Iuris et iudicii fecialis, sive, iuris inter gentes, et quaestionum de eodem explicatio

121쪽

Parsa. De Iudicio inter Gentes. Sedit. a. 67

servanda est regula naturali aequitatiς ut id non lic eat si societatis intersit, temper enim, ut recte inquit ProculuS, non id quod privatim interest unius ex sociis servari solet, sed quod societati expedit. Interest autem societatis civilis non abire civem si contractum sit magnum ae alienum . nisi paratus sit Civis in praesens partem suam

exolvere. Item si fiducia multitudini bellum si susceptum, praesem tim si obsidio immineat. nisi paratuς sit Civi ille alium aequὸ idoneum substituere, qui rempublicam defentat. Extra hos asius credibile est ad liberam civium discessionem populos consentire.

I 3. Utrum Idem duarum Civitatum simul Civis esse possit 'CIcero in oratione pro Cornelio Balbo , Mira-inquit pra: clarae

atque divinitus, iam a Principio Romani nominis , a majoribus nostris ratio comparata est. Ne qui nostrum plusquam unius Civitati civi esse possit Disti militudo enim Civitatum , varietatem iuri habeat necesse est. Idem vero Cicero secundo deci gibus ait stibi in omnibus Municipibus duas esse patrias, unam a turae alteram Iuris Catonis exemplo qui Tusculi natus in Populi Romani societatem susceptu est. Quod Jureconsultorum sententiis confirmatur . ita Pauluς Senatoreς sic in urbe Domicilium habere videantur,tamen, ibi unde oriuntur domicilium habere intelliguntur Et Imperaetor Antoninu Silvano. Cum te Biblium origine, incolam autem apud Berytios esse proponas, merito apud utrasque Civitates muneribus fungi compelleris. Quibus respondetur, Quod Cicero Municipibus duas patria esse concedat,& Leges duo Domicilia in diversis civitatibuς largiuntur, Id obtinuisse in Municipiis Romanae ditioni subditiς cum altera Patria vel Civitas alteram contineat. Vel cum sint ejusdem Principis , ut Biblon, ωBerithon fuerunt eiusdem Provinciae Phoeniciae scilicet. Et inductum ut qui in diversis locis facultate haberent, in iisdem ad subeunda munera tenerentur , non ita receptum , cum qui in exteram

Civitatem, extero Populo, aut Principi subditam 1 e tran&ferret, aut cum de privilegiis Civilibus ageretur, Quam distinctionem conjprobat Baldus Perusinus, qui ait, Perusinum , id est Per ut ii natum,

qui senis, ut Florentis haeditat non deserere Originem, quod in V

122쪽

dem Provincia sint Perusium, Senae & Florentia: Cum autem in e resam provinciam quis se transtulerit deseritur Regio,mutatur O-vitas, Riteri Provinciae,& Civitati persona dicatur.

Iq. Ity Vm qui in regno externo diu moratres est, o familiam comi βηix,patriae in qua natus est renuntiasse censendus sit 'lobanne Cenamio in Gallia defuncto do hannes Longovallius, jure Iia bellae asinem uxoris cognatae Tegatoriae, in testamento defuncti haereditatem adiit. Post aliquot anno projuse Palladolpi, Cenam ii fratris Iohannis contra Longovallium de haered, late Lis est instituta. Contra ius Pandolphi excepit LONOVallius,

quod etsi ortu quidem esset Lutetiae Venetiis tamen ulis triginta anno moratus,ibi domicilium constituera L,uxorem duXerat, liberos susceperat, proinde omni jure Subditi in regno Galliae exciderat, Quia ibi Municipes fiunt, ubi in Civitatem recepti, quod, ut inquit Tacitus,Alienigenis per connubia sociatis,regi in quam nerunt patria est; Propheta Ezechiel dixerit, Advenae qui acces serint ad vos tenuerint filios in medio vestrum, erunt vobis sicut indigenae Pro Pandolpho contendebatur, quod etsi diu Venetiis egerit,Originis,atque adeo Natura jura recinuerit, quod authore Cicerone, Nemo civitatem amittat nisi author sit, Imo, prout Imperator Diocletianus, Nemo sua quidem Voluntate Civitate originis se eximere possit Pandolphum Venetiis Commorantem, nunquam Civitate donatum fuisse, Et Cives fieri non posse, nisi in Civitatem allecti sunt,ut Romae agentes, nisi jus Romanae togae ac ceperint,De Consuetudine Galliae Peregrinum, quantumvis longo tempore, in regno vixerit, juris Civilis regni capacem non esse, nisi

gratia, Codicillis Principis indultum fuerit. His respondit Longovallius, Authorem aliquem stibi fieri amittendae Civitatis, ex se Ientia ejusdem Ciceronis,non solum eram qui deliquerit, sed riui propria civitate rejecta,alteri se dicaverit,quod Civis Romanus coram Nerone, ut est apud Tranquillum , Peregrinitatis arguebatur,

quod Civitatem sua sponte, absque delicto rejecuset Arborem

123쪽

nostram quae in fundo alieno radice egit, mutare dominium , nostram esse desinere, alieno isto cedere. Qiso Romae necessaria metit togae impetratio, in regno Galliae Li erat quae Naturalitatiς appellantur, propter locorum P stantiam , vel singularem rationem introductum, Apud alia natione nominatim allegere, aut Civitatis iura donare non esse in usis. Haec Malia argumenta pro sie,&adversario a Longovallio Advocato Parisiensi referuntiit, Praepos tu tamen Parisiensis pro Cenamio sententiam tulit, quam Curia Pallia menti ad quam Longovalliti appellavit, confirmavit Bac-quet tu; specialibus rationibu iudice moto tradit ne eorum sententia in hoc casu, pro iure generali habendas. Fortassis vero id respexerunt, Quod quamvis Incolatus, Momicilium in externo regno sufficiunt ad constituendum aliquem subditum Iurisdictioni

praestandi muneribus obnoxium , non tamen sit fati ad constituendum Civem . ut eorum Privilegiorum civilium si sarticepς quae in regno natῖς competunt nisi specialis allectio supervenerit. Quod

non solum Romae, in Gallia, sed inlibi observatum. Ita Cicero,

Iure nostro Civitatem mutare qui siquam potest modo asciscatur ab ea civitate cuius esse se Civitatis velit. uti sit Gaditani sciverint nominatim de aliquo cive Romano potestas est ei mutandae civitatis, Plutarchus refert, Solonem exilio pulsos qui sponte Athenas advenissent. Civitati ascripsisse, cujus allectionis instar est si qui ad Honores admittantur. Quod Romanis quibusdam contigisse ει statur Cicero qui inter Are pagitaS, certa tribui, certo numero, Pnari periculi amittendat Civitatis Romanae considebant. Peritior vero Pomponia Atticus qui in ea civitatelas moratu est ex ea veroratione honores oblatos susti pere noluit.

II. An qui in regno externo natin est, a paterna origine jus subditi

consequi debeat λMAria Mabilia Galli parentibus, in Anglia nata, pro parte

bonorum Adenetiae de Valle aviae, quae Parisiis mortua est. Johannem Vilanum filium, haeredem in ju vocabat. Vilanu Sexcepit, quod nata esset in Anglia regno externo, proinde cum es Iet 3 peregrina

124쪽

saeregrina,ad succedendum in Gallia,nullum jus haberet. Responsum pro Mabilia, sit in Anglia nata esses, e Gallia tamen, ubi pare tes nati,oriundam, quod etsi non propria Origine, tamen paterna jus succedendi in Gallia ei competeret, praesertim cum in Galliam venisset animo manendi constituendi Domici luim, quod Regii literis comprobatum erat Paternam Originem ei sufficere multis uris Clytiis authoritatibus confirmari , ita Ulpianus, qui e duobus Campanis natus est , Campanus est. Filius Civitatem,eX qua Paser ju naturalem Originem ducit, non Domicilium sequitur. Et pro accessu in Galliam idem Ulpianus apud hostes sulceptus filius, si postliminio redierit filii jura habet. Replicatum ex parte Viliani,Galliam non esse subjectum Iur Civili Romano,de Consuetudine, Lege Peregrinaria-vulgo d'aube in respici ortum,aut nativitatem non gentem , aut genus, unde Liberi nati in Gallia succedant parentibus peregrinis, ibi defunctis,quod non liceret, si originis parentum, non liberorum, ratio haberetur. Natos apud Hostes postliminium habere,quia Parentes capti apud hostes nullum jus acquirunt,quod Parentes abilia: in Anglia,ubi per viginti annos morati fuerunt, consequuti sunt. Sententia tam in prima, tuam in secunda iustantia,pro M.Mabilia lata. Quod parentibus Gallis oriunda,in Galliam animo ibi manendi venerat,a thoritate Decisionis Boerii, Burdegalensis, qua derelminatum, quod filius in Hispania conceptiis, natus a patres matre Gallis, qui in Hispaniam perpetua morae causa migrarant, reVersus in Galliam,ad Domicilium paternae Originis, animo ibi manendi, ad Retraetum,id est,ad redimendum possessiones a Patse venditas,secundum Consuerudinem Galliae admitteretur. Quia origo paterna juncta cum Domicilio a filio acquisito,potior propria originem xime in materia favorabili haberetur.

125쪽

Pars a. De Iudicio inter Gentes Sect. i. r

MAnenius ob pacem cum Numantinis minu legitime fa flama Romanis deditus est, IS, cum a Numantini receptus non

esset Romam rediit, Senatum introiit, unde Pub. Rutilius Tribunu plebis eum eluci iussit.quod Civem Romanum essem garet quem Paterpatratus dedidisset. Aliis visum est Manenium, cum ab hostibus receptu non sit. Civem mansisse. quod etiam Ciceroni probatur, Deditum ei dici non posse, qui acceptus non sit, nam neque donationem, neque deditionem sine acceptione intelligi. Alii siecundum Tribunum plebis opinabantur, quod Civis esse desinit quem Civitas repudiavit licet ab hostibus non sit acceptus, non secus quam is cui aqua Migni interdictum est vel qui in inse-lam deportatus est. Cui sententiae Modestinus Iureconsultus id tu accedere qui resipondit Hostibus deditum in reversum , nisi es.set a suis receptns Civem non esse, quod videtur verius, quia resert Pomponius de Mancino legem latam esse ut Civis Romanus esset, qua superstua si alia civis mansisset.

17 Utrum Profugus qui in alterius Frincipis. ωι'ium transiis Patria Legibiu teneatur ZIohannes Storius Anglus profugus, in navem, quae libro Haeret, coς in Belgium intulisse dicebatur illectus in Angliam abductus est ubi Maiestatis postulatus,quod Angliam invadendi rationes monstrasset Legibus se submittere recusavit, quod Anglia deserta, in obsequium Regis Hispani se tradidisset, verum ex sententia Iurisconsultorum damnatus , proditorum supplicio affectus est. quandoquidem Nemo patriam in qua natus est exuere, nec solum natale aut Principem pro arbitrio ejurare possit secus fortassis statuendum si Stocius ab Angli in exilium pulsus fuisset, cum exul si alterius potestati se subjiciat, ab eoque acceptus sit prioris imperio

non teneatur. Uidaea indenann is l. eoAn. lib. r. capy. num. y. Grstrium t. e. nu, et s.

126쪽

τ, Parsa De Iudicio inter Gentes Seet. 3.

De quaestionibus Dominii inter eorquibus Pax es.

'aestiones de Tomini inter eos, Ribuscκm Pax est sunt, veluti de occupatione, Priescriptione Uurem glatrob. bili, transsirtione, cst Successione.

I. Utrum Immissione Iaculi rei possis acquiri possi λANdrii, Chalcidenses, novarum sedium quaerendarum causa,

in Thraciam profecti, cum ii renuntiasum esset, Barbaros, Acanthum deseruissmmiserunt speculatores, a quibus fuga solitudine intelle 'a,carpere cursu contendere, iter Populus urbem pro derelicta habitam , prior occupando acquireret Chalcidensis, cum vinceret pernicitate,Andriu Vibravit bastam, quam portae urbis infixit, ille exclamavit se jaculo,Chalcidensis contra se corpore praevertisse. Hinc itaque orta dissentione , albi fros cepere Parios Samios, Erythraeos. Dicebant Andri rei derelictae possessionem, non necesse esse corpore apprehendere,soli oculis, affectuque solo

posse apprehendi,atque hic amplius telum immissium, itaque juste possedisse,si enim surculo defringendo, jactu lapilli,festucae traditione possessio acquiratur,cur non hasta projecta: Chalcidensis contra contenderunt,aliud essse,possessionen ab alio traditam, hoc ,aut illo modo nancisci,aliud rem sine traditione occupare , quamdiu enim ab alio non tenetur,fieri posse occupantis, quemadmodum, si quis seram vulneravit,non prius ejus Dominus habetur quam eam naturaliter ceperit,multa enim δέ cidere pollunt,ne capiat, ira attacta porta,potuisse accidere, ne qui jacua isses, urbe potiretur. Pro Andriis tamen pronuntiatum a majori parte, nam pro iis censuerunt Samii. Erythraei, pro Chalcidensibus duntaxat Parii uti refert Plutarchus.

127쪽

Pars a. De Ludicio inter Gentes est. 3. Ip

2. Utrum Mare occupari post λVI. pia nuς Iure consulitis Mare omnibu patere dicit,4 Celsius,

Mari usum omnibus Communem esse Paulu tamen affirmat si maris ius proprium ad aliquem pertineat, ubi possideti a stionem ei competere ut imperium in mari occupetur, ius gentium non obstareis confesso est inclai Grotiuς, ita Dion Caesesius dixit Mare omne quod Romani est imperii, in indu iis annalibus belli Peloponesilaci permittitur MegarensibuS, nauigare mari, quod ad ipsorum sociorumque terram per sinet, imo plus Oncedit ubi idem Princeps regione utrinque mari adiacentes obtinet quod contigit in Delo Britannico cum Rex Angliae esset Dux Aqui Panior, Domini u complurium locorum juxta mare. Mori sistus vero aifirmat Rege Anglia etiam sit Gasconiae Aquitania Duces, Domini erant eo tamen Regem Galliae in iis partibus f periorem agnovisse, unde qua nivis Mati Aquitanici in quormanici usum emolumentum pene eo fuerit esurisdictioin principale dominium penes G1lliae rege mansiit Iohanne vero Titiuς, lib. s cundo de rebuς Gallici ς ingenue fatetur Galliae Reges nullum imperium in Mari habuisse .ci in regnum patetitionibus imminutum, Rege; in ditiones angustiore contracti essent. Eo quod pote tes vasalli uda summa cum imperio, sit fidem exceperis, Obtin bant. Rex enim Angliae inquit tenebat Ducatus Normanniae, δε-quitaniae. Britanniae sua Dux erat,in Flandriae Tholo far, Piovinciae

3. Utrum ad littusesecta Principibus vfl territorii ciminis, occupar liceat 'IMperator Constantinuς Augustus, ita statuit. Si quando nausi Vglo navi expulsa suerit ad littus , vel sit quando al; quam serram attigerit ad Doni inci pertineat, istus meus sese non interpCnat, sit id enim jus habet fiscus in alienae calamitate ut de re tam uictu0 a

128쪽

Sarsa De Iudicio inter Gentes Seel. 3.

luctuosa sectetur compendium Gure tamen posteriori, vel potius prava Consuetudine obtinuit,ut qui territoria mari adjacentia possident, bona naufragorum cum subditosum,tum exterorum, ad littus appulsis,diripiant. Ita cum Legatus Caesaris , coram Henrico secundo Francorum rege questus esset, duas naves ad littus ejectas ab Iordano Ursino captas esse , easque restitui postularet, Annas Momoratius Magister Equitum ,respondit,Ea quae ad littus e)ecta fuissent,gentium omnium jure ad Principes qui Littoribus imperarent pestinere. Renatus Choppinus refert, in Sicilia, Littoribus italicis, in Anglia naufragiorum compendia, inter regalia numerari. Sed tritonum Duc idem jus competere , Cum enim Armorici Principes,scopuloso importuos littore , crebra naufragia fieri prospicerent,edicto statuerunt,ne temere freto se committere cuiquam liberum esset,unde Boevicula navigaturi maris littorum peritis prius consultis 1 Ducibus dabantur, quem Commeatum si qui contemnerent, naufragio facto eorum,navi uni quod supererat, merces publico committebantur. Quod in subditorum praejudicium, a Principe, non sine ratione induci potuit, nec tamen ad exterorum bona jus aliquod tribuere.

' An urbs de novo condita cedat Regioni ludati, Syrii coram Nerone,de urbe Caesarea contendebant, Dicebant Judaei,condiram esse ab Herode eoque Herodem Judaeos deduxisse, itaque esse Iudaicam Syrii contra in regione Syria es se conditam, Herodem magis protulisse accrevisse, quam condidisse. Cum enim antea Turris Stratonis,appellaretur in Syriis incoleretur,Herodem Caesaream nominasse, mutass. Veterem appellationem,non vetere Colonos 'ec credibile, quod eo animo aedificarat,ut Iudaeis ascriberet, quod in Caesarea templa, in templis imagines posuisset,quae apud Iudaeos non permittuntur. Ruibus rationibus commotus Caesar eam ad Syrios pertinere pr0nuntiavit.

129쪽

s De Dominio ct turdi ex conjecturis statuere liceat' Cum inter Athenienses Megarensie ς de insula Salamine summa esset contentio, Critolaide, Amomphoreto, Cleomene, Lacedaemonii sumptis arbitris pro fit heniensibus Solone, pro Mega sensibus Herea causam dicentibus , Insulam Atheniensitum esse pronunciatum est. nod qui insulam habitabant in sepeliendismor uis, ritum Atheniensitum non Megarensitum sequerentur, cum haberent sepulchra ad orientem posita corpora ad Orientem Solem conversia insculptaque familiarum nomina, quorum adhuc moribus utebantur. Non disssimile fuit de Mona sive de Maenniadi sui iudicium de qua uti tradit Giraldus Cambrensis, cum medio libramine,inter Boreales Hiberniae G Britanniae partes porrecta es set, ut ii terrarum applicari de jure debuerit ab antiqui non meliocriter ambigebatur Demum in hunc modum Lis quievit, Quippe cum Hibernia venenosia animalia nota ferat, compertum est , λnc Insulam vermes venenosos, periculi causae advectos, admisisse , itaq; Britannis applicandam communis censura dictitavit.

6 An ex titulo antiquo nova posessio sit decernenda

Cum interAthenienses.& Mitylenaeo de Sigaeo oppilo, quod in

Iliensi agro erat esset contentio, tandem in Periandrum arbitrum convenere Mitylenaei antiquum Dominium repetebanr, quia constabat Atheniens ς oppidum Pistrato Duce a Mitylenaeis armiς eripui the Atheniense contra asserebant sibi in caeteri SGraecis qui DuceAgiemnone Menelao de raptu Helenae operam navassent non minuς quam Mitylenaeis in agrum Iliensem ius competiisse. Itaque Periaudro placuit ut uti quisque quid obtineret, ita possideret. vid Erositum Deer te libuit. 18.es . t. Uodem ibiΙ cs 1 Dissertorimem Ducit evertie sir ad Regem Galliae apud burnum ib. y Iε,

130쪽

6 Pars. a. De Iudicio inter Gentes Seel. 3.

An de Dominio inter alios Arbitri prosuo Jure pronuntiare possent'ARicini atque Ardeates de agro juris ambigui populum Romanum Judicem cepere Concilio populi a Magistratibus dato magna contentione a mam est jamque editis testibus , cum Tribus vocari, populum inire suffragia oporteret, Publius Scaptius consurgit, contra authoritatem Consulum,Tribunis faventibus, ita fatur, Annum se tertium ictogesimum agere, cin eo agro,de quo agitur militasse,non juvenem sed vicesima jam stipendia merentem cum ad Coriolossit bellatum,memoriae sua infixum agrum de quo ambigitur,Coriolonorum fuisse, captisque Coriolis , jure belli publicum populi Romani factum, mirari se quonam more Ar deates, Aricinique , cujus agri jus nunquam usurpaVerint , co luna re Coriolana eum se, populo Romano , quem pro Domino iudicem fecerunt,intercepturos sperent; Consules cum Scaptium non silentio modo,sed cum assensu audiri animadvertissent, Deos hominesque testantes flagitium ingens fieri, Patres primores accersunt,cum his Tribunos circumeunt ne pessimum facinus pejor e emplo admittantJudices in suam rem litem vertendo, cum praesertim nequaquam agrum intercipiendo tantum acquirasur,quantum amittatur,alienando injuria sociorum animos. Nam famae, quidem ac fidei,damna maiora esse , quam aestimari possint, Haec alia

Consule vociferantur,sed plus Cupiditas in author Cupiditatis Scaptius valuit,vocatae Tribus judicaverunt,Agrum populi Romani esse nec abnuitur ita fuisse,si ad alios Iudices itum foret, Nunc haud sane inquit Livius quicquam bona causa elevatur dedecus judicii,idque non Aricinis,atque Ardeatibus,quam Patribu Romanis faedius,atque acerbius Visum Acerbius sardius quod Philip pus Rex Macedoniae egit;qui cum fratres duo Thraciae reges de terminis ambigentes disceptationum suarum judicem ipsum elegistem Philippus ad judicium velut ad bellum inopinantibus fratribus, instructo exercitu venit, utrumque regno de quo contendebasuF, spoliavit,omnes,inquit Curtius,Principes sani docent,Concordiam maximum , ad conservanda imperia atque principatus stabilien