Summula theologiae moralis

발행: 1908년

분량: 508페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

201쪽

Et si plures fuerint, sive tui, sive isti, sire hi omnes regulariter nempe quisque in suo ordine aequaliter tenentur; quae communis et recepta sententia est 14ὶ Si unus totum restituit, is succεdit in iura damnum passi 15), deducta sua parte, idest ea quam vel ipse per se ei solvere, vel quam aliis refundere debuisset. Verum, quia nemo in iura alicuius succedit eum damno alterius iniusto, inferiores a superioribus repetunt, sed quantum quisque ex eis solvere debuisset 363 et si superiores nulli sint, vel solvere nolint, aut solvendo non sint, repetit ab his, qui forte una secum damnum dederunt l7ὲ At superiores non repetum ab inserioribus, et pla

236. Ost haec quaeri potest: si quis aliquem, ut Seium, ad

utriter; quia haec interdum pendent ex maiori, aut minori propinquiori, aut romotiori influxu in damnum, et recidunt in arbitrium boni viri V. LBSS. I. c. n. 49 Lugo, . c. 117).

15 Less. II, 13, 49, 2 Lugo, XIX, 116. 16 V. Vasq. C. IX,4 1 dub. 3;Less., ΙΙ, 13, 52, etc. Iaym., VI, 3, etc. Quocirca si rostituit idom iuris ostsi confusione, vel compensatione li-bsratus fuit); vel si damnum paSSus remiserit ei qui primo loco debebat,

V. , ei qui iussit, is a nemine repetit Lugo, XIX, 115); nam hi qui

sequenti loco sunt, quasi debitores accessorii, liborantur Ex L. 4, C.

De Fideiusa. LeSS. l. c. n. 57 Lugo, l. c. n. 140 Laym. l. c. n. ). Sed si mandantes, vel alii ei succedentes in secundo, Vel tertio ordine plureΗ fuerint, et unus restituit, ceteri eiusdsm ordinis ei tenentur qui8que pro

sua parte Μοli., ΙΙΙ, 237 LeSS. l. c., n. 45). Quid i damnum RSSUS emissrit uni ex pluribus obligatis insolidum V. g. Seius, Caius et Osius domum Sempronii incenderunt, quae 30 aureis aestimata est i remisit

lutione est ideo Caius et siti durant Obligati Ex L. 19, De uob. reis), sed deductu Soli parte alioquin, si damnum passu solidum ab eis petit, cum hi convoniendi Seii pro virili ius habeant, irrisoria fieretromissio. Sed finge Caium non solvondo factum esse, utrum mprinnius ab Aio 200 exigere possis, quippe hoc solidum est, deducta virili Soli an 150, uti renturioss. l. c.,

n. 60 et Lugo l. c. n. 142ὶ quia

nisi remissum ab eo Solo fuisset, non amplius Osius deberet remissi autem alteri oneros esse non potΘSt.

Apage rationem huiusmodi nomo quippe eum onerat, a quo petit quod sibi obstur, Sempronio autem ab Osio debetur solidum. Quaestio igitur haec sit, quantum damnum paου-sus remiserit Seio et prosecto quantum is pro sua virili debebat quo tempore ei remisit. Quamobrem iCaius tunc iam solvendo inpos erat,noc latuit creditorem, erissima haeo sententia est; in postea factus est non solvendo, uti Supponere Videtur

LeSEius et palam innuit Lugo absit invidia orbo , incivilis prorsus item si id ignoraVit. 17 Ex L. 7, De Fideius8. Salm., 13, 1, 143, 145. Nemp ded ota suis

parte. Porro haec non pertinent ad restitutionem fam , si a pluribu Onerata fuit; sed heic, ' omne tenentur in solidum, quia fama diviΗionem non recipit nec 2 ei, qui reStituit, ceteri tenentur; nec 3'obligatio eius restituendae transit ad heredes, quia cohaeret personae detrahentis.

202쪽

198 LIBER III. -ΤRA . ΙΙ. TIT. ΙΙ. DE UTRAQUE RESTITUT SEORSUM

damnum inserendum V. c., ad furandum induxit, et Seius erinde aliquid damni coeperit, utrum huius damni Seio quoque teneatur, si eum non decepit Et videamus, utrum induxerit consilio, an mandato, an iussu. Si consilio Vel adulatione, aut conviciis), non tenetur, quia Seius admisi sciens et volens. Sin mandato, siquidomintervenit merces, haec est periculi pretium secus, olina ex iustitia teneri putat, quia id tacite promisim videtur l8ὶ fur ex

quadam aequitate; ego nullatenus, nam Volens e sciens mandatum periculosum suscepit, eienti autem, et volenti non fit iniuria, neque dolus. At is qui iussit nempe ei qui quoquo modo tu potestato sua erat, utputa famulo, lio regulariter tenebitur, quia velle non creditetι qui obsequitur imperio patris, vel domini is . 237. Restat ut videamus, quid iuris sit, quando restituti pluribus est acienda ab uno, qui omnibus solvendo non est. Expedithei latius excurrere, et de eo inquirere, qui plurium est debitor ex diversis causis, et non ex iniusta acceptione tantum. Et iam fere nemo dubitat, primum dimittendos esse creditores qui habent vel privilegium, vel hypothecam 20 . Post hos, missis cerebrosis absit verbo invidia plerumque antiquorum Τ. placitis, Omnia ex cuiusque civitatis legibus metiri oportet. Itaque omnes alii aequo iure censendi sunt sive, ' ex delicto restitutio eis facienda sit, aut e contractu neroso sive, ' alii pauperiores sint, ditiores alii sive demum, ' alii priores tempore, alii posteriores si 192, 193ὶ Nihilominus, si quis restituerit his, quibus debetur ex delicto, aut pauperioribus, aut anterioribus praetermissis his, quibus e contractu neroso debitum est vel dictioribus vel posterioribus, hunc, propter auctoritatem S. Alphonsi 2 l), si secit bonamde invitus dico)inquietare non ausim. Quid, si damnum passi alii certi sint, alii

incerti Quidam putant, in locum eorum, qui incerti unt, succindere pauperes, e prae8umpta voluntate dominorum, ac proinde naturali iure ideoque, si damniflcator omnibus solvendo non est,

et tuis creditoribus certis et his pauperibus pariter restituendum

18 Moli. D. 549 n. 9 Sylvest. trocitariem facinoris, homici- V. Mandiati m. q. 6. Et ita sentire dium, furtum Cit. L. 19 cossa ab videntur Salinant. l3, 1 112). hoc restitutio quia filius otta, illic iii L. 200, De L . . L. 19, De obtemperavit volens Exiit L. 200), A. et O. Salinant. l. c. 118 Collet, hic obtemperare non debuisset L. 8, Cap. III h. f., Art. ΙΙΙ, ecl. IV, P. I, C. De Vi . l. 2. Dixi 'ulariter; quia si filius 20 Vasq. De Restit. Cap. XI;1amulit Alion te fecit, idos nihil me Less. ΙΙ, 15, 21, 23 Lugo XX, 39, tuen ab imperant si renuisset aut 1 ST; S. Alph. III, 690.

Si is aliquid iusserit quod habet . 21 S. Alph. III, 690.

203쪽

esse 22ὶ quidam illis primum, tum, si quid superest, his quia his

ex iure canonico, illis ex iustitia debetur 23ὶ Sententia utraque S. Alphons probabilis 24ὶ Dicam omnino quod sentio formidans, quia primus foris. Itaque mihi distinguendum videtur; utrum damnum passi incerti proprie sint, an magis ignoti V. 218ὶ 8LINCERTI, 80-cunda sententia aut verior est cum nullo iure cautum sit, restitutionem pauperibus faciendam esse), aut aequior certe quia primum sarciendi sunt hi, quos probabile est, quam hi quos constat uuatenus laeso fuime: in IGNOTI, cum nulli sint quibus restitutio competat, seu naturali iure, seu canonico, in pias causas facienda erit. um hae recte, Viderint sapientes. Heio quaerendum esset, an cesset restitutio si dubite utrum restitueris nec ne sed de hoc generatius non De Contractibus.

DE RESTITUTIONE EX RE INIUSTE ACCEPTA.228. Haec restitutio cui tradita a Nostris restitutionis destnitio, Q 95 n. 3, aegre aptatur competit ab eo, qui rem mi am, et iniuste accepit, et possidet iniuste seu potius, ab eo qui eam possidet nullo prorsus, aut naturali iure irrito titulo 1). Et poenae nihil habet, quia non diminuit patrimonium restituentis, sed proenuit ex ea regula re clamat ad dominum. roinde, non inspicitur, a quo Vel qua ex cau8 illam possideas 2), quippe haec non mutant iura dominii nec utrum bona, an m. f., quia D tra exi8timati rei vernatem non mutat. Huc recidit restituti ex iniusta acceptione, si quis eam distraxit et pretium accepit, Vel consumpsit, si exinde factus si locupletior quia illic pretium, hic lucrum

22 Μοlin. ΙΙΙ, 760 Lugo, XX, 5. iter, iuste interim possident. sc

23 Vasq. Cap. XI n. 3 Less., qui rem possidere coeperant titulo II, 16, 4 Laym. X, 1 Salmant. quidem iusto, V. , locatam, com-13, 1, 130. 0distrem, Si in praesens, nullo iure, 24 S. Alph. ΙΙΙ, 687. 0 hac et inVit domino, eam possident, V. materia, adeo apud NoStros varia si in finitis locatione, Vel commodato: implexa, vide, si lubet, essium, licet et his plerumquo aptari Ο l. c., a n. 2h et iugonem XVII, Sint, quae hic dicturi sumus. n. ). - 2 L. 9 De R. V. - quos . , 1 illo puta surreptam, vel crure, Vel ab eo qui . f. eam pos-

inventam: irrito, emptam , Sidebat an ab ipso domino qui illam non domino, vel a domino non suae tibi per errorem tradidit. - Qua eae mentis. Ergo huc non pertinent, qui σωο, emΡω, ei donato, eam possident ex titulo obnoxio re e commodato, e deposito, te. Vel

204쪽

200 LIBER III. - TRA . II. TIT. II. DE UTRAQUE RESTITUT SEORSUM

quodammodo succedunt in locum rei cui proinde suo modo aptanda sunt quae hei dicturi sumu8. Itaque in hac restitutione duo veniunt, ipsum rei corpus, et fructus 3ὶ sed aliter haec restituit . f. 688e8sor, aliter possessor . . Inter utrumque tenet is, quiquamitam . f. postea novit non bene quaesitam fuisse; nam etsi illico desinat esse . f. possessor, nihilominus quod ad fructuum et quod ad rei ipsius restitutionem, non illico, si forte interierint, habendus est qua8 m. f. possessor, sed ex quo in mora graviter culpabili restituendi esse coeperit. 239. Ipsum rei corpus, e re ipsa Iinque possessor . . eam restituit, qualis tunc extat, cum ipse deRinit esse . , possessor seu melior sit facta, seu deteri'r, licet culpa, immo et data opera sua 43 sed si eam emerat, non repsiti quanti emit, quia dominus rem suam vindicat 5). Si autem ris amplius non extat, puta, quia eam consumpsit, aut donavit, aut vendidit, eatenus tenebitur, quatenus ex ea factus est loqupletior 6) Ηο autem regulariter, ae8timari debet Uz o tempore quo restitutio acienda est 73. Quamobrem, si quis rem alienam modico pretio Vendidit, vel contra, ex pecunia aliena v. c., deposita apud auctorem suum, quam hereditariam existimavit rem emit immodico pretio, illi tanti videbitur lactus ditior, quanti rem vendidit 83 hic quanti res omnibus Va-

3 Dices: si fructus consumpsit tenetur magis eae iniusta accepti ne Ita porro Aed non oportuit illic de consumptis, hic de non conSumptis agere, et materiam individuam scindere: ad haec fructus debentur quasi rei accessi es, a ceSSOria Vero quod principulo est sequi debent.

rum, etc. Scilicet, is tenetur ex iniusta acceptione, quae iniuriam so malem exigit; at is qui quasi rern suam negleaeit, nulli querelae sti,

C. De R. V. - Non repetit, nempe nclomino.

sita, quam heroditariam existimasti, nomen seceris, quod eo tempore perierat, non videberis factus ditior. L. 20, De Petit hered). 8 V. L. 26, De condice in B.

Nempe si non ultra Summum Vendidit g 106, n, T). Itaque hoc solum

rostituit, et si nondum pretium eX- egit, cessi adVersus emptorum actiinnibus, liberatur Ex C. G. zzz It., 933). Amplius, si ipse eam emerist, retinet quanti emit, quia Suum re-c0pit Μοli. III , 271,6 Sol. IV, VII, 2 Lesου. II, 14 4 VaSq. IX, 2 n. ). Et A venditor ei pretium remiSerit, magi ex liberalitate venditoris ditior factus videbitur Lu-

Porro duo ei non satis expedita sunt. 1 Rem emi pretio infimo et Summo revendidi quidam putant, ΡοSSe me quod excedit infimum retiners Moli., ΤΟ ΙΙΙ, D. 121, 10;Laym ., r. IV, Cap. XVII, 25): alii,

Contra, utant, Summum restituen

dum esse Sancti. Dec. II, 23, 27)

205쪽

201lsi s): et si eam emit a non domino, et postea minori revendidit, nihil restituit, quia nullatenus est factus ditior 10). Sed si eam non distraxit, sed pignori dedit, cum ipse sit obligatus, ipse luere eam debet li).240. Contra possessor m. f. est loco furis 12). rincipi igitur, quia fur semper in mora est, et unicuique sua mora nocet, si res deterior sit facta, licet casu, vel interierit ipsi, aestimabitur 13). Quamobrem is restituet et rei pretium, et quanti praeterea interestrem suo tempore a se restitutam fuisse etiamsi iam coepisset moram purgare; eluti si eam remiserat domino, et in itinere periit 143; nam et hic casus est. At vero si res apud dominum aeque deterior, vel interitura proculdubio fuisset, si non ablata, vel restituta ei fuisset, etiam fur liberatur; sive eodem casu perierit, quod nemo dubitat 153 sive alio, quod est acquius, aut certe probabile l6).

alii meditu Lugo, XVII, 22 v. Dices). Nempe olina quod infimum; Lugo quod medium excedit, industriae venditoris tribuunt. Mihi Sancti son- ωntia videtur verior Scilicet pretium iustum rei tuae tuum Si quo igitur titulo ego retineo, quod tuum ost nisi quid industriae meae reveris tribuendum sit φ216 n. 16)3II. Rem mihi donatam vendidi, quae postea fortuito casu apud emptorem periit pretium quod accopi mihi retinere non licet quasi ad me sine causa pereenerit Ex L. 31, g Si sciens, De A. E. et C.): utri igitur

rostituendum sit domino rei ne quiuro surus pretium Si an emptori, uti rentur Bouvier, Carriere, Gury 1, 41), quia pecunia Sua St, nam cum nulla fuerit venditio, ad empto-rom non transiit Sane, si dum emptio et onditio celebrabatur, subito dominus adfuisset, restituendum fuisset cuique suum, idest domino reS, emptori pretium atqui quod poeste casu accidit ius non mutat. Et favet L. 32, De reb. credit. nisi forte is eam emerit . f. et reΗtituta, non fuiS-so penes dominum interitura V.

13 L. 20 De R. V. L. 404 3,

Et si multum deterior sit sacta, non est cogendus dominus, eam recipere

Μoli., To. 3, D. 21, 10 immo est nihil proresus, si de indumentis

agatur, et dominum merito pudeat, aut motuat eis uti. Ceterum si plures Mobeant restituere ex hac radice, quisque eatenus tenetur, quatenus

re penes e St, et quatenu ex ea

factus os locupletior Sof. IV VII,3 V. Primum igitur). 14 Μoli., Το. III, 754 2 LeSS., l. c. 16 66 Tolet. Lib. V Cap. 24 n.

2. Eoque magis si rem alium aut pecuniam miSeris, quae cum tuu sit, tibi perit nisi forte per eum miseris, quem creditor tibi designavit LBSS. l. c. n. 65 Lugo XXI, 9; Cosset, Cap. III, art. IV, Sect ij. 15 L 14, es Deposit. LeSS. II,

12, 2. Voluti, si qui e mea naVialiquid surripuit, o in Suam trunStulit et in eadem navigatioue utrR-que navis periit L. it. ν Si ea con- titione, a L. Leho t.). ec ObΗtant

poenam continent.

in eadem navigatione altera navies incendio, altera naufragio l)erierit.

Dixi procul deturio, iam si id ion

206쪽

241. Huctenus de re nunc de fructibus. Et hi quoque restituendi sunt. Sed possessor . . civilis et canonicae quoad fructus loco domini pene es s 17ὶ quamvis possideat sine titulo 18 , vel erret in iure 19). Itaque suos facit . f. percipiendo 20 et omnes prorsus 21): sive consumptos, quamvis ex eis factus sit locupletior 22ὶ:

appareat manifeste, utrum liberetur, non satis conStat negant Reginal.

25, 132),moli. D. 725, 11. 10). LeSS. II, 12, 2), quia in dubi molior est

conditio innocentis contra affirmari posse videtur ex hi quae superius

dixi, g 217 Denique Lugo XVIII,

137 retur restitutionsm faciendam esse pro rata dubii qua dubium ostari damnum pron serit in iniuria furis Tu vides 196. Quod autΘm continotur in L. 49 ult. De Legat. I, aestimationem deberi, si fundus Fgatus post moram heredis chasmate perierit, quia legatarius poterat acceptum Vendere, vera poena est V. 196 n. 10), i quid Opinor quia nemo tenetur vel ea caVere, quae simplicitor possibila sunt Ρroi., 157 n. 2). 17 L. 48 De A R. D. - ne immo rorSuS, quia in eis percipiendis id iuris habo quod domini praediorum tributum est L. 25 DP m, , De Usur.). Civilis, o canonicae V g 140 n. ). Itaque, Si V. , Ontroversia in iure ei mota fueris V. 119 n. 19), non lucriιtur fructus,

siVe ante eam motam civerat rem alienam ASe Sive laost eam motam pro certo habuit, rem a se iniuΗte

Sententia est. Iure communi titulo saltem putatiVO Pu erat.

19 L. 28, g Scire, . De Petit.

hqrecl. Zachar. 201 n. 5. Ut ecce, Si falso putavit, teStamentum iure factum vel hereditatem, cum illiu eum praecederet agnatus, ibi totius de-sorri Cit Scire). Sed an m. f. defuncti noceat heredi Assirin Delvinci, Proudia. Zachar. 201 n. 11 ne runt

Et si dos unctus eam non recrario possidebat, horum sententia mihi verior est Ex C. G. 549 It. 703), quia utrum qui bona, an mala fide possideat, quaestio facti non iuris, est 119 n. 10, secus illorum L. 3 α. De fruct et it ea eris.), quin horaS, cum non possit sibi mutare cauSam OBsessionis g 126 n. 24),

20 L. 13, Qua emaam. 8us'. L. I De R. V. - resplendo V. g105 n. 16); ideoque naturales statim ac separati fuerint ab ea re qua tonentur civilo in dies cit g 106, n. 17); licet, veriua, nondum exactOS Domat, Lib, 3, it 5 Sect 3 n. 8 Laurent, V1, 206). Et iure italico, ΑΑ. 444 4813, vix dubium puto, contra Demol. IX. 622),mazeto. III, 188). V. 111 n. 18. Suos facit, nempe iure communi revocabituis V g 109), ideo, si postea dominus

apparuerit, reStituere debet eos, quos nondum consumpsit 'aetantes, L. 22, C. De R. V. NN. L. irrevinoabiliter. Quo autem nondum se ceperat, cum in b. f. ΘΗse de iit, uni- VerSOS restituit, nec proderit quod iPSe, . , agrum Severit in b. L: quia omnes stricitis, non iure S minis, sed iure soli percipiuntur

703 Au. 330. Seu naturales, Seu industrialps lex non distinguit -- in ius nostrum hanc distinctionem ignorat. Et cuiusvis rei, etiam eius quae Suenpilairohibetur Cit L, 48; Donnell. IV, 2I, 14 Durant. IV, 554, scilicet nulla ei praeScrip

De R. D. Et tenuerunt Romani iuris

207쪽

SECTIO II APUT II. DE RESTITUT. EX RE INIUSTE ACCEI TA

203sive adhuc extantes 233. At possessor m. f., cum sit loco furis, universos restituere debet, et restituere quos percepit, licet dominus percepturus non fuisset 24ὶ, et quos non percepit si dominus eos honeste fuisset perceptu us 25 et quos percepit is cui forte rem alienaverit si is fuerit in b. f. et planum 't. Nihilominus, si percepit quos dominus non percepisset; et, contra, quos i percepi8set non percepit, aequum puto, compensationem steri pro rata. Et si percepit utrosque, sed ex iis, quod dominus percepturus non fuisset non sit citra culpam suam theologicam factus ditior, restitutionem cessare aequum est 26). At quos nec ipse percepit, nec dominus percepisset etsi percipi facile et honeste potuerint), ne fur quidem restituit ne in restitutione sit quod nec in lucro possessoris est, nec in damno proprietarii 27). Nec demum restituit eos, qui magis ex mera industria sua pervenerunt 28).242. Nunc videamus cui facienda sit restitutio. Ex re iniuste accepta, restitutio competere potest ei, qui in ea re 1' dominii, vel ' usus, vel ' possessionis ius habet; idest, ' domino; 2' fructuario. vel commodatario; 3 depositario. aut creditori,

interpretes quique doctissimi Do-

aliique multi et consultissime, ad lites quod roip. interest prascidem das. At veteres G. id negant communisSime, quibus ex recentioribus

omissa illorum sententia, qui falso putant, nos heio certo et manifesto iuro ostitui quidam ex LL. 28, 29, Depetit hered. qua hue non Θrtinent, quia in hoc iudici fructus augent hereditatem, de quo serius Zach. 201 n. 10): alii ex L. 45, De Usur. de qua cf. Vinn. l. c. n. ): alii domum ex ipso naturali iure quia imno ditior fleri potest cum alima sectura cui aiunt, iuro civili, derogariisfas est; sed si ostitis, apage usucapione et praeeriptiones Et ita nobiscum, ex hodie nis, cavini, Gury, aliique. 23). It. 703 ex C. G. 540. Contra L. 22. C. De l. V. 24 L is, De petit hereri s LeSS.

II, 12, 120; Lugo. XVII, 68 V k216,

25 L. 34, De R. U. C. 11 De

Rest. Spoliat. V. 126 n. 20. Quam-Vis percipere eos fur non potuerit

non omnibus quidem, sed arbitrio boni viri; quid enim, Si dominuS, sorte vir agricola, a sui operis h-cturus fuisset y maxime si alii operis caruit V. L. 34, C. De Negoc. geri. Sot. VI, 1, 3 Less. 20, 8). Quo8... honeste scit. L. 34). Quid igitur si dominus inhoneΗt' quidem Sed reVera percepisset, Velut a lupanario Sanch. Dec. I, 23, 132)negat hos in restitutionem venire. Ita porro si non locavit, quia abstinuit re turpi secus Si revera lincavit L. 30 De Petit heredin), nam quo iure suos facit 3 26 Covarr. Ρ. AVarris, nyr., LOPBZ, p. Sancti. Dec. II, 23, 30),- contra putat sed Jmmanior m-tenti a Pr tore Misenda est L. 9, De Pact.).

27 Sancti. Dec. II, 23, 18; Lugo, XVII, 54. 28 Ε L. 32 De R. V. LRym., III, 3.

208쪽

cui pignori data fuit videamus igitur, cuinam ex his debeat rost, tui. Et si omne petant, ei profecto debet restitui, cuius iustior est repetitio 2si): iustior autem repetitio eius esse videtur, qui eo tempore eius retinendae ius habet. Atque ideo, si omnes petant, regulariter, ei cui ablata fuit v. c., creditori pignoratilio haec enim est restitutio, quae res in pristinum reponit 303. Si unus tantum, huic quasi vigilantici 193 n. 36), si quid opinor. Si nemo petat, ei potest restitui, a quo illam accepisti furi quoque, si id intersit tua, V. , ut ab eo pretium recuperes 3 l); licet et tu eam acceperis sciens alienam esse 32), et alii ex hac restitutione damnum capiant; quia nemo tenetur, alium indemnem servare cum detriment rei suae damnum vero illis contingit per accidens 33ὶ Immo etsi non intersit tua, puto damni tecum agi non posse, quippe in pristinum eam reponis 34 . Ad ultimum quaeri potest quid iuris sit, si dominus vel dominiqui sint ignoretur; et siquidem sunt incerti, his restitutio facienda est, quibus probabilius, vel probabiliter res debentur: in ignoti,

possessor m. f. necesse habet eam facere in pia cau8msi; b. f. possessor, sibi habere eam potest quasi inventam, si quid Opinor. 243. At vero nemo locuples steri debet cum aliena iactura quid igitur si possessor, seu bonae, seu mala lidei, in re aliena -- pensas fecerit Et videamus, utrum necessari , an utiles, an voluptuaria tantum Ροrro necessariae dicuntur, quibus non factis, res interitura, aut deterior futura sit, utiles, quae illam fructuosiorem reddunt voluptuariae, quae speciem dumtaxat exornant 35). Itaque, necessarias repetit uterque 36); si dominus eas facturus fuisset 37); sed possessor M. f. Si modo adhuc ex- 29 L 31 go, Deposit/. 34 Tolet. Summa, Lib. IV, 23, 3. 30 D. Ih. 2, 2. 62 oli., 35 i. Impensae, 9. De V. S.

III, 41 Laym. IX, 3. Veluti mi aede ruentes fulserit --κ 31 Ex L. 1, a Si prasedo, De a,rro vineam fecerit - aut viridarium 3Ἀos. i. 16, mmost. Nostri duo V. C. u.. 331, 332 V. L. 1, 2 vulgo ei deesiderunt ut et tua in 3, 6, 7. 14 De Impens in rem ii torsi, reddi iuri, et Homino mihi tal . Dicit in re scilicet in re im- nociturum sit Lugo, XVII, 28, Ita ensa. dicimus ritiae quodammodo

porro ut uicite: Sed nos hei queri perpetuae Sunt et non urae a mali mus, num impuλie, ideest, citra omnem sentis temporis freti tuum eroe ei

III 570. Hi aede refecerit parum rutilos χω 33 Sol. IV. VII, 1 Loss.. II, mino; et immodiciS, et Supra viros 14 14 Lugo l. c. n. 29 S. Alph. eiuS, impenHi S V. . . De Impens. III, 69. in rem Ot., aut Si dominus minus

209쪽

205tent 38). Utiles possessori. f., i adhuc res melior sit 39); possessor m. f. si cum possit eas tollere absque rei lae8ione a domino prohibeatur 40) sed in potestate domini est, refundere Vel quanti impensum fuit, vel quanti fundus pretiosior sit actus, sive illi 4 l), sive huic 42). At voluptuarias neque illo, neque is repetendi, sed tollendi dumtaxat potestatem habet; dummodo et illae recipiant separationem 43), et hoc sibi profuturum sit 443. Quod si possessor seu b., seu m. f. aliquid inaedisscaverit, vel implantaverit, haec sua sponte tollere quidem non potest 45ὶ quia quod solo inaedisseatur, vel implantatur, solo cedit; sed si anteqiιam domimis prohibuerit, diruit aedisscium, impune fecit 46ὶ si planta deiecit, quas solum aluit, tenebitur; si quid opinor Fructus autem, quos interim ex illis percepit O8sessor m. f. ip8ime posse88ori, quasi ex ua industria pediceptos 47ὶ quos ex his percepit, domino, quasi percepto ex re alienampensurus fuisset Collet, art. 3; Sect 1 Concl. 2)3 Ceterum medi erue sunt haec a iudice dispicienda, ut neque Nicatus debitor neque Onerom creditor audiatur L 25,

38 L. 41, o De Petit hered.

Itaque is nihil repetit, si aede ruentes fulsit, et illa exusta sint vel

terraemotu corruerint non enim facere debuit in ea re, quam reΗtituere

necesse habebat Cit. L. 41, o);

nisi forte non sit in mora reAtituendi. Aliud iuris est in poΗSeSSOre . f., qui more boni patrisf. ea fecit maximo si illa facere debuisset, ceu tutor maritus, negociorum geStor L. 4 De impens in rern dot facet.

incommodum pati, quem Commoda contigisSent.

39 Cit. L. 41 C. It. 204. Nec NΝ. L. cogitur imputare in his

fructus, X e re . . perceptoS

Durant. IV, 3IT; V. C. S., 56, 1 Ιt. 1013, 1019); secu ac in L. 49 De R. V. 40 L. 38 Dei. U. C. Ιt. 704 ex C. G. 555. Absque et . ideSt, ut pristinam 'ciem ei reditat L. 21, 4 Locati . Nec obstant C. G. 555;

It , 50, qui, cum strictissimam interpretationem recipiant, in odissicatis dumtaxat, et implantatis ο- cum habent.

pendit ex iure communi, quanti dinmitius habiturus fuisset his rebus ablatis L. 39, De R. T.). Ceterum bona, Vel mala fides eo tempore in- Spicitur, quo possessor fecit impen-SRS V. , quo inaedificavit, plantavit, et: L. 38. Eod.). alas cloi

inquilinum, etc. L. 21, A, Locasi). 43 I, 9 De impens in rem dot.

C. u. 332. Et, si tolli nequeant, comp0usari non debent Sanch. Dec..

II, 32, 138). Aliud putat Lugo XVII, 3); sed non oportet a iure

discedere, quia aequum non St, domino invito ex facto OSSeSSOri Robligationem imponere.

44 Cit. . . Quid enim Si, V.

e. tectorium Vel pictura corradere

210쪽

deductis usuris pecuniae in eas erogatae cedere iustius puto. Denique si surreptam pecuniam laeneravit, Sura non restituit, quia pecunia periculo dantis laeneratur 48ὶ.

244. Damnum restitutionem, iniuria satisfactionem exigit g 102);

de restitutione iam satis multa iuverit nunc de satisfactione generatim paucis agere. Itaque ex iniuria debetur sed iniuriam holoaccipimus, non, ut hactenu8, quae laedit res nostras, aut famam, sed vulgari significatione, quae nostram dignitatem laedit alias, non quae damnum, ei quae probrum dedecus, ignominiam adfert. Est igitur ei iniuria: Quidquid lynominiae alterius carina, fit, aut dicitur. FIT ut puta, si quis domum alterius introeat vi, si prohibeat dominum re sua uti si manus in aliquem quasi Vapulaturus levaverit, si honestam puellam Vel matronam adsectetur, Vel eis comitem abducat, etc. l). DICITUR: Veluti si quem insectetur conviciis, maledictis si cum puella, Vel honesta muliere concubitum iactet 2); si cantitet, aut praelegat carmen quod pudorem alterius perstringit; si turpia et obscena Verba coram hone8ti pueri8, puellis, vel matronis proferat, etc. 33 IGNOMINIAE CAUSA: ideoque cessat

iniuria si quid agatur loco ο), non tamen illiberali immo nec liberali sed ei versatur caritas si qui forte, modico animo et pusillo, id aegerrime ferat. Si quis autem tuendi sui causa, et quasi pudorem suum Vel convicium purgans, re8ponderit aliquid cessat, saltem quoad satisfactionem, iniuria o); dummodo absint mondacia et servetur moderamen inculpatae tutelae Demum facile ignoscitur ebrio, qui probrosum aliis aliquid Vomit 63 maxime si ebrietato discussa, poeniteat et pro non dicto haberi velit. 245. Fit autem alicui iniuria Vel per emetipsum, Vel per alios. Per semetipsum ni iniuria cum ipsi directe sti per alios cum this, qui vel potestati, vel affectu eiu subiecti Sunt, velut uxori, nu- 48 L. ,2 Eo L L. 68, o Pro 6 Ex i. IH I. De Proeur.

SEARCH

MENU NAVIGATION