장음표시 사용
321쪽
mediis adeo validis non temere esse ludendum. Remedia, qualiacunque fuerint, ubi nullis opus est, adhibere, prava esst, et Plerumque perniciosa, consuetudo Multa vero ex medicamentis jam sub variis capitibus enumeratis, adeo mitia et pene inertia sunt, ut diu saepe sine magno incommmodo aut periculo, vel aegris dari, vel a sani usurpari possint, quamui etiam ni ni me necessaria fuissent. Exinanitiones vero gravi VS et praesentius periculum secum afferunt, et majorem in administrando prudentiam requirunta aegroti caute
praescribendae, et sani semper prohibendae: scilicet quae in variis morbis intempestive factae, multi aegris tantum quasi puncto temporis inferre possint detrimentum,
quantum neque medicorum Peritia, neque medicamentorum vires, Postea compensare
potuerint; et in sanis institutae aliquid semper viribus salutaribus corpori insitis detrahant, hujusque functiones intendant, impediant, perturbent, ipsumque deficientibus viribus suis conservatricibus, in-
322쪽
numeri morbi opportunius reddant. Neque minimum earum incommodum est, quod frequente usu aut longa consuetudine, ipsa vitia ad quae praecavenda fuisse sent praescriptae haud raro inducant vel augeant, et Uod saepe, quamvi revera perniciosae, quodammodo necessariae fiant,
vel ad arcendam priorem perniciemi IJSo.), vel ad promovenda functiones, quae tali auxilio diu assuetae, sine eo perfici neque
1336. Haec quicunque bene consideraverit, is facile perspiciet quam gravis et perniciosus illorum error fuisset, qui crede-hant non alio magi modo sanitatem esse tuendam morbosque arcendOS, quam idoneis exinanitionibu certi temporibus factis. Talis autem apud Vetere opinio communis et passu recepta fuit, ita ut nonnullis exinanitionibUS, vomitionibus praesertim, et alvi purgationibUS multo magis uterentur Pro praesidii bonae valetudinis quam Pro remedii morborum. Irae om
323쪽
nibus autem, doctrina Stabliana, quae plerosque inorbo nimis sanguinis abundantis imputabat, isti opinioni favebat non
mirum igitur errorem, antiquitate suae quasi consecratum, et magnorum nominum auctoritate ornatum et stabilitum, apud populum in multis gentibus adliud valere, et nondum sane apud medicos quos clam penitus obsolevisse. -NeqUE Profecto negandum est, talem Uarundam exinanitionum usum, quamvi plerumque perni ciosum, interdum non inutilem essen sci licet in iis qui perpetuo luxu et ignavia vitam degunt, quippe quorum corpora lauto et copioso victu nimis implentur, nec unquam per idoneam exercitationem rite exi naniuntura dum partes Uaedam, Ventriculus praecipue et intestina, nimio et noci vo onere gravatae atque oppressae, et vitae genere parum idoneo amplius debilitatae, neque onus quod acceperint concoquere, neque ut debent excernere possint. In hoc igitur statu variae exinanitiones, auis inutile atque nocivae, ratione haud obscu-U a ma
324쪽
ra perutiles vel necessimae prorsus fieri possunt hominibus qui vix sani haberi debeant nimirum qui, si nondum aegrotarent, altem CX essent aegrotaturi. Et profecto satis equum est, et minime mi rum, eo qui adeo contra naturam vivunt, auxiliis non minus praeter naturam saepe egere. Qui vero secundum naturam vi-
viant, iis vires ejus conservatrices nisi eausia aliqua gravior morbi accesserit sanitatem satis tuebuntur nudis enim remem
diis sana Natura potest eger: Cujus quidemo im ratio si verba Ciceronis mutuari liaceat nihil habet in se quod reprehendi potest ex iis enim naturis quae erant, quod --sci potuit optimum esse Fum in doceat ergyaliquis potuisse melites et sed nemo unquam docebit et siquis corrigere liquid volet, aut
deterius aciet, aut is, quod seri non potes, de ei abit. Ias . Exinanitione: demum, quamvis tot salutares effectus Igil . 36 In corpore
praestent, et in uiuitis morbi non utiles modo,
325쪽
modo, sed prorsus necessariae sint, tamen non semper conveniunt, neqUe sane peri-CUlo carent, etiam cum variis de causis maxime requiri videantur variae scilicet sunt corpori conditiones, quibus existentibus, hoc omne fere genus remedior UmCVacuantium male tolerat. Hinc saepe magna difficultas, cum vitium aliquod gravius hujusmodi remedium plane et vehementer requirit, et corpu simul hoc tolerare nequit. De hujusmodi vero dissicultatibus, iisque expediendis, alibi s i. jam satis dictum est. Hic igitur si fuerit
memorasse quaenam corporis conditiones
ab usu exinanitionum alienissimae sint. Neque omnes sane ejus conditiones quae imi cuique exinanitioni specialiter videntur alienae hic sunt enumerandae, nimirum quae cum de singulis earum generibus sermo siet, fusius erunt recensendae), sed illaetantum qUse omne generatim male ferunt.1338. Has inter imprimis recensere oportet debilitatemn cujus rei ratio satis in
326쪽
aprico est: neque profecto mirum remedia quae corpus adeo debilitant huic jam multum debilitato non convenire. Notandum quoque debilitatem adeo multiplex esse vitium, et a tot causis et in tot morbis accidere, ut ob illam solam ab exinanitionibus saepissime abstinendum sit. 13ss. Morbosa quoque proclivitas ad
putredinem, vel putredo jam in corpore existens, evacuantia remedia minus idonea reddit. Hujus rei ratio aliquanto obscurior videtur ipsa autem certa est; et satis constat debilitatem atque putredinem Conjunctissima esse vitia, ita ut alterum alteri semper faveat, et quasi viam sternat. I 36O. Magna etiam corporis mobilitas ab exinanitionibus fere semper aliena est; non modo propter nexum illum et conjunctionem vix non perpetuam mobilitatem inter et debilitatem, sed quia remedia 3deo valida corpora delicata atque mo
327쪽
hili saepe mirum in modum pertUrbant atque convellunt. IJ6 I. Strumosa demum corporis constitutio sive malum istud sese aperte prodiderit necne inter conditiones illas quae id
omnium fere exinanitionum minu Patiens reddunt, non immerito recensetur. Cujus forsitan rei non alia ratio est, quam quod strumosi corpora laxi et flaccidi et debiles existunt, et remedia igitur valde solventia et debilitantia male tolerant.1362. Plurimae denique reS, praeter signa praesentia morbi, in variis aegris observandae, saepe ostendunt quasdam exinanitiones parum idonea esse, quasdam magis conVenire, et caeteri omnibus facile esse anteponendaS. HU Pertinent aetaS, et magis adhuc peculiaris constitutio, interdunt etiam forma corporis, aegroti, coelum sub quo vivit, vitae genu quod egit, et demum generali natura morbi qui adest.
328쪽
1363. Sic pueri detractionem tenuium humorum per alvi purgationem, aut epet fasica imposita, mirum in modum tolerare, solent, sanguinis vero jacturam, egri US; adulti autem hanc melius, illam dissiciliuS IS 6 . Sunt qui talem corporis constitutionem habent, qualis ad sudandum vix ullis cogi possit remediis sunt contra qui facillime sudant, et per sudorem a multis Ievioribus morbis, gravedinibus febriculis,3cc convalescere solent. Sunt, ut fertur, qui vomere nequeunt et multi certe nunquam vomere possunt sine magno dolore et immani nixu et fere convulsione generali dum alii bene multi facillime, et fere ad arbitrium suum, et sine medicamento vomunt. Nonnulli, alioquin sani et satis validi, valde minuta sanguinis jactura animo linquuntura dum alii incredibilem vim sanguinis facile et sine incommodo
329쪽
is 6s. Sub coelo fervido qui vivunt sanguinis detractionem aegre tolerant; Urgationes melius frigidarum vero regionum maximas fere sanguini detractiones
tolerant.1366. Qui laboriose et duriter vitam degunt, sanguinis jacturam optime ferunt;
qui ignavam, et sedentariam, et mollem vitam agunt, neque illam, neque sane ullam validam exinanitionem bene tolerant, et saepe dum aegrotant leniore purgatione ferunt atque requirunt.136 . Variis morbis tam diversa facies Pariter ac natura est, ut alliae aliis primo statim aspectu exinanitione convenire Videantur. Sic in vehemente febre, aut valida inflammatione, toto sanguine, et quidem toto corpore, fervente et aestuante,
ipsa morbi facies et natura usque docet sanguinem esse copiose detrahendum dum in hydrope, vultus pallidus, corpUs Ue X- sangue, et aquoso humore obrutum, satis superque
330쪽
superque monent non tali opus esse auxilio, sed aliis, et longe diversis, quae humores aquosos detrahant.1368. Varias exinanitiones quibus medici solent uti, scriptores distinguere et ordinare voliterunt, vel secundum naturam humoris qui effunditur, scilicet promut hic crassus fuerit seu tenuis, et sic eas distinguunt in sanguineas et serosis vel secundum vias per quas ille effunditur, nimirum prout se naturale fuerint, seu arte factae et sic ad unum genus referunt,omitoria, cathartica, et urinam, sudorem, salivam, menses, c. moventia, et ad alterUm genUS, Omnem sanguinis detractionem, et exinanitionem tenuis humoris
vel puris, per episUtica, vel Fonticuis, vel cauteria, c. I 36 q. Haec quidem scire decet, et scitu certe minime dissicilia sunt; sed in singulis tractandis exinanitionibus, non alius videtur ordinis usus, quam ut illae proxi