sed Confirmatur. Assumptionis boniam conuenit hu- ut esse t per grallam unionis filius Dci naturalis, in manuali ex vi praedestinationis, sed non conuenit ei qua praedestinatione partialiter inuoluitur humaniis mediate,& secundario,quia ut modo dicebaminon Iatis assumptio tanquam praerequisitum medium, conuenit ei ratione totius Christit ergo conuenit ei ει quasi praesuppositum in genere cauta materiaIis per septimor atque adeo humanita est obiectum , ad tot malem praedestinationis praedicis terminum, quod, praedestinaiionis huius. R a quo pendet veluti in genere causς ωrmatis,fieut. paris