장음표시 사용
351쪽
VEGETABILI UΜ, CAPUT I Orsoeotis item debite hic praeparatus statim abhinc in omnes usus Radis
Radicis feminalis ramos , adeoq; in digestionem quintam tran-cu Semina. sit. Ubi quam delicatus evadat, ex proportione inter paren-chyma dc Radicem seminalem colligere possumus: tantum enim
optime digesti saltim socci a toto Trunco in hanc dimittitur, quanto haec est recipiendo. Atq; cum praeterea haec, uti Parenchyma , propriis suis Seminalitatibus dotata sit: Sisocui pro complenda Radicuta, & hinc Radice recenili, ibi decenter praeparatur, tincturaqi sua potissima & impraegnatione ultinio ditatur. Succus huc usq; praeparatus in labos inde dimittitur 3 Quomodo atq; vel in plumam Vel in Rad otitam illico emanat. Et quo- Radiculaniam piama dependet a zadistila; Sucorum prius in hanc dispen-primρ fari oportet, quae congruenter quoq; semper observatur prius surculos emisisse, quam pluma, eosq, nonnunquam pollicis unius vel duorum longitudine. Jam quia, ut Succris Primo in Radiculam influat, requiritur 3 ideo in partium Fabae formatione haec necessario apta nata est. Observandum enim est , quod magni duo feminalis Radicis rami, quorum ramificationes quaevis in Loborum alterutro uniuntur, non committam tur inter se intra Truncum seminatim pluma, neq, ita, ut cum eo angulos rectos constituant, & aequalem αβ iacramqi respectum obtineant, sed per paroch maris Radictitae partem producti denique in hac uniantur in Truncum amplum, & cum ea angulos acutos forment , uti Videri potest Fig. a. Iam succus eousqi, quo in alterutro Lobo fertur Radix seminalis, delatus , & secundum ejus ductum motum usq; continuans, necessario immediate, in eam partem, in quam rami ipsi abeunt, emuit, hoc est, in Radiculam. succo , tincturas singulas partium dictarum afferente nunc nutrita illa, non amplius est Radicula mera, sed facta
est seminalis, & ita Radix perfecta evadit.
352쪽
Radicula ita impraegnata & in R dicem excrescente, tempus est, ut & pluma prorumpat e suis claustris, & quoq, germinet : quod ut fiat, jam a Radice laudabili &suffcienti alimento sustentatur. Nam ut repletio & motus Succi prinacia Lobis versus Radicem dirigebatur, sic Radice intra terram optime defixa , & nunc ab ea novum & copiosiorem Succum nacta, motus ejus necessario jam sit vehementior, & per gradus revertitur primitivus in contrarium cursum promotus, a Radice puta versus plumam, ac per continuationem Trunci
feminalis directe eo ducitur , quo nutrita Pitima gradatim increscit & seipsam eXplicat. 1 cursus ita redeuntis Succi, inquam, in linea recta a Radice in plomam fertur, collateraliter vero quoq; in Lobos 3 per illos scilicet duos praedictos ramos, qui oblique a Radu cuia in utrumq; Lobum transmittuntur. Per quos ramos S ccus dictus in feminalem Radicem expensis , & inde similiter in Loborum Parenchyma, nutrit utrumq; ,& hinc ipsi Lobi ad tempus quoddam aucti revera crescunt; ut evidens est in Lupinis. Non tamen hoc omnibus Seminibus est commune i quae dam sub terra putrescunt, ut grana Secalis; quae sunt laxiorisis, in inc oleos de substantiae, in eo ab aliis plurimis seminibus diversa ue simulq; nori dividuntur in Lobos, sed unum corpus integrum stat in existunt. Et quaedam, licet firma persitant , non tamen excrescunt, ut Faba hortensiis major i in quibus propterea observatur, magnos duos ramos Loborum , si comparentur cum eo, qui in plumam inseritur, esse saltim tenues , & in sussicientes pro sustentandis & vegetandis Lobis ; l luma e contrario adeo egregie crescit, ut extra illos in al- ltum exsurgat. lExceptis harum duarum specierum quibusdam paucis, somnia alia Semina quae ego quidem observavi praetex hoc,
353쪽
quod firma persistant, in Vegetatione quoqi sursum excrescunt, & una cum hac super terram prorumpunt i ut in Seminibus omnibus, quae cum Foliis dissimilaribus efflorescunt, duo ut plurimum tot sunt)Folia dissimilaria, sint veri Seminis Lobi divisi, expansi, & eousq, aucti. Quo minus haec apprehendamus , impedimento sunt Color, Moles & Figura Foliorum dissimilarium. albus i. - Quid hi fiamen non obstantibus haec nihil aliud, quam Seminis partem, d crassam esse, primo cogitavi , dein sequenti modo cognovi Primo in genere observavi, dissimilaria Folia nusquam incisa, sed undiquaque aequalia levi limbo circumscripta) esse: vidensque Virgas margines Loborum Seminis aequales his respondere , illas, quae adeo sunt similes, hoc probare ipsum putavi. Hinc ad particularia Semina descendens , primo in
L 'inis observavi: horum semen, dum e terra excrevit, colorem suum semper mutare in perfecte viridem. Et cur hoc ipsum pari ratione de aliis Seminibus non inferatur λ Deinde, quoad magnitudinem , in crassitiem aliquanto majorem, quam quae ipsi est , dum primo seritur, excrescere. Unde . cum augmentatione existente vere exigua discernerem, nihil aliud praeter duos Lobos hic haberi: sic ubi quaedam aderat augmentatio) similiter fieri, & quidem in gradibus potioribus in aliis Seminibus, inferebam. Deinde in Semine cucumerum: hoc , quoad suum colΟ- rem, principio super terram saepe album apparere, ex albo transire in flavum , a flavo in viridem , proprium Foliorum colorem: quoad magnitudinem , licet Lobi, cum primo excrescit, aliquanto sint crassiores, quam sunt, ubi seritur ;cum tamen hi postmodum colorem suum mutant, mutare
quoq; dimensiones suas, triplici, quadruplici , quintuplici
amplitudine primitivam suam molem excedentes. Verum
cumLobi Seminis proportionaliter sint arcti , breves & crassi,
354쪽
unde Folia dissimilaria adeo in latitudine, longitudine & tenuitate excedunt Z Q stio haec ipsam se decidit: Folia enim
dissimilaria hanc ob rationem sunt tenuia , quia adeo lata sunt & longa : uti videmus res multas, quo magis in longitudinem vel latitudinem extenduntur, eo plus de profunditate amittere, tenuioresq; evadere ; id quod hic Lobis in Folia extansis accidit. Ex quo enim semel e captivitate pellicularum suarum soluta sunt, & Succi in iis contenti cursus magis magisq; auctus, necessario augmenta notabilia capiunt i & ratione ramificationis, quam Radix seminalis in iis obtinet, a plificatio ista fieri nequit in crassitie , sed in longitudine& latitudine : in quarum utraq; incrementa quorundam Foliorum dissimilarium admodum sunt notabilia ; in specie in Iongitudine, ut in Lactucae Foliis, Cynosbato, aliisqi i quorum Semina licet sint vere exigua, Lobi tamen eorum in dissimilaria Folia expansi pollicis & nonnunquam majorem longitudinem nanciscuntur , quamvis, qui Lobos c)nosbaii & aliorum quorundam per dissectionem exacte cognoscere vult ;Opus etsi non facile, obtentu tamen possibile reperiet. Ex quibus omnibus, & aliorum Seminum observatione, tandem inveni, Folia Plantae recentis dissimilaria nihil aliud esse quam Lobos aut Corpus crassum Semmis : ita , ut, quemadmodum Lota pr1mo Radiculam nutriVere & impraegnavere, ut fieret Radix perfecta fi Radix ita perfecta Vicissim nutriat & per gradus amplificet utrumq; Lobum in perfectum Folium ,. Origine Foliorum dissimilarium ita cognita , intelligimus, cur quaedam Plantae iis careant λ Quia nempe Semen
vel non excrescit, ut Fabae hortenses , Frumentum &c. Aut in
ipsa germinatione Lobi parum alterantur, ut Lupini , pisa &c. Cur, licet Folia propria & genuina saepe circumcirca incisuras habeant, dissimilaria tamen, aeq; ac Lobi, aequali limbo gaudeant ὶ Cur , licet Folia propria saepe sint villosa, dissimilaria
355쪽
VEGrTABILIUM, CApuΥ Ι.ria tamen semper sint levia λ Cur quaedam Plantae plura duobus Folia dissimilaria obtineant, uti Nasturtia, quae habent sex, quod Ingeniosus Dn. quoq; notat λ Cujus rei causa est, quod corpus crassum Seminis , non in duos, sed sex Lobos distinctos dividatur, ut tape numeravi. Cur Raphani primo videantur habere quatuor, quae tamen post plane duo apparent ὶ Quia Lobi Seminis utrique levem habent incisuram, & utriq, unus super alterum sunt plicati. Quibus addere possemus, Usum Foliorum dissimilarium esse , primo protectio- usus Dii nem quae recens & subtilis adeo teneraq; his, tanquam rum dissent. duplici tegmine ad utrumq; latus munita est. Hanc ob cau-ur,m. sam Frumenti vagina membranacea succingitur;&Fabae pari Superfoliorum concluditur, ubi autem Lobi progerminant , pluma utroq, caret, neutro enim indiget.
Hinc quoniam pluma adhuc tenera injurias pati posset
non ab Aere solum, sed ob defectum quoque Succi segniter& parce a Radice suppeditati: ploma illa ideo dissimilarium
Foliorum ope beneficium hoc nanciscitur, ut etiam a rore aut pluvia reficiatur. Haec enim dum basin suam paulo infra piama basin habent, & seipsa ad omnia ejus latera expaudunt, sepe stant post pluviam , quasi labrum aquae, continuo macerantes & emollientes plumam, ne in recenti sua in Aerem irruptione marcescat.
Porro quoniam Folia dissimilaria per basin suam intercipiunt Radicem & plumam, major & crassior Succi portio hac via deponitur in istam; & purissima in teneram adhuc & delicatam plumam, Velut aptissimum ejus Alimentum, procedit. Tandem, hic habemus demonstrationem adici, semia inalis, quidnam haec sit i quae dum ob colorem & exiguitatem Seminis per dissectionem, nisi in paucis quibusdam observari non poterat i Natura nobis hic viam procuravit videndi
356쪽
AMATOMIAE eam in Lobis noviter in Folia expansis, in uno tantum , aut duobus, sed vel in centum Seminibus i dum Radix seminalis visibiliter ramos suos versus conum & virgas Loboruml dictorum , aut jam Foliorum dissimilarium dispertitur.
l u X minatis 3e evolutis vegetationis in semine gradibus, reperimus, ejus Lobos duos hic ultimam figere perio-
dum, atq; dum illi suas Seminalitates in Radiculam dc Pimi mam transtulerunt, has velut Radicem & Truncum Plantae, i jam supervivere : de his in suo ordine proxime disserere per- gimus ; & primo, de Radice: de qua, aeque ac de Semine, per dissectionem informabimur. Dissecantes ital, Radicem invenimus eam cum Radiculά, 7 ut parte cum partibus substantialiter unam, eandemq, cuith Radi. esse. Prima partium ocurrit Cutis seu Cortex, cujus origo os est a Semine : extrema --- Cuticula super Lobos Seminis & hinc super Radisolam expansa cum Radicula in Radicem ger minante coextenditur, & ejus Cutis evadit. sub listia Proxima hinc est Substumia corticalis, cujus origo itidem cortisauis, est a Semine: pareno ma nempe, quod ibi commune est tam io est, Lobis quam Radicula, per vegetationem auctum & prolonga tum in Radicem, corticalis fit substantia, aut illud , quod nomi nunquam dicitur Liber.
Psr,tis Textura hujus Substamiae corticali, optimε illustratur per' spongiam, estq; corpus porosum, extensibile, & plicabile. Pori ejus , ut sint innumerabiles, sic extreme sunt exigui. Hi Pori non modo suscipiunt tantum humiditatis, quantum iis
explendis sit, sed ut inde quoque amplientur, S: ita dilatetur
357쪽
VrsarABILI in M, CapuT II. Substantia Corticalis, in qua hi stuat i quod in marcescente , quando aeri exponitur, videre est. In qua dilatatione quaedam ejus partium laxae magis fiunt & distantes ab invicem , nulla vero earum continui solutionem patitur 3 hinc Corpus sussicienter adeo plicabile fit , aut exquisitissima cum elegantia elaborata spongia .
Extensio Pororum horum tam quoad longitudinem quam quoad latitudinem respondet Radici, quod a contractione Corticatis substantiae in parte Radicis dissectae per aeqvi
dimensiones arguitUr. Proportiones Substantiae Corticalis Variant: si est tentiis, proportis.
dicitur Libὰρ, & nulli alii sint in servire putatur, quam et , qui usitate ipsi adscribita, tanquam Libro ; sensu ea laesen Almkstricto : si est Corpus comparative ad illud, quod intra ipsum continetur, ut in Radicibus junioribus Cichorii, Alimragi &c. tunc, quoniam est pulcerrima , ideo creditur pars principalis esse i licet quoad usum Medicum i non tamen quoad usum Plantae privatum. Color ejus , quamvis ab initio
albus, crescente tamen Radice varias Tincturas, ut flavam in Lapatho, rubram in Bistori I, induit. Intra hanc Substantiam mox detinetur Corpus Lignosim ;cirpiat, cujus origo, aeque ac priorum duorum , est a Semine i hoc gnosium est, Radix Seminalis lObi Utriusq; Unita in Radicola, de cum suo parench mate coextensa in Radice est Corpus Ligno m. Textura ejus in quibusdam partibus est compactior Descriptum quam substanti. Corticalis ; & Pori admodum differunt. Nam per Porcis corticali IIa Skbstantia sunt innumeri , non ita tamen suntβρέ.
comparative in Lignos o Corpore, sed hi, utut sint pauciores, sunt tamen plures ex iis magis aperti, elegantes, & visibiles:
ut in tenuissimo taleolo per transversum Radicis recentis in Arbore secto, si versus lucem teneatur, apparet. Non tamen in omnibus aequaliter , in coran-Trae, Groscularis&c. minus i in
358쪽
diercu, prunis, in specie Damascenis magis r in Sambuco , Uite &c.
magis sunt conspicui. Et quemadmodum differunt in numero & magnitudine, sic & unde quoq; numerositas Pororum Substantiae Corticalis praecipue dependet in figura sua Nam sicut Pori Corticalis Substantiae aequaliter admodum extenduntur tam per longitudinem, quam latitudinem sic Pori corporis Lignos i tantum per longitudinem, quod praecipue in vitium Se aliis Radicibus evidens est. Quoad hos Poros observatur quoq; , quod, quamvis in omni Radicis loco sint visibiles, sint tamen maxime elegantes & aperti supra extremitates quarundam Radicu besas & in quibusdam Radicibus altius ubi non est Medulla. Hos Poros, uti deprehenduntur in junioribus Arborum Radicibus, vid. Fig. corpus Ligninum cum OmnibUs suis partibus, quousq; videri queunt, in circulo vel orbe positum est : sunt tamen ibi variae fibrae valde subtiles hinc emissae cum SubstantiάCorticali. misceri solitae, fibrae istae ex colore nonnihil diverso a dicta Corticali substantisi, in qua haerent, dignosci queunt, Corticalis Substantia & Cutis una proprie formant Librum. Hucitis- Proportio inter hanc Substantiam Lignosam & Corticalem variat, ut dictum fuit: hoc tamen est perpetuum, scilicet quod in fibrosis & tenuioribus Radiciae partibus irinosum corpus non
in ambitu solum, sed & in quantitate fit minus , reliqua illud
circumdantia instar tenerae aciculae aut nervi perreptans.
Haec duo corpora conjuncta stant pyramidaliter , quod ma- Xime Radicibus junioribus, sed & aliis quoq; quibusdam est
errimen- Proxima pars qUae in Radice observatur, est Insertimentam. lim, Existentia ejus, quousq; hactenus Observationes nostrae se era l*ΠIρ tendunt, nonnunquam in Radicula Seminis ipsa invenitur , t
quod enim semper fiat, assirmare nequeo. God naturam Substantiae ejus concernit, plus certitudinis habemus, esse l
359쪽
eandem cum Parenchymatis Radiculae Substantia ue dum semper
ultimo augetur, & partim a Corticali Substantia , partim& mediate, quasi a dicto Parench mate oritur : In dissectione
Radicis enim invenimus, quod corticalis Substantia non tan- Substratisthim cingat Ligninam taed etiam Iam sit,& diversis partibus in Lia illam inseratur: & quod dictae partes insertae non faciant dam sinuationem , sed plane usq; ad Medullam transmittan- qtur & evibrentur 3 quod in exiguo per transversum sectae
Radicis taleolo, in tot lineis a circumferentia ad centrum decurrentibus , sua sponte claret. Fid. Fig. 6. O . Poridist Pori Insertionis nonnunquam ad minimum per latitudiis tionis distanem Radiris aliqualiter Uxtenduntur , ut in Radicis Borraginis runt Eporis
apice extremitate videre est ue & in hoc disserunt a Poris issmiae
Substantiae corticalis, qui per longitudinem pariter & latitudinem extenduntur 3 & a Poris Lignosi corporis, qui tantum longitudinem decurrunt. Numerus & magnitudo Insertionum harum variant: spina alba, aliisq; nonnullis, speciatim in Salicibus Magnitudo
sunt tenues 3 in cerasis & prunis sunt magnae, inq; Pamascenis Infertionμ praecipue, admodum egregie apparent. In Rakiribus Plantarum minorum communiter facilius deteguntur, quod nos ad observationem earum in omnibus deducere potest. Insertiones hae, quamvis per longitudinem aeque Sc Infertionestitudinem Raditas continuent cursum; id tamen non in omni-per diversesbus partibus ita fit, sed per diversos cirporis Linns Radios mul- Ψ - μ' toties intercipiuntur. Nam de corpore Lignos optime hic notatur, singulos ejus Radios inter quos substantia corticalis inseritur, non per totam Radicem totaliter esse discretos ;sed tota via arcuatos, tagninum corpus tam per longitudinem, quam per latitudinem hinc ad amplexus & inosculationes disponere. Inter hos singulos Lignos corporis Radior ita connexos
360쪽
ANATOMIAE inosculatos) Corticales Radii itidem semet osculando, ' alter diserti 11m- alteri respondet , ut hinc illud , quod Insertimentum dicimus , rem quid. formetur. DOsculam. Inosculationes hae ita fiunt, ut Poris corporis tinns, ceum quomodo mihi videtur, non obstantibus, raro una in alteram decurrat,
sed maximam partem, quaevis distincte feratur 3 eo ipso modo , quo nonnulli nervorum, licet occurrant & sibi invicem per spatium quoddam socientur, probabile tamen admodum est , nullas eorum Fibras vere hic inosculari, sed tantum in
Plexibus. Inosculationes hae corporis 1 gnosi , interceptiones itemi insertionum corticalis non observantur secta Radice transversim , sed remoto Libro , sive Substantiά corticali. In Arborum Radicibus communiter sunt Obscurae , in plantarum vero Radicibus saepe magis distincte apparent, speciatim in facies ejus, corticali substantia detracta, apparet velut Reticuli arcte connexi, expleta dictae Substamia cortii alia insertionibus.. ν . - Aialais . Proxima & ultima Pars distincta est Modosiis. V Substantialis ejus Natura, eadem, uti de Insertimento dictum,1 natura gaudet cum Substantia Patrenchymatii in Sernine. Et secundum optimam Observationem, quam habuimus hactenus , nonnunquam in ejus Radi cuia existit , in qua duo Rami
majores Loborum concurrunt, inVicemq; combinati in unum Truncum rotundum coalescunt,& ita tanquam pars parem .hrma cingens, inde Medullam efficiunt, uti vel in Radiecti , vel
in Radice jumori Fabae majoriS, aut Lupini, meo judicio, egregie videri potest.
1. Miti, 'κ Nonnunquam tamen Origo ejus immediate a coriieatia substahfiά provenit. In dissectione enim Variarum Radicam,& Plantarum, e. g. Berberum Vel Mamarum , Observatur