장음표시 사용
161쪽
reuellerent Carterum non temere in comitialibus Xer n. b. LEcendus potissimum si affectio primogenio in capite fuerit . quae si a stomacho originem duxerit, iuuantissimus lib. . c. io existimatur. queadmodum avius atque ipsum sectatus
Avicennas memoriae prodiderunt. Haec autem in uomitione exercenda methodus seruari . I.c. II.
debet, iis potissimum,qui difficulter euomui, uti priuS 3. ero. s.
ea calefiant, quae os uentriculi circunstant loca,&manus tr. . II.
pedes : aquamque calida,aut hydraeleon aegrotuS epoutet . quod si neque hoc modo possit evomere, digitos, aut pennas demittens prorritet, quod si neque ita uomitus succedat, rursus huic oleum calidum quam optimum inueniri potest , exhibendum. solet enim saepius
Oleum non uomitum tantum citare, uerum uentrem
molliorem efficere . Est autem hoc non paruum bonum praesentibus rebus, quem tamen cum ueratro ciere si uolueris, hoc modo paratum propinato Illum autem cuueratro concitabis, quum morbus uetustus, coni max fuerit, ut mitiora contemnat remedia tunc enimiis utedum erit, qua largius extenuat, totum affectum abscindunt praesertim ea purgatione , quae albuueratrurecipit cuius descriptio ex Alexandro ita habet. Bacca lib. I.c. Isrum Lauri purgatarum siliquae octo, olypiadis, piperis albi, cuphorbii,ueratri albi singulorum siliquae octo,haec
omnia tunsa,singulaque ponderata,quemadmodum etiascriptu est, dato una uice ex colocynthidis dilato, quod in hunc modum parabitur. Colocynthidem probe prius paratam, purgatamque, ut nihil mierni seminis, neque lanuginis relictum sit, sapa repleto sinitoque ipsam in calido cinere a uespere ad primum usque diluculum pernotescere: atque ita dato, ut auxilium maximum: quod& uomitu plura ualde crassa, lenta recrementa repursget: ac ter quoque aut quater eo utitur, non ita multis ut Celsus notat interpositis diebus. sic tamen, ne ite lib. s.c. 23. rum unquam sumatur, nisi aegrotus conciderit secundupurgationem panis exiguum mulso intinc tum dato me
162쪽
praeterea quae scripta sunt, adiectis nam miribus opus est. Caeterum illud scire conuenit, quod in iis qui uentris osculum imbecillum,&bene sensile habent, non album ueratrum, sed nigrum potius purgationi iniicie nudum est sic enim datum sine molestia purgabit, pros, ciet,praeterqua quod neque uioletos uellicatus inducet. Alii hoc modo ueratrum paratum exhibent Veratri nigri optimi sextans,in aquae hemina diebus quinque maceratur, atque ad aquae tertias incoquetur ubi expressu ueratrum est, aquae miscetur melli tantundem, exco αctum usque ad spissitudinem laboranti exhibetur, nimirum uomitionibus assueto, probeque concoctione deo functo, cui aluus responderit uel sua sponte,uel clystere semel, bisue iuxta uirium rationem sollicitata. ubdsiquis medicamentum peros abominatur, omnino auteueratri potionem requirit, glans ex albo ueratro tunso cribratoque, deinde cocto melle excepto superiorem uentre purgat. pondus igitur ueratri sint drachmae duae.
Caeterum glans circumaptetur, aut uinciatur stuppa solidiore, cuius initium extrinsecus per sedem recipiatur, quo glandem, ubi satis purgando profecerit, auferre ualeamus hic enim modus purgat absolutissime,neque suffocationem, aut aliud quoddam periculum inducit Poα test&per clysterem infundi ad uomitu eliciendum . que admodum refert Paulus ex Anthylli experimento.si quis uero ueratrum abhorreat, promptissimum ad uomitu eliciendum est cyprinum oleum digitis aut pennis in id intinetis demissisque in guttur. Item nardi gallicae radicum denarii septem ex mulsa poti sursum ualenter purgant Radicum item betonicae quinque aut ex denarii cumulsa sumpti.Bulbi uomitorii radix si per sese estur,
aut eius decoctum bibitur, uomitiones repraesentat.Friactiones uero, deligaturae, cucurbitulae ex eorum genere habentur,quae tantummodo auertunt quorum omnium particularius infra meminerimus. Ac de o quideauersionis genere, quod uomitu peragitur, satis dictum
est . Nunc de eo, in quo utilitas etiam non parua adiun*igitur,
163쪽
gitur, quod tamen caput particularius cerebrumque repurgat , nimirum quod pituita modo e naribus per sternutamenta euocat, modo CXore per pituitam ducentia . . Dr.e. dicendum uidetur. Vtru uero morbi initio, Mante mate '. riae concoctionem innoxie sint exhibenda, eadem fer me ratione sciemus, qua&in febribus ex humorum putredine fac tis ante materiae concoctionem sudorem uriα namque ciemus, frictionesque suademus quae tamen
omnia leuibus quibusque auxiliis factitari debent. ita in praesentia praepurgato corpore uniuerso id genus particularibus cerebri purgationib' audacter uti possemus,
leuibus tamen auxiliis easdem molientes natura praesertim per ea loca evacuationem aliquam tentante, quam tum ante etiam concoctionem crudi humoris adiuuare debemus . His igitur, concocka morbi materia, uti deαbemus: quod si ante coetione, uel qudd natura per eadeconferentia loca repere uidentur, uel qu bd suapte meis
dicus ingenio uti uelit, leuibus illud medicamentis exaperietur alioqui ualidioribus si uteretur,& humores cerebro impactos ex agitare neq; uniuerso Meducere possset unde&morbi recidiua,& frequentiores comitiales accessiones fierent. Sanguis igitur, ut unde digressi sumus, tadem redeamus: in his affectibus statim inter initia eo,quo dic tum est,modo auferetur secudo ab hoc loco corpus uniuersum aliquo purgatori medicamento uacuabitur, uel acriori quopiam clysmate, uel utroque modo purgabitur, atq; si opus fuerit, uomitu Scitabitur . quae Omnia primum atque alterum curationis scopum perficiunt, nempe uniuersi corporis uacuationem atque reuulsionem, quibus rite expletis tertius tibi scopus esto materiae concocti io, repulsione in praesentia dimissa, cui in hoc morbo abigendo locus non datur, praeterquam in eius disterentia, quae ab humore sanguineo fieri solet, in qua teste praesertim Raze repulsio, capitisq; refrigeratio fieri debet a lib. 9.adnisu cum rosaceo,acetoq; atq; id genuScaeteriS Quo Di u sor. cap. n.
ro comitialis morbi materia pituitosa plurimit, frigidanimi
164쪽
cap. de doloα recapitis ui iis stomach. In uniuerso pro puero comiti t.
nimiru humida crassa, ac leta existit: calefactione si frigida,si humida exiccatione attenuatione si crassa atq; sectione si lenta sit, abstersione indigere uidetur. Secanda igitur atq; attenuanda, abstergendaq; materia erit, calefacienda frigiditas, atq; siccanda humiditas. Caeteruquando in capite plurimum contineri eam dictum est, cum iis illud agendum, quae stypseos aliquid,&odoris
obtineant his enim principe corpori parteS, cere bruq; in primis roborantur,atque oblectantur quemadmodum de odoratis loquor, Hippocrates Galenus uoluere de adstringentibus uero in libris de compositione medicamentorum secundum locos affectos coluligitur in quorum secundo inter multa Galenus menta collaudat, ut quae maiorem cerebro roboratione exhibeat de quibus abunde inferius dicetur. Interea uero omnia, quae haec praestant,oXymeli existit, quod siquid aliud comitiali malo subuenit eodem Galeno authore. Verum enim uero mirabitur quispiam oxymeli comiatiales homines adiuuare: quando morbus, quo illi afficiuntur, in cerebro uiscere sane frigido , eiusdemq; cum neruis naturae existit, quibus oxymeli ob acetum, quod recipit, non minimum officit. Quod autem suapte na- tura acetum neruo offendat, nemo non probat: siquidem exangues,atque propterea frigidi existunt, facileq; ab his quae refrigerant una, tenueSq; parteis obtinent, medicamentis afficiuntur. laeduntur praeterea a caeteris refrigerantibus omnibus quemadmodum Min aphori simis, tertio deuictus ratione in morbis acutis libro testatur Hippocrates quod enim substantiae aceti tenuium partium existit, in eorum mergitur profundum, atque in omne is ita partes irrumpit, ut ne minim inquiudem ex eis maneat illaesum ita igitur acetum neruosas parteis offendit. Num igitur, dices, sibi dissentit Galenus in o Xymelite comitialibus exhibendo. Non mehera cule, quin potius comitiales maxime uiuat. Siquidem acetum in xymelite corrigitur quum mellis calore atq; dulcedine,tum ex aceti cum mulsa decoctione. ui enim aceti
165쪽
aceti minuitur, o Xymeliq; ad nocendum infirmius redditur. Quid quod illi serapium e sticade paratum, metaq; . de ratione uel calaminia confestum additur fluet aliud quod aceti uidit aclitoruin oxymelite facultatem ualeat emendare Θ accedit his morboru24 etiam, quod minorem illiu Squantitatem, quam eorum,. σ3 . quae sunt commemorata serapiorum apponitur Melta αmen ros eum non omnino probarim ob rosae frigidit tem ac penetrandi facultatem, quam obtinet alioqui eodem pacto cerebro neruisque officeret, quo acetu ob esse dictum est quamobrem melli uel stic ademi,uel men tam, calaminiamue, aut salutam, aut potiuSuerbenacae
incoquendam suaserim: quando materia,frigida in reinbbis pite collectas mirifice discutere GalenuStestatur. haec in his taenim omnia praeterquam quod concoquunt, cerebrum bes, eisdetiam mirifice roborant. Sunt alia,quae idem munus obeunt,simplicia medicamenta, quorum decoctum o in mitialium materias morborum concoquiit qualia sunt serpillum, pulegium, origanum, tragoriganum , aliaquupermulta . haec enim,siquid aliud calfaciunt, secant atteis nuaiatq;. stypsi tam e carent,qua cerebrum egere dic tum fuit, quibus aliquod iam commemoratorum simplicium edicamentorum adiiciendum: aut etiam caryophylla aut nux, Oscatam uocant: ex quibus omnibus di lar pia cum melle, decoctum cum aqua fieri possunt. Ca terum quum multifaciam Xymeli conficiatur, ueluti Lib. 4 de tuepassim Galenus memoriar prodidit illo in comitiali duualetudiis morbo curando utemur, quod ita paratum fuerit, ut O ne. naturae, gustui cuiusuis sati Siaciat neque enim omnimbus uno modo paratum propinandum est. Iud autem idoneum cuiq; fuerit, quod iucundi Simum, proindeq; etiam utile: contra aduersissimum, quod iniucundum, utru uero uel dulcius, uel acerbius dilutius meraciusue dandum sit, medici industr1ae relinquendum, qui praesenS naturam curandorum corporum cotemplabitur, atque humorum qualitatem conieci ura consequetur. Siquidem crassis ac lentis,acriori ac meraciori,in aliis autem diuersis dilutiore ac dulciore utendum est quemadmodu
166쪽
reliqua, quae hactenus recensuimus, omnia pro cuiusisque corpori constitutione, ueluti in caeteris etiam morbis singulis uelim mmutare, uel uariare conuenit. Eius
igitur parandi modus, qui pluribus conueniat, talis esto: hoc enim comitialibus opitulari crediderim uni aceti parti mellis, a quo spuma detracta sit, duplum misceature deinde ambo leni quopiam igne coquantur, donec eoru
qualitates in unum coierint . ita enim nec acetum amopliti crudum apparebit, visq; mellis flatuosa coercebitur, spumaq; hac decoctione auferetur. Neque propterea cuiquam incostans uideatur Galenus
in Oxymelitis compositione,dum in responso pro puero comitiali, oxymeli,inquit,si acutissimum sit,quartam habeat aceti partem ad mel ipsum, cui detracta fuerit spuama, si dulcissimum, octauam quarto uero de tuenda ualetudine si id ualentius inquit efficere studes , aceti tanα tundem iniicies, quantum mellis quando priori loco de Oxymel ite loquitur,quod puero illi erat ex usu. neque enim illud ita paratum omnium esse acutissimu ait, quae pro hoc abigendo morbo fieri possunt, neque inter alios
etiam omneis parandi modo sauerum acutissimum pue xo illi, qui natura imbecillis erat, neruorum que uitio laborabat: cui uti iam dictum est, acetum impense nocet. secundo uero loco,oxymeli,ait, eo modo paratum acu; tissimum esse inter omneis contici edi paradique modoS. Simplex autem compositum sequitur, quod a scylla, quam recipit, scyllinum nuncupatur hoc autem inter morbi initia non utemur, quum uehementem calfaciendi atque attenuandi facultatem habeat. Caeterum Millud neruis officere credi uix potest, quado calefacere potiu neruo S,quam refrigerare deberet: quum praesertim aceti quod recipit uisc mellis mixtione decockio neq; sit imminuta calidiusqne non a mellis tantum calore, sed&scylta adurente fere qualitate euadat. Non igitur eius frigiditas, sed partium tenuitas, quinab aceto scylulaque acquirit neruis obesse creditur usque adeo enim neruorum substantiam permeat, ut continuitatem disse
167쪽
soluere uideatur. cum aliis igitur potius ad hunc usum idoneis serapiis, quam solo, quemadmodum de simoplici Oxymelite diximus, utendum ast. Hoc igitur pacto frigida&crassa materiadi secanda, calefacienda, atque
demum concoquenda est,quemadmodum undecimo de
morbis curandis libro nos docuit Galenus quo loco primum sese ait fuisse, qui hoc nomen is κου receperit. Neque propterea inficias ibis, si in arte medicinali obistructiones auferri uelit ex humoribus lentis crassisque factas cum secantibus atque abstergentibus , secundo uero de medicamentorum compositione secundum lo-Cos cum secantibus tantum curari scribat, siquidem liabro de simplicium medicamentorum facultatibus quinto hanc omnem ambiguitatem tollit. docens enim no Sabstergentia & poros purgantia medicamenta, abstergetia inquit tenuium esse partium, dulcia qualia inter multa sunt mel ipsum, amara uero mitrosa secare, a tenuare, atque abstergere quamobrem nullum praestantius medicamentum in pectoris uitiis reperiri ait,quam amara praeditum facultate, potissimumque amygdalas amaraS, quae attenuant, dissecant, abstergut statimque subdit omne, quod abstergit, medicamentum secare una atque attenuare ita igitur Galeni sermonis ambiguitas illis ipsis in locis dissoluitur etsi enim priori loco
humores crastas cum secantibus, lentos cum abstergentibus curari ait,alibi tamen haec inuicem confundit quuquod abstergit, secat una atque attenuat. Haec igitur omnia concoquentia serapia, uel decocta propinanda suaα
serim tanto ante omnem cibum temporimini eruallo, I. rone uis. quanto externa in uentre cama concocta fuerit omni a acut .morb.hus enim constat cibos mula iplices praesertim facultate t. 4.dissimiles magna progignere uentri turbationem. Ob .derone ui. hanc igitur caussam id genu Sconcoquentia, potis Simu in morb.acntique Oxymeli, quum solum sit medicamentum, non sunt propinanda, nisi cibus probe fuerit concoctuS: quo tempore tum nocte, tum appetente die ante omnem cibum
desumere licet,Hippocrate Galenoque authoribu S.
168쪽
Mullsariam praeterea materia haec concoqui potest, ueluti cum eis qua manduntur,& quae gargarizatu profiαciunt, quaeque naribus trahuntur,4 quae capiti perfunduntur, perungunturque, aut demum quae odoratu idem unuS praestant haec autem omnia quum tenuandi facultatem habeant, calefaciantque, atque dissecent, rabastergant, non concoquendi tantum munuS obeunt me-rum4 discutiendi uim obtinent quibus fit, ut in alium
locum eorum ratio differatur. In praesentia uero satius fuerit materiam iam commemoratis auxiliis cococtam
educere quibus autem medicamentis fieri id possit,
Multa profecto sunt, quae in hoc morbo curando media
Hic Orc u in Lac camenta probantur, qualia sunt hiera ex colocynthide; μ' o is Assio catapocia ex aloe, et quae RaZeScocci nuncupauit.
tata quorum medicamentorum uariandum esse compositio nem pro humorum in cap1 te exuperantium diuersitate suaderem Namsi niger humor expurgandus offertur, ex hiera medicaridebet, cui adiiciendum interim nigruueratrum, interim scammonia, si biliosus quum uero pituitosum propellere suspicati fuerimus, hie nihil corniscebimus, quando huiuscemodi humor praesertim ex capite hiera ex colocynthide praeclare purgari solet necnon et alii quidam humores, etiam si scammoniam, aut nigrum ueratrum, epithymiambe non assumpserit Caeterum quae scammoniam, colocynthide obtinet, ita affectos utilius purgare solet. Quae uero ex aloe catapo Cia parantur , habent colocynthidis medullae, abfynthir succi, aloes singulas parteis, scammoniae parteis duaS, GaIr.de eois X aqua granula ad erui magnitudinem finguntur, dan- positione me tur undecim numero Occia uero a Rare nucupata ita secundum his enim nominantur, quod coccineum granum magnitudicos e. e do ne aequant quum hieram recipiant, huic affectioni miripaeeid. aut fice conserunt liunt&quar Aurea a Musaro nuncupantur, lib. m. o. qu*ita probe parata fuere, ut nulla fere egeant corre lib. o.ia dis One, biliosum tamen repurgant magis humorem lig
bor.e. Li igitur utemur, si cum pituita bilis quoque efflorescat.
169쪽
phitae hiera ab actuario descripta, quae praeterquam quod caput, aureS, oculos purgat, abscessuque stomachi discutit, comitialibus mirandum in modum auxiliatur, qui subito concidunt, Ore spumam mouent , lingua imandunt ita ut quispiam sic affeetosa Daemone occupari arbitretur ut interim innumeros alios, quibus ipsa succurrit, affect u Omittam . Habet autem againi, folii
indici, ammoniaci ueratri nigri, scillae asis scammoniadi, piperis nigristingulorum grana quinque thymi, aloe S, polii, casiae hyperici, trissaginis, bdellii, marrubii, pio thymi euphorbii filicuis, singula, rum grana quatuor, piperis albi, castorii, aristolochimongae, cinamomi, gin-giberis , petroselini, cuiusque grana duo, medullae colocynthidis grana decem, mellis quod satis fuerit datur
hiSin mense, uel ter, sumitur autem ex aqua mulsa ciceris magnitudine quod si humorem quempiam potiuS, quam caeteros, animus sit purgare, assumes illi accomori datum ac priuatim dicatum deiectortu Persectus exhi bitionis modus assume tib',est siciliquus,ant drach treS. Quae uero Galeno adscribitur , ea ratione hic subscri actuis. lib. f.
here uisus sum, qua aduersus maxima, ac deterrima tuis .s..tia, quae humores extricatu difficiles expurgat. facula tales naturale is recreat omnes aute humores purgat iuero quempiam pro caeteris educe te cupimus commoderatum simplex aliquqd deieci orium potioni adiicim
illumque humorem una detrahimus. Vtilis quoque est melancholicis, & comitialibus Catterum antea dilige termeatus in farctu sunt uindicandi, humoreSque On Coquendi. Recipit autem colocynthidis trientem scyl lae assae sextantem, aut quadrantem, spicae sextula quam tuor, iunci odorati, polii, pulegii, aiugae, singulorum
sextulas quatuor, euphorbii, semunciam,gentianae sex rtulas octo, agarici sextantem , ammoniaci unciam, ueratri nigri sextantem, bdellii sexquuncem , aloe se x- quuncem, marrubii unciam, trium piperum cuiusque
170쪽
sextulas quatuor, sagapeni, semunciam,croci duellam, aristolocniae longae,&rotundae, utriusque semunciam, Zingiberis, trientem, cinamomi, semunciam, popo αnacis, castorii petroselini, uiamscuiusque semunciam,
despumati mellis quod faciat satis, passi,quod ad lachrymas macerandas sufficiat. .
tuebi, Qui uero ad Actuarium refertur sal purgatorius, quum
quae insedit aluo , aut interaneis coiit, pituitam purget,&reliq uos educat humores, commodissimus in primiSilli existimatum, qui stomachi male affecti consortio cOπmitiali uitio captus iugiter concidit quo si utatur,non paruas mihi, inquit, gratias referet: a morbis enim uindicat omnes, qui ipso familiariter utuntur Petroseli*ni, mastiches, inriberis, singulorum drachma tres, piperis, euphorbii utriusque drachmas sex, salis ham αmoniaci drachmas quindecim, scammonia drachmas sex, datur cochlearis dimidium in prandio, ad intinctii, cum pisce uel gallina pondus autem sint drachmae qua*tuor. Si tamen efficacius purgare uolueris, mane ieiu*no ex succi ptissanae, aut aquae mulsa drachmis sex priebeto sed robustioribus,drachma septem,imbecillioribus lib. I.α ce uero drachmaequatuor dari poterunt. AUterum enixe phalavi obseruandum est in huiusmodi purgati onibus, quod Ale xander Trallianus scriptum reliquit, humores nimirum pituitosos non semel atque iterum purgandos, sed pluribus purgationibus educendos esse, hi enim si cona cocti fuerint, difficile tamen semper ob lentorem, quem
nunquam totum amittunt, uacuantur. Illud praeterea
ignorare non oportet, quod non omnibus huic malo affectis eadem prorsus auYiliaco ueniunt ex quo incidit, ut alia atque alia summi authores. quasi sola uindicarint, prout cuique cesserant. Verum ubi aliquid non respondit, non tanti putare authorem oportet, quanti aegru: experiri aliud atque aliud esita tamen, ut quos tempuS longos ut facit, sic etiam soluit, non statim condenatur, siquidio illico profuit minus uero remoueatur, siquid Paulum saltem iuuat: quia profectns tempore e X pletur.