Progymnasmata Aphthonius partim à Rod. Agricola, partim à Joh. Maria Catanaeo Latinitate donata. Cum scholiis R. Lorichii

71쪽

P o G MN As A. Ihabitandi, dederit. Deinde perpendit intei nam mortis utilitatem, quae dicitur ultima

linea rerum,malorum requies, aeternae vitae

mul ac salutis origo. Sapienter Rex Eccle alte inquit Laudavi magis mortuos , quam viventes, feliciorem utroque judicavi, qui non natus est, nec vidit mala quae sub sole fiunt. In hoc ipsum qui defixos oculos habet, crior audet dicere: cum o tilia dies, qua nil nisi corpom humius habet, incerti patium mihismat vir Parte tamen meliore mei uper alta perennu. ira e r.

Quid enim habet vita commodi, qui non potius laboris O praeclarum diem , cum ad G id minorum concilium Cetumque profi-iiscar cum ex hac tui bais colluvione discedam Pro Dii immortales , quam optabiliter iter illud ineundum i quo confecto, nulla reliqua cura, nulla sollicitudo futura. Cicero in Catone majore, ci. Tusc.

quaest. Quemadmodum illorum vicem non dolemus, sed laeti gratulamur, qui reduces egi a- villimis praeliorum crudelium periculis, in patriam ad carictimos amicos cum trium-

revertuntur ita bono ure debemus ne

le aneliorem fortunam videre videamur in illorum discessit gaudere, qui ex hac lacrymarum valle atque ita , quae super terram e in elua ut S. Hiobait militia est, demignavit an coelestem patriam, ubi vera charitas , P aeterna regnat. Quae jam omnia dicta, non solum sancti bem iacie , ted etiam Ethnicorum Philosophi, ni lol PR. uites, confrinarunt, mortem

72쪽

non mOcio tendam non si e , sed voluptati etiam loco ducendam , aut fortiter contemnendam. Exemplo sunt tot hominum pio rum millia, qui per vincula, verbera, flamma atque per atroces diversorum generum cruciatus interempti, cum gaudio conces erunt ac

CDM lorum regna. Sed iis omissis, quid de So crate loquar cui mera fuit hilaritas in morate. Qui post sum tam cicutam , cum frigerent membra Debemus, inquit,gallum sculapi cpersolvere jocans perinde quasi sumta potione medica convaluisset Ouid de Cyrenaro

Theodo illo Theodoro Philosopho cui cum Lysi- machus Rex crudelia minaretur Istis, tu i inquit , ista horribilia minitare purpulit l, tuis Theodori quidem nihil interest, humine, an sublime putrescat. Quo dicto genus

omne mortis contemsit, post hanc vitam longe meliorem exspectando. l. vete Divinae iterae, non moeroris plenam , sed rum te potiti pretiosam si e mortem sanctorum in si Omo conspectu Domini, praedicant. Et eos, qui docti fuerint, post hanc miserabilem vitam

futuros ut coeli firmament in id licet

Traces non cognoscerent Thraceε tam et e X cquias

'funera cum hilaritate celebrabant. Qui sine ullis doctorum praeceptis humanae conditic ius ut Valerius inquit habitum praeviderunt,

nempe mortem homini optimam ut mnium malorum finem optandam es e vitam autem deflendam , tot aerumnis refertam lConsiderarunt, nihil in terris homine misera bilius est quem natura tantum nudum, in

nuda humo natali die abjicit ad vagitus statim' ploratum, blumque tot animalium ad zacrimaa d has protinus vitae principio. Ab

73쪽

hoc lucis rudimento, quod ne feras qui lena inte genitas vincula excipiunt, i-'mnium membrorum nexu, atque infeliciternatus, jacet manibus pedibusque devin iissens in inia caeteris imperaturum, Ma suppliciis vitam auspicatur, unam tantum ob culpam, quia natum est ut ait Plinius. Recte igitur Eobantis Marpurgi jam mori turus Ennii versiculos proferendos censuit, ut nullius boni viri mortem, ita suam nonecte deplorandam : quae tota malis eripiat, ac miserrima servitutis captivitate bonos acte- rens, in vitam aeternam perducat.

ALIVD CHREIAE VERBALIS

emplum argumentum tale se L lesias cap. Io. dixit Pecuma

sapientia penetralibus depromta multa dixit positis uia ad rerum omnium optimarum cognitionem periinentii maxime veritatis cujus est tan- vi , ut contra hominum ingenia, fictasque omnium insidias , facile se ipsam possit defendere.

Opibus, inquit, universas m. t. 'u' dicto quid verius esse possit, non video

Eleiam pecuniam, quae genui formam do- oterit, reginam facimus omnes. Huic, illus Omnes tui palmam tribuimus omnes; huic omnia X pensa,huic omnia feruntur accepta in ratione mortalium sola utramque paginam fac I. .

Nec immerito. Nam quicquid examium,

74쪽

c APNT NON II quicquid splendidum, quicquid venustura quicquid denique gloriosum hominibus con tingit, id a solius pecuniae beneficio proficissetitur Huic libenter omnes obtemperamus a victi lucro nec injuria, cum quicquid erui vel bonarum vel malarum geratur inter mota tales, id pecuniarum fiat gratia. Qua ration permotus apud Euripidem Bellerophon qui Sine me vocar Usmum, ut sive vocer.

Nem an bonu dives, omnes quaerimus.

Non quare unde quid habeas, tantu/

rogant.

mi e tantiqui que, quantum habuit, fui id habere nob turpesit, quaeri nihil.

Aut dives opto vivere, aut pauper mori. Bene moritur, quisquis moritur dum lacrum facit. Pecunia ingenigener humana bonum. Cui non volupta matru aut blandae potest Fari seprolis, non sacer meritis parcns.

Tam dulce, siquid venerit, in vultumiear Merito P mores alitum, traue hominum

Respice pauperem inopis viri culinam vi debis omnia rigere. montemplaberis paucisti mos , eosdem pannosos sordidos, qualidos inibi delitescere ministros neminem ibi regnandi palmam obtinere , quam famemni agosam, cum canibus mures inedia con-luimentem Considerabis loca cuncta iri talen ria situ catilla carios a patellas scabrosas, cibaria rancida , supellactilia rubiginosa, parietes fuligine atque araneis oppletos, stragula pediculosa breviter omnia, quae procul intuenti poterunt horrorem incutere δε ab ac

cessu

75쪽

PR. GYMNAsMATA. 6scepti inauspicato deterrere. At ubi fueris ingressus aulam pecuniae, videbis omnia luculenta, omnia fervere opera, greges hominurritu numeros in ossicio sies, nec eos sordidos sed argento atque auro coruscos Admiraberis apparatuum magnificentiam , gemmis pavimenta, tapetibus pretiosis muros, sedilia cocco , t Pureis angulos omneis auleis, opidicio denique citreo lacunaria refulgentia. Praeterea coq:riuam , genere ferinarum atque lautitiarum omni renidentem , ubi suppetat abunde Iovis cerebrum , Attica bellaria, ire viter, Deorum ut proverbio dicitur cibus Etenim ubi regina pecunia regnat, ibi rerum Omnium uberrima copia redundat, inopia protinus expellitur, quemadmodum olim apud Graecos iam es quam virgis caedibus solebant, icere, dicentes, Eξω Si λιφν, σω πλοῦ ν υ γιριαν id , ora Famem intro divitias, atque sani

tatem.

Quemadmodii in in magnas, opulentasque A simi beatorum Principum aulas recipi certatim L homines adlaborant , ut dominorum gra- ad honores atque divitias evehi possint: sic quo potentior pecunia , tanto ferven

H tius adiectan omnes sub Jus imperio es e cubus beneficio non dissiculter opes honores maximos poterunt consequi

Porro, a

s ima fere vota se cunctis noti sma temptis,

ivitia ut crescant, ut opes , t maxima toto sera sit arcasor . ut Iuvenalis ait.

Quem autem puduerit in pecuniae castris be

militare, in quibus non modo privatorum emplo. innumerabilis, sed etiam magnorum Pril cipum

76쪽

monio vel

itet. Vnde Hesiodu,

Et Menander Ru perpendens Horatius , ex vulgi sententia dixit: Q i crura, cives, quaerenda pecu i primum est Virtus post nummos irae Diti summu a

clusione tulit, sententia, quae tam nationibus Onan more, quam nunc etiam omnibus pecunia Iervis in usu.

ALIVD CHR UERBA LIQ

exemplum , cu ius argument ι

υμ modi est. Plato mi op us dixit: Tum demum ea r

ium terrarum orbem futurum, cum aut sapiente teguaie, aut reges sapere coepiti erat. Platoni laude fumitur exordium hoc

morie

valerius Maximus prodidit memoriae, o micas Platonis dormientis in cunis parvuli labellis me inseruisse. Qua re audita prodigiorum laterpretes singularem eloquii suavi atem Ore qua emanaturam dixiste iudices

illia

77쪽

PRO GYMNAsMATA. Qillae nequaquana vanae, nec conjectores hi futiles extite iunt. N:im tantas non solum eloquentiae, sed etiam Philosophiae facultates D

secutus Plato fuit, ut ejus sermone Iovem, si

Graece loqui velit, usurum praedicarent: Platonem alii Philosophorum Homerem, alii Philosophoriun Deum appellarent. Scripsit autem omnium .elegantissime gravissime complura inter quae relucet, quod de Reip. felicitate protulit. Ingenii ac doctrina princeps , tum demum

fore beata Respub piliavit, aut docti aut psit m

sapientes homines eas regere coepis erat aut qui regerent, omne studium in doctrinari sapientii collocassent. Animadvertit, nulla fortunata regna fore, Ilibus stulti fuerint prae- dominati, non eruditiones, atque virtutibus praecellentes viri.

Etenim feliciter Omma succedent in Repta o blica, quam gubernant viri sapientes, imbuti praeceptis Philosophiae. Haec est vitae dux, virtutis indagatrix vitiorum expultri X, sine qua hominum vita nihil poterit esse. Illa peperit urbes illa dissipatos homines in societatem vita convocavit illa eos inter septa inib domiciliis, deinde conjugiis, tum literarum vocum communione unxit illa inventri legum illa morum disciplinae magistra ut ait Cic. Tuscul.

Quis igitur civitates non tortunatas praedicet, qua sapientum reguntur imperiis trario. Contra, quis non infelices arguat quas caeca stultorum temeritas administrat cum e doctrinis sapientum plurima commoda proveniant, stultorum autem ignorantia calamitate infinita Etenim stulti stulta Juxta proverbium

78쪽

A simi

ci Ex Fabii

ct Ap ΠΥIIONII verbium loquuntur ac faciunt. Sapientes atem sapienter omnia. Et viribus melior spientia, vir prildens,quam foliis Sapient. Quemadmodum naves, quae a Nauclereaecellentibus reguntur, subortis tempestatbus extra pericula sunt, ac fortunat vehu: tui : Sic ubi Respiit, a viciis eruditione ac sapientia praeditis administrantur, h .c. forent vel pacis vel belli temporibus Pornu quilibet nautarum vectorumque tranquillinari tibernare potest at ubi saeva subori tempestas est, ac turbato mari apitur navis, tum viro dc gubernatore opus et Hiquilibet in tranquilla Repub utcunque O . test negotiis praeesse sed in pertilibat rei unci

statu, summa cura prOVidelidum ac praecaven ldum est, quis ad gubernacula sedeat ut ai: a Livnis lab. secundi belli Punici. Respice duos animorum diversissimorum a Imperatores Fabium Maximum , C. Terentium Varronem : illum prudentem, hunc stolidum illum sapientia conspicuum, cunctando res amictas restitui si huius temeritatem perdidisse ad Cannas . Et Rempub inauspicata nobilitas Catilinaria conti di siet , si non prudentissimus Consul Cicero asseruisset in libertatem. Vnde Iuvenalis

Satyr 8. Eo patrem patria curer uie γλ libera dixit.

Redi e Phocylides Hoc est , Sapientia gubernat agros, naves atque civitates. ti' praeclaro dicto significat, omnia feliciter administrati, quae sapientiae praesidio reguntur. Dignis igitur laudibus evehenda Platonis est

79쪽

exculti.

ALIA CHREIARUM EX EM-

pla , ex Stephano Nigro. Π ir Esiodus inter Poetas eminentissimus, cu- usi ii dicendo h A: hoc est, suavitatem, i nulliis est, candidissimi auditores ,rium vehe- 'menter admiretur qui phirima quidem ad humanae vitae institutionem spectantia, divi- no quodam instinctu cecinisse videtur. Nam Magiorum cultum, sub fratris titulo, huma- num genus edocuit, quo pacto optime, ac modesti sun sit vivendum , oppido quam prudenter admonuit. sed c illud in primis non magis deorum monitu, quam longo etiam rerum usu ab eo prolatum contenderim. Quo nobis signifi-lcare haudquaquam dubitavit Deos scili-lcet virtutem proposui me sudore parandam. Ait enim 3uibus mehercule verbis omnium prudenuimus Poeta innuere voluit , socordiam

g i penitus ejiciendam,

ni bitque esse, a quo immortales Dii magis alia horreant, quina cum desidia pariter ac ne- igentia torpescimus. Quid enim ex ipsa de- di praeter ignorantiam consequi positimus poli si forte inani sapientiae opinione infata, robur ac Vire sal, eomparaverit, ingentium

80쪽

rem requirit, diligentiam desiderat, vigiland η s iam exigit. Somnus enim multus ut Philo 1 mi. Ophorum sapientissimus Plato refert ne

corporibus humanis, nec animis, nec rebur Vendis natura conducit. Nemo enim quamdiu dormit, defunctis differt. Hinc est quod Plinius ait Profecto vita vigilia est. Quod i a Graecorum sententia, qua jam vulgo in

omnium ore versatur, optime indicatum est: Unde illi id originem traxisse ure videri P test rcituite, quid es somno , geli si mortis

Cum Socrates apua comicum Aristophanem,Strepsiadem senem ad philosophiam exhortaretur, quae summam diligentiam, cu- iamque desiderat , hoc praecipuὰ senario usus est, Hoc est , Oculis abesto leniens animum si por Quod si dornaitando ac desidendo vii tutem consequi valeremus nunquam ipsa mares apud Deos , ac mortales, tanti fieret. Apollo, cui caeteri Di divinationem concestere, propterea a Chaerephonte interrogatus , Socratem omnium sapientis inum respondit, quod eum Virtute praeditum noverat utram Graeci ut Platoni placet idcirco ρετ runt: ut d omnium fuit maxime

Nam generis nobilitas pulchrum quidem si

scd a Moribus per successionem acceptum boni IT. Divitiae iii Laximo semper uete