Conspectus medicinae theoreticae : ad usum academicum

511쪽

MEDICINA THEO RETICA Ass

clutares effectus ac De catoma praeter exinanitionem efficere solent, iisque in multis casibus longe praestant, utpote Use non modo stranguria carent, sed multo acrius et mulio citius stimulant, et siepius repeti possunt. Quin et hujusmodi rubefacientia, ut vocantur, facile ita adhiberi

possunt ut cutem XUlcerent; et vescatoria satis commode detrahi, Ut tantum inflammata, cuticula autem nondum in vesiculas eleVata.

512쪽

De remediis anthelminthicis.16ag. Consideratis jam variis remedi. orum generibuS, quae diversa vel humorum vel solidarum partium vitia corrigunt, quaeque varias exinanitionesessiciunt, superest nunc ut de iis sermosia quae contra vermes in intestinis hos pitantes, calculosque in viis urinae serentes prosunt hujusmodi enim auxilia ad

nullum jam recensitorum genus referri queunt.16a . Remedia quae adversus vermes valent anthelminthsca apud medico vocantur. vermium autem varia genera in intestinis

513쪽

testinis solent nidulari teretes imprimis, et lati, seu taeniae, et Ucarides, et demum cucurbitini, qui tamen pro fragmentis, et

quasi uncturis lumbrici lati, rupti et dilabentis, semper habendi sunt. Alia quoque interdum in illis observata sunt

vermium genera, et verme Variorum ge

nerum aliquando in aliis corporis partibus Praeter intestina deprehensi sunt.16as Lumbricorum etiam qui intestina frequentissime occupant origo, et in corpus introitus, parum hactenus intellecta sunt; utpote qui non modo in infantibus solo lacte materno vescentibus, et in recens natis, et demum in foetibus in utero materno adhuc latentibus, ut fertur, detecti sunt, verum etiam diversi generis sunt a lumbricis terrestribus, et vel nunquam, vel rarissime duntaxat reperiuntur, nisi in corporibu aliorum animantium.16a6. Multis medicis persuasum est, nimium, et fortasi morbosum intestinorum

514쪽

no CONSPECTUS Cap. XLII.

mucum iis quodammodo nido esse, eorumdique praesertim ova excipere et fovere donec vermiculi prodeant hoc autem minus certum est quamvis enim pueri quam adulti vermibus multo frequentiu laborent, minime constat eorum intestiua magis esse TDUCOsa. Mucias etiam qui a verminosis saepe per alvum excernitur, effectus potiusquam causa mali esse potest, intestinis scilicet laesis et infirmatis, et ab hospitibus infestis haud parum irritatiS: praeterea, ham-brici ipsi admodum mucosi sunt, et mucus qui excernitur, ab ipsorum fortasse corporibus magna ex parte derivatur. 16a . Creditur quoque infantes, et sane

adultos etiam, infirmos, male sanOS, Praxae diaetae, et aeri, et vitae generi assuetos, ob defectum idoneae concoctionis, et languentem intestinorum motum, lumbricos saepius habere quam sani et validi habent,

hono cibo et aere, et multa Corpori EXercitatione utentes : quod profecto admodum verisianaile est; sed neque adeo fir

515쪽

MEDICINAE THEO RETIC E sq

mum, neque adeo perpetuum, quin multi Pueri, quibus tota vita nihil praeter longum morbum erat, a Vermibus tamen immunes vixerint, dum alii, sani et robusti, lumbricos aliquoties ex inferioribus parti bus reddiderint.16a8. Quamvis multi medici, nuper et olim, ab antiquissimis etiam temporibus, huic rei operam dederint, adhuc valde dissicile est, fortasse impossibile, certo judica re num lumbrici in interiinis adsint, nisi ipsorum aliqui vel per os vel per alvum redditi fuerint. Multa animalia talibus hospitibus rarissime, si unquam, carent, neque fere ab iis quicquam detrimenti patiuntur multi etiam homines, et praesertim pueri, quamvis alioquin fanissimi lumbricos habent nec facile quis dixerit quota Pars Puerorum iis careat. Hinc nonnulli sibimet persuaserunt lumbricos saepe vix mor-hosos esse habendos, et tantUm nocere,

cum deficiente idoneo pabulo propter ipsorum multitudinem, aut corpore variis

ita modis

516쪽

so CONSPECTUS Cap. XLII.

modis male se habente, intestina gravius irritarent, suumque forsitan doreiicilium

roderent. ed hoc, quamvis nonnunquam acciderit, valde rarum est. Ibas Saepe autem, quamvis neque valde numerosi, neque alimenti inopeS, Corpori gravissime nocent. Ex innumeris fere signis morbosis quae ab iis provenire dicuntur, sequentia fere sunt frequentis sima, et maximi momenti ventriculus et intestina variis modis male se habent, aegerque vexatur torminibUS, nausea, vommitu, singultu, doloribus inedia ingravescentibus, ventriS, et ventriculi, et laterum; alvumque labet munc nimis astrictam, nunc nimis solutam et mucosam, et sitim et cibi appetitum admodum inaequalem, interdum fere nullum interdum nimium, et urinam variam, interdum albidam, interdum limpidam; venter quoque haud

Taro tumet, et saepe UrmUrat, reliquum

corpus marcescit, latitu oris insigniter finiet, saliva praeter solitum fluit, vultu palleb

517쪽

MEDICINAE THEO RETIC E sol

set, et aliquando fere livet, et quasi virescit, praesertim sub oculis interdum vero brevi et morboso rubore identidem suffunditur; tussis sicca et molesta saepe adest, pulsusque

admodum varius est, et lenta et misera fe-hris accedit stridor dentium inter somnum saepe observatur, nec raro convulsione magi generales, et demum morbus comitialis frequen et vehemens, et ex hoc aliquando fatuitas vermes denique frequentissime Per anum, haud raro vero per S, redduntur; nonnunquam etiam, sed rarissime, ante

mortem, saepe post intestina ipsosque abdominis parietes perforant, et sic sese produnt.

Isso. Praeter vero haec et similia signa morbosa, quorum ratio aliqua haud aegre reddi postat, alia quaedam, magi ambigua, et explanatu dissiciliora, a medicis recenseri solent qualia sunt, amplificatio oculi pupillae, tumor aliquis palpebrarum inferiorum, 'Uritus narium, qua infantes usque scalpere dicuntur, et nasi albor, ejus

518쪽

so CONSPECTUS in Cap. XLiI.

que et labii superioris tumor aliquis insolitus mamplitudo enim pupillae multum variat quae sane pueris fere amplior est quam adultis et reliqua signa in strumosis plerumqUe observantur, et interdum a gravedine oriuntur : et omnes demum infantes nares subinde sibi scalpunt.16SI. Diligenter autem cavendum est ab errore apud populum passam recePto, et sane apud multos medicos minime raro, qui, ubicunque vermes deprehenduntur, nihil ulterius respiciunt aut quaerunt, non

dubii quicquid mali in corpore adsit iis

solis esse tribuendum. Non desunt tamen multa argumenta et ObservationeS, quae ostendant, etiam in verminosis, Vermes saepe esse minimam, interdum fortasse nullam, morbi Partem qui urget; neque alia igitur remedia esse negligenda, ut ii expellendis omnis medici opera detur. Cum iis vero medicis vix locus est ratiocinationi, qui serio profitentur, se omnem fere mor-hum insolitum, et praesertim nervos geli

519쪽

MEDICINAE THEO RETICII. Ioa

ris, qui in junioribus occurrit, quique nam tura et origine obscurus sit, et explanatu dissicilior lumbricis imputare, et omne igitur curandi consilium huc dirigere. Issa Medicamentorum adversus lumbricos valentium varia existunt genera quae variis modi prodesse videntur scilicet quae vel laedunt et lacerant tenera eorum Corpora, vel ii veneno sunt, vel ipsos tantum infirmant aut stupefaciunt, vel

illis adeo ingrata sunt ut hospitio suo sponte

decedant, vel demum Use Verme neque laesos, neque veneno necatOS, neque Datir

matOS, neque stupefactos, neque domicilii sui pertaesos, quasi vi et armis foras expellant. Nonnulli denique praecipiunt media camenta dari, quae .nido lumbricorum de struant atque ejiciant. Neque sane absurdum aut inutile est ad Verme arcendos et submovendos, idonea diaeta et Vitae genere, interdum quoque et alii remediis, generali corpori sanitati, variis saepe modis labefactor, diligenter consuleret

520쪽

so CONSPECTUS Tap. XLIL

1633. Multa autem ex his nimis subtilia sunt, et communi usui parum accommmodata; et, quod pejus est, et magis dolendum idonea remedia, quibus, secundum talem rationem medendi, opus esset, non adeo sunt in promptu ac vulgo creditur. Parum enim constat quid vermibus gratum futurum sit, quidque ingratum quidve eos infirmet, aut stupefaciat, Ut necet,(contraria enim experimenta et observationes de his rebuS extanta et medicamenta plurima, quae Verinibu e corpore vivis expulsis certissimo exitio sunt, intra corpus vix adhiberi queunt, utpote hominibus pariter ac vermibus perniciosa); et minime certum est, qualis sit nidus lumbrico rum, aut quomodo destruendus, aut qualis diaeta iis gignendis vel opportuna sit vel aliena. 163 . Ex iis medicamentis quae per saam asperitatem verme laedere vel lacerare existimantur, laudatissima sunt, pulvis stanni, aut stanni aut ferri scobs, aut pulvis coralline