De troporum in L. Annaei Senecae tragoediis generibus potioribus

3쪽

VINDO BONENSES.

SUMPTIBUS ET TYPIS CAROLI GEROL FILII

5쪽

Do troporum in L. Annas Sonoca tra odiis, onoribus potioribus, scripsit Akaeander Gahris Quaestions do Thoocriti earmin XXV st Moschi carmino IIII scripsit Carolus Prina 655 vorsu Sotadeo seripsit Feliae Podhors 9 107

6쪽

DE ROPORUM

L. ANNAE SENECA TRAGOEDIIS

GENERIBUS OTIORIBUS

SCRIPSIT ISTUMIR -- TH

Dis ristiones phil. Vindob. V.

7쪽

L. Annaei Senecae tragoediarum quae sit condicio non est quod post tot hominum doctorum de ea re iudicia accuratius exponam ex poetarum Graecorum tabulis deprompta vel ad earum imitationem conformata ipsius artis tragicae virtutibus non splendent, sed utpote compositae ab homino ex rhetorum scholis profecto declamatione potius sunt quam tragoediae inani Verborum pompa atque omnibus orationis luminibus non tam ornata quam Oneratae numquam in rebus describendis atque adsectibus commovendis iustum modum tenet is qui has fabulas composuit, sed evagatur semper ingenio luxurianti abreptus et res atrocissimas proponit verbis tumidis cumulatas quam ob rem dubium non esse videtur, quin ea numquam in Aeaenam prodierint, sed recitationibus, quae tum erant in deliciis fuerint destinatae recitationes enim ad tragoedias quoque pertinuisse ut per se patet ita diserte testantur

Plinius Epist. VII 17 o Tacitus dial. c. 2 et 11, quibus locis tragoediarum a Materno recitatarum mentionem fecit.

Quae cum ita sint, prosecto non superfluum esse videtur accuratius in orationem, qua Seneca in his sabulis usus est, inquirere et quo modo eam conformaverit, quibus exemplis in ea re usus sit, quos sive poetassivo scriptores imitando expresserit, uberius demonstrare itaque mihi ipse hoc negotium iniunxi, ut de troporum usu in his tragoediis iterata lectione a me pertractatis agerem tetigit quidem hanc rem R. Smith in libello, quem inscripsit De arte rhetorica in L. Annaei Senecae tragoediis perspicua prodiit ea dissertatio ipsiae a. MDCCCLXXXV),

sed tetigit tantum atque ita fere integram eis qui in hac quaestione expedienda operam consumere vellent reliquit quamquam ne ipse quidem eam ad iustum finem perduxi, nam de troporum tantum generibus potioribus, metaphoram dico et metonymiam et synecdocham, hoc loco egi,

cetera autem temporum coartatus angustiis nunc omisi peculiari postea libollo de eis acturus. In troporum autem, quos modo commemoravi, notionibus constituondis scito mo Gerberi Vothmanni achernagelii libros diligentor examinavisso omnesquo virorum doctorum libros, quibus poetarum et Diyitiae by Ooste

8쪽

qui anto Senecam floruerunt et qui post eum vixerunt dicendi genus illustratur, in meum usum convertisse quos hoe loco enumerare longum est. Citati autem sunt singuli Senecae tragoediarum loci ad exemplum editionis, quam . eo in lucem emisit Berotini a. MDCCCLXXVIIII. Octaviam, quippe quam a Seneca compositam non esse eonstet, omisi, locos ex Herculis Oetaei parte posteriore, quam omnes homines docti a Seneca abiudicant, petitos uncinis adiectis significavi rostat ut quibus sigiis in singulis fabulis indicandis usus sim exponam H F. Herculessurens, Tr. Τroades, Phoen. Phoenissae, Med. Medea, Phaed. Phaedra, Oed. Oedipus, Ag. Agamemnon, Thy. ΤhJestes, HO. Hercules Oetaeus. Tropi, quos pertracturus sum, eo inter se disserunt, quod metaphora sive translati in analogia vel comparatione posita est, metonymia nomina interna quadam ration inter o coniuncta immutantur, synecdochadenique externa tamquan verborum vi nititur, ita ut plus minusve pronuntietur quam cogitetur.

A. De metaphora.

Metaphorae sive translationis, quam ut gravissimum ac longe pulcherrimum tropum primo loco posui, rationes sic definit Quintilianus Inst. or. VIII 6 5 sqq. transfertur nomen aut verbum ex eo loco, in quo proprium est, in eum, in quo aut proprium deest aut translatum proprio melius est . . . in totum autem motaphora brevior est similitudo, eoque distat, quod illa comparatur rei, quam volumus exprimere, haec pro ipsa re dicitur in distinguendis singulis metaphora generibus plurimum reseri, unde comparatio petita sit, utrum ab animalibus an a rebus inanimis et ad quas res verbum comparatione inventum transferatur. praeclaro sane Quintilianus . 9 sq. huius translationis vis omnis quadruplex maxime videtur, cum in rebus animalibus aliud pro alio ponitur . . . inanima pro aliis generis eiusdem sumuntur . . . aut pro rebus animalibus inanima . . . aut contra. idemque s. 11 recto adnotat fortissimum genus id esso, quod robus sensu carentibus animum et actus tribuat, ut tamquam animentur genera metaphorae a Quintiliano statuta

cum quibusdam viris doctis velut Braumuellero DFrankio' aliis sorvavi, in singulis speciebus constituendis ab eis aliquantulum discessi his igitur praemissis ad translationes, quae in Senecae tragoediis leguntur, illu

strandas me convertum. Do tropis ot figuris in orgilii Aonpido, lib. schol gymn. Guiloim Borol. 1877. Do Tib. vii Italici Punicoriim tropis, iliss inang. Monastorii 1889.

9쪽

L Translationes substanti Vorum.

Priino loco substantiva ponam, quae animalia vel ad ea pertinentia significant, pro aliis eiusdem generis usurpata. Primum igitur quae nisi de hominibus dici non possunt ad cetera animalia transseruntur, veluti Ag. 454 sq. nunc prima tangens rostra lasciri chorus, millestinam nunc ambit et lustra ratem vox chori ad pisces transfertur, qui in mari lascivo ludo orbes flectentes saltantium speciompraebent cuius translationis exemplum apud poetas Latinos aliud non inveni. nam ii hane vocem, si non de hominibus usurpant, ad stellas tantummodo transserunt, quae a veteribus in caelo choreas ducentos

cogitatione fingebantur, cf. Hor. C. III 14, 21, Tibull. III, 8, Prop. ΙΙΙ5, 36, Stat Ach. I 643, Silv. II 3 b4. quam apte Seneca hac imagine uti potuerit, ex Ovid. Met. III 85 sq. adparet, ubi delphinum motus

cum saltatione comparantur inque chori ludunt speciem lascivaque iactant corpora nescio an Livi Andronici quoque locum ante oculos habuerit Aegisth. D. 2 R. tum autem lascivum Nerei sinatim pect cludens ad cantum classem lustratur ut hoc loco chorus ad animalia, ita contraria rationugrex, qui proprio est coetus animalium, ad homines transfertur, cuius usus frequentissimi apud Senecam haec exempla invenimus: F. 47Ν

virginum 1 ressi grestes, de liberorum coetu 507, 1037, 149 Tr. 32 Tr. 1 A regum gregem, hoen bili captivo gregi, Ag. 640 aequaevi gregis, 70l, HO. 18b et sq.l cf. H F. 10 gregem Atlantidum). Phaed. 434 legimus

iugum, quod per metonymiam ad equos ipsos transfertur, de duobus Phaedrae liberis dictum, quae translatio quoquo invenitur Val. Max. 5, 3 frutemum iugu=n Claudiae gentis huc etiam reserendum est substantivum fora de Thyesto eiusque filiis dictum Thy 491 in imagino abestiis, quae laqueis captantur, petita, de quo loco postea disputabimus.

Deinde notiones, quae ad animantium vitam pertinent, translata significatione do hominibus ponuntur inprimis ita, ut ea quae corpora spectant de animi facultatibus dicantur ita Seneca animi cupiditatum

vorbis sitis et famis illustrat O. 21 sqq. cupit hic satis implere famem, nec tamen omnis plaga gemmiferi sui titit Histri nee tota sitim Lydia incit et Phaedr. 42 imperii sitis, qua translatio cum apud Graecos es Pind. Pyth. VIII 104 φ αοιδι ν tum apud Latinos poetaso scriptores invenitur veluti Hor. p. I 18, 23 argenti sitis importunufamesque Verg. Aen. III i attri aer fames, Ovid. Rem am 533 Cic. Parad. s. nec minus usitatum est vulnus, quod legitur Son. g. Νηnovum amoris sulnus sterens; cf. Lucr. I 34 Verg. Aon. IIII 2 et si, Hur Hipp. f. 2 επε ι ἔρως ἔτρωσεν. Phoen. t 4 sq. Oedipus suam vitam tamquam tenebris obrutam funus et exequias adpellat funus aetendis meum longusque vivi ducis Dissilia πιν Orale

10쪽

exequias patris mortem enim ipsam viliorem poenam esse ratus, quam ut sceleribus a se commissis satis facere possit, se obcaecare constituit, ut per totum reliquum vitae tempus tamquam mortem sentia longam;

cf. ed. 948 sq. quod saepe eri non potest, at diu mors eligatur longuot hoen. 169. hanc rem invenit Seneca, Statius imitatus est Theb. 48 Oedipodes longa animam sub morte tenebat et IIII 14 sq. iacet ille in funere longo, quem fremis, et iunctae sentit confinia mortis ... 61 T)sors leto durior omni idem recepit tropum illum ex hac cogitatione ortum primoque a Seneca adhibitum lanus de vita caeci edipodis; of heb. I 74 sqq.

orbum visu regnisque carentem non regere aut dictis maerentem flectere adorti, quo genui quocumque toro quin ce superbi pro dolor et nostro iamdudum funere reges insultant tenebris. o cogitatione illa Oedipodis vitam longam osse mortem altera insupertranslatio fluxit Phoen. 235 enim hic suam animam manes nominat, qua re se quasi mortuum esse significat. Frequentiora sunt nomina, quae ad animalia pertinent, ad res inanimas translata hoc igitur modo primum adhibentur nomina, quae homines ipsos significant sic cum voco turbae scriptores Latini utantur,

sive do hominibus sive de animalibus agitur, Seneca eam ad res, quibus anima non inest, transtulit Med. 679 turbam malorum os Lucan. VIIII 405. r. 42 truncus, qui Virgam genuit, mater nominatur, quae est sollemnis locutio apud scriptores rei rusticae of Verg. Goorg. I 19 Parnasia laurus sare sub ingenti matris se subiei umbra o 23 plantas tenero abscindens de corpore matrum, Colum III 17, 1 Plin. N. H. XII 23. quodsi urbem Troiam Seneca g. 71 parentem Casandrae nominat, nihil proser novum saepissimo enim terra vel urbs, in qua quis natus est, elua parens vel mater Vocatur cf. Liv. V 4, 2 Sil. It. V 543 al. H F. 1073 Seneca somnum noctis comitem adpellat et eodem modo haed. 206 libidinem fortunae comitem, Thy 923 egestatem exilii. HO. 613 logimus comes invidia est; cs verbum comitatus eodem modo adhibitum Oed. 653. minis tor de rebus inanimis dictum bis invenitur apud Senecam H F. 99 hoe furore mi=ιistro noster utatur dolor et Phaed. 430 malus es minister regii imperii pudor utrumque substantivum et poetae et scriptores saepe translatum exhibent ad Phaed. 29 arbiter lapis, qui agrorum fines indicat, conserri potest lini locus N. II. Vii,

ubi Taurus mons innumerarum gentium arbiter nominatur, quia multarum gentium quae eum accolunt quasi fines discernit. Corporis quoque membra rebus inanimis tribuuntur ac priore lococ exempla enumerabo, ubi res sensu non subiectae corporis membris Dissilia πιν Orale