[Opera;

431쪽

LICER XII. 233 Turnus, et obtutu tacito stetit aestuat ingens

Imo in corde pudor, mixtoque insania luctu, Et furiis agitatus amor, et conscia latuS. Ut primum discussae umbrae, et lux reddita menti, dente oculorum orbes ad moenia torsit 670 Turbidus, eque rotis magnam respexit ad urbem. Ecce autem flammis inter tabulata volutus Ad coelum undabat vorteX, turrimque tenebat; Turrim, compactis trabibus quam eduXerat ipse, Subdideratque rotas, pontesque instraverat altos. βῖ' uam jam fata, soror, superant abSiSte morari; Quo Deus, et quo dura vocat Ortuna, Sequamur: Stat conferre manum Enem Stat, quicquid acerbum St, Morte pati nec me indecorem, germana, videbis Amplius hunc, oro, sine me furere ante furorem. 'ΤDixit et e curru saltum dedit oeyus arris; Perque hoStes, per tela ruit, moeStamque Sororem Deserit, ac rapido cursu media agmina rumpit. Ac veluti montis saxum de Vertice Praeceps Quum ruit, avulsum Venton seu turbidus imbor β'.Proluit, aut annis solvit sublapsa Vetustas; Fertur in abruptum magno mons improbus actu, Exsultatque solo, SylVns, armenta, VisOSquΘΙnvolvens secum disjecta per agmina Turnus

Sic urbis ruit ad muros, ubi plurima fuso β''Sanguine terra madet, Atridentque hastilibus aurae Significatque manu, et magno simul incipit ore

Parcit jam Rutuli, et vos tota inhiboto Latini

Quaecunque est fortuna, mea SD; me Verius unum Pro vobis foedus luere, et decernere ferro. π β' Discessere omnes medii spatiumque dedere. At pater Eneas, audit nomine Turni, Deserit et muros, et Summa deserit arces Praecipitatque mora Omnes Opera Omnia rumpit,

Lν titia exsultatis horrendumque intonat armis : β' Quantus Athos, aut quantus EryX, aut ipse coruscis Quum fremit ilicibus, quantus, gaudetque nivali Vortice se attollens pater Apenninia ad auras. Jum vero et Rutuli certatim et Troes, et omnes Con ectere oculos Itali, quique alta tonobant 'βMoenia, quique imo pulSabant ariete muros Armaque deposuere humeri : Stupet ipse Latinus

432쪽

234 1RGILII ENEIS. Ingentes, geuito diversis partibus orbis,

Inter se coiisse Viros, et cesnere serro.

Atque illi, ut Vacuo patuerunt aequor cannpi λ' Procursu rapido conjectis eminus hastis, Invadunt Martem clypei atque aere ΟΠΟΓΟ. Dat gomitum tellus oum crebros ensibus ictus Congeminant: sors et virtus miscentur in unum. Ac velut ingenti Sila summove Taburno, λβ Quum duo conversis inimica in proelia tauri Frontibus incurrunt, pavidi cessere magistri Stat pecus omne metu mutum muSSantque juveneΓΘ, Quis nemori imperitet, quem tota armetita Sequantur Illi inter sese multa vi vulnera miscent, i 'Cornuaque obnixi infigunt, et sanguine largo Colla armosque lavanta gemitu nemus omne remugit Haud aliter Tros AEneas et Daunius heros Concurrunt clypei ingen fragor aethera complet. JHpiter US duas aequato examine lances 7 4 Sustinet, et fata imponit diversa duorum Quem damnet labor, et quo erga pondere letum. Emicat hic, impune putans, et corpore toto Alto sublatum consurgit Turnus in D Sem,

Et ferit: exclamant Troes, trepidi tu Latini, δ'

Arrectaeque amborum acies ut perfidus ensis

Frangitur, in medioque ardentem deserit ictu Ni fuga subsidio subeat Fugit Ocyor Euro, Ut capulum ignotum dextrumque Spexit inermem. Fama St, praeciPitem, quum prima in praelia unctos ββ

Conscendet at equos, patrio mucrone relicto,

Dum trepidat, ferrum aurigm rapuisse etisci; Idque diu, dum terga dabant palantia Teucri, Suffecit postquam arma Dei ad Vulcania ventum, Mortalis mucro, glacies ceu futilis ictu UDissiluit fulva resplendent fragmin arena. Ergo amen diversa fuga petit aequora Turnus, Et nunc huc inde huc incertos implicat orbes

Undique enim densa Teucri incluSere OrOΠn Atque hinc vasta palus, hinc ardua moenia cingunt. 'Nec minus Eneas, quanquam tardata sagitta Interdum genua impediunt, curSumque recuSnus,

Insequitur, trepidique pedem edo fervidus urget et Inclusum voluti si quando tu flumine nactus

433쪽

Ceoum, aut puniceae septum formidine pennae, β' Venator cursu cavis et latratibus instat;

Illo autem, insidiis et ripa territu alta, Mille fugit refugitque vias at vividus Umber Hίeret hians jam jamque tenet, similisque tenenti

Increpuit malis, morsuque elusus inani est. 700 Tum vero exoritur clamor ripaeque lacuSque Responsant circa, et coelum tonat omne tumultu. Illo simul fugiens Rutulos simul increpat omneS,

Nomine quemque Vocan notumque magitat ensem A Hea mortem contra PraeSenSque minatur β'

Exitium, si quisquam adeat terretque trementes, Excisurum urbem minitatis, et saucius instat. Quinque orbes explent cursu, totidemque reteXunt Huc illuc nec enim levia aut ludicra petuntur Praemia Sed Turni de vita et sanguine certaui. ββ Forte sacer Fauno foliis oleaster amisisHic steterat, nautis olim venerabile lignum Servati ex undis ubi figere dona solebant Laurenti Divo, et votas Suspendere VeStes

Sed stirpem Teucri nullo discrimine sacrum iῖ'

Hic hasta Eues stabat huc impotus illam Detulerat, Xam et lenta in radice tenebat.

Incubuit, voluitque manu conVellere ferrum Dardanide teloque equi, quem prendere cursu ἐ- Non poterat. Tum vero amens formidine Turnus Fatine, precor, miserere,' inquit; tuque optima serruni Terra toti colui vestros Si Semper honores, Quos contra Eneadae bello fecore profanos.

Dixit opemque Dei non cassa in Vota Vocavit Namquo diu luctans, lentoque in Stirpe moratus, Viribus haud ullis valuit discludere morSus horis in mens dum nititur acer, et instat, RurSus in aurigae faciem mutata Motisci Procurrit, fratrique ensem De Daunia reddit. βδQuod Venus audaci Nympho indignata licere, Accessit, telumque alta ab radice revellit. Olli sublimes, armis animisque refecti, Hic gladio fidons, hic acer et arduu haSta, Siriunt contra, certamine Martis anheli. ''Junonem interea re omnipotentis Olympi

434쪽

230 VIRGILII TENEN.Alloquitur, fulva pugna de nube tuentem Quae jam finis erit, conjuc quid denique rostat ΤIndigetem Enean scis ipsa, et Scire fateris, Deberi coelo, fatisque ad sidora tolli 794Quid struic aut qua spe gelidis in nubibus haeres 'Mortalin decuit violari vulnere Divum Aut ensem quid enim sine te uturna valeret

Ereptum reddi Turno, et vim crescor victis lDesine am tandem, precibusque inflectore nostris Nec tu tantus edat tacitam dolor et milii curae Smpo tuo dulci tristes ex re reci Sent. Ventum ad supremum est terris agitare vel undis Trojanos potuisti insandum accendere bellum Deformare domum et luctu miscere hymenaeo :Ultorius tentare volo. V Sic upiter orsus Sic Dea submisso contra Saturnia vultu : Ista quidem quia nota mihi tua, magne, VoluntaS, Jupiter, et Turnum et terra invita reliqui

Ne tu me aeria solam nunc sed ridores 'i'

Digna indigna pati ; sed flammis cincta sub ipsa

Starem acie traheremque inimica in proelia Teucros. Juturnam misero, fateor, Succurrere fratri Suasi, et pro Vita majora audere probavi Non ut tela tamen, non ut contenderet arcum : λβ

Adjuro Stygii caput implacabile fouiis

Una superstitio superis quae reddita divis. Et nunc cedo equidem, pugnaSque XOS Telinquo.

Illud se, nulla fati quod lege tenetur,

Pro Latio obtestor, pro majestate tuorum

Quum jam connubis pacem felicibus usto l)Component . quum jam leges et foedera ungent;

vetus indigenas nomen mutare Latinos, Nou Troas fieri jubeas, TeucroSque Vocari, Aut Oeem mutare Viros, aut vertere vestes Sit Latium, sint Albani per Secula fge ;Sitra mana potens Itala Virtute Propago Occidit, occideritque, sinas, cum nomine Troja. VOlli subridens hominum rerumque et Orto Et gormana Jovis, Saturnique altera ProleS, Irarum tantos volvi sub pectore fluctus Verum age, et inceptum frustra submitte fluorem Do quod vis et me victusque OlenSaue remitto.

435쪽

840845

Sermonem Ausonii patrium moresque tenebunt Utque St, nomen erit commixti corpore autum Subsident Teucrici morem ritusque aerorum Adjiciam, faciamque omne uno ore Latinos. Hinc genus Ausonio mixtum quod Sanguine urget Supra homines, supra ire Deo pietate videbis Nec gens ulla tuos seque celebrabit honores.' Annuit his Juno, et mentem laetata retorsit Interea excedit coelo nubemque reliquit. His actis, aliud Getiitor secum ipse Volutat, Juturnamque parat fratris dimittere ab armis. Dicuntur gemitiae pestes, cognomine Dirae, Quas, et Tartaream Nox intempesta Megaeram, Uno eodemque tulit partu, paribusque revinxit Serpentem Spiris, Ventosasque addidit alas Hs Jovis ad solium saevique in limine regis APPrerent, acuuntque metum mortalibus aegris, δ' Si quando lotum horrificum morbosque Deum rex Molitur, meritas aut bello territat urbes. Harum unam celerem demittit ab ethere summo Jupiter, inque omen uturnae occurrere jussit Illa volat, celerique ad terram turbine fertur. ββ Non Secu ac nervo per nubem impul a Sagitta, Armatam saevi Parthus quam felle Veneni,

Parthus sive Cydon, telum immedicabiles torsit

Stridens, et celeres incognita transilit umbras Talis se sata Nocte tulit, terrasque petivit. β' Postqnam acie videt Iliacas, atque agmina Turni, Alitis in parvae subito collecta figuram, Quae quondam in bustis aut culminibus desertis

Nocte Sedens, serum cauit importuna per umbras

Hanc Versa in faciem, Turni se pestis ad ora ββ Fertque refertque sonanS clypeumque everberat aliS. Illi membra novus solvit formidine torpor Arrectaeque horrore comae, et Vox faucibus haesit. At procul ut Dirae stridorem agnorit et alas, Infelix crines scindit uturna solutos, βῖ' Unguibus ora soror foedans, et pectora Pugnis

Quid nunc te tua, Turne, potest germana juvare Aut quid jam miserae superat mihi ' qua tibi lucem

Arto moreri talin possum me opponere OnStro Jam jum liuquo acies o me terrete timetitem, 'ῖβ

436쪽

Obscoenae volucres alarum Verbera nosco, Letalemque sonum nec fallunt ussa superba

Magnanim Jovis Haec pro virginitate reponit 'Quo vitam dedit uternam cur mortis adempta est Conditi l possem tantos finis dolor0 8 Nunc certe, et miser fratri comes ire per umbras Immortali 0go Aut quicquam mihi dulce meorum Te sine frater, ori quae satis ima doliiscat Terra mihi, Manesque doam demittat ad imos Tantum effata, caput glauco contexit amictu, ' βMulta gemens, et se fluvio dea condidit alto.

Eneas instat contra telumque OrUSeatlagen arboreum, et Saevo sic pectore fatur

Quae nunc deinde mora est aut quid jam, Turne, retractas

Non cursu, Saevi Certannum est cominus armis

Verte omnes tete in facies, et contrahe quicquid

Sive animis, SiVe urte, Valesci opta ardua pennis Astra sequi, clausumque a 'a te condere terra.

Ille caput quassans Non me tua fervida terrent Dicta ferox : Di me terrent, et upiter hostis. V Nec plura effatus, saxum circumspicit ingens, Saxum antiquum ingens, campo quod forte jacebat Limes agro positus, litem ut discerneret arvis ;Vix illud lecti bis sex cervice subireΠt, Qualia nune hominum producit corpora tollus Ille manu raptum trepida torquebat in hostem

Altior insurgens, et curSu concitu heros. Sed neque currentem Se nec Ο ΟScit euntem, Tollentemve manu SaXumque immaue ΟVentem

Genua labant, gelidus concrevit frigore sanguis: βTum lapis ipse Viri, vacuum per inane Volutus, Nec spatium evasit totum, ne pertulit ictum. Ac velut in somni . oculos ubi languida pressit Nocte quies, equicquam arido extendere cursus Velle Videmur, et in mediis conatibus aegri 'λ'

Succidimus non lingua alet, O corpore notae Sussiciunt vires, nec VOX nec Verba sequuntur

Si Turno, quacunque iam Virtute petivit, Successum de Dira negat Tum pectore sensus Vertuntur varii Rutulos aspectat et urbem, δὴ Cunctaturque metu, telumque instare tremiscit Nec quo se eripiat, nec qua V tendat in hostem,

437쪽

Nec currus usquam videt, aurigamque Sororem. Cunctanti telum Luea fatale coruscat, Sortitus fortunam oculi ; et corpore toto Eminus intorquet murali concita nunquam Tormento sic saxa fremunt, nec fulmine tanti

Dissultant cropitus Volat atri turbinis instar, Exitium dirum 1asta ferens orasque recludit Loricae, et clypei extremo septemplici orbes Per medium stridens transit fomur Incidit ictus Iugens ad terram duplicato poplite Turnus. Consurgunt gemitu Rutuli ; totusque remugit

Mons circum, et Vocem late nemora alta remittunt.

Ille humilis supplexque oculos dextramque precantem β' Protendens quidem merui, nec deprecor,' inquit Utere orto tua miseri te si qua parentis Tungere cura potest, oro, fuit, tibi talis Anchises genitor), Dauni miserere Senectae Et me, Seu corpus spoliatum lumine mavis, ' βRodii mois Vicisti et victum tendere palmas Ausonii vid0reri tua est Lavinia conjux Ulterius ne tende odiis. V toti acer in armis AEneas, VolVen oculos, dextramque repressit Et a jamque magis cunctantem flectere sermo ' MCceperat, infelix hi unero quum apparuit alto Balteus et notis fuisserunt cingula bullis Pallantis pueri Victum quem uiuere Turnus Straverat, atque humeris inimicum insigne gerebat. Ille oculi Postquam saevi monumstita doloris 'MExuviasque hausit, furii accensu et ira Torribilis, Tun hinc spoliis indute meorum

Eripiar mihi Pallas te hoc vulnere, Pallas

Immolat, et poenam celerat e Sanguine sumit. VHoc dicens, ferrum adverso sub pector condit βρFervidus ast illi solvuntur frigore membra Vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras.

439쪽

NOTES O THE AENEID.

Ille ego. Understandisum. The genuin enses of thos sola introduc- for lino is ver questionablo. Ovid and ther of the ancionis invequote Arma virumque V a tho pening ord of the Eneid. I has, in consequenee been Surmised by orne crities that the four procedonilines ero originali composed by Virgil, ut that, after his Hath, tho were expunge by Varius, to hom in conjunction illi Tucca, Augustu had assign0d therias of revising the Eneid. Other maintain that tho wero nos lis production of the poet, ut xv thola appeni ne to the invadin gland of som injudiciolis grammarian. An exordium so gotisti an spirities is benenti tho dignit os an optopoein as ollis forsei gn to the Ulaeet whicli it colubratos. J modulutus sum is connected by et wit coegi. The clauso containing the formeruer refur to the compositio of th Bucolius that containing thelat te to tho composition of the Georgies. 1. arm. δειλα is the formaenerali applied to ea ponam de Deo, such a tho helmet Ahielii, reaAlptate. It contain the Oot of αρ-ειν, to fit, adapt, oin; ' aud herofore primarii signi fisi joining orfittings for the warrior' person In his passage arm ha the murenilago beta, sor Virgil sabout o sing of the wars and wandering of Etiens.

ma particulari lihelyrio suggest isset to tho minit os a Latin po0t;

sor, uti like mos civilised nations of modor times, tho Roman dii notmaintain an Standiti arm and it a nos tanti tho blas of warsolando in their ars that thei soldier rusti exto armΗ. With thoua, there re an armed condition a at way a Conditionis War. primus Tho Trojan Antenoria come o Ital before 2EDeas, ut thon o ad Do come to the Lavinian hores. Virgil, therelare, Astricti accurate in saying that Eneas a the fit si Trojan to como toItal and the Lavinian hores. Se verse 242-249. Somo translata primus, early,' i. e. one of the irat, in remoto times.' Comparo

440쪽

ἄλγεα ν κατα θυμον.

is poeticali applied to tho passion ira instea os to the Perso Iuno. amor quote Livy, ix. 29 Traditur inde dictu mirabile, cenSOrem etiam Appium, memori Deum ird, Post aliquot annos luminibus

4 5 dum conderet, λα, intilae houldiuit the cit sos Lavinium J, and should bring his god into Latium. The Subjunctives conderet an inferret deuote the wisti, thought intent, destre to uild, e. Dum condebat, ould mean ,hils he was fouia ling. is o philosophieal to a that dum illi tho indicative Hanc ,hilst,' and withtho subjunctivo intil.' Se note dum ipse abeSSet, C. Nepos, p. 92.-Latio is a Grecis for in Latium. By the transportationis hisgod into Latium, tho poet simply means the advent of Eneas an his

the Settiem sent of Eneas in Latium, ere, tho intermixture of the ab original Italians and the Trojan immigrauis, Who ormed togHiber tho Latin auc), the lautidationi Alba, and finalty tho bulldingis Rome. Albani putres is poetica for Alba I and so altae moenia Romoe for Roma.8-II. The ancient regni deestheir divinitie a superhumanaeings, influetice novertheles by humati Delings, an subjecto humany Sions It was therefore aecordin to thei theory, in the poWOPO a maesto offend th g s, sither by lighting thoi powe and thei attributos, o by the commission os acta tirough hiul theirpaSsious ore irritate or thei inclination opposed. In Elther of theS Way a man might offendisithser itfulino unconsciolasty That AEnea was uili os an designei transgression again St the queen of