장음표시 사용
91쪽
Pars. I. De Iure inter Gentes. 3 9
& universiae facultate nostrae familiae in conspectu tuo sunt, sint omnia nostra sub lege tua, Nos etiam fili nostri servi tui sumus. Ita Falisci Romanis per Legatos, in Senatu, sub ditione vestra sumuς, mit ite qui arma. qui obside9,qui urbem pasentibus portis accipiant, nec vos fidei nostrae necio imperii vestri poenitebit. Et Campani ad eosdem RomanoS, Populum CZmpanum, urbemque Capuam agios, delubra Deum, divina humanaq; Omnia, in vestram Patres Conscripti, populique Romani ditionem dedimus, Qui c. quid deinde patiemur, Dedititii vestri passuri. Cuiu simodi Deditionis effectuς, uti refert Livius est, ubi Omnia ei qui armis plus potest dedita sunt quae ex iis habere victor quibu eos mustari velit, ipsit uς jus atque arbitrium est.Victoria plenaria habetur cumHostes clade afficiuntur qua bello finis imponitur, unde urbeς, terridore regi nes in victoris Dominium veniunt. Idaque cum Volscorum Legati, urbes a Romani captas instinctu Coriolani repeterent, responsum
est. Si nobis oppida dedissetis, post poenitentia ducti ea rep teretis, certe iniuria vobis heret. nisi ea reciperetis si vero iure belli iis spoliati fuistiς cum nullum amplius in ea dominium habeatis injuriam faciti quod res aliena appetatis. Os enim justissimas possessiones ducimus quas armi victore quae stimu . nec Legem istarn nos prius constituimus, nec eam hominum potius quam Deorum existimamuς,sel cum omne tam Graecos quam Barbaros haec uti sciamus nihil molliter remittemus Magnum enim esset vitium, si quiς virtute fortitudine parta per ignaviam sultitiam amitteret. q. Ita Romani ab Armis Marmorum intuitu , Regiones cum populis sub potestare ad publicum commodum alia jure Proprio, alia jure subsidiario, alias iure fientelari haebuerunt. Iure proprio in potestatem populi Romani devenerun P, cum regione una cum populi in ejusdem Imperii ditionem 3 sicitae sunt cum populi Imperii Romani in regiones devicta deducebantur. Me primo modo Liviuς rem Romanam auctam dicit Hostibus in Civitatem repeptis,in Seneca , quid hodie esset Imperium nisi salubriς prudentia victos victoribu permiscuisset. δε Claudius apud Taci tum Conditor, inquit noster Romulus, tantam sapientia valuit, urplerosque populos eodem die hostes, deinde cive habuerit Nimirum post atrocem pugnam cum Saebinis, qui ob virgine raptas u bem invaserant pax facta est cum Tyti Grum rege, sequutaque. inqui
92쪽
o De lare inter Gentes. Pars I.
inquit Florus, mira res,ut relictis sedibus suis, in novam urbem Hostes demigrarent, cum generis suis,avitas opes pro dote soci arent;&Tullus Hostilius Alba diruta,omnes opes urbis, ipsumque Populum Romam transtulit, prorsus , ut idem FloruS, ut consa guinea Civitas non interis fise .sed in suum corpus rediissse videretur. Ita superatis penitus Latinis Camillus in Senatu consuluit Pacem vobis quod ad Latinos attinet parare in perpetuum , Vel sit Viendo, Vel ignoscendo potestis.Vultis crudeliter consulere in deditos, Victosque Licet deiere omne Latium,vastasque inde solitudines facere,unde sociali egregio exercitu per multa bella, magnaque saepe usi estis. Vultis eSemplo majorum,augere rem Romanam VictOS in Civisatem accipiendo: Materia crescendi per summam gloriam
suppeditatur.Certe firmissimu longe impertum est,quo Obedien es gaudent c. De posteriori modo Gellius, qui tradit, Colonia is isse Civitates,ex Civitate Romana propagatas, nam Romulus uti refert Dionysius quae oppida bello cepit,ea neq; dimis, neque Libertate multavit,sed fere in agrum ab iis captum colonias ab urbe deduxit,deinde Romuli vestigia,caeteri Reges,atque exactis Regi bu , Se diu S populusque, denatus, populique authoritate infirmata,Imperatores sequuti sunt.Cujusinodi instituti prudentissimi
se causa ex veterum annalium verbis Sigonius recenset, unam ad Priores populos coercendos, alteram ad hostium incursiones γprimendas,tertiam stirpis augendae causa , quartam plebis urbanae CXbRuriendae,quintam seditionis evitandae,sextam ut praemiis milites Veteranos afficerent.
S. Iure subsidiario Regiones habebantur , quae potentioribus
necessaria suppeditare tenebantur veluti milites, pecuniam, anno nλm similia.Ita Romani ex iis gentibus Italiae cum quibus foedus P cis injerunt, ex Provinciis milites imperare posuerunta. de qui hus Polybius, Per idem tempus magistratus Consulari potestate praediti dicunt Praefectis sociarum Civitatum in Italia , e quibus Putant auxilia accersenda numerum indicantes, diemque 'Ocum in quem convenire oporteat qui delecti fuerint, a Civitates simili edicto,delectu habito, mittunt sacramento adactos milices, consti tuto Praesecto, mercedis exhibitore.Pecuniae Tributum eras an duum quod Provinciis impositum erat,de quo Petilius Cerialis a
pud Tacitum pro Romanis ad Gallos sic disseruit, Nos quanqu3m
93쪽
toti e lacessiti iure vi storia id solii vobis addidimus quo pacem tuet emti nam neque quie, sine armi , neque arma sine stipendii ς. ne ibi estipendia sime Tributis haberi queunt. Denique pro annona in Provinciis Agrico, frumentum Decumanum sine pretio dare & Emp um pretio, Roma Senadu consulto constituto pendere
6. Clientelae iure sub potestate sunt Populi liberi qui ob Protectionem in fides obsequio constituti sunt. Ita cum duae essent in tota Gallia factiones, fiduorum scilicet larvernorum, populoSalios qui ipsi adhaerebant Caesar Iientes appellat, de Populis regentibus qui in Romanorum clientela erant, pene quos erat utiloquitur Tacitus Romani imperii reverentia,& de quibus Florus. Illique reliqui, qui immunes impetii erant, sentiebant tamen magnitudinem, victorem gentium populum Romanum reverebantur.Ita Campani cum protectionem Romanorum peterent: Nulla Colonia vestra, inquiunt, erit quae nos obsequio erga vos , fidequemperet quod vos pro salute nostra prius feceritis. id nos pro imperio vestro gloria semper faciemus. In eo clienteς vas allis di Distunt.quod vasalli in ditione Iub Imperio Domini supremi sunt, Principes sopuli in clientela aliorum ab imperio sunt immunes: ita Proculus Iu reconfiultuς: Clientes nostro libero esse intelligimus etiamsi neque authoritate,neque dignitate, neque jure omni nobis pares sunP.
94쪽
4 De Iure inter Gentes. Pars I.
De Debites,iter eos quibuscum Sestum.
Tebitum inter eos quibusco Tellum est, est quod iis praestandum quibuscum Lis,aut ellum intercedit,veluti ius congre)sΜs L gationis, onUentimu, Ur Foederis militaris, qua quandoque obesidibm datis,vel cautione reali constrmantur.
1 Congressus militaris est, cum Principes, vel Duces Belli in Colloquium,vel in pugnam conveniunt. In Colloquium convenitur, ut rationibus hinc inde prolatis, lites forsitan transi- santur. Ita in colloquium sonuenisse perhibentur, Eumenes, Ptolomaeus et Seleucu , o Demetrius ad Orosium, Lucullus, Pompeius apud Damulam;Caesar, AntoniuS, LepiduS, exercitibus pone se relictis, coierunt ad pontes Lavinii fluminis, nempe
apud urbem Bononiae:ad id loci ubi perventum est,Lepidus,insula, quae ibi est,perlustrat Chlamyde signum dedit, quo viso insulam
intrarunt, relictis ad pontes trecentis una cum amicis,in medium progrella aperto campo constiterunt, Caesar propter imperium medius. In Pugnam Principes conveniunt,ut eventu victoriae controversia terminentur, 1 quandoque ipsi in certamen singulare Coeunt, a quandoque condicto militum numero decernunt 3 plerumque inter exercitus praeliis dirimendas lites subjiciunt. De certamine singulari inter Principes refert Agathias morem fuisse Francorum ut siquae inter Reges oriantur discordiae aciem Omnes instruant,tanquam bellaturi ad rem decernendam; at ubi conspicati sunt se invicem Exercitus, Regibus authores sunt, ut jure potius decertent aut si nolint,ipsi inter se singulari certamine & suo duntaxat periculo, rem transigant.Neque enim aut aequo,aut bono, aut patriis institutis convenire,ut ipsi,ο propria dia bonum publicum labefactent, evertant Ita olim Hillus, Echemus de Pelopbneso,Hyperochus, Phemius de regione adInachum;Pyraechne,AEtolus, Degmenus Epeus de Elide Corbis Morsu de Iba comtenderunt. 2. Quandoque condicto, certo numero ad decernem dum de belli causis certamina ex consensu principum, sugnanti
95쪽
Par 1. De Iure inter Genter. 3
um inerintur. Ita inter Etolos, Eleo bini utrinque congressi sunt; inter Romanος ωAlbanoς,mi , inquit Horus in compendium bello tres Horatii cum tribu9 Curiatii ς;inter Lacedaemonios etcArgivos treceni utrinque.cum utriusque partis disierimine pugnaverunt. 3 Plerunque in e majores exercituς, dimicationibus pra viis & praelii subsequentibus Lites expediuntur; ita cum Alexandet primum Persitam intrasset, missa a Dario parte exercitu , quibus mandatum ut infanientem Philippi adolescentulum, ecberibus; stigatum ad se adducerent Alexander in eminenti Granici ripa se stante ς cum multo suorum discrimine aggressus, virtute Maced num vicit & profligavit Deinde cum toto Darii exercitu, aciebus hinc inde instructis congrediens praelium iniit, quo Persarum peditum centum millia Equitum decem millia interfecta;ex parte Ale andri,qu1tuor , quingentis sauciis, peditum triginta duobus, qui tum quinquaginta tantum interfectis. Deinde cum iterum Granicum superasset MM1Zatus Darii Dux praecipuus , contra uri mille equite praemiserat, Alexander Aristona Paeonum equitum
Praefectum laxati habenis in ipso invehi iussit, qui insigni pugna
cum hostibuς commissa Satrapocen praefectum Equitatus Persarum, directa in gutture hasta transfixit fugientemque per medios hostes consequutus, ex equo praecipitavit, obluctanti caput gladio dempsit quod relatum magna cum laude ante Regis pedes posuit. Inde Alexander cum exercitu contra Daerii copias prosectus cum iisdem ad Arbellas pugnavit, ubi Dario in fugam verso, Persarum quadraginta millia caesa, Macedonum minus quam tercentum desiderati
In his Congressibu armatis sive Praeliis, qui virtutis eminentioris sunt;Dignitatis. ωHonestati rationem habent. Itaque cum ante praelium ad Arbella Parmenio furto, non praelio Opus esse e
vetet; intempesta nocte opprimi posse hostes, discordes moribus, linguis ad haec somno .improviso periculo territos , quando in
nocturna trepidatione coituro Z at interdui primum terribile occursura Scytharum Bactrianorumque tacies, hirta illi ora , --
tonsas comas esse, praeterea eximiam vastorum corpIrum magnitudinem, Militem vanis, inanibus magiς, quain iustis . formidinis caussis ni oveti, Omne sique fere Parmenioni assentirentur, Polyspe
con haud dubie neo consilio victoriam positam arbitrabatur, AF 1 lexander
96쪽
lexander,Latrunculorum,inquit,& furum ista solertia est, quam praecipitis mihi,quippe illorum Votum unicum est fallere Meae vero gloriae semper aut absentiam Darii,aut angustias locorum , aut furtuna noctis obstare non patiar,Malo me fortunae poeniteat,quam victoriae pudeat. Itaque ad praelium vos parate. Ad honestatem refertur,quod cum Camillo Consule Faliscos circumsedente, magister ludi plurimos, nobilissimos inde pueros, veluti ambulandi gratia educto in castra Romanorum perduXisses, quibus interceptis non erat dubium,quin Falisci,deposita belli gerendi pertinacia,
tradituri se Romano imperio erant,de ea Ie SenasVS ccsuit,ut pueri magistrum vinctum,virgis caedentes,in patria simi uerentur;qua j stitia animi eorum sunt capti,inquit Valerius,quorum moenia e
pugnari non poterant. Nam Falisci beneficio: magis, quam armis Victi,Romanis portas aperuerunt Florus,Eam,inquit, Camillus vir sanctus,&sapiens sciebat veram esse victoriam, quae salva fide, re integra dignitate pararetur.Jta etiam cum Timochares Ambrac ensis,Fabricio Consuli pollicitus esset se Pyrrhum veneno, per filium suum,qui potionibus ejus praeerat, necaturum Fabricius rem ad Senatum detulit, author fuit, ut missis Legatis, Pyrrhus moneretur,ut adversus hujus generis Insidias cautius se gereret , dimor urbem a filio Martis conditam, armis bella,non Venenis geri debere De quo etiam Seneca,Fabricius,inquit, Pyrrhi Regis aurum repulit, idem Medico Pyrrhi promittente, si Venenum daturum,monuit Regem,ut caveret insidias, di ejusdem animi filii, auro non Vinci, eneno non incere.Unde admirari sumus, inquit, ingentem nimirum virum, quod dissicillimum,in bello innocentem, qui aliquid crederet,etiain in hostem nefas. Ad hoc exemplum,cum Cattorum Princeps,Arminii Romanorum hostis saevissimi, perfidi mortem polliceretur,si patrandae neci Venenum mit-Ieretur, Tiberius Imperator, Senatus responderunt se non fra de, occulte,sed armatos, palam hostes suos ulciscuNec tamen omnia tribus duntaxat,in bello sunt prestanda,quet dam etiam honesta astutia, solertia perfici possunt. Ita Polybius ait,quae vi fiunt in bello aliquando minoris esse quam quae X Occasione, dolo geruntur.Et Valerius Maximus est pars,inquit,aliqua calliditatis egregia, ab omni reprehensione remota, cujus opera strδtagemata vocantur, qua di in p/ucorum certaminibus, cin
97쪽
Pars I. De Iure inter Gentes. s.
praeliis inter Exercitus adhibere licet. De paucorum certamine insidine est exemplum quod refert Florus, ubi Romani Albani pari
robore trequentiba Praelii S, utrique comminuerentur, Horatiis,
Curiatis sique tergeminis hinc atque uade fratribus utriusque populi fata commissa sunt. Anceps Mpulabra contentio, exituque ipso m rabilis. Tribus quippe illinc vulnerati S hinc duobus occisis qui supererat Horatius addito ad virtutem dolo, ut distraheret hostem, simulavit fugam, singulosque prout poterat, adortus, superavit. De praeliis intis Exercitus, in quibu non minus solertiae, quam virium adhibitum est exempla etiam commemorat Valerius, primum A nibalis cum Romanis, deinde Romanorum cum Asdrubale Arinibale. Annibal, inquit,priusquam ad dimicandum Cannensi praelio descenderet aciem populi Romani compluribus astutiae laqueis implicavit; Rnte omnia enim providit, ut solem, de pulverem qui ibi vento multus excitari solet adversum haberent: deinde partem c suarum suarum, inter ipsum presti tempus de industria fugere iussit quam cum a reliquo exercitu abruptam Legio Romana sequeretur trucidandam eam ab iis quo in insidiis collocarat, curavit: postremo quadringentos Equites subornavit qui simulata transiti: one petierun Consulem, quo jussi, more transiugarrim depositiς armis in ultimam pugnae partem secedere destri iis gladiis quos n.
ter Lorica; & tunicas abdideraut poplite pugnantium Romanorum ceciderunt .Haec, inquit,fuit Punica fortitudo dolis. insidii fallacia instructa, quae nunc circumventae vir ut is nostrae excusa tio est quoniam decepti magis quam victi fuimus. Deinde refert, cum alterum Italiae latu Annibal lacerat et, alterum invasisset Asedrubal ne duorum fratrum undiae topiae . intolerabili onere fessas simul te Rcimana urgerent, hinc Claudii Neroni vegetum consilium illinc Livii Saliuatoris i dyta prudentia effecit. Nero enim compresso a se in Lucanis Annibale . praeuentiam suam sequoniam ratio belli ita desiderabat nientitus hosti ad opem Collegae ferendam per longum iter mira celeritate tetendit Salinator apud Metaurum flumen in umbria proximo die dimicaturus summa cum dissimulatione Neronem casti is noctu recepit. Tribunos enim δTribunis Centurione ae Centurionibuς Equite ab Eqaitibu&, Pedite a peditibus excipi uilit ut sine ulla tumultuatione , solo vix unum eXercitum capiente, alterum inseruila Qu' evenit ut Asdrubal
98쪽
cum duobus Consulibus se praeliaturum nesciret, priusquam ab utrisque prosterneretur, Ita,inquis, illa solo errarum Orbe infamis Punica calliditas frustrata fuit, eum Romana prudentia Annibalem Neroni, Asdrubalem Salinatori decipiendum tradidit. a. Legatio militaris est,quae ad tractandum de Rebus ad bellum pertinentibus adhibetur. Qui hujusmodi Legationes ordinarie obibant,apud Graecos Caduceatores diei sunt, quod Caduceum, sive baculum Mercurialem,anguium cristatorum emgie circumdatum gestabant .apud Romanos Feciales appellati sunt , quorum praecipuus erat Paterpatratus,qui patrem di liberos habebat, qui pro insigni gerebant,verbenam herbam Iovi sacram , qua etiam domus lustrabantur. His apud Moderno F erat di successerunt,R gum solennes nuntii,qui iussigniuntur Veste pieta, vel versicolori, insigni is Principum a quibus mittuntur, segmentata. Huiusmodi nuntii ad expostulandum injurias,ad res ablatas repetendum, ad minas,aut bellum denuntiandum,ad securitatem Legatis aliis v niendi, redeundi impetrandam, adhibebantur. Extraordiriarii,&magis solennes legati sunt,qui ad tractandum de Induciis, saceearumque conditionibus destinantur. Hujusmodi Legatis eadem humanitatis benignitatis ossicia quae Legatis Civilibus , nequaquam exhibentur; Adventantibus Obviam mittuntur, qui denunti-Cnt,ne Psopius accedant,neque in urbem, aut in Castra admittuntur. Pristo instituto,apud Romanos, Legatis hostium, ad Bellonae aedem,extra urbe Senatus dari solitus est. Ita Ezechias Legatum: nacharibis,Hieri solyma exclusit Et Gothi, qui praesidio Urbinum tenebant,oratores Belisarii in urbem admittere renuerunt. Titus Quintius,Legatos Baeotorum,qui tunc hostes erant, in castra non admisit.Constantius etia Legatos Magnentii castris exclusit. Quam doque tamen, potentioribus missi majori comitate excipiuntur, ita Pyrrhus Legatis Romanis, ad redimendos captivos , castra sua petentibus,quo tutius venirent Lyconem Molossum obviam misit, quo honoratius exciperentur, Ipse cum ornatu Equitum eXtri
pineam iis occurrit,secundarum rerum successu, non adeo elatus,
ut ossicii respectum in eos deponeret, qui tum maxime armis ciuncto dissentirent. Et qui vires suas ostendere non verentur, Legatos quandoque in castra admittunt; sic Legati Scytharum viginti, per
ciura Aleaeandri equis vectilia tabernaculum admissi δε considere
99쪽
Pars. I. De Iure iis ter Genter. 7
iussi suntlic Constantinum legatum Romanum Pirores,& Tuli ius Menophilus Legatos Carporum in castris excepit . Consuleς Romani qui Uticae erant cum a Carthaginensibus Legatio advenisset, in sublimi Tribunali considentes ad antibus utrinque Ducibus,&Tribunis, agminibus legionum, fulgentibus aquilis fixisque ubiq; signis ut Lmati numerum copiarum ingentem agnoscerent, tuba siis lentio indicio, per praeconem Legatos accedere iusserunt. Illi pecordine armatorum transeuntes , ad Locum Tribunalis pervenerunt Ibi Legati iussi quid petentes venissent, exponere. His tamen non minus, quam L atis in pacre securitas debetur. ita Cicero. Legatus is esse debet, qui non tam Caduceo, quam nomine ratoris inter hostium tela incolumis verseri possit. Conventiones Militares,sive bellica sunt de quibus ulpianus Iurisconsultus quoties Duces belli, quaedam inter se paciscuntur. Et Duces belli vel summi sunt utpote Imperatores quorum auspi ciis bellum geritur, ita Livius Nec ducem belli agnoscimus nisi cuius auspiciis bellum geritur vel Inferiores unde Caesar, aliae Imperatoris aliae Legati partes sunt , alter libere, ad summam rerum consulere alter ad praescriptum agere: Et hujusmodi Duces de iis quae ad Belli administrationem pertinent pacisci possunt , cum Princeps vel Dux summus in remotis agit. Eiisnodi pacta vel conventiones sunt, I de Commeatu. et de Induciis. 3 de Captivis permutandis redimendis. q. De Conditionibus iis, qui loca o fessa dedunt praestandis &similia. I. Commeatus est Licentia. d
rante bello personis fingulis vel certis, concessa tuto eundi, j deundi, quibus securitas praestanda,non solum intra ictritorium,sed etiani alibi a militibus concedentis. r. Induciae a Paulo definiuntur, Cum in breve, Miri praesen tempus convenit, ne invicem se la-cestant,Varro castrorum pacem belli serias vocat In quibus ab omnibu aetibus bellicis abstinendum ire redire, sine apparata ilico permittendum. Quemadmodum cum Roma a Tarquinio obsideretur Minter Porsennam.& Romanos factae essent induciae, ubi Ludi Circenses in urbe celebrarentur, Hostium Duces ingresis curuli certamine contendissse, victores coronatos fuisse, perhibetur. 3. Conventiones ineuntur de permutandis , rei mendi captivis. Nam quamvis Alexander Regie dixerit, Me non
mercadorem memini, se Regem, Captivos si placuerit,reddi dono dabimu
100쪽
dabimus honestius quam pretio remittemus. Pyrrhus se gratis redditurum captivo polliceretur,si Pax fieret , alias nullo modo, cum iniqua esset petitio ut iis captivos redderet , quibus hostes contra se uterentur.Aliis tamen honestum satis, Magis utile, visum,preti redimendos proponererita Annibal,cum milites quidam Romani, post pugnam Cannesem in manu venissent, P erium redemptionis singulis constituit, quit scilicet quingenos quadri- Sato nummos,pedis trecenos, servocentum. Decemque ex iiS, ut aurum in redemptionem impetrarent,Romam miliat, jurejurando
prius adactos, si non impetrarent, se ad hostem redituros. Quin rum cum unus,in senatu causam egisset, clamore flabili sublato, oranstrum ut sibi Liberos,fratres,cognatos redderent Patres Alii de publico, lii de privato, alii ex aerari pecunia mutua redimendos retulerunt Sed Titus Manlius Torquatus,quod cum Publio Sein Pronio Tuditano, aliis,qui ipsum Deliciter sequuti, in hostes e-Tumpere noluerunt,non magis eos redimendos censuit, quam illos Annibali dedendos qui per summam virtutem patriae se restituis sent Et Certe Romana Civitaε,uti refert Livius, in captivos jam inde antiquitus minime indulgens ac proinde Quintus Fabius MXimus,qui de redemptione captivorum, qui melius meriti erant, cum hostibus pepigisset,cum id paelium a Senatu improbaretur, fundum suum ducentis millibus vendidit data fidei satisfecit. q. Ut dominia uerritoria,ne vi ab aliis abripiantur,in potestatem aliorum pura deditione nonnunquam conceduntur, ita arces, O pida, loca praesidiis munita,ad evitandum expugnationis incommoda paetis prius conditionibus, hostibus deduntur si priuLquam periculum extremum immineat,ad Imperatoris fide confugiunt,meliores conditiones sortiuntur. Ita Caesar Advaticis denum tiavit,se eorum civitatem conservaturum, si priusquam aries murupercussisset,se dedissent. Alias ut cu bonis decedant,ut ιncolumes, ut cum armis,ut in locum certum deducantur , obsessi paciscuntur,quae si deditiosequuta fuerat omnimodo observandara itaque cum Marcus Fulvius accusaretur,quod contra conditiones dediti ni Ambraciam diripuisset, isque contenderet urbem non deditam
sed vi captam,quod aggere di vinei oppugnata fuerit, quod super
muros,sub erque terram per dies quindecem pugnatum erat ena' tus censui urbi qua propter conventas conditiones, Fulvio portas aperuisser,res suas omnes restituendas esse. q. a '