Opuscula medica

221쪽

III. PATAYs. CONTAGIUM Isti Dicunt enim Pulmonum pus diversum esse ab omni alio pure, quod in alijs visceribus elaboratur peculiaris visceris Structura, peculiaris humorum confluxus, mirabile commercium cum aere athmosphaerico, Scc. in pulmonibus semper factum, pus peculiaris indolis, scit. contagiosae , generare possunt. Per eX pirationem ita l. e pectore Plithysicorum exhalant , sive viventes, & inorganicae particulae , Venenatae , quae intra pulmones sani hominis nam brutorum animalium alia est conditio , huic contagio haud subdita receptae, ulcus egcitant, Phthy-

sim q. arcessunt, quae idcirco dicitur contagiosa , contagio per distans communicanda . En ratio , cur , fionaliud , quam pulmonum Dus contagiosum sit. Rationi addunt ecperientiam ; qua omnis aevi, Omnium q. nationum gentes phthysi pulmonali contagiosa mori datur ob. servare . Integras familias contagioso hoc morbo extingui, novum non est videre . Verum & Veteres, & Recentiores auctores de phthysis pulmonalis contagione aut nulla, aut perquam perfunctoria verba habent. Galenus lib. de febrib. I. cap. 3. tantum ait: periculosum est consuescere his, qui tabe tenentur , atque in totum cum omnibus,

qui putridum adeo respirant, ut domicilia , in quibus decumbunt, graviter oleam . Trallianus, AEgineta, Aretaeus, alij que magni nominis inter veteres viri ne verbum quidem de hoc contagio mutire videntur. Syden hamus, B erhavius, Halle rus, Sole tenus, aliisque inter recentiores praestantissimi viri de hujusmodi contagio penitus silent .Verii iii si in rebus dubiis definiendis sola experientia

valet, quid nobis pluribus ab hinc annis in incurabilium

222쪽

nos ocomio phthysicorum curam gerentibus, diligenterq. omnia observantibus, datum fuit videre, libenter exponemus . Omnium aetatum homines petunt phthysicorum

locum. Ex his plures nullo phthysis pulmonalis vestigio laborant. Alij ad phthysim proni extant, reliqui phthysici omnino sunt. Primi, si nullam ad phthysim habeant dispositio em, nunquam Phthysim per contagium

contrahunt. Dormiunt inter phthysicos confirmatos, phthysicorumq. indusiis utuntur, excernunt faeces uno in loco , nec debita aeris innovatione atq. purificationes angustum est h0c pauperum multorum domicilium in gaudere possunt. interim. non solum phthysim non contrahunt , sed frequenter e suis morbis curati discedunt.

Superioribus mensibus degebant inter phthysicos juvenis

annorum 2 S. rheumatismo gallico laborans, qui molest 1 pariter tussi vexabatur . Post tres menses tussis extincta penitus est, & in locum litui mercuriali destinatum missus est. Hydrargyrosim plenam substinuit, & decem abhinc diebus omnino sanus a nobis discessit. Quintus nunc currit annus, quo asthmaticus homo inter phthysicos reperitur eodem modo , quo erat dum prima die nosoco-mium petebat. Omnes juvenes nostrae praxi adsistentes quotidie non sine animi admiratione vident discedere homines , diu inter phthysicos commorantes, absq. ullo suscepto contagio. Si institutionum ratio ferret multarum rerum eloquium, longum catalogum afferrem omnium eorum, qui nullam contagionem susceperunt, inter phthysicos diu commorantes. Hoc demonstrat, non dari pulmonalis phthysis contaSium .

223쪽

III. pATAYs. CONTAGIUM J93 At qui fieri potest, ut haud raro adsistentes Phthysicis, dormientes in domibus, phthysicorum etfluviis foeda tis, utentes lecto, vestibus, indusiis phthysicorum, phthy- sim contrahunt, & moriuntur ) ὸ Credimus cum Gale. no, quem nuper meminimus, phthysim pulmonalem inter morbos putridos esse collocandam. Et quemadmodum omnis putridus morbus, praevia corporis dispositione, contagiosus est , ita & phthysis pulmonalis , Quae ut ab infecto corpore in sanum Iranseat, morbo dispositione indiget

Hujusmodi communicatio non par est ei, quam pestis facit. Nam quemadmodum multi, inter morbos putridos commorantes, S degentes, incolumes evadunt, ita qui inter phthysicos , & phthysicorum res degunt, morbum non suscipiunt. 'ui haereditaria labe , corporis mala dispositione , diuturno pectoris catarrho, &c. ad phthysim habendam disponitur, evitet necesse est phthysicorum commercium . Et qui hujusmodi dispositione carent, etiam ab hoc commercio debent abhorrere. Nam in morbis, quibus contrahendis interior semper dispositio re. quiritur , nimia cautio nunquam inutilis est. En ratio , cur a phthysicorum loco aegros non phthysicos abjiciendos curem ; curque me , meos amicos, & familiares aphthysicorum commercio arceam. Qui itaq. morbosa dispositionς phthysicos, ct eorum res tractant, phthysii Rcontrahunt, & moriuntur se Hactenus L. A. 8o. Eheu miseram palinodiam i mirantur Discipuli, fatetur Magister: immo idoneis productis exemplis, De-

224쪽

r9 TRIB. MEDICOR. PRIEsTIGII Monstrat, non dari pulmonalis pht sis Contatium . Duo eroo titulo se, amicos, at Q. familiares ; Verbo , omnes xPhthysicorum commercio arcet 3 Est ne hic ludus puero. rum ; ubi cuncti fere homines obvolvuntur undis perturbationum atu. timoris contag i Phthysici λ horrentque a saeculo ad aspectum luridum Phthysicorum , non secus ac Pueri audito nomine Spectrorum ρ Denuntiat itaque A. , icumque ad Phtbsim disponitur, evitet necesse est

Tis Ibicorum commercium . Apage sermonem humanae societatis hostem, utpote nullo catalogo tali commercio infectorum ornatum . uis enim vero, nisi Supremo numine ads tus, securus er Se potest, se non esSe dispositum ad quemcumq morbum, Sc eo amplius ad Phili sim pulmonarem Θ Ego sare vidi plures quasi athletas, qui ne suspicabantur quidem do Phthysi, Phthysi consumptos. Undeli ec singillatim diluere nostrum est. 8 I. Interea parum a L. A. abludere videtur recentior alter, idemque cc ebris Cullen, dum ait i),. Supponitur passim a medicis, Phthysim esse morbum contatiosum ; nec ego ausim asserere nunquam fuisse talem, sed

post plura centena egempla hujus morbi, quae ego vidi, vix unum reperi, ubi Phthisis videretur mihi producta per contagium se Parum , inquam, abludit: dum timori, ac suspicionibus aditum patefactum relinquit per illa verba , 2 c ego ausim asserere, nunquam fuisse talem. em tamen religiose admodum obstruit egregius ejusdem

225쪽

III. PATHYs. CONTAGIUM 1 3dem Commentator Do. Bosquillon, admonitus certε non ab instinctu majorum , uti assolet, sed a proprio intuitu , mordic is persecuto, uti decet hodiernum Clinicum , per haec verba I) . 82. ., Dissimulare non possum , me dubitare vehemen.

ter, Phthysim fuisse unquam naturae a. tae ad contagium. Non designatur modus, quo praetensa contagio Se propagat; exempla, quae asseruntur ad eandem probandam , videntur fuisse male observata . Tribuerunt contagio quod tribui debuerat alteri causae. Post viginti, amplius annos, qui b. occupatus sum in observando attente; Sc quod maximam partem hujus temporis fungens officio visendi pauperes infirmos per plures paraecias Par liorum , habuerim opportunitatem videndi millium , ni fallor, Phthysicorum numerum, omnimoda perquisitio. ne habita , certior fieri non potui, vel unum eorum devenisse Phthysicum ex alterius contagio; vel quod ipsemet communicaverit alijs simile malum: quamvis maxima pars horum aegrorum habitaret, cubaretque cum hominibus sanis , in habitaculis parvis, squalidis , parum ventilatis ; & ubi reperiebantur coniunctae omnes causa: capaces ad reddendam activitatem contagio ,, etc. quae

videsis ibid.83. Maiora sunt haec , quam ut cavillis Dispositi, ScNon dispositi satisfiat: pro quibus convellendis satis est quod experiamur quotidie . Quod pronus in Phthysim fit Phthysicus eodem, vel pari causarum ordine , quon a dis. H Ibid, not. M.

226쪽

dispositus in Pleurit idem fit Pleuriticus, in Ophthalm1- alii Ophthalmicus , in Rachitidem Rachiticus, & sic dereliquis, absque murmure contagij. Quin valeat exemplum morborum putridorum ex Galeno petitum : Qui p. pe in his Epide micum genium manifeste lucet , ac totus homo corrumpitur intus: secus ac evenit in Phthysi Pul. monapi ; unde etiam satis probabile videtur, illorum etifluvia decuplo magis inficere proximam athm Osphaeram , quam effluvia Phthysica: uti palam ostendit eorum no So. conatorum Experientia, in quibus laudabili providentia Phthysicorum Diversoria separata sunt a reliquis aegrOtis. Ubi nempe Tabidis frequenter assident plures, curam, famulatum, aliaq. ministeria praestantes, non secus ac alii alibi aegrotis non suspectis; adeo tamen diversa fortun1 , ut passim eveniat , ministros phthysicorum nunquam Phthysi, reliquorum vero aegrorum febri, quam

Noso comicam vocant , frequenter corripi. De menterutem Praeceptoris Neapolit. esse videtur, has febres non inficere nisi Dispositost interea infame contagium pamcit ali)s prae alijs . Perperam igitur inventa est haeccine media via advocandi contagium Phthysicum ; cum potius sit captiosissimum trivium augendi frustra ingenuorum civium angustias. 8 . Pro quibus indesinenter dissipandis , en pauca, Veis rhm idonea exempla, perquam attente a me obaervata. Primum : Duae sorores erant, ambae Virgines , altera 3 o. ,

alte ') De qua postremo , quod sciam, perdocte tractata videsis Petrum Jo. Vasta panni. Mediolani 377s. ' Quippe quae sunt Negativa;ideoque Centenis adversariorum PG- sitivis destruendis appositissima : Ex dictis ad Elem. critica num. δή.

227쪽

IH. pHTHYs. eoNTA IUM 97 vltera Vero 26. circitεr annorum ; quarum maior emo. rescentiae quasi scabiosae, maxime ad artus inferiores, periodice recurrenti , jam diu subjecta erat. Instabat hy.bernum tempus I 786. , dum suppressa efforescentili ,

deficientibusque catamen iis, erumpit Haemophthysis; cui succedit febris Catarrhalis ; auctiss. in dies tus. si, di arrhaea, dissicili anhelitu, sudoribus nocturnis, &c. moritur die 14. Julij I 787. Altera vicissim soror vomitu paulo post pastum perpetuo, alijsq. aerumnis jam pridem vexata, cubabat in eodem, & quidem perangusto

cubiculo cum sorore majore;dtim ecce ineunte Vere ejusdem an . 1787. suppressis catamen iis, gravi pariter Hae mophthysi semel, iterumq. corripitur ; succedente tussi

molesta , & febre periodica. Quibus a me perpensis, sputo s. anguinis potu gelido, febri autem Cortice Peruv.;

caeteris vero aerumnis motu corporis, victuq. gratissimo obvi1m ituri, eo rerum successu,ut post qo. circiter a mo te sororis dies, abacta febri, tussi, antiquo vomitu ; ve bo, cunctis aerumnis, optatissimam valetudinem recuperaverit ; qua adhuc dum integerrime potitur. Rogo: eratne Disposita 8 imo& malorum sororis jam diu socia. 87. Alterum: Vir 33. circi thr annorum , fili Serici εBombycibus Tractor, pluries pridem Haemophthysicus, ineunte anno Domini 1789., Tussi, Febri, alijsque aerumnis , idem iidbm recrudescentibus , paulatim Phthysi.

cus effectus, sub finem seq. Octobris, patrium aerem, itinere unius diei distantem , experiundi causit, a me dis. cedit. Interea eiusdem uxor, aetate iunior, tempera.

mento delicatulo , rutilO-sanguineo i in Phthysim apti

228쪽

simoin donata , quatuor ab hinc circiter mensibus metsculae prolis mater ,& nutrix, Synocho patri corripitur: post cuius decursum , per dies is . laudabiliter exant latum , ob inconsul th ablactatum Puellum, lacte in Pulmones re . tropulso, incidit in tussim molestissimam; indeque febrim Hecticam : Dum ecce coniux, conclamatis rebus εu's, e patria redux , decumbit simul in eodem lecto, ac etiam paucos post dies, nempe die a I. novembris ejus d. an. in uxoris hecticae latere moritur Tabidus. Ipsa tamen, post bimestre circ Er spatium, restituta paulatim secretione lactis ; nullo ad hunc Scopum a nobis consulto praesidio, praeter exquisitissima a litarenta, animique tran- ouillitatem . integrE convaluit & adhuc valet quam antehac prosperior . Rogo iterum : Eratne Disposita 8 Quint. ano Hectica. uo modo ergo Parca salutaris Parcam feralem fefellit 8 Haeret aqua. 86. Haec sane gravia sunt; sed graviora supersunt. Nimirum opinio Contagioni starum , praeter hactenus dicta duo alia peperit Scandala: Quorum alterum est prava

excusatio vitiorum ; alterum verb impia vexatio miserOrum . Primi exemplum est : Quod plures, qui ex furtiva venere Luem contraxerunt, ex Lue vero Phthysim ; pro excusana a pr. evaricatione apud majores , vel aequales,

accusant passi in contagium ; non reale libidinis , sed fucatum Phthys eos : ieritando videlices se Ideo magna: spei adolescentes A, B, C, raptos esse morbo strati Phth seos, cuia nimis incaute cum Phthysicis D, E, F, con

Norunt Pru lentes, quam dissicilis aleae sit emendare mala . Nutricibus a metastasi Laetis accidentia : Quippe quae sunt nc dem m

Uecticam, verum etiam in Tabem minime proclivia.

229쪽

sueverint, domum ab illis habitatam habitaverint, eo-rvari vh expoliis usi fuerint, , Cum tamen ex Libidine perierint. Adeo se Facile est Barbato imponere regi is J

Ven. Satyr. l V. 87. Ilterum , & magis exsecrandum incommodum

est , quod plures Phthysi decumbentes per pagos, vel

etiam Urbes, ob contagii formidinem abhorrentur atque derelinquuntur a notis necessarijs, denegando miseris& necessaria officia munditiei, atque servitutis r uti non semel observavimus. Neque id satis; Deplorandum super omnia , Quod aliquando inter ipsos Catholicos .hisce oculis nosmetipsi vidimus; privatos nempe Phthystincos Sacris piaculis Auricularis Confessionis, &c. ob phantasti cum terrorem Sacerdotum contrahendi ex tali ossi. cio eundem morbum . Proh nefas lNos contra, Superis grates , quamvis habitu corporis valetudinarii , post pervicacem Experientiam, De inani commento contagii Pnthysici adeo sumus persuasi, ut culia Phthysicis cujusvis gradus, & conditionis, eorumque exuviis, adhibitis tantum ob vijs idque negligentius, quam in reliquis confluentibus morbis) munditiei cautelis, impigre , semper, & absque minima noxa con

sueverimus .

H. ec ideo allata sunt, ne frustri in posterum, dum

morbi Phthysici contagium expavemus , Ueras Phtbseos cauόaἷ novisίe , atq; Oitare negligamui . Vale .