장음표시 사용
131쪽
Quum uero corpus uniuersum uacuatum fuerit, cali adior ac siccior est . Lucidus praeterea, ac puru esseco uuenit quando ex tenebris ateriae occluduntur cali
dior uero fiet, ac siccior,si in cubiculo ex iuniperi lignis, lauriq; ac roris marini, atque caeteris id genus ignis accendatur, etsi a terra distantior fuerit ita enim fi et, ud humiditas terrae, atque frigiditas fugiatur Ac de aere satis quidem dictum uidetur reliquasti lubrius Caussa 'rum genera persequemur a sommo exorsi Somnus atq;
uigilia neutra modum excedant alioqui pituitam pro tib ducent: ille capiti grauitatem afferens, corpusq; dissol- ιψης sic quc Ueta S, haec cockionem impediens noctuq non interditi neque statim a cibo fiat si quidem caput multo uapore replet, si minus proba in eo fiat concoctio quae etsi prouba, licet minus repleat, nihilota me mina caput grauat. Quamobrem post cibum quatuor ferme horis differetur, aut,quod minus est,duabus satis est enim cibum iaimum uentrem discendisse. Obseruandum est etiam ne supinus aegrotus dormiat siquidem adeo prauus est cu-badi modus, ut grauissimos pariat morbos quales in primu S sunt attonitus, incubo, lethargus, phrenitis atque id gen'caeteri. Exercitationes prosunt, ac frictiones dui e S uieeis uero,quantum fieri potest, fugienda modiceque corpuSexerceatur, alioqui nativus calor frigesceret quo non excitato. pituita redundaret. Quamobrem Galenus in eo, quod pro puero comitiali morbo laborante fecit responso, curationis summa in re ista ferme corpori exerα citatione , iacuatione constituit plurimus tamen motus, ac labor morbi caussa esse posset, ueluti,& quodcunque aliud corpus uehementer exagitan atque cis cutiens Loci quin etiam praecipitis indeces conspectus summopere cauendus quales sunt altiorum, ac profundarum rerum inspectio fulgura item, arcu Sin gyrum couerso S intueri, tonitrua audire, id genus talia inter caussas comitiale is affectus excitantes existimantur siuquidem his subitis motibus humores exagitantur,&ab omni ualido sensus cuius uis sensiterio quidam enim intente
132쪽
tente suminis decursum, aut rotam, quae circu uoluitur, aut turbinem, qui in orbem agitur, conspicati ceciderunt. Ipsa uero exercitatio eiusmodi fuerit, ut uniuerrasas corporis parteis confirmet in primi Sq; caput, ac uentrem, piae sertim quae circa orificiae ins existunt. Quo
modo autem illud sit faciundum, accipito. Principio qui
detri, quoniam uehemente exercitatione caput opuplent, dimittantur: deinde si necessitas exigat istis aliis quado uti,ut sublimi erecti oq ; capite inferiora exerceatur, atque ex iiS maxime crura Tertio a paruis lentisq; commotionibus incipienS, ita deinceps uehemens, ueloxq; fiat, confertim enim ualidiores aggredi exercitaαtiones non imbecillibus modo, uerum robustis coroporibus summe noxium est. Ambulationes igitur longae commodae sunt,non flexuosae, bonum spiritum reddunt, sub arboribus myrto, aut lauro, aut inter acre S, bene olentes herbas Calamintham, pulegium, thymum, menutam, maxime quidem agrestes, ac sponte nascentes sin harum copia non habeatur, inter humano cultu procreatas. inter has quoque gestationes longae,&ipsae rectae. fiant. Itinera sacere bonum est non secundum fluuium, ne delabentem aquam intueantur: uertiginem enim,&comitialem morbum aquae fluxu affert. Post ambula ationes, loco tepido uehementer diu, nec minus ducenties, ut ait Celsus, nisi infirmuSerit, aeger perfricetur. Est autem Frictio inter exercitationes non postrema habenda, debilibus praesertim corporibu S. Saepenumero enim fit, ut si de ceter, uel sola fiat reliquis deinceps commotionibus nihil opus sit haec uero primum continenαter, paulatimq; a superioribus ad inferiores usque parteis, quae subter manuS sunt, deducenda est, donec corpuS rubescat, a brachiis, manibusq; sumpto initio: cita deinceps ad pectus , uentremq; procedendum posteaq; crura fricanda, ut in ea uidelicet ex superioribus humiadae materiae deducantur: tum demum caput perfricandum illud enim primum aggredi non satis tutum est: quoniam,si redundanS sit corpus, ad eam partem,quae calefa-
133쪽
lefacta prior est, mox superfluitates ira ne cotrahuntur. quapropter caput reliquarum partium postremum citra ullam pinguedinem fricare Oportet, quum in aliis partibus oleum absque periculo possit adhiberi Caput igitur aliquis fricato, alii autem duo pectus, lentrem duo rursus alii crura, atque hoc pacto sost exercitationes,& inter eas per otannia membra reliqua faciat Inade enim fiet, ut&citius corpus reficiatur, Minus rea frigeretur, Nam huius quoque praeter alia, cura esse de
bet obseruare autem conueniet cum alia permulta, tu&hoc, ne confestim post exercitationes pali estram locum exercitationi Segrediatur, uerum postquam satis iam spiritus resederit,& eius exercitationis conturbatio cessauerit, interim lintheo caput diutius frica dum, tum pectine saepius utendum, post haec uero paulinquiescere opus est, quibus rite procuratis,ad pradium abeat aegrotus Animi uero sollicitudines, praesertim maiore Animae per si fuerint, negociaque omnia summopere uitanda, in turbationes.
primisque maestitia, quae iis praecipue fugienda est, qui pituitae copiam congerunt, ipsam enim adauget sic enim complures in morbum incidunt, dum se quibusvis de caussis discruciant in quos ni fallor maxime quadratillud, quod dixit Democritus. si corpuSanimum in - ... Mius uocaret, non futurum, ut ille muneriS male admini Astrati crimen effugeret na plus malorum accipit corpus '' ab animo , quum is eo non utitur, uti par est, neque cuαrat, uti debet, quoties enim affectibus suis, contentionibus, iuris occupatus est animus, tu non parcit corpori Quidam enim leui de caussa utpote ob animi angorem, ceciderunt,4 si, quibus familiare fac tum est malu hilaritas bona spes id genus aegros miseros reddit. nihilominus tamen uel leuiter irasci interdu iuuat, quavdonatiuus ab ira calor excitatur. Laetitia igitur mode rata, atque hilaritas non minimum prodest Quod ad ua euasi cois. Cuationem repletionemque attinet, haec ratio fuerit,ut omnia excrementa quotidie a somno rite expurgentur qualia sunt, quae per palatum, nares, aureS, uesicam ,
134쪽
alui ductiones fiunt. Veneri tamen modice indulgendu, GaII. come alioqui non minimum obest, quando, ueluti primo litario in e bro dictum fuit, paruus comitiali morbus ex Demo-pid. come. q. criti sententia existimatur, enim cerebrum imbecilli' propesinem a reddit, maximeque uim eam extrahit, quacibus conucoquitur, si urimum superfluitatis redundantiae gignit.&si cuiquam fortasse, qui diutius ab ea abstinuis isset, interdum emolumento esse posset, morbo Set enim pituitosos curare Hippoc. memoriae prodidit. Sapien- sexto pH. ter enim Alexandrum illum Magnum dixisse, compertusM. 3. apb est, duabus potissimum rebus sese mortalitatem suam 23. intelligere, coitu nimirum, ac somno, tanquam sola naαturaeanfirmitas lassitudinem, uoluptate pareret. αtraque igitur si modum excesserint, non aegri tantum, sed& secunda ualetudine degentibus uitanda sunt quihus eadem propemodum dice da sunt, quae ueneri dici it Euripides, contingat mihi tui copia, sed contingat mo αderata:'nec unquam mihi desis si qua tamen consueta
excretio, quali S, quae per haemorrnode uena S, purga*tiones menstruas cohibitam uenerem cuiusmodi mulieribus uiduis contingit, fieri solet, retineatu eiu noxa inhibenda est, alioqui mali huius caussa esset. fines desiliis Fame praeterea ac sitis, quoad eius fieri potest . cohibedae, illud enim commodi ex eis consequemur, uti pituitosa materia morbum efficiens minuatur, concoqua- lib. . de loci tur , atque per halitum digeratur fames tamen non usi asee. que adeo ingenS fuerit, ut comitialeis accessiones pauriat. sed mediocritate illa aurea sane utemur, ut nota nisi necessitas affuerit, cibus nobis desumatur Alexandri eiusde Macedonis uere Magni perpetuo memoreS, quedictitare solitum ferunt, ad prandia νν ποριο, idest, nocturna itinera, nempe exercitationes&labores, ad caenamολιγαρκιαν, nepe prandiorum parcitatem perducere solere Attenuante igitur uictus ratione uti par est, qua comitialeis casus paruos quidem, Metiam incipientes penitus sanat, inueteratos uero iuuat non mediocriter.
Nunquam igitur utilis est satietas, saepe etiam inutiligni
135쪽
mia abstinentia, saepe, siqua intemperantia subest, tu tior est in potione, quam in esca Cibus igitur ac potus tales sunto non in hoc tantum morbo, sed in aliis quibusvis uti probi sint succi, uentrem nec cohibeant, neque halituosi sint, siquidem morbus ab halituoso plurimum spiritu prouenire compertum est , qui facile
concoquantur, in hoc uero morbo alimenta uitentur, quae pituitosum succum pariunt, eademque ratione caeαtera concoctu difficilia. Quae uero improbi sunt succi,
ut in morbis omnibus, secundaque ualetudine miranduin modum aduersa creduntur, ita huic infensa maximo αpere e Xastimantur, ut qui plurimum ex humorum praui tale ac uenenata qualitate proueniat. His igitur, quae attenuant, siccantque, quae tamen insigniter mali non sint succi, quae caput praua quadam qualitate no impeta utendum quorum particularem methodu mox subscrPhemuS. Vitanda uero&ea sunt, quae propria quada Asentia,&qualitate hunc morbum committunt qualia sunt praecipue apium sylvestre, οσελινον graeci uocant, iecur hyrcinum, caprillumque cibo potuve desumptum, aut odoratum. Per totum uero uitae cursum uit ada maxime cruditas, cibus ante concocti ionem obitam is que cra si succi, aut nimis suauis, SocratiSq; perpetu inpraecepti meminit se debemus, ut eos caueamu cibo , qui non esurientes denuo ad edendum invitent, cauedo esse potus, qui non sitientes ad bibendum illectent neq; enim simpliciter interdixit; ne his uteremur, sed quatenus opus sit, uti docuit, ut harum rerum delectationem ad usum ac necessitatem accommodemus.haec enim omnia si quis accurate conseruet, ac tueatur, non pu ha
bebit alio quodam auxilio, in primisque illis, quae dolorem commouent, periculumque uitae inferui, cuiusmodi&arteriae sectio,&caluaria adustio inlia permulta, quae cruciatum supplicium magis, quam curationem, multis conciliant. Nunc de particulari uictus ratione, id est de ea, quae ad cibus potusque particulares attinet, quibus aut uti in
136쪽
hoc morbo possimus, aut ab eis abstineamus,deinceps ita ut ordo ipse postulat, praecipiendum uidetur prae; sertim quum tantum vim,&utilitatem huius medicinae partis omnes esse fateantur, in primisque olim Asclepiaα deS, ut nullum fere aliud medendi genus praeter diarieticum receperit Hllud igitur quale sit, inde ducatur,magna cum diligentia considerandum uidetur. quod norei solum magna utilitas est sed praecipiendi quoque summa difficultas . ita iniquo animo praeceptionibus medicis aegrotantes saepenumero parere assueverunt. De cibi igitur potusque ratione, quinq; sunt quae quaerantur: unuquid sit, alterum quale sit, quod huic abigendo morbo Coueniat: tertium quid fugiendum quartum quatenuS: quintum quo sit ordine sumendum. Atq; illud primum, quid sit cibus ipse, potusq;,in quo modo nostru nutriat Corpus, uiderint Hippocrates ipse, philosophiae fluudiosi: neq; enim ad hunc sermonem pertinet. Est autem nedici boo ut ad secundum illud ueniamus est plane medici ciborsinos ex recta potuumque qualitateSexacte cognoscere. uel quod non victus ronisin nunquam medicinae rationem subeunt: unde morbus sostitutione lauictus ratione persaepe curatur: uel quod ipsum medi cum politum esse hominem significat, qubderuditum, quod aegrotantium amatem maximeque quod morborum persaepe acutiem,quam medicamentis ualidioribus dilui non facile est , cibis potibusque medicinalibus dissoluit Parcendum autem Maxime quibusdam, ne siva quis temere iis utatur, incommodam ualetudinem non concitet tantum , sed concitatam adaugeat. Quatenus auterni cibis uti debeamus, perquam diligenter uidenduest. id quod quarto loco quaerendum proposueramuS. nam quo ordine cibus sit capessendus, facilius iam intelligemus, quum ad ipsa ciborum genera deuenerimuS. Qui igitur praeterquam quod tenuem uim habent, probi etiam sunt succi, facileque concoquuntur, neque hali; tuosi sunt, hi utiles maxit ne existimantur contrarii omnmo reiiciunt Legumina igitur, potissimumque faba, ut quae propria sui essentia teste Loarcerebris acustates cogis
137쪽
cogitatricemque in primis perturbat, ac destruit fariunacea, aqua subacta edulia, aZima, fermentata, qua sunt elixa: eaq; omnia, qua cunque demum crassi lentiq;
succi, flatuosa, multorum excrementorum, concoetuq3
diffiditia sunt, omnino sunt fugienda. Ea uero salubria
existimantur, nempe piissana primum, deinde halica,&far Iam, quod ad Carnes attinet,quadrupedes omnes prae ter haedum, aue palustres improbantur. uitandi&capi sunt, caeteraeque, quae uolatu fidunt animantes domi in caveis saginatae, alioqui recipiuntur. lac, caseu S,&quae ex lacte fiunt condimenta damnantur. PisceSomneS,
praeterquam saliti 4 laxatiles,4 ex marinis sola torpeado,reliqui omnes,quemadmodu4 cartilaginea, ostrearaceaque fugienda. bulbi item cochlerum, fungi, iubemra, radiceS omneS, quae edendo sunt oua plus quam ad mediocrem consistentiam, decocta, in cineribus assata, uel fricta cauenda. Butyri, olei &laridi usus pro con diendis tantummodo cibis modicus conceditur, alioqui interdicitur condita uero omnia duabus de caussis inutilia existimantur,qubd&plus ob eorum suauitatem assumitur,4 quod modo par est, aegrius cocoquitur. Piperis, gingiberis, casiae, caryophylli, hiberno tempore modicus usus est .acroco uero,&napy, ueluti accepis, aliisque, ut quae propria substantia cerebrum per, turbant eodem authore Loar, penitus abstinendum est. Mellis,&saccharis usus mirandum in modum prodest: iis tamen, veluti&aliis dulcibus,aut esculentis aut proculentis ante omnem cibum uti par est quippe haec etiaaffectionem proritant praecipue in quibus flaua bilis stomacho innasci tui. nam hos temperato uicti alere conuenit: non quemadmodum eos, qui pituitosum humorem congregant, per illa, quae omnifariam extenuant humoreS, calefaciunt aceto tamen, acetosisque modice utendum. Salsorum uero idoneus usus existit, potissiumum ante omnem cibum pro extergenda uentriculo
pituita: eisq; talibus utendum, quae mollem substantiam obtinent praecipue uero capparibus sale adseruatis,aceto s
138쪽
to oleo sacchare, aut potius Oxymelite conditis hi na-qued subducunt pituitam, atque attenuant, partei Sque eas, qua pollent stypsi, mirifice roborant hae uero faculistates non infructibus tantum, aut foliiS. uerum&caule, lib. 1.e.1s1. radice, ualidioreStamen in radice comperiuntur. Verum est tamen, quod uentriculo infensos esse aluumque exturbare Dioscorides memoriar prodidit, ueluti&Seα rapion; qui tamen aceto, si condiantur,no Xam uentri illatam auferri posse ait nec mirum quando salita omα
ni an educ appares quos intelligit Dioscorides uetriculo infestos esse, mordicatione uentri obsunt: quae tame salusedo uel leui quapiam in aqua decoctione facta aufertur. Caeteru sal ipse, salitaq; omnia in comitiali malo id comis modi praestant, quod pituitam uentriculo X tergunt. iiDe O quapropter a Paulo non improbantur, ueluti neque eae liqua salsamenta. Idem munus colymbades praestant oliuae ante omnem cibum esitatae. Abstinendum esset a fructibus, atque secunda mensa,non tantum morbi eius curandi gratia, quam ad uniuersam adeo ualetudinem tuendam. haec enim etsi bono stomacho nihil fere nocet, in imbecillo tame coacescit, si tamen cupiditas incessearit, non omnibus simul, aut pluribus quoque die .sed unum Implex esse debet, quod sumitur. neque enim hic philosophis uiuendi modum praescribere nobis consiliu fuit, sed&pueris,qui huic malo plurimum obnoxii sunt: in quibus tamen optabilissimum esset non ob huius modo affectus curationem,sed omnem etiam uitam reliqua his praeceptis parere . Illis igitur manifeste, Min temopore huiuscemodi edulia, quae non magnum afferunt in
Commodum, offerantur: ne forte clanculum, intempestiveq; illa sumentes magis etiam laedantur Solent enim auidius,&copiosius sesse desideratis explere illi, qui hisce palam uti perhibeantur. hac quidem ratione multa pureis edulia, uel non solubria, dum tamen non mulaetum etiam noceant, conceduntur Satius enim existiam amus ea palam,& tempestitie, modoq; debito offerori, quam committere, ut hi uehementi cupiditate como
139쪽
pulsi importune illa confertim, immoderateq; ingerat.
Si igitur fructus aegrotus concupiscat ficus recente maturae admodum conceduntur ueluti& uuae maturae re; centes, sed quae fuerint insolatae. item Maridae , pastaeq;. ficus uero aridae, quum humores ad cutim propellant, a Tio c. lib. I. n rui Sq; eo S retrahant,&attenuandi uim habeant, ca c. I8ψ.la faciendi, atque siccandi comitialibu aptisse imae re e
tur: quae etsi probi sunt succi,crassum tamen ali metum, P illudq non inualidum praestant, proptereaq; non facile concoquunturi unde minu Sprobantur. quae tamen sac*chare si condiantur,unaq; conterantur, atque in clibano percoquantur, crassi iciem saccharis tenuitate amittet, atque meliuscule concoquentur. Idem de amygdali S, auellanisqmucibus,&pistaciis propemodum dicedum. Iuglandes uero, quum eius sint ordinis, quae tenue praebent alimentum,&calfaciunt mprobandae non uidere era. 1tur, nisi capiti dolorem inferrent, Avicenna aut hore Iinguamq; grauiorem efficerent. Sunt& qui linguae resolu tionem eas inferre uelint: propterea dimittentur. Ca*staneae quinetiam concedi interdum possunt, quando memoratu dignum exhibent alimentum eaSq; huic malo affectis Galenus cocedit. Inter fugaces fructus pira In re otiso malaq; potissimum rosea, applaq; quae tamen prius me pro pueroco. rint adseruata, paucissima, raroq; offerri debente fru-na syriaca, hibericaq;. recentia. exiccata,inq, melli crato mellitiore decocta ante omnem cibum sitata, uen
trimo uendo sunt idonei potissimum si prandium non statim sed aliquato post interuallo inchoetur. CydonitiSetiam, praesertim post cibum, si albi piperis aliquantum, ac gingiberis susceperit, idonea existimatur. Bras Sica,tia se se etsi succum parit melancholicum, propria tamen facul tale comitialibus conferre ex illimatur hanc enim Dio MN δ c 733 scorides tremori aia xilio esse scripsit nihilq; hac magis neruos tueri Erasistrati sectatores dicebant Galenus
uero ebrietatem ea ratione auferre, qua uapore Scere et . prob.
brum impetere prohibet: ueluti& Aristoteles in pro
140쪽
blematis scriptum reliquit. In comitialibus igitur interdum improbanda non est in eo praesertim genere, quod a pituitoso progignitur humore Beta item asparagus, Cinara, quaecunque tandem calfaciendi atque siccandi A. Imao impossident, non prohibentur Lactuca uero, atquelis' μ' in tyba magni tamen aestus tempore conceduntur. atq; ut summa quada cibos, qui praui sunt succi, coprehenda omne S,qui aut alvu cohibet,aut saluos aut cococtu difficiles existunt aut alioqui frequetius aut plus aequo sumuntur, non huic solum orbo, sed & caeteristibus obesse consueuerut Cibi igitur potissimu pituitosi obserua odi, qui et si caeteris sint non salubres, quado tam e succii
aut lentum, aut crassum aut frigidum habent, raro desum edi sunt tales autem sunt attriplices blitum, malua, a quorum quidem usu non omnino sunt prohibendi sed ne assidue istis utantur, interdicendi. Huius generis sunt&colocynthis hac magis etiam cucumeres, malo pepones, is ala,4 pyra Mid genus reliqua, quae robusto quidem uiro superuacua sunt: nonnullis uero gustautu tenus praebenda mala est enim horum multitudo quufrigida sint, atque humida similiter&rapa, juncta , .
quae radicem edendo habent praetera quae acrimoniam caloremque obtinent. ex quo genere sunt omnia, quae
calore caput opplent sicuti uinum, napy, hyppo seli;
num, radicula, rhaphanus, crocyum smyrnium haec eqnim supra modum aestuantia, humorumque pernicioso σrum existunt Napy,quanquam appositissimum alioqui ad crassos humores dissipandos. hic tamen ut caput imα petens uitandum est . His autem cibis uescantur, qui 'cunq; acerbitatis quiddam, acrimonia citra effatu dignam κακοχFla αν odoremque capiti grauem habent Paunis ex optimo tritico fiat,non diu molito,quando farina uetus accescit recte fermentatus, modice salitus,probe confectus, Min furno,moderat calore, optime coetu S, Ari sec. 1 I. recen S,&qui secundum diem non excedat. Probe ante problaa. conficietur si multu manibus elaborabitur . ex hac enim
subactione disibi utio sit farinae coetinuitatis, in partei Sq;