M. Fabii Quintiliani Institutionum oratoriarum libri duodecim, summa diligentia ad fidem vetustissimorum codicum recogniti, ac restituti

발행: 1629년

분량: 1385페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

1031쪽

- , iter quae iudicrumpiam non agatur. Praescribis tamen ne a

ρ. isam, id est, ne nomen tuum deseram, ne te legibus oblisem. . cum igitur tecum acturus sim si statim cum illo iam egissem, . putemus non contineri actionem non finito iudicio.Si tamen mea culpa accidit quominus iudicium finiretur, satis iniuriae, , passus sum in priore iudicio, dc potest apud Muos iudices pro ctione pei secta habeti. quoniamibi agenti consumma. re non licuit. Dixi igitur ea quae ad causam pertinebant, nemque semper pilorem adulteium accusari posse, & a me actum esse, etiamsi non essetpersecta actio, tamen quoniam byepubliea interueniente&lege viri fortis pei secta non esse

, proinde ea, aberi oportere ac si ego fecissem qui equid volui: ἱ ,Propius accedere ad consessionem huiusce rei volo. Climea adulterii duos continet. Eii. s necesse est qui eum adultero prius Vir. agat & cum adultera. Num igitur hoc mihi dicere

potest. Pitus me agere tecumnon oporte t.secundo te loco ream detuli, secundo loco produxi ad magistratus.Αi quicquid seeunchim est habeat alsquid pilus necesse est. .hare natura ita sunt copulata, ut si cum adultero egi prius, tecum agam et si

non egi, ago tecum prius tanquam cum adultero iam egero.

Reliquum est intueri,iudices, voluntate quoque reipublicae quκ ruit tempore illo quo praemium dabat. Petit abolitio-- 'ena vir sortis, ut opinor, sibi; nec potu:t accipere nisi quam perit. Alioqui si hoc tempore & suam abolitionempe vinet de tuam, primum omnium duo praemia petisset, ut, quantum li' vel meritis eius deberemus, nemo tamen assus esset duplici praemio unam honorari malitiam. Tuam abolitionem quaralipsi.concesserimus Non abolutonis illi concedendae ratio quaedam fuit. Etiam si peccauit, etiam si grauem unis cit in

iuriam, redemittamen hoc virtute, redemit sanguine, rede-

. - vulneribus In te quid spectauit abolitioὶ quod vitiis tuis

de cupid tale illum quoque bonum alioqui, VI apparuit, cy-uem adulterum se cilii 'scio, iudices, hac cnus pertinere actionem ad hodiern im rudicium, nec quae sum obiecturus.cum mihi accusare pei miseritis,hodie dice da sunt. Quomodod ' Pr Chende lim, quos testes, telinquo Illud tantum,quale hanc pia velis esse emina quae defendi noluit. Qu inqua hoc layrior ille coufessus est, qui cum sortite I seciliar,cum recenti me

xitGId gratia niteretur,plus in cn putauit apud vos 'sere vir.

1032쪽

tutem,&religionem,&fidem vestram. sicut vere putauit Sta dierno igitur iudicio apparebit an illi abolitionem petete cesse fuerit. Non estis exhortandi mihi ad tuendam castitat: civitati ante omnia necessariam. Matrimoniis, etiam si ego tacuerim, scitis contineri ciuitatem, his populos, his liberos&successionem patrimoniorum,& gradum haereditatum,his securitatem domesticam. quomodo enim peregrinabimur, qilomodo ad colendos discedemus agros, quae nobis securi . tas dabitus suscipientibus legationes publicas, euntibus in militiam cum frequenter bella sint i potest vobis continget evide praemium viro sorti dederitis, & tamen adulterium vindicemus. CCL. Sortitio ignominiosorum.

olescentes inuicem agere caeperunt. Sortiti sunt utrius iudieiuprius ageretur. Is qui sorte Vicerat, egit&damnauit iniuria. rum .damnato agere volenti praescribit.

Patronum neeessario dabim-.Nam etiam vi agere illi licrat, i tamen ignominiosin.

DECLAMATIO.

IGNOMINI Oso NE QUA sITAc Tro. Si hodie primum deferret , necesse habobat pati conditionem fortunae suae nunc praescribendi tempus abiit. Tum enim praescribere debuisti, si poteras c u delatus es. Et in hoc ipsum praescribere, ne deferret. neque enimvlla praescriptio inchoata iudicia peragi vetat, si inchoari aliquado thibet. Aetio isti cui praesci ibis, data est: nec data solum, vetu etia inchoata Inuice rei fuistis. Quid eni tu initium putas actionis cu iudices consederint, cum ad dicedu surrexerit citator Minime.haec enim tu secuit felicitate actionis, lex quae ignominioso non dedit ae ione, hoc expectauit ne omnino in causam educsndi potestate haberet, ne reum faciendi, ne in periculum perducendi. Quae si Minnia Iam facta sunt, lepus praescriptionis transiit Accedit de aliud quod quaerendum est, IGNOMINI Oso NE QUA SIT AcTIo iniuriarum earum quae factaesint postea quam ign ominiosus esse coepit. Fecit iniuria aliquis at .fecitfrustra ignomi-

Rioso, videtur minus peccasse qua si aliquem ciue,c es integer status

1033쪽

esset,laesisset.Hunc contemptum utique noluit damnationis lex esse, nisi post damnationem. Hoe autem de qiux uaeritur, confitearis oportet, actum esse ante damnationem. amigno nioso noluit esse actionem , quam ignominiae findi iam ut si ius emendi auferretur damnato, manerentia nen ea quae emisset antequam damnaretur. Eno non tetri' ore praescribis, nec perire ei causa potestscuius origo ante da-nnationem est. haec dieerem cuicunque,& in quacunque a-.1ione. Τecum agere inuicem caepit,& agere caepit iniuria-um. Quintopere autem voluerit huiusmodi peragi iudieiargum lator, ostendit, cum iniuriatum damnatum ignomitiosum esse voluit. -υ e si apparuerit te malam caulam haere, incipis rem iniquiti mam postulare, ut tales poenas qua es praescribis,patiatur. Nam si tam trauem rem& tam into-erabilem lex iniuriarum putauit, ut ei qui commisisset ratelelictum, omne ius poenae auferret: quaerendum de eo quoquet:It quod etiam sorte factum est ut prior ageres, non quia a tr.-ius erat quod quere baris. Qv d porrothac ipsa sorte non liste luaesitum est, uter prior agetet. iam hoc ergo de quo conten imus, consti tutum est. Ida enim sorte duo iudicia ordinata ant:&tum,cum aceusares, eras reus . & proximo loco reus. laecamus, illa ad aequitatem. quod adeo iustum quam te di-

inari si iniuriam tum secisti γ non enim ignominioso secisti, fortasse per te stetit, ut iniuriam hic quoque faceret. alio-ui tu si quam fiduciam haberes in nocentiae tuae, nonne hi sis quibus exeludis illum, eonfiderest quid times raccusabiv:, neminem postea accusaturus. caecidit te. fecit iniuriam.

γnfitebimur probabimus tamen istud iure accidisse. Quantassidentia in te causae est, qui post ista trepidas 3 dein nobis iacita fiducia, qui pόsi hane selieitatem, post hanc fortuna infidimus in os nos apud iudices suturos qui vindieeur Iniquissimum alioqui est taurum fortunae sortis illius uisse, rhoc videatur quaesitum, 'ter ignominiosus esset.

- m optionem, intra quisqvonium notariιnum dimisit: is illa inium rapuit.

1034쪽

IN iusti repudii aecuso.Neminem adeo fore alienum moribus credo,qui dubitet parum istud iniuste factumerus quod quae summum dederat beneficium vitae, ne id quidem obtinuit apud maritum quod pinstitit. Itaque ealumnia ,

sistit& impugnat iustum esse repudiunt; quod maritiustae

aliquo fecerit. 'porro non hanc interplerationem uti

verbi video, ut iura spectanda sint sed illud aliquando stitia spectetur. Nam illud iniustum repudium est, quod tu ttiae contrarium est, veruntamen si ad illa reuocennui in M-hil tamen ad hane pertinebit. Istam enim legem & ho h uia fietum habeant fortasse ii qui nuptias ex aequos erunt ,

tradentibus parentibus. ad eos vero ad quos nec eas p - net nuptiarum, nihil ista lex. Non magis enim repudia en t. Duas enim poein idue uirinis . .eet,quam non nubere liceret thyrores eonstituisse lex videtur, alteram mori , alteram .itiarum: leuiorem hanc,&beneficio propio : 'de tamenllam non sine necessitate. Quod si lege noti desidetis,pro sectoiniustum diuortium est Sed fingantius te line defendi 'liqua haec sitquaestio,an facere debueris: Benancrum re me ' pi e summum mantisitum est, vitam tibi dedit laeta , dedit D tam iuste irata,dedit vitam petituto persupplieia , μrdia euk': Pr,hit nihildon praestati oporteret uxori ρ Quid aliud exegit. quam ut, xor esset At enim non pariebat intia φ ια- quennium. Si tibi eam parentes eolloeassent,aut ipsami ii ir tempus elegisset dicerem, non semper reundi is r a

aliquando dilata velati pleniores fructus redditiale et rapta in antequam destinaretur,antequam id Exo i, F l'aeretnt, & habuit maritum in amores starespirem, in em tates pronum:& cum inuisa sueritruarii' binaevideri, qu- ν ison peperit pudicitiai non sterilitate feci M. Tu porrό qui quid lieetillatim putas esse faetendum: .idquid asperii leges, quidquid erudelissimum habentiisa Meupas. vos

ses animtim talem fuisse puellae illo tempore quoad genua iacebasrHaec veto libri tantum marito , sede Am reip. ted. 1e plenam potest rationem. Nam etiam si non his -- filiviti,adseruauit tamen rudienem, tamen 2 ominem , tamen ei.

1035쪽

' CCLII. Parasitus raptor candidata.

LIA IOLVAT. pauperis&diuitis filiae sacerdotium petebant. Rumor erat. suturumve pauperis filia sacerdos crearetur. Rapuit eam paraliciis diuitis. X utillia accepta a diuite soluit ele- iste accusat pauper diuitem inscripti maleficii.

mo obcriptumsit, , an huim malascium sit. DECLAMATIO. 'INscripti maleficii agitur, cum maximam partem defensonis aduersarius in hoc ducat ut inscriptum esse maleficiam Deger, merat, breui conditione decidi , ut diceret qua alia lege cum alio consistere potuerim: nune , callido& vetere ac diu iam excogitato consilio, gena non ad reum refert, sed aacrimen,& tanquam ego nihil aliud quam de amissa vi miraee filiae querar, recitatiegem quae contra raptores scripta est. Ego autem,etiam si cum ipso agerε qui rapuerat, potera tamcnon contentus. X. millibus quae accepi, in argumentu instri pti inlesic illege agere etiacum parasito Lex vi quae X. milli solume raptore pro ablata virginitate voluit, contra eos scri-pta ea qui nihil aliud egerunαDisserunt aute hqc & personi

re temporibus, Sc locis. Nam ut pulsatus ciuis iniuriarum aget,si magistratus erit, maiestatis crimen obligabityr: sit ga-xus exit, bello vindicabitur & iure gentium :δε eadem pecunia sublata ex priuato, surtum erat . ex aetatio temploque,sacri- Iegium. Sic raptor eiusqu nihil Mi ad quam virginitatem visum ibit, A millia soluet:alia erit conditio eius qui rapuerexis in comitiis , qui rapuerit eam quae sacerdotium peIebat,

immo,ne ingratus sim aduersus beneficia populi, iam quan-

1036쪽

mentum tantummodoeausae huius de iniuria parasti loquv. Tu autem mihi non debes recitare luero quae contri par 'situm scripta est, eum quo non ago, sed contra te qui insui

pii maleficii reus es lege. Neque enita hoc quod vicitur H ptorem X. millia e lege soluere opὀriere. ei solues qui di i Rapuisti . qui dicat, Raptorem summisistit ted ei qui diere Comitia turbassti: sed ei qui dicat , Sacudotium ab VK

Haec crimina si quam aliam legem habent , transfer sine etionem meam si nullam eam haben cur pi aescribis 3dueuus

maiorum diligentiam & exquisita ingenia quas scripsim iE st igitur inscriptum. An maleficium sit, si modo isti quatobieei vera sunt,neminem dubitaturum arbitrotavi id tam ride iudicio non alienum, & affectibus meis neee tum indicere, quantum maleficium sit. Dilligentis in maiorei hanc videntur excogitasset gem, quod cum scirent nullam

tantam esse prudentiam , nullam immotam cet iam diuiti iis rionem, ut omnia quaecunque ingeniis maiorum excista clunquam potuissenuprouidentia cauentium videret hac luet omnem malitiam , veluti quadam in line,cinxerunt, vequicquam aliarum legum estugisset auxiIium,' quasi extria Lecus carcendareides Ego autem, iudices non his qua hactyegem conseripseriant , sed de ipsa reri m natura quetor , laipssinscripti maleficii reis nullum discrimen. esse seruatum. summisit aliquis raptorem. Inscriptum maleficium e qui': poenae adiicitur, quod ad uel susperitricem, quod aduer eam quae sacerdotium, ut dixi, iam prope acceperae 3 tan uri

etiam in ipsis suppliciis habiturus lucri, incompendi. m -- tet quodplus malefecit. Reliqua igitur una quaestio est, an hoc quod filiam meam rapuit, quod illo tempore, quod illud populi iudicium, credatis non a diuite effectum. Nihil argumenti ex moribus istius ducam,etiamsi qualis sie, di Glutus, quam luxuriosus aeperditus, argumentilatas a no argumento probari potuit : Parasitum habuit. est haec ut opinor posita est religionis vestrae euactatio . iudita . . Vt despiciatis vitum parasitus sua voluntate, ad quonia se: diuiti praestabat, rapuerit. Parasitus rapyit. Quid ais, ta

tum illi vaeavit, adeone saturitate apud te exuti uir, zm scorta non quaereret,qui omnibus eontentus est an solus

culos ad lygenuas& ad virgines, de aliquemeriam pete . honorem attolleret Nunquam bucula tam licem -

1037쪽

Itutem esse erediderim , ut impetus ad illicitas libidines' hebetet. Hoc dieo, hanc tantum vult rapere parasitus. age non vultis. adiiciam illud , Vnde manus illa qua expugnatisvinus unde tantus ac tam prorsus domus tuae tumultus vnde denique soluet quod lege debetut i Si eredibile est quod

opponitur,tam certe relictum est ut ea parte secerit. Et hanc tamen partem excutiamus. Summisit raptorem. habuit enita eausam:eundem honorem virgines competebant. nostra

filia summoueri aliter non poterat. si incerta populi iudicia, non professae palam sententiae essent, dicerem tanti tibi fuisse vel securitatem vel indignationem. Nemo est tamarrogans sui aestimator, ut accessurus ad comitia, & periculum sortiturus humanitatis, non malit sine aduersario eme. Haec de incertis iudiciis dieerem id si ad securitates & iudignationes accedit metus 'Manilestum erat nonoturam sacerdotem filiam tuam. Forte argumentishoς zolligo: longa & difficili coniectura probandum puto. Loquutus est populus. Si alia quaecunque mihi fama defendenda foret, die rem tamen, iudices, rem esse miraculo ςmilem, quod eum pauci ad vos testes produeuntur,fidei vestrae iurisque iurandi siris idonei auctores habentur e quotiens vero ciuitatis v I- uersae consensus , & omnes qui intra hane sedem sunt, unum aliquid certumque dixerint, rumor voratur. In aliis fortasse falli ista possunt utique verum dicit fama quae de se loquitur. Quis enim loquebatur 2 populus, de qua re quam fieturus erat populus. Cum de comitiis consentiunt rumores, deciquisque dieit, haec fiet: hoc est dicere, hanc faciam. non egista fama: eomitia sunt. Neque est quod mirari, diues, aut indignari velis, neomitiis plus saepe pauperes posse et non Omnia possucit opes vestrae , neque in cunistis quae humanam zontineat vitam,domina pecunia est. Latius possidebitis , dcxumerosiores familias vestrasignarabitis : magnam partem uultatis occupabunt domus vestrae: ingens pondus argenti ,erstringet oculos. S ed haec intra priuatum valent: cum in pu -,licum veneris & in campum, spectabitur innocentiae fides. orsitan gratiae quoque non parum nobis assert ipsa tenuitas: bi tabellam pauperes serunt, tum subit tacita quemque cogiatio superbiae vestrae: tum omnium quas singulis facitis, in- aviarum. Attamen in caeteris petentes magistratus dico at-ue Prouinciasi possiti Tribus emere, dispersa pecunia para: aeratiam. Vbi vero de sacerdotio quaeritur,&iudicium re-

1038쪽

a ε M. Qui NTILIANI Iigio agit filia populus spectat,illa intuetur quae semper futura

sit virgo, quae a cultu te inplordia sacris n5 recessura. N on vereor ne ista videar praesentis gratia iudicii dicere. Sacerdoti εfiliae meae ante rumorε speraui. Sed cur ego diuti, circa causas maleficii inius etia moror cesessus est.An diuti y quaeri potest an maleficium fit,cuius poenam soluat praemium operae, non clam neque secreto , quanquam ista quoque profecto facta sunt, sed palam apud magistratus in medio foro numerer νvidimus decem millia quae parasito donasti: interrogo quare. non est istud propter Iongae seruitutis ossicia , non iIlarum quibus gratiam meruit contumeliarum: X. millia dedisti, quod rapuisset.Nisi deberes,summa inditnatione etiam via. dieare volueras. nam qui candidatam sacerdodii rapuit, cuerat exemplo,&tibi. Igitur & iciscriptum malefietum aduersus euro cum quo agitur:& maleficium non solum com fessum sed etium graue ex his apparet , & ex persona parasiti, Ilui nunqualis ad tantam peccandi audaciam processisset sua ponte: & ex persona diuitis,& ex causis , & ex numeratione Pecuniae: ex eventu denique, quis impulerit, quis coegerit. Superest ut ostendam non quid parasitus acceperit, sit quid diues ipse. Quaeritis quid iste X millibus emerit videte filiam contra, Acardotem, videte vittas, videte honores. Fortasse ego superbe faciam atque arroganter, qui tanquam paluatam iniuriam , tanquam 'maleficium aduersus me commissum Persequar quanta enim ego sum potito istius indignationi sina erdidi fine dubio honorem . preciosissim in pauperum cer sum : perstidi virginitatem filiae meae , & cui modo facerdo-xiumiserabam, diffelle inuenturus sum etiam maritum. Sei opulus perdidit arbitrium dandi h o notis: sed paulo inre sa-ςerdotem ςreauit,quam noIvid. Ite nunc& excindite campo druites,& eorrumpi lacra vetate,de ambitu leges conscribite. Comitia nostra decem millibas rapta sunt atque translatai

Mam sanctum istud sacerdotium lare putatis . quod stupueebetur

CCLIII. Tyrannicida νolem dedi

1039쪽

DECLAMATIO. VT meo nomine sum vobis, Quirites, obligatus, quod

quanquam necessarium& ad salutem pertinens ciuitatis remedium praesentis timoris, respectu tamen mei praetermisistis: ita ipsius reipub. nomine irascor , neminem extitisse priorem, qui pro salute communi me ostendere auderet. n ique id satis esst: sed inuenioqui adulentur,& ne a me quidem latam hanc rogationem existiment respectu mei recipieα- 'dam. Cum quibus mihi consistere hortius , atque etiam si ita res exigat , acerbius necet se est: ςum in id quoque pericumlum venire intelligam optionem meam, an hoc velim. Sat Rerat mihi dicere, rogationem fero volem civitati. Ista enim

speciosa dictu, & unaqdadam imagis e honesti cireumdata. non respiciunt praesentes necessitates. Si tantas vires haberet ciuitas, ut bella suscipere, ut frangere impetus tyranni posset, non tam diu seruissemus, nodi illum exuentissimum dominum unus ex insidiis occidisset. Atque ego etiam si plurimum esse civium in hac ciuitate spectarem, bene tamen redimi capite Unius ciuis pacem puta cem. Facile est ista in contionibus Se consiliis dispice te dicendo. Iam si exercitus hostium 'intraficies nostro; fuerit, si ardere villas, si frugifera suceidi, si fa-

tam ruthicorum in urbem , si compulsa intra muros pecora viderimus,si moenia oppugnabuntur , si turres quatientur,s. ad delectum ab amplexu matrum iuuecies rapientur , quam. sero poenitebit tam caro uni pepercii se Etu quid tamen dem forme habitura ciuitas fuit, debito,ut subinde dicitis. tyranniqtida, id omnem rarogat ocie detractam eii : omni pudoretii- . berati estis i inuitum non dedidissetis: quod ad vos pertinet, hellam suscipere maluistis. sed hoc est praeeipue, quare ego. hetoc ferre debeam rogationem. Ego pro ciuitate Iam grara. peto popalo tal. . non subibo qualecunque periculum Sed cioci solum Re publicae , verum etiam mea lateresti nes ericipi rogationem. Quem vultis enim pex'itequentam : Pe

ricatum m ni morti*ςst. Qi, g ego non satis vixi r Noa

etii mannorum numero neci patio aetatis terminari certum

est fortium virorum' vitam , sed laude & fama , M perpe'

tam posteritatis immortalitate. - Ita dii faciant, ut mari priam e Templum posteritati elisa poena dare possim. yaeis videbitur mlh: omnia facere fortuna , ut tyranniici auam meum malu sic. Sed illud interim vereor , ne tyran-

nus ex me petad famam lenitatis. 3 Habet enim. apua

1040쪽

los quoque multum auctoritatis virtus e & forsitan hoo ille ambitiose faciet,ut potestate contentus sit. Quicquid est, videat me& illa ciuitas vicina: multum illis seriarentibus prodero. Videant quo vultu tyrannum feram, quam interritus tribunali eius amitam, quam me nihil minae, nihil supplicia ipsa moueant. Potest neri ut exhortetur illos hic animus meus, haec mea mens. vobis quidem custodire pacem,reddere quietem maius ipso tyrannicidio puto : nam si bellum imminet, si periculum uniuersa diuitas habet, quod illum, eu. ius nomine mihi gratias agitis, occidi, maximam vobis iniuriam feci.

CCLIV. Exulaccusator,sesententispares.

RiT, MANEAT IN civi TATE. E xul dixit se habere quod de affectata tyrannide diceret. venit in ciuitatem:postuω lauit reum: is aequis sententiis absolutus est. seri quidam Iogationem,ut maneat. C D.

Θρνιm sint. Sad ratio diuosum mihisuadare videturrideo quod neeessaria nobis quast verabit, an hae regatis eonfra legem δε--rur e in euis pane sint nece se Hr illa quacunque dicturismomin, an videatu ν his uiam alia lege remaneνε potuisse: an reg riona erre o nare adsingulos pertinentem, an contra nem, em Meragatio contra tigem, an meruerit illo reman re.

. DECLAMATIO.

SI aκt minus verecundus essetis qtiem rogatione mearetinere in ei uitate constitui , aut iudicia felicius expellus: nihil concione, nilulco sipto meo, nihil denique opero' Milonis opus esset. Prima igitur earere hac inuidia vap optet hoe possum . Q girites. Nemo enim crediderit exta tum ab eo ad vos processisse, qui ipse vi remane e - laborat.

SEARCH

MENU NAVIGATION