장음표시 사용
171쪽
SECTIO I. COΜΜUNIA UTRIUSQUE RESTITUTIONIS
167200. Vorum non sumta , damnum tibi datum fuisse; sed oportet iniuria id esse factum 173 idest necesse est, inius tuum laesum sit: Menim si nullum ius laesum est, quas redintegratio l8)8 si nullum
rutim, quae tibi 193 8 Nulla igitur competit restitutio, si laesa moritcaritas 20), pietas 21), iustitia legalis 22), vel distributiva 23).
Quid, s qui e animo aliquid secerit vel miserit, ut tibi noceret' Et si omisit, eonvenit damni eum non teneri, quia nemo solo animo
facto tuo nihil abest. Sane nemo fe- notu rerum huiusmodi curam suscipere, praeterquis ex caritate Va-squeZ LeSS. II, 12, 5); res est manifesta vix aurem potest intelligi nisi cavillamur ex apicibus iuris),
quemadmodum iustitiam laedat, aut damnum praestet is, qui eas in pristinam causam restituit. Rem a te doporditam in via publica, suStuli,sius tantum inspiciendae gratia, moX in eodem loco repositurus. Repositam viator astulit qui dixerit, dammi mecum agi posse, qui ea res, Statim ac illam contrectaVi, meliorem conditionem nacta fuit Et si nemo dixerit, cur, sodes, licuit mihi eam rem suo loco reponere An quia illam sustuli statim repositurus 3 Sod hoc vix non absurdum idΘtur; nam etsi sustulissem domino reddituruΗ, idom iuris esset, qui nemo prRΘCipere sibi aut Vesar quidquam potest L. 56, De recept Arbitr.): et si statim reponere, salva iustitia, potuissem, quidni serius Etenim tempus non est modus Neque tollen- perrae, Neque inducendo oblis elonis.
Ut puta, si in meo fodiens, fontem qui in tuo erumpit averterim. 19 Cit. L. M. Re re, B. ., privatus ludimagister, qui non Corripit discipulo furantes, vel allia detrahentes, licet ideo mercedem Recipiat, ut eos boni moribus imbitat his quibus furatur vel detrahitur quibuscum nihil actum est non obliga
mant. 13, 1, 8. Utputa, fur suo exemplo alios ad furandum movit, si confessarius non admonuit poenitentem restitutioni faciendae, veloxigondae S. Alph. II, 44 VI, 21,
21 Lugo, I, 2. Voluti si filius
si reus, ne bona sua publicentur, ne-
rum heio caute procedendum est: nam et in praemiis, et in poenis in te dum versatur ius singulorum unicuique enim eius St, ne, v. o. hinnosti ludibus, puta literariis, iaculatoriis, certam, et praemiis Sive legibus, sive hominum voluntate decretis, prohibeatur iniuste neve nocen ultra oonam sibi debitam idost iure statutam coerceatur. Ideo quae hsic dicimus de lassion iustitias distributivae, quod ari 'memia, ita demum obtinent, si nullum proprio dictum iu singulorum laeditur; quod ad poena' si nullum damnum equitur damnati iniuste, quod ne possibile quidem est. Itaque i, V. , piScopus conferat beneficium indigno, vel rinceps munus publicum nid
nec ille fidolibus S. Alph. IV, 107)quidem, is civibus Lugo XXXV),
83), qui exinde detrimentum coeperint; at neuter dignis et idoneis, quos immerito praetermi Serint, obligatur. At is, qui me in honestum certamen prodire, Vel certamini praemium mihi adiudicari vetat, quia cum iniuria damnum affert, is semper: R-gistratus qui me poena afficit iniu-
172쪽
nocens est sulpuia si medicus aegrotum curare noluiq; sin fecit V. , si in suo puteum aperuit, quo aperto tuus puteus exaruit , quidam putant damni eum teneri, quia intenti iniusta opus iniustum facit alii negant, quia intentio opus non mutat et hoc est communius 24 et verius Prol. g 154 n. 183. Itaque necesse est, ut laesa sit iustitia commutativa 253 utque invit te 26ὶ et invito rationabiliter 3 100 n. 23): nam, secus, alius magis iure suo facere videretur. Quamobrem nulli restitutioni est obnoxius qui damnum dedit cum aliter se tueri non posset 27); vel ut evaderet damnum grave superioris ordinis 28); immo et eiusdem,sta, si ex ea damnum Sequitur, tenetur damni.
584. Qui putant Caiet. Salmant. et in primis Lugo, XVIII, 8, etc. intentionem iniustam opus iniustum facere V. Prol. g 164 n. 18), nituntur, 1 L. Idem Lai o ait, De
aqua pluυ. arcen. quis RVetur, eum
eo qui opere manu facto flumen avertit et ita nocet Dicino, si modo non Ο ΑΝΙΜΟ fecerit, ut tibi mreat, sed ne sibi nocerit, damni agi non posse adde L. 1 Denique, Eodem aliasque 2' auctoritato D. h. Par. 2 62, 2 ad ). incentis restitutioni obnoxium eSSeeum qui aliquem impedit propter ODIUM e VINDICTAM,=ie habeat seme-bendam. Sed perperam: nam lex intorat vel hoc ius tribuere Vicino, Publicae utilitatis causa, vel Sic facientem hac poena coercere, quia malitiis indulgendum non est at ubi hoc ius non viget, nihil est unde restitutio competat et ubi viget, non est protrahendum ad alios casus k 111 n. 32) v. c. ad eum qui aede Suas altius tollendo obscurat aedes vicini quibus non Servit L. 8, De S. ). Divus autem Th. Donde quocumque impediente loquitur, sed nonii natim de eo, qui impedit iniuste V. S. Alph. III, 584. in h. .
Nec obstat quod docent quidam ex his, quorum Sententiam Sequimur, eum qui patremfamiliam occidit 1 stitutioni obligari damnum paSSis, Si hoc animo occidit ut ei noceret V.
Balter. Vol. III g 116); quem enim praeterit eos 'nonnunquam sibi satis constare Et alii V. S. Alph. III, 633 roctius hanc obbligationem Θ-gant. Sed nec Os Obi constare,
aliquis dixoris, qui alibi diximus,
quod ex actione tua per acciden Sequitur, si illud volueris intenderis, seri voluntarium in s Ρ l. g 156, n. ): nam sit overa sed 'clive non essective. Nec aliud, si quid opinor, iuris est in eo, qui nedum incendi animum habuit,Aed,uth SΘquΘ-retur, cauSam aliquam iniuste posuit remotam, et vix probabilem V. , laqueum eo loco quo nemo transire
Solet, sperans illac forte transiturum OSium, qui revera fortes transiit et in illud incidit V. Lugo, et Balter., l. c.): nam Similis est ei qui rem Friculosam facit V. Prol.. 157 n. 16). 25 D. h. 2, 2 62, 1 Salm., 13, 1, 33 S. Alph. III, 547, in I. 26 Volenti et consentienti non
sit iniuria. deo . , non tenetur damni, qui proVocatus, dVersarium
Aquil. Ut puta si incendii a se a cendi gratia vicina aedes intercidit Cit L. 50, I); si, ut inimicum in- Sequentem evaderet, tibi equum abstulit, vel fugiendo tuus egete princulcavit Less. II, 9, Ti. 2μ Salmant. 13. I, 28. Communissima S. Alph. ΙΙΙ, Ti, V. S cunua .
173쪽
169si damnum alterius sit longe levius, quod caritas cogat eum
20 l. b eo autem, qui cum damno iniuriam attulit, competit restitutio, sive damnum dederit directe et per se, sive indirecte et per consequens. orro indirecte et per consequens damnum is dare intelligitur, qui causam V. rol. Di 56 n. 7 damni dat inde regula: Qui causam damni dat, damnum fecisse videtur 30): causam dico, quia si damnum per accidens sequutum sit, cessat restitutio, nam quod per accidens fit, casuist 3 l); quamvi ego eo consili aliquid fecerim, ut tibi noceretur 323. Ceterum, uirum damnum per accidens, an suapte natura sequutum fuerit, interdum ex circumstantiis aestimari debet ut ecce, si uinoratum a te fuerit animal non mortisere, quod ex e vulnere periit nam si eo loci facile curari poterat, de vulnerato teneris 33); sin minus, teneris de occiso 34).ART. II. Quinam damnum dare disendi sint. 202. Damnum igitur praestat et qui ipse per se damnum dat, et qui in causa est, ut detur ab alio. Damnum per se dari polost
stituat, ut famno Huae parcat Vel in graviori necessitate constitutus.
C. 9 De Iniur. Sive physicam, putres aede vicini, tigno, quo fulciebantur sublato, corruerint L. 46 uit , Eodem.); vel Stipulam suam die ventos quis incenderit, et ulteriu ΘVagatus ignis vicini segetem laeserit Cit. In hac); sive moraleni, Velut falso testimonio, falsi documentis,
metu incusso si magistratui crimen impegeris, et is, o rata existimatione, loco motus fuerit.
31 S. Alph. III. 632. Ut puta, si
captivus carcere evaserit, et exinde in poenam eiiciatur cuStOS.
32 V, S. Alph. ΙΙΙ, 36. E. r.. si sparsis o itinera falsis literies, quibus continebatur Romam inopia
monti laborare, tu magnam eo fri menti copiam advexeris: Si enim
quod credulitati tuae imputes LeSS., II, 12, 131 . Ind resolvi potest me sus homicidii, quod tu perpetrasti, damnatur eius tensi is huic damni γminimo si nihil a te factum it, quo tostes ac iudices deciperentur putre, si vestibus, quibus uti solebas, Suου suoris, Seii oestibus quam simillimis Sofo; Leses. II, 9, 111 S. Alph., III, 35 inis.); quia Nemo videtur damnum diare in ea re, is qua usus is iure suo L. 24, g 12. Dei mn Ins). Sin aliquid pra6stite-riS, quo teste et iudice deciperentur, intererit utrum hoc fuerit eiusmodi, quo Vir cautus et prudens decipi potuisset, an minues. Si primum teneris damni ut puta, si illis vestibus tunc primum usus sueris Crota,
III, II, 157), quia eius Vere fraudem si dolum patitur Ex L. 13, 23, A L. in . de Fris.). Sin a, terum, magis imperitiam teΗtium, ac iudici patitur Seius ideo damni tecum agi non poterit Ex L. 7, muli., De dolo); puta, si posueri ante eius domum cadaver occisi Lugo, VIII,
Scilicet magis domini negligentia perit.
174쪽
vel laeto et re ipsa, vel solo consensu. Facto et reipsa, cum quis velut suis manibus infert damnum; et de hoc plana res est. Solo consensu datur cum primis suffragiis inique LATIS, Vel lati ab eo cui nullum suffragii ius competit l); vel inique ΕΘΑTIS. Vorum illi hi soli tenentur, qui priores necessaria rei expediendae tulerunt vota 2); hic hi soli qui ex suscepto munere, non qui exprivilegio quo nemo cogitur uti), suffragari debuissent 3). Huc e tinent iudices qui ferunt sententiam iniustam, sive tantum materialiter iniusta ea sit, sive formaliter tantum 4). Hoc primum deinde, mnum dare et hi intelliguntur, qui in causa sunt, ut detur ab alio: horum triplex genus constitui potest nempe eorum I. qui animum movent, II qui opem praestant, ΙΙΙ. qui non impediunt V. mi.,
203. I. QUI ANIMUM MOVENT. Animus movetur per alios iussu mam dato), prece, consiliis. Principi igitur, is damnum dat, qui Metdari b); nempe si severa movit eum, cui iussit, mandaVit, etc. 63. Sed eatenus tenetur, quatenus iussit, mandavit etc. Quid igitur, si mandatarius, cum po88et servare ne mandati, eo praeteriit, et plus intulit, vel aliud, vel aliis Et si per errorem fecit, mandans non tenebitur, nisi praeviderit; quia haec magis in casum recidunt: si fecit sciens volens, non tenetur, etsi praeviderit; quia ille magis nequitia sua fecit 73. Verum non semper est in pol iste man-
2 Less. II, XII1, 23 iugo, XIX, 17 Laym. V 6. Quippe, iis latis,
iam illatum est damnum Moli. Disp. 736; Less. l. c.) nisi forte, ait S. Αlphon. III, dii i), omnes eae condicto egerint. Idem iuri est in falsis tostibuS. 3 Lugo, . c. n. 6 6. Ex priVi- legio, velut Si patronu a Voto ferendo abstinuerit in liraesentatione ad beneficium ecclesiaSticum. Verum si hoc ecclesiae, Vel alii concurrentibus, orto dignioribus nocet, tenet
arm s C. , De Iniur.). Tametsi sub-ObScure mandaverit, iusserit Reginald. 10, 83): Veluti, si qui ab alio iniuriam accepit coram famulo dixorit: tiriam aliquis Discere
tuo, illum in suo proposito magia confirmaveris, et audaciorem reddi-
q. 5; agg. QuaeSt. V Cap. 1. Ut- puta. Hi mandans iuSSerit, Seium veriberari, vel Cati Segetes incendi, VolS0mpronii aedes dirui et mandat
175쪽
171 datarii non excedere nos mandati; utputa, si iussus Osium Vediberare, in colluctatione Osium Oeciderit, vel mutilaverit in huiusmodi casu, quia mandatarii nequitia abest, mandans tenebitur, quasi homicida, vel mutilator 8ὶ nempe si hoc praeviderit. 204. Consilium vel doctrinal est, vel auctoritativum illud docendi causa datur, hoc sollicitandi. De priori haud brevis, nec acilis apud Nostros doctrina est porro ei de consili agitur quod datur nulla accepta mercede, nec ex suscepto munere, Vel ex mcio et ignoranti datur Sin. Itaque consilii doctrinalis non fraudolenti sidos dati bona fide nulla obligatio est 103 ideoque, Verius, etsi consilium erroneum dederit qui circa ea quae ad eam artem, euscientiam, quam ipse prontetur, pertinent; puta medicus, adVOeatus sit . Ex auctoritativo consiliatorem obligari, quamvis nudo et
in hoc casu excusatur, cum ipse)9er se φ 231), cur non excusatur Cum per
alium infert damnum 3 8 Νoc obstat C. , De homic. in v. 9 Nulla, etc. nam quod sic
tur, flut a medico mer ede conducto, ab advocato blata mercede, ex contractu, de quo Serius, datur, atque ideo huc non portinent. Nunc dicam paucis hei medicum, adVincatum, cum ex iustitia respondero tenotatur, non excusari ignorantia
quae lata tum non arsi L 1 Si mensor fata. Od. L. 2, Quod quisq. tur.). Haec ostri plerique permiscont; si inde varia et implexa doctrina sic evasit Lugo, VIII, λ). Et ignoranti datur: nam, Si intur ei, qui non ignorant improbum
consilium esse si consulens respondori licitum esΗΘ, . , ab XOre
divortore furari divitibus, is neque consultori obligatur, quia scie ιι non sit iniuria neque dolus neque alii, nisi consilium recidat in auctinritativum.
tu in 6'. Fraudulonium autem ConSilium is ars intolligitur, qui sciens rudens decipit consultorem L. 8, o L. it. De Dolo L. 2 De Pro--Net.), cum damno Sive ipsius consultoris, sive alterius; utputa Hi rinsponderit, non competere 4pSi. Vel ab ipso rostitutionem a Cato, dubitanti s hs ditato adsunda, falso affrmaveris, damnosam esse hereditaram, et ille eam repudiisverit; et, contra, lucrosam, et adierit L. uli., De Doto Sanch. M. IV, 6, 10). Nempo, si altorutrum ei porsuaseris; nam si has simpliciter adfirmaveris, levitati suae imputet Caius. Idest, otc. Reissensi. ad cit reg. 63 n. ) seu, sine gravi culpa thoologica quia ubi haec exulat, restituti cessat Verum si dubitat utrum consilium necno rectum it, si consultorem do ho colat, eum decipit.
recis nam si consultor scit illum imperitum eSSe Vecor est; si nemit, incautus; ideo de se quaeri clinet
nus sensentia communio fenot hunc esse obnoxium restitutioni Lam.,
V, 4), si Vulgo peritus habetur S. Alphon. III, 564), quia non caret gravi
culpa theologica qui ossicium exercet, cui με imparem osso haud ignorat. Ita porro, non caret culpa quia munus periculoΗum exercet verum in carasa sat si hic es nunc non animadvertit se consilium erroneum, aut periculsum dare, hic et nunc nihil peccat
sententia et consultori plus aequo imdulget, quia libertim sibi est eae imrare, Mym expediti sibi consilium
176쪽
generali, nemo dubitat 123 secus ac in poenis Ρrol. . 301 n. 13:ss si consilium datum fuerit iam parato damnum inferre, restituti cessat Ρrol. 301 n. 23 quamvis huic persuaseris, ut Vel aliud 'innum inferret 133, vel ut citius nisi quatenus forte vel
illud gravius fuerit, vel damnum serius datum non fuisset 14 . 205. Ei, qui consilium auctoritatiVum praebet, proxime accedit adulator palpoὶ is, inquam, qui, laudando Vel Xcu8RDdo eX- probrando vel irridendo, me indirecte ad damnum inserendum V. , ad ulciscendam iniuriam, ad furandum commovet, excitat sibin; quamvis non eo animo faciat, ut inferatur alteri damnum, si intelligit periculosam esse adulationem huiusmodi 163. 206. Quaesitum est, an esset restitutio, si tu revocaveri man datum, consilium; et nihilominu8, mandatarius, consultor a damno inserendo non abstinuerit vel ex divergo, si is mandatum vel consilium repudiaverit, deinde, mutata sententia, exequutus fuerit pes in priori casu non cessat restituti si revocationi defuit aliquid, etsi non tua culpa, quia verum est, damnum mandato vel consilio tu datum fuisse secus ac in conguris quia in his cessat
L. 2, in fi. Manumt.); et plus aequo onerat consiliatorem, quia iniquum est cuique, damnosum esse scium suum L. T, Quemad. egiam aper.). Sed fortass6 ΗΘntentia haec in nostramrscidit ait enim ita demum teneri consiliatorem, si Vere suaserit consultinrom, nec Solum dixerit, ita sibi vi dori
ΙΙΙ, 563 Puta, si volenti furari a Seio
bovem, perSuaSeriS, ut equum potius furetur, num commutationis auctor videris, non damni V Laym. h. t.
14 Lugo, . c. n. 15 Salm. 13, 1 112. Citius puta, i is qui damnum dedit medio tempore fato suo functus Sit, aut cum eo quem laesit rodisii itin gratiam. Sed quasstio dissicilis
haec est Si cogitanti . . , furari Μaevio consula ut magis furetur alii, an huic tenearis damni Utique, si consiliit auctoritativum Sit, Vel in auctoritativum recidat, quia in res nisi damnum alterius sit adeo leVe, ut caritas cogat sterium pati
Sanch. M. VII, XI, 24 S. Alph., III, 565). Sin est magis doctrinale,
non item; quia potius ostendis utrum sit levius nempe, si haesitanti, utrum furetur Seio pisuperi, an Cato diviti, dicas, totii magi S VRSq., Cap. IX, g 1 n. 14 Less. II, XIII, 21 iugo l. c. n. 46, etc., ubi late); aut, ' volonti furari itio pauperidicus, ut magis furetur divili, si cui-υis alii nomine demonstrato Sisnoh., n. 24 Lugo n. 49); quippe id donique dicis: si vis furari, tinere dis tem 1 otius et alium e cum ille prolubitu suo alium eligat, tu Videris
Et si parato furari si et Aio suaseris, ut Seio ditiore omisso, furetur Osio, non laedis iustitiam Sanch., l. α). At volenti aliquid auferre Seio, vel tibi non licet suadere, ut furetur Osio ditiori Solo, vel ditiori to LAym. De Carit. XIII, 7); quia
moves ad damnum si inserendum.
15 Less. ΙΙ. XIII. 25; iugo, XIX, 20 126. 16 E L. S. Ad L. Aquil. Salm ., 13, 1, 124 S. Alph. III, M.
177쪽
contumacia sΡrol. 334 n. 33ὶ puta, si revocatio ser innotuit mandatario Vel consultori vel hi surdi forte revocationem non intellexerint 173. Si revocationi nihil defuit, utputa si ille, aut is salso existimaVit, te non serio revocasM mandatum, consilium Vel revocationis oblitus fuerit in mandato cessat restitutio, quippe quod revocatione evanescit 183 quod autem mandatarius aliud putave- rit, eam accidit 19 . In consilio nudo et generali idem iuris est; quae est communis ententia, quippe, e retractato, alter magi8 nequitia sua facere videtur 20 in particulari intererit, utrum doctrinale consilium suerit, an auctoritativum illud, detecto errore, evanescit ideoque damni tecum agi non poterit 21 in hoc plures negant evanescere, quia Verum est Voluntatem alterius a te motam fuisse; alii contra putant, et congultorem magis delinquere nequitia sua prima sententia probabilior est, haec satis probabilis 223 Inca8M posteriori, mandatum non susceptum ne datum quidem intelligitur a consilium quasi reviviscit, quia verum est, te e motum postea fuisse ideo mandantem non teneri mihi indubium est consulentem teneri Nostri docent 23 , et recte. At quod avarrus et Sylvester putant, teneri et eum qui ratum habuit, a veritate prorsugalienum est 243 207. II QUI PRAESTANT OPEM. Et in primis qui cooperatur, idest qui participat in acceptione non in re accepta iniusta materialiter,
inquam, nam i qui cooperatur formaliter, corrisus est. Itaque ooperati causa damni intelligitur, si in iudam continet Ρrol. Di 74,n. 903; quocirca, Videamus utrum qui remotam, an proXimam cooperationem praestet remotam dixerim nam penes No8tro res subobscura est) quae nondum ius alterius laedit proximam quae lae-
17 Lugo, XIX, 26. S. Alph. L c. - . , ut Caio Suasi- 18 L. I,4 1 Quod itissu L. 12, si iniuriam ulcisci sibi illatam a
pen. mna. Lugo, XIX, 30. Porro Seio et postea eum certiorem feceris, rBVOcasHe existimandus est is, qui non fuisΗ a Seio illatam iniuriam cum inimico rediit in gratiam. Am Satan. 13, 1, 116).plius, mandatum finitur moris; an 22 V. S. Alph. ΙΙΙ. 559 Sed
igitur si mandatarius, ignoran man admi RS hac poSteriori sententia, condantem mortuum fuiesse, aut falso pu Hiliator tenetur monere lasedendum,tan mandatum non finiri morte, da ut sibi caveat alias, tenetur damnimnum dederit, an heredo teneantur 3 Salin. 10,1 158) Ρraotereo eum, qui Et ex dictis non puto movit exemplo cum hoc enim, quia
19 Contra Lugo XIX, 26, T), caritatem, non iustitiam laesit m90.
qui neque primum admittit in rigore n. b), damni cum eo agi non Osese. ait, metaphysico, neque in alterum Verius 't.
178쪽
174 LIBER III. - TRA . II. Tu. III. DE RESTITUTIONE IN GENERE
dere incipit 25 . Remota nullam, verius, continet iniuriam 26ὶ: ideo, eam sola caritas vetat Prol. ε 174 n. 89ὶ et ne caritas quidem, si quis eam praestat ad Vitandum damnum gra , nedum superioris ordinis, quod nemo negat; sed et si dem, quod verius puto 273 prorima non caret iniuria matoriali ideo obligat, nisi excuset motu mali gravioris, via superioris minis ε 3 n. 2, etc. . 208. Instar cooperatoris est recaptator reour 8 eius, qui a mnum dedit, aut daturus est; dummodo et ipse eum quasi dolinquentem receptaverit 283 et is alias damnum aut non daturus, aut rostituturus fuisset 29ὶ Huc ac dunt 1 illi quorum in domibus ludunt, vel comissationibus vacant hi, de quibus probabilis 8-picio rat, ea quae ludunt, obliguriunt, furtiva esse, si eis pos reue eooperentur 3 33 2' qui fugienti iter monstrant, si et exinde in causa unt, ne damnum redintegretur; et malo animo non si intempestiva commiseratione, vel qua alia probabili causa id Fcerint 313. Utrum, ' et is, qui ostendit, prodit aliquid, ex quo alius ansam capit damni alicui inferendi ut uis, si laeso prodideris quis ipsum affecerit damno, vel quo loco latitet, et ille deprehensum caedat, damniflcet Non puto, regulariter primo, quia non videtur hoc ius esse improbis et perniciosi hominibus, ne quis eos prodat; deinde, quia tu nihil praestas quod animum ulciscentis moveat, aut adiuvet actionem eius externam, ideoque magis occasio, quam causa damni esse intelligeris alioquin, cur non teneatur et
ille qui remotam cooperationem praestat Prol. ν 174, . si et is qui exemplo u alium ad furandum movet g 89. 200 n. 20 8
25 V. S. Alph. III 571. Itaque vertit, utrum tibi hoc ius ait, an mi-
operis velut paris constituit; ut 27 Less.. II. 13. 298. Sancti.,
puta, in expugnatione urbis, ignem Dec. I, 7, 30. Hinc lico scalam, Vel tormentis bellicis admovere, pilas ex humeros Supponere,nedum RScendenti plodere Salm. 13, 1, 128); tu furtis ad opprimendam mulierem, ne ab eo 1aciendiS, fore effringere, robus aufe mutileris; tiri, ad litandam cini rendis operam dare LeSS. II, 13, 35): mium sed et volenti expilare domum remota, scala obsessam urbi admo Seii, alia tuam expilaturo.
tum a fure sublata alio deferre, etc. II, 568. Leουου. L c. n. 29). 29 Agor. Lib. IV C. 14 S. Al-
De Rest. X, 98. Contra putant Less., 30 Μοli. D. 33, 3. V. e. Suppini. c., Lugo XXI, 29; rati, mihi ius ditando chartas, lumen, sedilia mon-eSSe, ne alii praestes, des, quod mihi Sam sternendo, etc. Lugo, XIX. Ib). nociturum erit atqui seic quaeΗtio 31 Ex L. 64 De furt.
179쪽
et cur is qui iussit Cai furari decem, si Caius quindecim furatus est in 10, non in b, teneatur g 203)8209. Demum III. QUI NON IMPEDIUNT quo Nostri causa negativas appellant. Ore damnum his imputatur quasi ei voluntarium in causa atque ideo v. mi. g 157 n. 10 dummodo huiusmodi damnum praeviderint, et potuerint, et debuerint nempe ex iustitia, seu ex ossicio illud vetare, prohibere 32). Horum duplex genus esse dixerim unum eorum qui opera sua alii locaverunt alterum eorum, qui aliis praesunt, imminent. Ad primum genus pertinent 33 V. c. publicani qui Vectigalia fraudare sinunt, custodes saltuum, lacuum, agrorum, qui non prohibent in his caedi, piscari, depasci. Porro domini plerumque exinde et damnum capiunι, puta caesis arboribus et lucrum minunt, nempe mulcta et poena pecuni rias, quas fraudatores stam redemptori Vectigalium, domino lacus, saltus, etc., dependere debuissent Damni nomine eos publicanos, custodes , teneri, nemo dubitat lucri, negant T. multi et graves, quippe operas suas locant nisi aliud convenerit nominatim), ne illi assiciantur damno, non ut ditioros nant et est probabile M) atque ideo igi commissum fecerint controbando is reddiderint, probabile est non teneri 35). Huc accedunt famuli, qui damnum non impediunt in ea re, cuius custodia ei a domin credita fuit expresse vel tacite V. c., pecoris, i, ne fur quid abigeret, prohibere potuissent obsistendo, vel conclamando, aliosve socios custodes advocando 36 ,
32 D. h. 2, 2 62, 7 ad 3. Nec portitoros merces in fraudem inVΘ-
excusantur eo quod ossicium Suscepe clas. Atqui dices, haec statim desirin inviti nam si publicum ossicium nunt esse eius qui crimen contra est, detrectari non potest; si est pri aeu L. 14 De Publicari.): ita sane, vatum, potest dimitti Cum eo autem, Sed meso, ideSi posseSSione, nonaure, qui non tenetur ex iustitia, Vel ex of qui poena est.
facio, damni agi non potest, quamvis 36 L. 19, Ad S. C. Sylli . D. abstinuoris ex odio n. 24); h. 2, 2 67, 2. Scilicet, si te con-
immo etsi, ne prohiberet, a damnisi clumante, vel alios advocante, furescatore vel ab alio pecuniam acceperit diffugissent. Itaque si cum plures fa-
SOt. VII, IV, 2 Laym. V, 8 Lugo, muli essent et unus, Vel OluS, Vel XIX, 102). aliqs excitando, potuisAet damnum 33 V. Μοli. D. 35 Less. ΙΙ, impedire, singuli tenentur in Solidum
34 S Alph. IV, 237. Idem tu Quid, Si cum duo HSent, V. , Θ-ris est, si iudex mulctam fisco vel ius et Caius, si utroqtie conclamante parti addicere praetermiserit Lugo, fure diffugissent, et neuter conela-XXXVI, R. mavit non eius, quia noluit non 3b Lugo, XXXVII, n. 99, 102. Caius, quia ibi et SuaΗum erat, Se-Utputa, si apparitore detraxerint tum nullatenus, e vero solum inuti-urma innae deferri prohibentur aut liter conclamaturum an Caius tenea-Dj0jtjgsui MIOO le
180쪽
vel furem indicando 37). At si videant in alia re damnum dari V. in domum expilari, sata laedi , nec impediant, questio haec ost, utrum et harum rerum custodiam tacite polliciti fuisse videantur: et si damnum a domesticis detur, sere omnes negant 38ὶ si ab extraneis, quidam amrmant, alii adhuc negant 39ὶ illi forte communius, hi iure. 210. Ad secundum genus pertinent qui non prohibent damnum ab his dari, quibus ipsi superesse debent, si hi dammum dederint in ea re ossicio, ministerio, negocio, in quibus ipsi eis imminent 40ὶ;tur damni Utique, si silentio suo off-cit, ne dominus cum Seio totius damni agere possit; si tamen de hoc cogitavit, quod dissicile est 217 n. f. 37 Lugo XIX, 105 S. Alph. III,
cran. L. I g ult. De inglitoria actione. . , ut aliquot recenseam,irinceps, Si e eorum, quo praeficit rei publicae, nequitia Vel negligentia, aliquid cives detrimenti coeperint magistratus, si facinoroso homine non repreSSerint; Rrentes, nempe pater, eoque deficiente C. I f., 1163), et non tantum mortuo, ut in C. O. art. 1384), mater, si damnum dodorint filii minores aetate, Θ emancipati, quamdiu cum ipsis inha
pati Et de emancipatis per matrimonium convenit inter I parentes non teneri de emancipatis ipsorum Voluntate, non convenit V. Zachar. 447 n. 2). arentibus modi tuis, tenentur tutores C. It. l. c. Durant. Zachar. 447, . . e C.
O. 1384, g 2, 3). Hi qui pueros in
suam disciplinam recipiunt C. G , et Ii., l. c.), et non quilibet praeceptores, Vel antecessores Cf.
n. 15), quamdiu Sub eorum vigilantia manent Cit. Α.). Domini et mandatoros si famuli. 4nStitorΘΗ fC., ab ipsis praepositi negociis, aliquod damnum odorint in s ossicio, Voli ministerio ibi commisso L. 1, Familia De istican. L. T, est. De Inatu Actione Cit. ΑΑ.); puta si pharmacopolae praeposituου pro medicina Vonenum dedit Ex L. 1,
A L. Iul. repetu .). x hoc pite, tenentur qui navim, fabulum, cauponism, etc., Xercent, si quod damnum factum sit, aut furtum admiSsum: non quidem a viatoribus
sed a quovis eorum, quos ibi haboni L. n. Furi. -υer naus.): si in ipsa navi, tabulo, caupona, stactum, admissum sit L. I, pr. Navi crat .): atque ideo Verius, etiam ex NN. LL.
C. s. 1384, pr. It 1163, pr.). Qui
aede inhabitant, si x eis aliquid deiectum it, vel flusum ab his, quido familia ipsorum sunt, in eum locum quo vulgo iter fit, vel consistitur seu publicus locus ait, seu pri Vatus L. 1, pr. et go, De his qui deiec. Zachar. n. 1 Gullier,
XI, 150 Ex Cit. A. 1304, 1163,
pr. . Et hi omnes tenentur etsi famuli, filii, discipuli, sola culpa civili, immo olo casu oderint damnum L Non autem De
Merest.); ut puta, si amens, Vel infans aliquid fregerit, Sserit, Corruperit. Nempe, si illi potuissent damnum prohibere. Hac re mitius agitur cum paretitibus, quia liberos nomo
Caup.): in quibu ignoscendum est, quasi in domestico mado L. it., οι ergo Furi adv. naui.); et cum tutoribus, quippe ossicium exer-