장음표시 사용
331쪽
ut tamen aliquid daretur, vi- extat ratorium sub ejiι iu) o- , ite a Curibus appellati. no quod catione , quo antiquit ima peneratio- majus est, Sedes Curulis maximi hono ne celebre in die sis in) sunt popluris instene ac Reria apoellata deducitur u Iubilius Maurus Sabinus G, Onfutatio
Juis anuicripti patriae amore e-ra defluu luctus , mordicus contendit proba ma Curibris ex Lipsi lib. a. de Magist aliisque piris do illi imis. Concedendum tamen est , Cures aliquando confuse dictos esse Sabinos temporis scursu , at ex Manuscriptis Nicolai Heinsi apud Holstentum in Annotationibus Geographicis. Co=igruum itaque honeItum fuit Sedem p copulem Sabinorum collocare Curibus tamquam totius Pro inciae capit , et saltem , deletis Curibus , in Vis erritori , t in r. ostendum ex Didii Epi*'p Gregorii Magni epistola. Nam ubi Christi adpentum norabantur
Ethnicorum roto lumines et Fla-- mi,ies , altitum fui ab Apostoli , eorunque succe1soribus , ut ibidem Archiepiscopi, e r Episcopi ordinarentiιr ita in sacris Canonibus flatuerunt Lucius , Clemens, Anactetus Si - Dist. mi Pontifices Cap. I, 2, 338Ο. Vnde in concilio Romano, celebrat sub Honorio Papa an subscripsit Tiberius Curium Sabinorum Episcopus.
i. ἡ Supposito hoc solidis imo , a certi
bi λ imo uti lamento , restat examinandum tu quanam parte Sabinae fuerit Curium ci ita Tum ex hac a curata sim indagine facile erit Episcopalem sedem in elaire Leander ex
fima , Cures fuisse oppidum hodie
Turre nincupatum sed a tali iro recedere cum erecundia compellor tit ex meis probationibus infra claris sine patebit. Eandem opinione=n secutus est Blondus , qui perperam intelligens Epistolam S. Gregorii, noli discriminarit Ecclesum S. Anthim , cujus meminit Pontifex, ab Ecclesia S. Euthymi ; nam S. Anael in Presbyteri, ac Martyris meminit Martyrolog. O-
manum diem an Euthymitro Diaco ii die quinta ejusdem mensis , cujus Ecclesia subterranea erat tibi nunc fitur Episcopi i , ho-
Turrem fuisse Cures , sed siculneo ladio facillime tigillantur ratio/res ab eo adductie. Cluverius etiam so=nnia iis co)futidit Cures, ebriorum OVum,
seu Foron ovum, ut alii scribimio facitque ex duabiu ciΡitatibus dissitis ti=1ica1n tantum.' Siquidem Foronovum erat in eo loco, in quo hodie extat aliti- qiιum Sabinense Episcopium olim na- celitis Ecclesiae exordiis dicatum S. Euthymio , imit per B Mariae Uirgini lini tempore Eligenti I hoc te n- plu)u ocabatur . Maria Major in Sabinis , ut ex instrumentis Emphv-
gis haec mea opinio ex quodum ibi oMulti cripto Manliram ei Puto , in quot ritu , S. Maria Forinovi. Ita etiam se itit eruditi anum Marianus Victorius ainino i)ige)ii , ac ruditione Prae
fid, scribetis e/iis Iubili Mauro die 1 0ctobris Isis, in haec ei baci V.
ti iusti me i/fcriptio=iis fragme ito ibidem reperto , quam refert Holstentus vir antiquitatis sudio Upicie idus usuis Annotationibus Geographicis opere posthum , excusio liberalitate λ)iplissimi Cardi talis Francisci Barberini, de iperia Litteratoriιγγι publica optime nierit , dum codices ta)n Graecos , quam Latinos e te=iebris erutos publicae Studio seri ni utilitati pr. elo subjiciendos curat iusti serpe fi inin rerum Custos ad populoruin elicitatem , c sui Nomi/iis ho)mrein Clarius etiam probatur , Forum novum
hoc in loco exstitisse, ex alia petistis lina Ff inscri-
332쪽
in scriptione , qui legitur sub AltariS. Euthymi in eodem Episcopi templo , mimin. D. N. M. ANTO
Si iuveritis initans, apertisque oculis asse Plistium , non incurrisset inclecumanum errorem , confundendo has duas ciIitates. Nain Plinius ni erans Sabinae populos scribit lib. 2, cap. 2: Sabinorum Amiterni, CurenseS, FO-rum Decii, Forum novum S c. Vnde opinor praeter Numentanam, duas alias
Episcopales sedes ii meran aeta esse in Sabina unam apud Cures , alteram apud Forum novum , tibi hodie extu Episcopium , ut apertissime colli itur ex subscriptionibus Synodalibus. Nam in Conciliis Ro=nanis, primo , secundo, . quarto celebratis sub Symmacho, sem
per subscripsit Projectilius Episcopus
ciliis subscripsit Dulcitius Episcopus S. Anthina , quae Ecclesia erat in Territorio Curens , ut infra idebimis vianifeste ita etiam in alio Concilio
scripserunt Felicissimus Sabinensum , G Asterius Foro=io ani Episcopi. Eserant δε. sedes Episcopales omnino distinctae quare ut sermone sapient inii Valerii Chimentelli loquar Sabina meruit honorem Bisellii Hunc clarissimu=n Virum saeculo suo illustra=i
do natum doctrina , ac pietate vene
ror , ejusque lucubratio)ies aureis sen- initiis refertas apidissime esto. Fose rioribιι per temporibus in Penio aliam subscriptionem in Coiicilio Lateranensi
sub Martinos, scilicet Ioannis μpiscopi Vici-Sabinatis. Fosta quia saepiente hostium incursione , deletis ci itatibus Sabinorum mures Picus e aberat , quod probo Strabonis testimonio lib. 1 Cures nunc viculus est, quondam urbs illustris. Ecce unde irrepsit paulatim abusius nominandi Episcopum Sabinensem μογiλiciae Antistitem
contra totiis Ecclesiae ritum. Destri. clis eni=n cipitatibiis ob inimantit bellorum incendia , ut profisi lacrymis testati r S. Gregorius Pontifex , praeci pue Totitae tempore , ut ex inscriptione Narsetis ad pontem Salarium satis man se patet. Imo aliquando Sabinae fcopus ocatur Lateranensis , quae
λIomenclatura erat certe comvmnis septem
Episcopis Basilicae Lateranensi ad criptis , de quibus fuse astim Auctores E clesiastici ego in mea Notitia . CardinaliS. His coiijecturis , G probationibus admisiis , assero audacter , im evidentissime , quia Patronos habeo Holstentum testem oculatum illorum locorum peritissimum indagatorem , Marianum Uictorium Episcopis Ameri-nuin , ii uin snstularis eruditio=iis , Irlinguarum exoticarum doctis linum, Cu Curium res fuisse apud fluvium Curensem si Blondo corrupte Curtensem oppeia lati . Hodie oppidi detorto vocabulo, Corresse, ut' appellatum opus Manuscriptum Mariani Uictorii de Origine Italiae QSabinorum adhuc l cem iron aspexit, in quo co)itra ubilium Maurum Medicwn, qui etiam saxis,nedicas ma/ius admopere contendebat,
iij criptio=ies inlinutalido Pelusissimas probat Cures fuisse Corres oppidum, prope Monasterium Farsense, quod ho Farsa.
die nunierat centum quiliqua inta capita. Comprobatur etiam haec eritas ex antia
quisiima donatione ejusdem Monasterii ante mille atinos conscripta. uare letis Curibus , Episcopalis Sedes tranflata fuit ad Ecclesiam S. Anthimi Martyris existetatem in Curium territorio, quo in loco Sa ictus presbyter Martyrium passus es , ut ex Martyrologiis , Romano, Bedae, usuardi, i, Adonis patet, via Salaria pete, , dismo secundo ab Urbe milliario: cujus acta indientes apud Surium die undecima Maii, qui etiain recitat sermonem . Petri Damiani mlaudem ejusdem Salisti Martyris Appe lata es aute=n via haec Salaria, quia, ut Via Salari scribit Festus, per ea, Sabini sale mari deferebant.
333쪽
de erebant quando per es hi scriptores asserunt S. Anthimum adeptum esse palmum Mart ri in Agro Piniano , intelligendi sint de Oro in via tamen idem Dulcitius in primo Concilio sub eodem Symmacho subscripserat absolute Episcopus Sabinens sto idem omnino erat Episcopus a Salaria uem po duat Falco Pinia tisinensis , S. Anthim in Curiurunus a S. Anthim ad fidem conpersus. territorio. Joannes Diaconus iii vita in ci ιι honorem postea iratori ta. S. Gregorii Papae lib. 3, Cap. is, construxerat in loco Mart 'ri , ex Grarrat . Pontifcem commendasse E tautque ibidem die, Iistia ejusdem Eccle clesiam S. Anthim proprio Pastoresae, ac celeberrimi Monasterii, hodieque destitutam , audioso Episcopo impid et S. Antimo , nuncupati. Ex eo mentano , utpote piciniori. Sed enistitu translationi s tempore coepit pedit eandem epistola n se referre ad pysivus Sabinensis appellara S. An Ierbum , non sotan ad corroborandam thimi in Curium territorio , G sic Diilcitius Dulcitius Episcopus S. Anthim subscripsi conciliis manis terti , e quinto sub Symmacho celebratis , qui
magis meam indubitatam co)jecturam, sed etiam ad manifestandam tanti Pastoris γι- otiantiam, ac solicitudinem in grege pascendo. Gregorius Gratios Episcopo umentano.
Epist. XX, Lib. II. Indict. XI. Postquam hostis: impietas divers
rum civitatum, ita peccatis facientibus, desolavit Ecclesias, ut reparandi eas spes nulla , populo deficiente, remanserit; majori valde cura constringimur me desunctis auim Sacerdotibus , reliquiae plebi , nullo Pastoris moderamine gubernante , per devia fidei hostis callidi , quod absit,
rapiantur insidiis. Hujus ergo rei solicitudine saepe commoti, hoc nostro sedit cordi consilium , ut vicinis eaS
mandaremus Pontificibus gubernandas. Ideoque Fraternitati tuae curam gubernationemque Sancti Anthim Ecclesiae in Curiam abi torum territorio constitutae praevidimus committendam , quam tua Ecclesia aggregari , unirique necesse est , quatenus utrarumque Ecclesiarum acer
do recte , Christo adjuvante , possis existere quaeque tibi de eius patrimonio , vel de cleri ordinatione, seu promotione vigilanti, recta ac Canonica visa fuerint , cura disponere quippe ut Pontis ex proprius liberam habebis ex praesenti nostra permissione licentiam. Qiuapropter Frater charissime , Dominicorum reminiscens mandatorum salubriter ita in commissae plebis regimine , lucrandisque animabus invigila , ut ante tribunal aeterni judicis constitu tus fructum bonae operationis, qui ad mercedem tuam pertineat, eidem Redemptori nostro, in quo laetari possis,
Hujus aliZZ imi ac Sapie iti obni CardinaIiς Pontis is exe)λφluin sequutus Alexan- 'Ide VII, pro idus , ac solerti bimus deημης/atue Pastor , uinina beni nitate ejus levi a saὶid se,. binenses Ecclesiae cura/n Tibi, tuaeque in regendis Ecclesis notissimis distila=itiae co/nmeii lapit quippe qui iunceis oculis in Viterbieiis propinquior specilla coλι- stitutus oron solum rico oculorum intuitu nipe iam Sabinensem Dioecesimco=rteinplaris , sed etiam ob re isti,num
commodissitne audis, iliaque tuam biicissim
cognoscunt. Nonne Manlianum oppidum , praecipuain ovillis tui ostium ex telis manibus claudere , ic rosei are Pales , ii fures dies tuas na fetit
is perdati aliunde ascendendo ' ibique residet otii gregis piarius rinia lautissimus Salaminae Episcopus , qui
mice, tuas sedes exercet , regemqueFf 1 tuum
334쪽
tuum ad pinguia pascua ducit. Quare in novo grege pascendo plus oneris dexteritati Tuae impositum esse, re ipsa non experimur. Haec scripsi, Non ut ingenium
tuum aureum Augustini perbis ad Hieronymum utor meis obolis ditare contendam, dum foeculum nostrum doctritia, ac moribus prorsus i=raurata: ed ut per cliteris meam in obse luendo celeritatem Crobferpantiam Mihi quoque curae fuit, arctare paginam limite pauciore , ut tegrariissimarum seriam que rerum tractatione unima cum laude detentum legendi ratione moderarerri capacissi- no iamque ingenio tuo nulla nec acra,
nec profana se subducit eruditio Longa interim te , felix senes Ius maueat,
Praeseu Amplissime: iani Croita tuaEcclesiae rthodoxae lucrum reputatur Uiterbio Idibus Octobris 1666. EY hoc blidissime undato ratiocinio luculenter patet, quid de Episcopi Sabinensis Pontificis tenendum siti, uti res haec jam dudum multorum ingenia hucusque torsit , ita quoque, quo in loco illud olim contastiterit, in hunc usque diem perseveret, ex hisce discimus ubi nota vicariam Sabinensis Ecclesiae sedem jam constitutam esses, Manliani, vul- gwMaxliano, non procul a Tiberi, ubili hodie residet Episcopus Salaminae suffraganeus Episcopi Sabinensis D. μ' quintilianus Gentilatius , praesul optimus, vigilantissimus. Sed am ut ad nostrum institutum revertamur sontibus Himelia flu-
ininis adjacet oppidum , vulgo Asera
dictum, quam ego aliam non esse duc , quam Veterem asperiam , Vibii Sequestri verbis, ad id asserendum in pulsus , qui in Catalogo Iunii aut sic dicit Himella Sabi=ioru=n Flu) reu prope asperiam. cumque Astra eodem in loco sita sit, vel ex ipso hodierni oppidi corrupto nomines, Aspra, quasi diceres Ayperio, restitutam 1-tera , Caspe/ i. priscae urbis tum
exponit, cujus etiam mentionem facit mirgilius, d Silius Italicus supra cutati.
Porro ultra Casperium versus Viriaculum, occurrit oppidum vulgo Vacunae
dictum, quod ego cum Cluperio, illo in loco situm fuisse existimo, quo olim
ctum habebat, cujus meminit Plinius
335쪽
De Agri Reatini Memorabilibus.
In denique pervenitti in rem Reatinum ultimum Sabinorum terminum , qui uti veterum Pelas orum, Abori tinumque Vistis celeberrimus, nec non mirabilium Naturae hecundiss1-mus est, ita quoque hoc loco cum cum veterum oppidis explicandum
e Datinus ab urbe pervetusta Reate sic dictus, ex Vestinis initium ducens ad Narem lapium extensus, Montibus Appenitinis diversae appellationis clauditur. Hunc priscis temporibus Si A Sicanis, cani possidebant; quibus deinde a P p isei, , a gis Duce Tyrrheno, e r.ecia novas Ab00gi Colonias quaesituris qui ex pinetico bila sinu recens huc appulerant sedibus suis expulsis ager Aboriginibus postea relictus fuit, illis in Umbriam Hetruriamque ad alias aliasque colonias sun- dandas procedentibus. Quae omnia, cum fusissime in primo hujus operis Libro, iri nostra Hetruria prosecuti simus, iis amplius non immorabimur. a Agrum Reati/Π paludibus, lacui V s hius abundast , in consess est apud
omne. maiiaruin rerum Scriptores inter Cetero tamen Veliniac utilii La-ctium mentio sit quam frequentissima, apud Li Piui Plinium, Senecam, aliosque quos postea allegabimus. Verum ut ex moderna rerum facie,antiqua hujus Datini Agri constitutio melius
AgruRea Gum eXplorandum, In quo complura uoum admiratione digna intellexeram,
prosectus sum ubi prim per vias diLCi idupa ciles incidi in Calawlupam tota Italia ce- . i. ei: leberrimam, ubi Velinus amnis excel-
i. i intimis praeruptissimisque cautibus immenso fragore praecipitatus ura se mis-. cet. Locus vere horrore plenus, & qui vertiginem inspicientibus facile incutiati tanto enim fragore vasta aquarum moles in subjeci ana monti voraginem devolvitur, ut nullus quantumvis voce intensissima clamans, alterum praes ni vehementia audiat;ad Catadupos Nilite consistere putares, ubi Strabone teste, accolae vehementia soni obsurduisse dicuntur. Fumus ex aquarum collisioneade,subtilis est, ut in perpetua te ne . bula constitutum M postquam inde exiveris etiam bene perplutum reperias; tunde sole lucente non sedus ac inter roscidas nubes ibidem perpetuam Iridis formam non sine admiratione, spectare liceat de quo consule Mundum Nostrum subterraneum, ubi de hoc Naturae prodigio susius ratiocinati su
Est Velinus furius e Vestinorum mon velitibus originem fiam ducens, unde S uisis vallis, quam interluit a priscis Velia di veliacta fuit; hic Lacum vulgo pie de Luco,ostendens postquam civitatem Ducalem S Date irrigavit, ei mistus aliquousque, tandem libertati suae resti tutus, post mille circiter passus, per supradictam Catadupam , quam vulgo Cascata de marmora vocant, post lapsum in Narem, qui originem suam ex Fiscello,
praecelso Appennini monte ducit, horrendo spumantium aquarum fremitu sese exonerat. Sed jam veterem hujus loci constitutionem videamus. Certum est, totum hunc tractum olim paludibus ossusum, Dionysio teste; et lin, inquit, Aborigines cum Pelasgi faciunt,c pamtem agi orum suorum iis ast ignant circasacrum lacum, quorum pleraque erant palustria, o οις υλτα πολλο ελωδη, ανυυ γ AGχαιίουν λαλείου το- πον Ουέλια ἐνοριά ictis, id est, quo rum pleraque erant palustria, quae nunc prisca lingua Velia dicuntur. Paludum itaque diffusione Agro Ff 3 squale
336쪽
squalescente, primus omnium pertuso monte, aquam ubique stagnantem, in rem deduxisse sertur Curi Glen- si a latus Consul, anno 63 ab Urbe condi
ta, pos devictos inquam Sabinos, Interciso monte paludes Reatinas in Narein praecipitasse ita Cicero ad Atticum l. 4: His rebus aciis Reatim me ad sua τεμπη ditXerunt, ut a Lerem causam contra Interamnates pu Conquies, coe Legatos; quod Lacus Velinus a M. Curio missus interciso monte in Narem defluit ex quo es illasccata, s humida tamen modice. Llerit hoc loco quaeri posset, utrum hic locus non exitum aliquem habuerit, quo ab aquarum violentia liberaretur Dico , exitum utique habuisse, sed exiguum , quem postea interciso monte M. Curius Consul ampliorem reddiderit. Quomodo enim Velinus ritus montibus interclusus continuo
aquarum augmento, non totam mox
Re ionem Reatinam inundatione sua opplesset, si ei ostium non fuisset, per quod se exoneraret de qua vide quam
susillime disserentem Tacitum l. --- nat. Dicunt plerique Scriptores, Laci in b. imon, in saxum, quaecunque in eum p trifc , projecta fuerint, convertendi mirificavi pollere ita Plinius i. 3I, c. 2 In exitu, inquit, paludis Reatinae , qua)n Sabini accolunt . Jaxum crescit Seneca quoque l. III at quaest cap. Iside est, inquit, quod res lectae in eunde nlactivi a ideae subinde extrahatitur, quod in Italiae quibus ain locis epenit, sDe Di - ainvisei rondem demerseris, lapidem post
Quae omnia quoque in Lacu Alba reo
supra descripto fieri demonstravimus, ubi quoque hujus prodigiosi flectus
causas reddidimus. Cum itaque Puta Matiitii tanta petrifica facultatis efficacia polleat, inde merito inferre possumus, hunc juxta Catadupa=n Heb)ii An i- portiιm,montium scopulis praepeditum a prima vis temporibus continuo limi
in saxum conversi incremento, nunc clausum, cne aquarum Velmi affluxu, accumulatarum distussione ager tota lem ruinam subiret, nunc denuo apertum suis e & certe ex disterentibus canalibus,qui in hunc usque diem ibidem spectantur , mihi Velini Catari actum curiosius explorant , luculenter pa
Cicero in admirandis posuit. Datii in V. ια-
tantum paludibus ungulas jumento tarum indurari quod utique ex tenaci tartari timo, ungula in saxeam pene duritiem indurante accidit unde Uarrone testes, asinos aestivo tempore in montes exactos, quod fit in Q; o Dati io , durissimis ungulis fieriri quam causam esse existimo , cur Authores Reatinos asinos omnibus reliquarum regionum asinis praeferant, arrone teste Hoc romtire, inquit, etiam asini Arcadici in Graecia nobilitati, in Italia Reatini usque eo, ut nea memoria Orm, nierit HS millibus unaequadrinae Romae conlaterint qua ae i)Ke;itis
millibis. Et in testimonium hujus rei adducit Murrium quendam Matinio=rdes loquentem illo, inquit, de asinis potissimis dicain quod um Reatinus ubi
optii ii , maximi pente; unt. Fuisse praeterea varias Romanorum villas circa L cum elinum, ex Authoribus colligitur;
inter alias Tempe Reatina cclebrantur L , non inseriora Thesblicis , de quibus
Cice; o paulo ante citatus, ubi Sc de M. Curio Dentato, quod pertus monte paludibus exsiccatis deliciosissima Tempe nonnihil arida reliquerit, conqueritur. Hisce accedit Robem Campi in viro Re tinus Reatino , quem fertilissimum suis hul ἡ sumen Itali. Varro testatur Ut proinde mirari liceat, cur Tempe post defluxum aquarum arida, Rosea tamen rura tantae fertilitatis remansisse dicat Serpim , ut etiam perticae longitudinem altitudo superarit herbarum; quin etiam, quantum per diem demtum esset, tantum per noctem cresceret,
quod Virgilius ad suam provinciam
transtulit, dicens: Et quantum longis carpent armetita diebis ,
337쪽
Exigita tantum geluius ros nocte repo
Quando vero Ser Pius dicit, tantiae hunc Volafium, sic enim eum vocat, agrUmsertilitatis suisse , ut pertica altitudinem herbarum superaret sertilitas, id nequaquam credendum esse existimo de pertica erecta, nisi forsan pro herbis intellexerit frutici stirpiumque ubique quasi sylvescentium altitudinem; verum uti hoc contra mente Authoris est,ita illud longe humanam idem superat Legi tandem apud Varronem aliam explicationem prorsus contrariam ei, quam Fretilii Ser rim adducit Caesar opiscus, inquit
fam ageret apud Censores, Im M.
Campos Roseae dixtis en Italiae spe, in quo relici e pertici postridie non apparerentpropter herbam cui Plinius subscribit, iisdem paene verbis, ex Varrone depromptis, Campos Videsidet Ros eae, Italiae sumen esse, in quibus perticas postridie gramen operiret; ubi non de perticis in altuna erectis, sed humi projectis aperte loquitur, quamvis ibidem, cum de cau-uisbe T s, seu Dati)ra loquitur;ad prOceritatem cannabis quod attinet, cannabis, inquit rosea in viro Reatino, arborum altitudinem aequat quod pariter ὐ περ ζολικῶς dictum nemo non videt, nisi forsan defruticibus 5 stirpibus id dictum voluerit, quarum pleraeque
etiam inter arbores a Bolanici numerari solent. Ego sane hunc districtum Reatinum hodie tantae feracitatis non comperi,quam veteres illi attribuerunt. Villa Axi eminere quoque Scriptores mine
hyr cujusdam Axij pi', ad melinum Lacum
sitae, de quaci in Epis ad Atticum L ,i Terentius Varro . , De Lingua Latina, quos consule Ad Lacum pariter a Priscis Velinia Dea colebatur,a m lino, ut Varro dici . Velinia dicta, in sim de luco lacu contiguo i quae Cluperius considerans, forsan, ait, ab hujusmodi Veliniae Deae luco, oppidulum, quod hodie adhuc in intimo lacus sinu con-
.lta . . spicitur,4 vulgo Pie de Luco, dicitur, a α' . losus nomen suum sortitus es
niae Dei it La ropie de Laco. Rursus memorantur an antiquis
scriptoribus complura os,pida olim in hoc districtu haud exiguae celebritatis; cujusmodi sunt Pallantium Abori rinion Pallantisi sedes, a Putantio Arcadi. urbe sic dicta, a quo postea ab Evandro, ubi postea Roma condita fuit, Pallantium Vrbs, Sc=non F.ilati tinnuncupatus fuit; de qui Tiora
bus alibi. Tiora, Lista,ri similia, quo ta oppirum situm, ex mente Veterum scriptorum, in mappa topographica exhibui-
De Reate totius Sabinae Regionis Reain Metropoli nil dico, cum jam alibi de ea egerimus, historiae an sat notae sint. Unum adhuc indagandum restat S est
Lacu scutilitarum adeo apud Authores Laciis a.
gratione, celebris. Nam Macrobius S,Dionysius junt, Pela os cum in Grae eiu sedibus suis pulsi diversa terras petissent,confluxisse plerosque ad Dodoliaeum raculum, incertos, quibus haererent locis, hujusmodi accepisse responsum. Pergite quaerentes Siculum Saturnia
Atque Aboriginidem Cotylen tibis infida pectat, si uel micti, decima Clario transmittite phaebo, Et Diti capita, . transmittite lumina
Accepta sorte, cum Latium post varios errores appulissent, in Cutiliensi Lacu enatam Insulam deprehenderunt; hoc miraculo deprehenso, has sibi sedes praedictas eue didicerunt, vastatisque Siculis incolis occupavere Regionem, decima praedae parte secundum responsum Apollini consecrata, erectisque Diti sacello, Saturno ara, cujus sesta Saturnalia nominarunt. Hodie sane
nullus in Matino distristu lacus est, qui
insulam natantem vectat, sed sorsan quemadmodum supra de Lacu mi dimonis diximus, illa continenti a creta , ab immemorabili tempore jam natare desierit. Quo vero loco Cutilia , sive oblin urbem una cum cognomine lacu quondam con-
338쪽
stitisse putemus, topographia docebit.
Et ne ultimam S. ibinorum urbem ce- Amiter leberrimam, A niterarum omittam US,
hic paucis eam describam, cu)us situs, haud fuit procul sonte tenustu=nDin, quod hodie P scarain vocant visuntur in hunc usque diem ruinae ejus non procul sinistra amnis ripa inter fontes ejus,m Aquilam Vrbem, prope oppidulum , cui S. Victorino nomen est, .
mill passuum , ab A vita in plano
montis dorso. Sunt S cotidierio teste reliquiae magnorum aedificiorum, templorum, turrium atque theatri, ita ut
non solum apud pristos iternum fuerit rerum gestarum gloria, sed, posteris temporibus, Christianae jam fidei lumine instructum , ob plurimorum
Christi Martyrum, qui istho in loco sanguinem suum pro christi nomine
suderunt, celeberrimum. Uuardus in 3.viabii Martyroloi Nonis Sept. oin B. ιῆonus Mar ritu Martyris, qui sanctitate 5c miracu- λὰ s lis clarus, sacerdotium Amiternae urbis,s' totius populi electione adipiscitur. Habentur in Ecclesia Collegii Romani Soc Eri u corpora SS. Martyrum, qui Amiterni sub Iuliano passi, gloriosi Martyrii coronam adepti sunt; sed dehisce vide susius actum incapite de origine Anienis.
Infra niternum ad octo millia passuum ad dextram Aterni ripam, ex adverso Aquila, quae tribus inde millia- Furco ribus abest Furconii prisci oppidi rui-MR 'Pr ... spectantur, cui loco in hunc usque diem Furcoitio nomen manet ab hisce non procul abfuit aliud oppidum Luterocrea dictum. Amiterno, inquit Dio-i sim, Dat propinquus est vicus Interocrea Diterocrea, iurigidae aquae ad utilia, iqui quidem vicus hodie adhuc nomen Inder loco retinet. Sed ut ad Cutilia re- Vertamur , quas Dion; amplissimis verbis describit, illa quoque hic interserenda censui. ataque haec de
Cutilii Septiιaginta adia a Reate clura estruim tirbs Cutilia ad montem sita ore lon'eub ea Lacus quat rigerum longitudi-
ne nati tu , perennibum Lentis phnu', immors. , ut perhibrut profunditasis. Hunc, quia aliquid Dipiui ius habet. itactoriae acrum iudi genae autumant, o Circinii uaque coronis cincto neminem a propinquare sinuut, inaccesssique ei pant eos latices, nisi cum stata acra post biennium recili renti uo ritu facitor iis, i ibus fas est,parpam ejus infidam tu resis. Ea diu- metrion habet so pedum, rec plus quam pedem aqua exstat, instabilis, s huc, illuc
pleri que sub tuat, alias alio pentis eum i=npellentibita; gramen in eo quoddam pro enit, butomo, spe carici, id est imianibus haud absimile inridque dum quidam haud magni re auesupra captum orim, qui natiιrae contrai lationum imperit uni, nulloque miracido inferior. Aquae utilitarion salutiferae putantur fuisse , eo quod Imperatores huc sese ad infirmitatibus suis medendum contulerint, quamvis eae causa mortis suerint Vespasiatio Nam, ut Dio= ait V pasianis morbo correptus,non quidem podagra, qua laborare solebat, sed febribus extinctus est in Sabinorion aquis, quas Cutilias vocant: de quo sic scribit Suetonius in vita Vespasiani Consulatu siι non tentatus in Campaniale ibus notiuncidis, ac protinissurbe repetita mutilias ac Reatina rura , ubi quotantiis si at e solebat, petiit. Hic
eo nilirusIinperatoriis ex o fuetudi)ι in neribus fu/igeretur, at etiam Legatio;res audiret cubans, adio repente ad defesti nein soluta , triperatoi ei , ait pa/ite11rmori oportet e, dumque confi rgit, e cirrisittitur, liter ma)ius publepantii in exit;rclus Inter coetera oppida Sabinorum adnumerata quoque suerunt Falacrium c
Foruin Decii, cujus situm Authores determinant inter oppida la Matrice, 6,Cibita Ducale , vulgo dicta alia vero Foridi, si illa, isterna, Pitinum: uti jam Sabilioru=n terminos excedunt, ita quoque jure quodam omittenda
339쪽
NV βψi 7 ursum tamen hoc loco, priscam ti Vespa teste Ptolomaeo Sabinoris a sedem, non β-R praetereundam duximus. Fuit haec nullo non tempore claristimis hominibus celebrata; siquidem patriam fuisse 24-tii Vespasiuini ex sequentibus patebit. Suetonius in Vespasianori Titus , inquit, Flavius Petronius at ud Helvetios diem obiit superstitibus uxore Vespasia Polla, duobus ex ea liberis, quorum a jor Sabinus adrefecturam urbis, minor VilliVe Uespasianus ad principatum uri u pro-0 β- sit. Polla Nursiae honesto genere nata . patrem habuit Vespassim POL
lionem tibi, Suetonius ait, non longe
Nursia , Vespasiorum Nursinti gentis
praedium cum illa extitisse, quae Uespas dicebatur; Locis unquit,etia=libru/IC ad extum milliarium a Nursia,Spoletum euutibus in monte summo appellatur Ue- spasiae, ubi Vespasiorum complura rnoriti menta extant, Nuum indiciumsplendoris familiae e PGustatis. Haec urbs ortu S. Benedici nobilitata, aeternam sibi nominis gloriam peperit, de quo videat Lector Historiam nostram unachio
Iscellus mons pars Appennini Narem sepium sat notum parit. Fli,ilii Sabini elino accolunt lacus , roscidis collibus Nar amnis exhaurit illos, e monte Fiscello labe)is. Varro rer rust. l. 2. 0ritum semen circa Fiscellum Tetricam montes tardim esse, de quarum Glocitate in Originum Libro Cato haec
scribit Iu Soracti . Fiscello Caprae ferae sunt, quaesaliunt e faxo pedes plus sex
Tetricus Tetricus mo=is est unus ex cornibus Appennini Vibio tu Catalogo moirtium, Mo)is Sabinorum est , de quo Virg. uti Tetricae horrendas rupes, monteinque sperum, Casperiamque colint. De quo Servius Tetricus, inquit, in Piceno asperritius .ande trises ho)ni res tetricos pocamus montemque seperum, proprium no)nen molitis est cui agri seus hodie vulgo nuncupatur Moirten ro, quemadmodum Tetricus fio die Monte di S. Gio aimi ortu Farfari nobilis. Non ignoro alios Tm Icwn montein in ursia viro ponere, hodie lae , ta rotta della Sibylla vocitatum: ajuntdibyllae enim, ibidem in vastissimo antro, rivis interluentibus conspicuo, Sibyllam habitasse , ciccolis responsa dedisse
vereum haec nullo undamento nituntur, utpote quae Albulaea n cum Num inia Sibylla confundant in cujus radicibus, lacus occurrit, subtristi aquarum vultu, continuis aquarum fluctibus agitatus, in quo, Manes animasque hominum nonnunquam apparere fabulantur sed relinquamus has fabulaS. Fuerunt, alii montes Quos Ro-Gurgures
nos in Reatino astro Appeir)rtiri partibus
jungimus. Canterius Mo)ιs Varro)ie teste Cantervis
in Sabinis, quem ego alium non fuisse censeo, quam illum, qui hodie Mo,ite Liones' a dicitur , qui uti asperrimus& multis locis inaccessus est, ita quoque ursis lupisque tutam commodam
habitationem praestat Montein Vero, Mutela quem Fronti rus Mutelam, o millibus
passuum lina dissituri dicit ego alium
non dico esse,quam Moiitern lanuarit , vulgo Moirte Gennaro, de quo jam saepius mentionem secimus in praeceden tibuS. In Sabi=iorima Regione, quam istis Flumina
nem terminare supra diximuS, quinque sunt celebrioris notae flumina cum sontibus ex quibus originem suam ducunt; sunt metatμ, de quo jam dictum est; Telo riu vulg Tot ano, qui apud Date Telonius.
340쪽
Romanorum ladia Gallis accepta celabrA .
in Velinum urito se exonerat, de quo
sul alium propinquum suus legatum yibi pit, quem apiduo commonentem, moram bello utilem serri, pauli per in
Castris exerceri militem oportere tyronem; dolo id eum anere ratus conteinps in seque in insidiis Marsorum ci Ampersion Prneu exercitus ut incautusMiecit, tibi ciri e consul occisu midii trobiles interfecti, ita octo millia Romanorum caesa sunt arma corpora interfectorum incon pectum Marii Legati Telonius flu- ius protulit, atque in testimonium cladis ehexit de quo flumine ejusque cursu vide topographiam Sabinorum.
Himella L iis est , de quo supra mentionem fecimus , hodie dictus D Aia, cujus sontes prope a jeria/n oppidum, quod hodie se pra dicitur , esse
supra indicavimUS. Farfarus, quem & Fabarim Vocat, studiius Sabinorum est: Virgilius 'qui Tiberim Fabarimque bibimi. Ubi Servius Fabaris etiam ipse, inquit, per Sabinos trangit, D Farfarus dicitur,juXta,
Et amoenae Farfarus in Le. Narve lidit pr.eceps,c 'opacae FarfaruS
Hodie Farfariis ars dicitur, a quo Monasterium Ord. S. Benedicti, Farfa, nomen habet nundinis artachivio reconditiorum antiquitatum celeberrimum qui ex Montibus Aprutio-riian ortus longis ambagibus Farfaminterri Eretum Tiberi se miscet. Allia Sabinorion Iolen, quod Livius hisce verbis describit l. 1 Ad undecimum lapidem occursum Gallis est, quaslumen Allia Cru tumenis montibus praealto δε- fluens theo, haud mult) infra Viam Salatariam , Tiberino amni miscetur estque illud flumen, quod prope Eretum in
Tiberim influit, non tam fama Gallorum Senonum quam manorum Veterum infamia cum primis celebre Ad ripas enim hujus Galli Senones ingentem manorum exercitum ad internecionem deleverunt. Cicero ad Atti-
I R C H E R Icum epist. 9: Majores , inquit, nostri funestiorem diem esse potuerint, Alliensis
'u'λiae, qrum 1 rbis ut e Plutarchus de viris illustribus in M. Furio Camillo; Mox quam Galli Senones retiolis obpar-britatem agi is setiis , Clusium Hetruriae
oppidum obsederimi missisimi Roma tres
Legati, qui Gallos monerent, ut ab oppugnatione desistirent ex his unus contra jus gentium in aciemprocessit, e lucem Senonum interfecit, quo commoti Galli petitis in deditionem Legatis, nec impetratu Romam petieruiri,c exercitum 1 ranion apud Alliam fluvium cecidere,
die 16 Calend. Aug. qui dies inter nefastos relatus Alliensis di lus Unde eta apud Poeta semper infausti circinauspicati no-1ni iis Assiaifuit. Virg. 9im que secans infaustum interluit
Silius Major horrifcis sese extulit Allia ripi
Lucanus . . Cedant feralia nomina
candus tantopere ab Horatio laudatuS; qui binar in Sabinori Regione consistat, hoc loco opportune ostendam. Habuit Horatius duas illas unam, quam supra descripsi Tiburti-imn alteram Sabinam; de quo Suetonius in ejus Uita: Vixit, inquit, Horatius, utplurimi insecessu ruris seu Sabini, aut Tiburtini, do=nusque ejus ostendiatur circa Tiburi lacidum Sabina 'alde detestatum, quam operosioribus etiam di-γitiis praefert. Curialis, inquit, permutem Sabina dipitias operosiores c
Deo lacesso in nec potentem amicum Largiora 'agito, Sutis beatus imicis Sabinis.
Satisque se divitem beatumque praedicat, ob fundum unicum a Maecenate in Sabinis acceptum. Hunc autem fundum fuse describit in epist. 6 l. 1, ad si uitis Iu ;quam consulas: Erat vicinus praedib