장음표시 사용
301쪽
lata fuerint effectus et actionem multum juvent atque Promoveant, nec unquam in Praecavenda aut corrigenda putredine nere
gligi debeant. igas Frigus imprimis adversus putre 'dinem plurimum valet, praesertim in febribus putridis, aliisque similibus morbis,
in quibus tutum, et saluberrimum, et fere necessarium remedium est. Satis enim constitit, tale morbo natura atque origine leve, et benignoS, et minime PutridoS, ca- ore saepe mirum in modum ingravescere, et malignos prorsus et putrido fieri et alio contra jam graVeS, et malignOS, et putridos, idoneo frigore adhibito, brevi mitescere, et pristina fere exuta novam quasi naturam induere. Quoniam vero
tot jam res variis in locis de frigoris viri-hus dictae sunt, hic sat fuerit memorasse, id non modo viribus suis chemicis putredinem arcere, aut jam inceptam reprimere,
sed viribus suis sedantibus et roborantibus corpori plurimum prodesse, variaque hu
302쪽
jus vitia, veluti debilitatem, aut indium sanguinis impetum, Optime corrigere, qUNaliter in putredinem brevi desinerent. Quapropter in talibus morbis non modo omnem calorem praeter solitum vitare oportet, sed frigus quantum aegri tolerare posse sint, Per aera, et potum, et omne demUmmodos, adhibere.
1336. Munditia quoque in arcenda aut corrigenda putredine incredibiliter fere prodest ita ut idonea hujus ratione habita, multi homines pessimis morbis putridis alioquin laboraturi, sani atque incolumes
diu vixerint. Neque minus certum est, immunditiam plurimum nocere, gravissimosque morbos putridos, praesertim febres, inter sanissimos etiam revi producere. Quod profecto minime mirum est, CUm OI PUS, Ut suo jam loco expositum est, quamvis sanissimum, non aliter se sanum Urumque conservat, Uam Xpellendo articulas quae jam Corruptae et noxiae
factae sunt hae vero, si non bene expulsae fuerint,
303쪽
fuerint, aut corpori iterum admotae, vel in id receptae, nequeUnt non nocere. Et CX-Perientia compertum est, immunditiam exhalationem per cutem multum impedire.
Quod si ita res se habet in sanis, facile
constabit immunditiam aegrotiS, UOrum corpora jam aliquatenus putrida atque corrupta sint, multo magis fore perniciosam quod sane experientia jam satis superque demonstravit. Quapropter in om-pibus morbis putridis, et praesertim in iis qui febrim habent, ad munditiam omni
cura attendendum est; et non modo ad corpora et vestimenta aegrotantium respiciendum, sed ad eorum lectulo atque cubicula, et prae omnibUS ad Cra quem spirant, qui PUrUS, optimum remedium, impurus, pessimum fere venenuna, reperietur. Cavendumque etiam ne quid putres centiS, quod aera eorum COTI Umperet, in cubiculis aegrotantium relinqUatUr Observandum quoque non aegrotantiUm modo, sed medicorum etiam atque adstantium, plurimum interesset ut munditiae
304쪽
quam maxime colantur; sic enim simul occurritur morbo, et praecavetur ab ejus contagione.
rga . Prodest quoque haud parum et in
arcenda et in corrigenda putredine functiones illas aliis modi promovere, Per quaS re putrescentes e corpore natura excerni debent. His enim languentibus aut impeditis, corpus citius et magis putrescit rite vero Procedentibus, idem corruptioni illi alioquin brevi accessurae, diu resistit. Sic, verbi gratia, crebra corpori exercitatio, exhalationem per Utem rite Prornovendo, homines a sorbulo, quem praVUS cibUS aliaeque causae effectura essent, aliquandiu defendit, dum idem morbus ignavo brevi prehendit Et in corbulo, et magis adhuc in febribus putridis, multum prodest X- cretionem per luxim ita PromoVere, ut nulla in intestinis corrupta et putrida materia accumuletur scilicet quae non modo
gravissima ibi incommoda essicere posset,
305쪽
se generalem etiam corporis putredinem multum intendere. IJ J8. Postremo, in praecavenda pariter atque medenda putredine, ad caiisa ejus, quae sane variae sunt, sedulo respicere oportet, singulisque, quantum facultas fuerit, obviam ire. Sic quum illa saepe a debilitate oritur, vel saltem plurimum ingraves cit, omnia fere remedia roborantia et stimulantia, ea etiam quae animum ipsum assiciunt IIJ s. s. , adversus putredinem utilia reperiuntur. Cum vero haud raro
aut totum corpUS aut partes quaedam singulare putrescunt, vel a nimio sanguinis impetu, nimioque calore, veluti in febribus, vel a nimia actione vasorum quae sanguinem vehunt, ut in inflammatione angraenam inducente, in tali statu stimulantia et roborantia remedia nocebunt, dum contraria prorsus remedia, veluti infirman tia, et sedantia, et imprimis refrigerantia, putredinem arcebunt et minuent.
306쪽
De remediis evacuantibus generatim.13ss. TIRoxinae post ista remediorum
genera quae Corrigunt varia vel solidarum vel fluidarum partium vitia, consideranda sunt et illa quae vacuantia dicuntur, scilicet quae exinanitiones aliquas praeter solitum, sive per vias naturaleS, sive Per novas et arte factas, essiciunt.13 o. Hujusmodi remediorum varietas haud exigua est, et cum tot tantisque usibus in tractandis morbi inserviunt, corpusque tam vehementer et tot variis modis assiciunt, de unoquoque eorum nominatim ageret oportebit Quoniam vero multa
307쪽
inulta plerisque eorum vel forsitan omnibus communia sint, non inopportunum fore videtur monita et praecepta quaedam generalia de eorum natura, et ictione, et
usibus, praedicere, priusquam de singulis
sermo fiat. J I. Imprimis autem observandum est remediorum evacuantium usum firmissimo fundamento niti variae enim insignes atque insolitae exinanitiones, veluti vomitus, aut alvi fluxus, aut ingens sudor, aut urinae, aut sanguinis profluvium, saepe sua sponte accidunt; et haud raro cum felicissimo eventu ita ut minime dubium sit Naturam per tale exinanitione variis morbis quibuscum prius conflictabat se quodammodo liberasse. Interdum etiam natura, interdum casu, veluti vulneribus, aut ustionibus, ulcera in variis corporis partibu fiunt, quae morbos quosdam olim familiare vel arceant, vel levent, vel totalant
308쪽
is a Nil mirum igitur medicos, et quidem homines maxime rudeS, talibus exemplis, quasi ab ipsa Natura edoctos, tentasse similes in similibus morbis exinanitiones
arte essicere, cum Plurima idonea medicamenta ubique suppeterent, quorum vireSet facultates casus pene quotidiani, et interdunt valde felices, iis ostendissent. IJ J Talem quoque in multis morbis
medendi rationern arte institutam experientia saepe comprobaret, et ratio amplius adhuc firmaret, simul ac illorum naturae et Causae aliquatenus exploratae et Cognitae essent Saepe vero medici de variarum exinanitionum in morbis sanandis usu atque esse stibus male omnino sunt ratiocinati nimirum cum crederent, ut olim apud omnes fere medicos opinio fuit, et adhuc apud vulgus et sane multos medicos est), ea non aliter prodesse quam detracta aut expulsare corpore materia aliqua morbida et noxia, qualem in plerisque morbis adeste, eosque efficere, Putabant.
309쪽
IS Quasdam exinanitioneS, vomitionem imprimis et alvi purgationem, materiam morbidam et noxiam, siqua in ventriculo et intestinis adsit, statim expellere, et sic in multis morbis egregie prodesse, certum et perspicuum est quamvi hae quoque aliis neque fortasse minoris momenti usibus in variis morbis inserviant. De his quidem facile est de aliis vero Xinanitionibus, veluti per urinam, aut sudorem, aut sanguinis detractionem, C. intellectu dissicillimum, et sane prorsus incredibile, eas relicta sana morbosam tantum humorum partem evacuare. Neque
ullum alium effectum ab earum usu in humoribus expectare par esset quam diminutionem plenitudinis, quae diminutio interdum utilis interdum perniciosa foret. Non tamen idcirco credendum est, varias exinanitiones hac sola ratione prodeste, cum et ratio et experientia ostendant eas in multi morbis aliis et sane longe diversis modis utiles fieri. Quocirca oportet animum Attendere ad vario quo revera in Corpore humano
310쪽
humano praestent effectus, quo melius inestelligantur earum usus et administratio. ag s. Imprimis igitur variae exinanitiones diminuta humorum circumientium copia in plurimis morbis utiles sunt. Nonnulli enim morbi a nimia humorum abundantia si . s. toti pendent; et multo-TUm et quidem gravium talis plenitudo par et magna saltem e parte causa quoque existit Saepe etiam cum id vitium adsit, quamvis minime causa fuisset morbi
qui urgeat, tamen vire naturae conserVatrices et salutares ita impedit et opprimit, ut ad solvendum morbum non valeant et in hoc statu perspicuum est morbum peridonea exinanitiones aut prorsus sanatum iri, aut saltem sublevatis et expeditis salutiferis illis naturae viribus, leyi'rem factum iri, et sanatu faciliorem. 33 6. Prosunt quoque variae exinanitiones in multis morbis, majore sanguinis, forsan etiam et viS nervos derivatione
