장음표시 사용
101쪽
PROOYMN ASMATA. Pecuniis opus es, O c. Loclis ex I. Demosth.
Olynthiaca Quem in proverbium, Pecuniae obediunt omnia, sic vertit Erasin breviter. Opus et pecuniis, neque citra has quicquam Pecuniati orum , quae facienda sunt, confici potest. Qilippe mortalibus nihil est carius pecunia Haec una inter mortales phirimum valet. Unde l. Epist. Horatius:
Si ilicet uxorem cum dote, enuque γ' a cos, Et nus, ctfrmam reginapecuma donat. At be=ie nummatum decorat Suadent , e-
pellerophon apud Euripidem inquit pec
Diarum sum contemplatus Sine me vocari pesimum, ut dives vocer. Nemo an s ms an dives omnes quaerimus. Von quare inde quid habeet , tanυ λ
nique tanti Τυρορ , quantum habuit it. md habere nobis turpest, quaeris ρ nihil. i/ qvibi , b c. Fuerunt enim,qui dixeruiar, Impossibile pecuniis indis eluem bene principari, studioque vacares . Atque ubi non honoratur mus, ibi non est possibile, firmum optimorum esse in Repubi statum. Cu- ius rei meminit Arist. a. Polit. cap. 9. Optimum
Ei οι- ο αρος , α ξ reth -πης umtus est, Homer. 2. Iliad. ubi Hectoi. auguria reliqua negligens loquitur Erasinora anterprete ad hunc modum tigeris avibus tu me rere ubes runc, ara m nuta mihi cura aut re e Jur,
d dextram Eo veniant mihi Sol ad om
102쪽
Verum rivis arbitris parere necessum est Altitonant, hic imperium tenet unus in
tquot mortales, quotquot sunt mire c
Vna avis optima, Pro patriam nare tuenda. Et es abitis Maxinnis cum atagur esset, dicia
re ausus est optin iuriis ea geri, ii
Cicero in Catone majore. Caeteriim olim apud Gentes auguria auspicia summas studiis observabantur,ac mat Jor illis adhibita fides est propter miraculum Actii Navia. Quo tantus honor accessit, uti illi belli domique postea , nisi auspicato gereretur, ut ait Livius lib. r. Hinc damnatue L. Junius, qud auspiciis neglectis, i sic tempestate amisit Et P. laudius u , cua aspicia more majorum petenti pullariuri non exire pullos cavea nuncias et, eos in mare Jus erit ab ici, dicens : Quia esse nolunt, bubant. Valerius, lib. I. cap. .. Sunt autem sententiae sinplices, quae simpliciter sine rationis subjectione proferuntur. Vt Liber est is aestimandus, qui nulli tu itudini servit. Item, Egens aeque is est, qui non sati ita-bet, cui nihil satis potest esse. Item, Optima vivendi ratio est eligenda eam jucundam consuetudo reddet. Quae sententiae non sunt improbandae, propterea quod habet brevis expositio, rationis nullius in ut e magnam delectationem. Sed illud quoque
103쪽
que probandum it genus sententiae , quod confii matur sub ectione rationis hoc modo: Omnes bene vivendi rationes in virtute sunt 'llocandae , propterea quod sola virtus in sua potestate est, omnia praeter eam subjecta sunt fortuna dominationi. Vide Ciceronem . . ad Herenni inn, Quintil. . cap. F. Composita, O c. Sunt sententiae , quae dupli Fortu, is ces efferuntur.hoc modo Sine ratione. Errant, qui in prosperis rebus omnes impetus orti ita se putant fugisses Sapienter cogitant, qui temporibus secundis casus adversos reformidant. Cum ratione, hoc pacto Qui adolescentium peccatis ignosci putant oportere, falluntur, propterea quod aetas illa non est impedi mento bonis studiis Athi sapienter faciunt, qui adolesci te maxime castigant, ut quibus
virtutibus, i 'em vitam tueri possint, eas in rate maturi ima veliti comparare. Multos natum,c c. lysic Iliad. 2. Io-
Multos imperitare malum est. Rex unicus esto Caesar Caligula , cum audiret forte Reges qui Scii causa in urbem advenerant, collicertantcs apud se super coenam de nobilitatet eneras eXclamavit Et ζαζίρ βα λL: ut ait Sueton. Unus dominus sit, unus Rex. Est autem triple Deipubl status.
Δη χκγ ια, id est, principatus populi, in ναρ χα, id est, unius principatus, αἰ id est , status Reipublicae a paucis admirantiatae. Atque nihil est cJus licentia multitudinis , qua nulli paretur, sed pro sua quisque libidi
104쪽
Probabitu, sec. Priscianus Vei uim uel apis pellat. Ut Si quis cum malis conversatui libenter Nunquam de hoc bene interiogavi Viro sciens,quoniam talis est, quales illi, cunquibus conversatur. males amicos, c. Unde Psalm. 7. Cun. sancto sanctus eris, tum viro innocente in nocens eris. Et cum electo electus eris, in perverso perverteris Celebratur lic se trius a Graecis : Κακοῖς ἱμλων, ob ζακίης κακος id est, Malus ipse fies, si malis convixeris Corrumpunt enim mores bonos coli quia prava. Et si juxta claudum habites, sub iclaudicare disces Vide Erasmi proverbia lPlutarchus in commentario de ratione digno ascendi verum amicum ab adulatore, scribit, tantam habere vim assiduam consuetudinem, ut imprudentes etiam imitemur vitia eorum, quibuscum vivimus. Sic Phut, ni sana iliares ejus gibbum imitabantur Expers malomm Aphth. Κλυπτον βίον habere, vitam , inquit, sine tristitia nulli licet invenire. Recte Hesiodus Ipsa dies quandoque parens , quandoque noverca est . Proinde Plinius se dubitare dicit,
utrum natura saepius novercastu quae tot Venena, tot item remeat progi
gnat. Vide Chiliades Erasini. Nemo est, qui semper in tranquillitatis portu naviget. litusquisque est hominum, quos non tenaliud atque aliud tanquam in Panegyri lorum infortunium Z Ut sapienter Solon
105쪽
PRO GYMNAsMATA. 'sprotulerit Si in unum locum cuncti mala sua contu itent, futurum, ut propria deportare tum, quam X Omni miseriarim acervo Ultionem non suam ferre mallent ut ait alerius, lib. . cap. 2. Superiata, c. Priscianus superlativa sen tentias vocat ut Fama malum, quo non a d velocius titam Mobilitate viget, ct c. firmitu nihil, sec. Uersus Homeri est in em Erasmus in proverbio , Immo bones, ita transtulit Nihil homine enutrit tellus in-Homo
Debilius ni terrascit mortalibus ipsis. Glaucus Iliad. . ver loquitur in hanc sententiam Tale genus est hominum , quales liorum, c.
I di gniri, sec. Nomen est poetae neci, cujus ut Tertullianus ait saepe memenit in legibus Plato. Et Erasmus in pro-
Verbi se nna ι. carmen hoc eius itat . .
idem proverbiali figura dixit Q vitam in miseria, C c. Hoc argumentum ingenii exercendi causa tractari ole non ut paupertati quae juxta pro-
y rbium sapientiam sortita est suspendio stror deligenda aut desiliendum i quinque
opta a vel rupibus in undam Venus est quod . Chrysost in Epist ad Hebraeos scriptum reliquit Paupertas est manu ductra x in via, quae ducit ad coelum. Sed hoc malum
106쪽
s Apri THONII influxit humanis mentibus, ut honori sit pi cunia,&nemo, nisi dives, honore digni habeatur ut ait S. Ambrosius 2. Hic. c. 2I. I qui exerceri ad virtutem , crc. Etenii ra
Haut scite oner Smit , quorum virtutibi, ob at Res angusti domi. Et Satyr 7 - α De enim camare sub antro Pieris, rsumve potes contingere anam,sto scri , atque ara Diops, quo nocile dieque
Quippe ut Aristot r. Ethic inquit fieri se
potest, aut non facile fit, ut is agat res pr. claras, cui facultates desunt . Multa namquper amicos , per divitias, per civilem poten tiam , tanquam per instrumenta aguntur. Eindecimo cribit, sapientem ultum reb trahis indigere, quae nece si ria sunt ad Vitam. Idem it Laertius Diogenes scribit, libro de Vita Philosophorum quinto dixit Virtutem et beatam vitam sibi maxime sussicere quippe corporis bonis, Xtcrioribusque indigere. Improbis masciet,&c. Unde Horat in Odis, Jib. . Oda 2 . Magnum pauperies oppi οἱ rium,jubet eu vi, o facere e pati,
Virtutuque viam deserit arduae. Mantuanu in Bucolicis Pauperies inimica bonis es moribus omne Labitur in vitium e culpae, scelerumque mi
Pecunia corrumpetur, re Sed haec sunt exercitii gratia dicta, cum e contrario divitiae ma- orum sint irritamenta, stimulos majores subdanta
107쪽
PR GYMNASMATA. am , atqtie fenestram aperiant criminibus estiterit, honesta paupertate laborare i injustis divitiis assi uere . mili Me
Id est Honestius est, pauperem este, quam injuste diviten
Duo sunt ut inquit in OVis Rheto cis Cicero, quae positant ad turpe compendium i movere Linopia, lavaritia. Unde fit, ut rati, atque causidici, pecuniis saepe cor i causam deteriorem foveant, ac tueatl- Ergo lex erat apud Corinthios , ne legae fungentes acciperent munera. Et legenetia cautum : Ne quis legatis e Xterarum nationum pecuniam Ypensam ferret ut ait Pomponius Laetus . Inter caetera fuit objectum T schini, quod munera legatus acceperit ut ait Quintilianus lib. . cap. q. Et mosthenes ipse, accepta pecunia, contra ilesios loqui noluit, anginam se pati dicens. de Geli lib. i. cap.9. Erasis inproVel is. Porri, nihil est tam sanctum , quod notiiolari nihil tam munitum , quod non e Xpuri pecunia possit . Unde Philippus Maceum Rex, an pra sidium tam esset dii cile cessu , rogarit, ut asinus auro onustus acce-cnoirpo siet Non tamen i juris, sec. In Repub divies plus honoris .auctoritatis habent, uam pauperes dat enim census honores; per ubique jacet ut lippe , quemadmo-
timiditatem atque contemtum pau-rtas adfert sic opulentia π preo, hocst, loquendi confidentiam adducit orna
108쪽
ait Hos alius foriuna ebriima, hoc putat divitiis deberi, ut quicquid dixerint, di tinus quasi Apollinis oraculum omnes spiciant, approbent ut ait Erasim in pir
verbio, raraeus, ta c. Homer Odys . r. loquit
in hanc sententiam : Prodiit pauper publici qui per urbem Ithacam mendicabat erat insigne, vacuum continuo ventrem cit potuque explere, vis alia ei nulla, seu virtua Aspectu fuit procerus, cui nomen Arnaeo ipsa genes mater indidit. Juniores verbi dii rum vocabant; quoniam , si quis venuncium ferebat, more Iridis . Ad id ciens Ovid. In Ibin inquit: alis erat nec fortuna binominis Iri. Paupertatissensit mala, O c. lysi. mendicus visus multa patiebatur, contumeliis adiectus a Melanthio , qui calce quoque eui percussit , Antinous scabello petiit, Odysi Et cum proci cibis, vinoque essent obruti, ii Ulyctem debacchati sunt. Etenim Miner ut lysiis animum adhuc magis injuriis exerceret, procos ab injuria non permisit abstine re. Unde Ctesippus, pedem bubulum eca nistro corripiens, ecit in Ulyctem ut habe tui
Odysi. 2 O. Paupertatem nobilitate , sec. Exstat&Me nandri senarius: id est , Paupertas autem inhonoratum ci bilem facit. Vel clarum reddit paupertas glorium, id est, claro ioco natos , Obscuros atque contemtos facit.Illustre genus sine divi
109쪽
Laudabis igitur eum oui dixit, breviter. Deinde, simplici expositione explicabis sententiam ut Non decet virum , in summa potestate multis praefidentem , ab occasu solis usque ad ortum oppi rarai onano, aut Veterno torpescere. Pubet enim praeses semper vigilare, de sub M am
citorum suscipere curam quam somnus au-υ. reri, cistacti reddit immemorem.
Contrarium est enim ex in privatus; em vigilia Sicut er o molestum non tram. η pry di homo per totam dormiat no- ciem sic intolerabit si Rex non vigilet, consulatque sibi parentium saluti. emadmodum navium gubernatores, si
caeteri dormiant, soli pro communi vigilant pa- sa te sic oportet Imperat ire raro suis me .
Hector noctu vigilans. Reip. providens, e i speculatorem ad naves Graecorum mittebat Dolonem. Scipionis vigilantia Syphacis dor 'ina antis castra e 1 Pugnavit. Livius , lib. Io.
S llustius quoque comprobat , dia
em Multi mortales, dediti ventri , atque inno, docti incultique vitam sicuti pere granantes transigunt. Haec habet exhortationem plerumque ut Ccxc porici cinoa, necessi rias res suscipientes sum-
110쪽
ua levi stadiis ostri. ID opum. ae sapienter dicita mores expoliunt, genia formant, laudem suam merentur qllcarmen illius, qui longe melius esse confirmo bat, fluctibus obrui, quam honesta paupeitate rejecta, divitiis congerendis jugiteri,
. N Quae, sibi quid velint, consideremus Vitan P st He pauperis cum honestate conjunctam long praestantiorem innuit sies, quam quae perpotu contrahendarum opum libidine dive tur: imo longe consititius, in mare praecipite dari, quam perversis plena coacervandarui studiis distorqueri. Longe enim melius est, parum cum timore Domini, quam thesauri magni de insatiabiles . Et quid in se mali habet paupertquid non potius boni l Haec a Deopi ac La 1 manu luetrix quaedam est in via, qua ducit ad lac aelum unctio athletica, exercitatio quaedaini magna admirabilis, portus tranquillus. Et aathi opulentius eo, qui paupertatem sponte diligit, Malacritate suscipit ut ait Ioli Chrysost Serm. 18. super Epist ad Hebr. Divitiis igitur paupertas anteponenda, quae securit 'tis asylum est, vitior in expultrix Sc ingenii repertrix ut Graeci recte dixerint, πενία τὼ h id est, Pariperta sapientiam ad
