장음표시 사용
411쪽
LIUER XI. 2l3Utque volans alte raptum quum fulva draconem Fert aquila implicuitque pedes, tque unguibus haesit;
Arrectisque horret squamis, et sibilat ore, Arduus insurgens illa haud minus urget adunco ββ Luctantem OStro, simul aethera verberat alis Haud alitur praedam Tiburtum ex agmine Tarcho Portat ovans Ducis exemplum Pentumque secuti
Maeonidae incurrunt Tum fatis d0bitus Arruns Velocem aculo et multa prior arto Camillam β' Circuit, et, quae sit fortuna facillima, tentat. Qua se unquo furens medio tulit agmine Virgo, Hac Arruns subit, et tacitus vestigia lustrat Qua victrix redit illa, pedemque ex hoste reportat, Hac juvenis furtim celeres detorquot habenas : ββ
Hos aditus, jamque hos aditus, omnemque Pererrat Undique circuitum, et certam quatit improbus hastam. Forte sacer Cybelae Chloreus, olimque SacerdOS,
Insignis longo Phrygiis fulgebat in armis
Spumantemque agitabat equum, quem pellis asinis VI plumam quamis auro conserta tegebat. IPSe peregrina ferrugine clarus et Stro,
Spicula torquebat Lycio Gortynia cor. ;Aureus ex humeris onat arcus, et aurea Vati Cassida tum croceam chlamydemque Sinusque crepante λ' Carbaseos fulvo in nodum collegerat auro, Pictus acu tunicas, et barbara tegmina crurum. Hune Virgo, sive ut templis praefigeret arma Troia, captiVo sive ut se ferret in auro Venatrix, unum ex omni certamine pugnae 7 Caeca sequebatur totumque incauta per agmen Foemineo praedae et spoliorum ardebat amore Tolum ex insidiis quum tandem tempore capto, Concitat, et superos Arruns Sic Voce precatur
Summe Deum, sancti custos Soractis Apollo, ' Quem primi colimus, cui pineus ardor acervo Pascitur, et medium Doti pietate per ignomCultores multa premimus vestigia pruna Da, pater, hoc nost1is aboleri dedeeus armis, Omnipotens Von exuvias, pulsaeVe tropaeum Virginis, aut spolia ulla peto mihi stora lautem Facta feronici haec dira meo dum Vulnere pestis
412쪽
Pulsa cadat, Patriam remeabo inglorius urbem. Τ)Audiit voti Phoebus succedere Partem Mente dedit, partem volucros dispersit in auras 'δSterneret ut subita turbatam morte Camillam, Annuit oranti reducem ut Patria alta videret, Non dedit inque Notos vocem vertere Procellae. Ergo, ut misin manu sonitum dedit hasta per auras,
Convertere animo aereS, oculoSque tulere uoti ad reginam Volsciri nihil ipsa neque aurae Nec sonitu memor, aut venienti ab aethere teli, Hasta sub exsertam donee perlata papillam Haesit, virgineumque alte bibit aeta cruorem. Concureant trepidae comites, dominamque ruentem βρβSuscipiunt: fugit ante omnes exterritus Arruns, Laetitia mixtoque metu nec jam amplius haStae Credere, nec telis occurrere virginis studet. Ac volui ille, prius quam tela Minica Sequantur, Continuo in monte sese avius abdidit altos, istocciso paStore, lupuS mamoVe HVerico, Conscius audaci facti caudamque remulcens Subjecit pavitantem utero Sylvasque petivit Haud secus ex oculis se turbidus abstulit Arruns, Contentusque fuga mediis se immiscuit armis. i. Illa manu moriens telum trahit ossa sed inter Ferreus ad costas alto in Vulnere mucro Labitur exsangui labuntur frigida leto Luminaci purpureus quondam color ora reliquit Tum Sic XSpirans Aceam, ex aequalibus unam, 'Alloquitur, fida ante alias qua sola Camillae, Quicum partiri curasci atque haec ita fatur Hactenus, Acca soror, potui : unc Vulnus acerbum Conficit, et tenebris nigrescunt omnia circum Effuge, et haec Tum mandata novissima perfer : -ΤSuccedat pugnse, TrojanoSque arcent urbe.Jamque vale. Simul his dictis linquebat habenas, Ad terram non sponte fluens ti a frigida toto Paulatim exsolvit se corpore, lentaque colla Et captum leto posuit caput, arma relinquenS Vitaque cum gemitu fugit indignata Sub umbras. Tum Vero tinmensus urgens ferit aurea clamor Sidera dejecta crudescit pugna Camilla Incurruut deus Simul omis copia euerum,
413쪽
Tyrrhenique duces Evandrique Arcades also. βAt Triviae custos jamdudum in montibus opis
Alta sedet summis, spectatque interrita Pugnas Utque Procul, medio juvenum in clamore furentum,
Prospexit tristi multatam morte Camillam, Ingemuitque deditque has imo Pectore voces 39 Ho nimium, virgo, nimium crudele luisti Supplicium, eucros onata lac sero bello : Ne tibi deseris in dumi coluisso Dianam
Profuit, aut vostra humero geSSiSA Pharetras. Non tamen indecorem tua se regina rolinquot 3βExtremis jam in mort neque hoc sine nomine letum Per gentes erit, aut famam patieris inultae Nam quicunque tuum Violarit Vulnere corpus, Morto tuo morita. Fuit ingens monte sub alto Regis Dercenni terreno ex aggere bustum . Antiqui Laurentis opacaque ilice tectum Hic Dea se primum rapido pulcherrima nisu Sistit, et Arruntem tumulo speculatur ab alto. Ut vidit fulgentem armis, ac Vatin tumentom,
'Cur,' inquit, diversus abis i huc dirigo grossum 'ββHuc periture, Veni capias ut digna Camillae
Praemia : tunc etiam telis morior Dianae '' Dixi et aurata volucrem Threissa sagittam Deprompsit pharetra cornuque infensa tetetidit, Et duxit longo, donec curvata coirent MisInter se capita, et manibus jam tangeret aequis, Laeva aciem ferri, deXtra nerVoque Papillam. Extomplo teli stridorem aurasque SonanteSAudiit una Arruns, haesitque in corpore fer m. Illum exspirantem socii atque extrema gementem ββ Obliti ignoto camporum in pulvere linquunt Opis ad aethereum pennis aufertur Olympum.
Prima fugit, dominu amissa, levis ala Camillae Turbati fugiunt Rutuli ; fugit aco Atinas; Disjectique duces desolatiquo manipli 870Τuta petunt, et equis aversi ad moenia tendunt. Nec quisquam instante Teucros letumque ferentes Sustentare valet telis, aut sistere contra Sed laxos referunt humori languentibus arcus Quadrupedumque putrem cursu quatit ungula campum HVolvitur ad muros ali in turbidus atra
414쪽
Pulvi ; et e speculi percussae Pectora matres Foemineum clamorem ad coeli sidera tollunt. Qui cursu portas primi irrupere patentes, ΙΙos inimica supor mixto premit agmine turba '' Nec miseram effugiunt mortem sed limine in ipso, Moenibus in atriis, atque inter tuta domorum, Confixi Oxspirati anima Pars claudere porta ;Nec Socii aperire viam, nec moenibus audent Accipere Orantes Piriturque miserrima caedes ββ Dofendentum armis aditu8, inque arm ruentum. Exclusi, ante oculo lacrymantumque ora parentum
Pars in praecipites so3Sas, urgente ruinis, Volvitur immissis pars caeca et concita fraenis Arietat in portas et duros objice OSteΗ.
Ipsae de muri Summo certamine matres
Monstrat amor serus patrim ut videre Camillam, Tela manu trepidae nciunt a robore duro, Stipitibus, orrum sudibusque imitantur obustis
Praecipites, Primaeque mori pro moenibus ardent. Interea Turnum in sylvis saevissimus impleto untius, et juveni ingentem for Acca tumultum Doletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, Ingruere in 1 os hostes, et Marte Secundo omnia corripuisse : metum jam ad moenia serri. Illo furens nam suu Jovis sic numina poscunt)Deserit obsessos colles, nemora aspera linquit. Vix e conspeotu Xierat, Campumque tenebat, Quum pater Eneas, saltu ingreSSu apertoS, EXSuperatque jugum, Sylvaque Vadit opaca. Sic ambo ad muros rapidi totoque feruntur Agmine, nec longis inter se passibus abSunt. Ac simul Eneas fumantes pulvere an POSProsperit longe, Laurentiaque agmina vidit Et AseVum Enean agnovit Turnus in armis, Advontumque pedum flatusque audiVit equorum Continuo pugnas ineant, et praelia tentent Ni roseus fessos jam gurgite ho0bus Ibero Tinsint eo uos, noctemque die labente reducat. Considunt castris ante urbem, et moenia Vallarit.
415쪽
TURNU ut infractos advorso Marte Latinos
Defecisse videt, Sua nune promiSS TePOSei,
Se signari oculi ultro implacabilis ardet, Attollitque animos Poenorum quali in nrVis, Saucius ille gravi venantum vulnere e tHS, Tum demum movet arma leo ; gaudetque comantes EXcutiens cervice toros, fixumque latronis Impavidus frangit telum, et fremit ore cruento Haud secus accenso gliscit violentia Turno. Tum Sic assatur regem, atque ita turbidus infit: β Nulla mora in Turno nihil est quod dicta retractent lanavi Eneadae, nec, quae pepigere, reeHSent Congredior fer sacra, Pater, et concipe foedus Aut hac Dardanium d0xtra sub Tartara mittam DeSertorem Asiue sedeant, spectentquo Latini), inqEt solus ferro crimen commune refellam ;Aut habeat victos coda Lavinia conjuX. VOlli sodato respondit corde Latinus praestans animi juvenis, quantum ipse feroci Virtute exSuperas, tanto me impensius aequum est '
COΠSulere, ut ue Omne metuentem expendero ensus.
Sunt tibi regna patris Dauni, sunt oppida capta
Multa manu ; nec non aurumque animusque Latino est;
Sunt alis innuptae Latio et Laurentibus agriS, Nec genu indecores in me haec haud mollia fatu Sublatis aperire dolis simul haec animo hauri:
Me natam nulli veterum ociare Procorum
Fas erat, idque uiue Divique hominesque canebant. Victus amore tui, cognato sanguine ictuS, Conjugis et moestae lacrymis, vincla omnia rupi, δ' Promissam eripui genero, arma imPia SumpSi. Ex illo qui me casus, quae Turne, Sequantur Bella, Vides quantos primus patiare labores. Bis magna victi pugna vix urbe tuemur Spes Italas: ec lent nostro Tiberina fluunta
416쪽
21R VIRGILII GENEΙs. Sanguine adhuc campique ingentes ossibus albent. Quo referor toties t quae mentem insania mutat l
Cur non incolumi potius certamina tollo lQuid consanguine Rutuli, quid colora dicet 'Italia, ad mortem si te inor dicta omisit )Prodiderim, natam et connubia nostra petentem lBespice res bello Varias miserere parent ALongaevi, quem nunc moestum patria Ardea longe
Dividit. V Haudquaquam dictis violotitia Turni δFlectitur exsuperat a S, aegreSeitque medendo. Ut primum fari potuit, sic institit ors: Quam pro me curam geriS hanc precor, Ptime, Pro me Deponas, letumque Sinas pro laude pacisci: Et nos tela, pater, feraeumque haud debile d0xtra Spargimus, et noStro equitur de Vulnere anguis: Longe illi Dea mater erit, quae nube fugacem Foeminea tegat, et vanis sese occulat umbris. VAt regina, noVa pugnae conterrita sorte, Flebat, et ardentem generum moritura tenebat: aurne, per has ego te lacrymas, per si quis Amnuo Tangit honos animum spes tu nunc una SeneCtae, Tu requies, siseraeo decus imperiumque Latini Te penes cin te omnis domus inclinata recumbit , Unum oro desiste manum committere Teucris. Quiri cunque manent isto Certamine cnSus, Et me, Turne, manent: simul haec invisa relinquam Lumina, nee generum Enea captiva videbo. VAccepit vocem lacryinis Larinia matris, Flagrante perfusa genas cui plurimus ignem Sulla scit rubor, et calefacta per ora Cucurrit. Indum sanguineo veluti violaverit ostro Si quis ebur; vel mixta rubent ubi lilia multa Alba rosa tales virgo dabat ore colores. Illum turbat amor, figitquo in virgine vultus; qArdet in arma magis paucisque affatur Amatam: me, quaeSΟ, ne me lacrymis, neve omine tanto Prosequere, in duci certamina Martis euntem, O mater neque enim Turno mora libera mortis. Nuntius haec Idmon Phrygio mo dicta tyranno qHaud placitura refer: Quum primum crastina caelo I uices invecta rotis Ataror rubebit,
417쪽
Non Teucros agat in Rutulos Teucrum arma quieSentit, Et Rutuli una nostro dirimamus sanguine bellum: Illo quaeratur conju La Viri a camPD. Haec ubi dicta dedit, rapidusque in tecta recessit, Poscit equos, gaudetque tuens ante ora frementes, Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia; Qui candore Dives anteirent, cursibus ni RS. Circumstant properi aurigar manibusque lacessunt βPectora plausa caVis, et colla comantia Pectunt. Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco Circumdat loricam humoris, simul aptat habendo EnSemque clypeumque, et rubrae Cornu eristae EnSem, quem Dauno ignipotens Deus ipse parenti '' Fecerat, et Stygia candentem tinxerat unda. Extu, quae in mediis ingenti adnixa coluinnae AEdibus astabat, validam vi corripit hastam, Actoris Aurunci spolium munSSatque trementem, Vociferans unc, o nunquam frustrata OcntuΗHasta meos, nune tempus adest: te maximus Actor, Te Turni nunc dextra gorio da temere CorPIIS, Loricamque manu Valida lacerare reVulsam Somi viri Phrygis, et foedare in pulvere crineS, Vibratos calido ferro, myrrhaquo madentes. V λ His agitur furiis totoque ardenti ab ore Scintilis absistunt oculis micat acribus ignis Mugitus velut quum prima in praelia taurus Terrifico ciet, atque irasci in cornua tentat, Arboris obnixus trunco, ventosque lacessit 'βIctibus, et sparsa ad pugnam proludit arena. Nec minus interea, mat)rnis saevus in armiS, Enea acuit Martem, et se suscitat ira. oblato gaudens componi Redere bellum. Tum octo moestique metum solatur Itili, λλ' Fata docens re quo jubet rosponsa Latino Certa referre viros, et acis dicere leges. Postera i summo Spargebat lumine montes Orta dies, quum primum alto se gurgite tollunt Solis equi, lucemque elatis naribus emant Campum ad certamen, magno sub moenibus urbiS, Dimonsi Rutuliquo viri Teucrique par aut, In medioque focos, et Dis communibus urus Graminea ; alii fontemque ignemque ferebant L 2
418쪽
220 VIRGILII AENEIS. Velati lino, et verbena tempora vincti. πProcedit legio Ausonidum, pilataque plenis
Agmina se fundunt portis hinc Troius mula, Tyrrhenusque ruit varii exercitus armis Haud secus instructi ferro, quam Si aspera Martia Pugna Vocet Nec non mediis in millibus ipsi h*Ductores auro olitant ostroque decori; Et genus Assaraci Mnestheus, et foriis Asylas, Et Messapus quum domitor, Neptunia proles. Utque dato signo, patia in Sua quisque receSSit, Defigunt tellure hastas, et scuta reclinant. δ' Tum studio estusae matres, et uim inermum, Iuvalidique senes, turres et tecta domorum Obsedore : alii portis sublimibus astant. At Juno e Summo, qui nunc Albanus habetur, Tum neque nomen erat, nec honos, aut gloria motiti δ' Prospiciens tumulo, campum Spectabat, et ambas Laurentum Troumque acies, urbemque Latini Extomplo vim si est actata Sororem, Diva Deam, Staguis quae fluminibusque sonoris
Praesidet, hunc illi rex aetheris altus honorem 30Jupiter erepta pro virginitate sacravit ) Nympha, decus sturiorum, antino gratissima OStro, Scis, ut te cuncti Unam, quaecunque Latinae Magnanim Jovis ingratum ascendere cubile, Praetulerim, coelique lubens in parte locarim : βDisce tuum ne me incuses , uturna, dolorem. Qua visa est fortuna pati, Parcaeque inebant Cedere res Latio, Turnum et tua moenia texi Nunc juvenem imparibus ideo conciurere fatis, Parcarumque dies et vis inimica propinquat. .RNO pugnam Spicere hanc oculis, O foedera OSSum Tu, PTO germano Si quid PraeSentius audes, Pergeri decet: forSan misero meliora Sequentur.' Vix ea, quum lacrymas oculi Juturna profundit, Teque quaterque manu pectu Percussit honestum. - Non lacrymis hoc tempus ' ait Saturni Juno Accelera, et fratrem, Si qui modus, eripe morti Aut tu bella cie conceptumque excute foeduS. Auctor ego audendi.' Sic exhortata reliquit Incertam, et tristi turbatam vulnere mentis in
Interea reges, iugenii mole Latinus
419쪽
Quadrijugo vehitur curru, cui tempora circum Aurati bis sex radii fulgentia cingunt, Solis avi spocimen bigis it Turnus in albis,
Dina manu lato crispans hastilia ferro. λβ. Hinc pater . Eneas Romanae stirpis origo, Sidore flagrans clypeo et coelestibus armi, Et juxta Ascanius, magnae spes altera Romae, Procedunt castris puraque in Veste sacerdos Setigeri foetum siris, intonsamquo bidentem P Attulit, admovitque pecus flagrantibus aris. Illi ad surg titem conversi lumina Solem, Dant fruges manibus salsas, et tempora ferro Summa notant pecudum, paterisque altaria libant. Tum iu AEneas stricto sic otis precatur: λῖ'
'Esto nunc Sol tostis, et haec mihi Terra Vocanti, Quam propter tantos potui perferre labores Et Pater omnipotens ; et tu, Saturnia duno, Jam melior jam, Diva precor; tuque inclyte MaVOTA. Cuncta tuo qui bella, pater, sub numine torques; qFonteSque Fluviosque Voco quaeque AEtheris alti Belligio, et quae cooruleo sunt numina Ponto: Cessori Ausonio si sors victoria Turno, Convenit Evandri victos discedere ad urbem; Cedet Iulus agris nec post arma ulla obellos
Eneadae referunt, ferrove haec regna lacesSent:
Si nostrum annuerit nobis Victoria Martem Ut potius reor, et potius Di numine firment), Non ego nec Teucris Italos parere jubebo, Nec mihi regna peto paribus se logibus ambae in
Invictae gente aeterna in foedera mittatit. Sacra Deosque dabo socer arma Latinus habeto, Imperium solemno socer mihi moenia Teueri
Constituent, urbique dabit Lavini nomen. VSic prior Eneas sequitur sic doinde Latinus, 'βSuspiciens coelum, tenditque ad sidera dextram: Maec eadem, Enea Terram Mare, Sidera imo, Latonaeque genu duplex, anumque bifrontem, Vimque Deum infortiam, et duri sacraria Ditis
Audiat haec Genitor, qui foedera fulmine sancit 'Tango ara mediosque ignes, et numina teStor Nulla dios pacem hanc Italis nec foedera rumpet, Quo re cunque cadent nec me Vis ulla Volentem
420쪽
Avertet non, si tellurem effundat in undas Diluvio miscens, coelumus in Tartara solvat: βUt sceptriin hoc dextra sceptrum nam forte gerebat Nunquam fronde levi fundet virgulta nec umhras, Quum semel in sylvis imo de stirpe recisum Matre caret, posuitque comas et brachia ferro; Olim arbos nunc artifici manus sero decoro 'i'
Inclusit, patribusque debit gestare Latinis. VTalibus intur so firmabant foedera dictis,
Con Spectu in medio procerum tum rite Sacratas In flammam jugulant pecudes, et viscera Viris Eripiunt, cumulantque noratis lancibus aras. λβ At vero Rutulis impar ea pugna videri Jamdudum, et vario misceri pectora motu Tum magiS, ut propius cernunt, non Viribus aequi Adjuvat, incessu tacito progreSSus, O RTam Suppliciter venerans demisso lumine, Turnus Tabentesque genae, et juvenili in corpore pallor. Quem simul ac uturna soror crebrescere vidit Sermonem, et vulgi variare labantia corda, In media acies, formam assimulata Camerti Cui genus a proavis ingens, clarumque patornu γ βNomen erat virtutis, et ipse acerrimus armiS), In media dat sese acies, haud DeSein rerum, Bumolesque erit Varios, ac talia fatur Non pudet, o Rutuli, Unctis pro talibus unam Objectare animam Dumerone, an viribus, θqui δ' Non sumus En omnes se Troes et Arcades hi sunt, Fatalisque manus, infensa Etruria Turno Vix hostem, altorni si congrediamur, habemuS. Ille quidem ad superos, quorum S deVOVet ariS,SUecedet fama, vivusquo per ora feretur NOS, at in amissa, dominis parere superbisCogemur, qui nunc lenti consedimus arvis. VTalibus incensa est juvonum sententia dictis Jam magis atque magisci serpitque Per agmina murmur.
Ipsi Laurentes mutati ipsiquo Latini 'Qui sibi jam requiem pugnae rebusque niutem
Sperabant, nunc arma Volunt, foeduSque precantiar Infectum, et Turni sortem miseratitur iniqUam.