장음표시 사용
1021쪽
gnarino in hoc arguere auaritiam. . I
Depositum quo tempore petisti luxuriosus adhuc , sino. . luisses confiteri , haberes pecuniam nondum tamen debebatur. Non est in depositis simplex conditio. Deponitur alia quid, quod quandocunq; repetitur, reddendu est. Deponitur aliquid in tempus Hoc quomodo depositum erat y ut acciperes cum toxuriari desisses. Quo rempore repetebas, adhuc . luxuriabaris. Noa debebatur ergo, nec potest videri infitiatum quod eo tempore negauit, quo illi extorqueri non posset et confitiati. Ouire tamen negare maluit quam hoc Iur urit Q Aoniam te luxuriosum spex adhuc pecuniae faciebat. Λα non nocest quod te secerit frugi Did: cisti tibi pecuniam . . e . . oc labore seruandam.At mehercule vereor ne cito Qbtulerit. Sme dubio tu discussam luxuriam vis probare auaritia , &haec ipsa accipiendae pecuniae fames alias videtui Prodere cupiditates. - satis erat homini frugi quod accepisti. Iraque &alias quoque conditiones frugalitati tuae ponit amicus paternus: si vixeris quomodo videris fecisse si tenen i DPus patrimonii quam auferendi habueris curam. eliadhuc quod tibi possit tribuere patrimonimn paternum , sed adhuc habet suum. U
CCXLV L Soporatus sorti, priuignus.'
Qui sortiter fecerat, bello imminente soporem ab nouerca cibiectum bibit. Causam dixit tanquam desertor. absolutus
DE CL AMATIO. h .ETiamsi, Iud. euentus proximae causae satis videti potest
etiamin hanc quoque pronuntiasse, primum tamen doloris mei professionem dissimulare non possum , ' quod nouercam acite accusare non potui. Debeo quidem sententii I dicum omnia : homo tamen grauissimum iniuriam passius, adhuc tantum absolutus sum. Verum me quamuis praecipue
Rhoc rudicium agat vitio talis, illud quidem periculum sad-
1022쪽
Mo M. FAB. lit. ho sie constituetis an merito absolutus sim. Inter summa
discrimina reip. nou fuit venenum . . . .
. . . . . ego deserui. si quis autem ad hanc praeterito-
Ium indignationem adiice te etiam formam ipsam iudicii pa-o etest, illud certe est quod nulla possit tolerare patientia, quod nse mihi contendit nouerca beneficium dedisse. vos aestimabi a qtis quid de persona hac sentiatis. non secisset hoc mater. ceita Miqηod mihi satisest, pater non fecit.
veneficii aeenso. veneficam dico quaesoporem dedit Va-'dHtibi in hos usus vene, a 'notiora sucit quaedam, erniciem experimento deprehendunturi adeo ut aliqua publice dentur. Hoc quid est quod dii vis vocari in tempus venenum ιβ qu, mens aufertur, quo eorpus grauatur, quo membra soluuntiira Saepe in scelere Vinutis est nosse venetai modum eo magis
quod videmusnopia constarς, qqod temperamento quo am steIurciti ivorte i siquis accusare is xenescit .voluiis . llo tempore quo sane non vacabat si ripi his et corpus me si quod non solum motu corporis fama liae conclamatione exactari non potuit,sed belli iure1ultu & hae re signorum& tre- sedatione totais divitatas, victurum promiti re Zyenes 'scientia docui, veneficium periculo docuis Molonicere & antino. Potionem istam cui dedisti, WωςHForo dedisti: Pri' u o dedisti. Si alio tempote dedhsses, te putasςΠ Anaue excogitasti potionein quae in ling mciderit, Equidem 6-interroges. vixisse uisisso tempoxe non arbitror, miέ enim,rio diiunmortalos, M is locaustuleo nouercat
1023쪽
Dre L AMATIONx s. 23 voiretea Bellum mihi nunciatum est,&hominem qnem non peragrinatio detinuit , non absentia ulla a periculo ciuitatisv ixelegauit, quid acti sit manente mei Iura muros, commilit - 'nes me in a. rauem atrDieitur ingens fuisse praelium,commissat, irinque acies,dubia saepe victoria.& huc atque illuc spes in .clinata, cuminterim miles in quo pluritatum uduciae . in quo, . . maximam momentum videbatur, in nulla parte visus audi-tur. Qv d plus contingere potuit hosti si perissem Non alto mgdo audiui bella quam auorum pro uorumque tempori- rbuit Ais mihi detur emendatio praeteritorum, ut nam noue ea illud statim venenum dediss t quo vita auserretur, illa pois, tione eo sumptum tota ciuitas ad rogum tulist,eelebrasset . . laude etiam temporis discrimen multum artulisset admira. . . tiouisvI la dicerent homines, Non taIimemus hae si vixisset.-Ego, inquit, tantum animo bono iaci. Erubescite matres,quae si . amplexas armatos iam liberos, impiaetamen iamellis mei ex hirempla.. Inuenta est tota ciuitate magis amaret unaqua par a. 'ceret nouerca.. Non dico de his ad n uc quaesentamnrmon illam iudicit contumeliam. cInt rimtamen,quid mihi potuit grauius aedidete Quam ego,dii deaeque, perdicii oecasionerat obtulerat deus tempus merita geminandi ... eaerat dies ar
probaodi quod fortirer eram,id non fortunam fuisse. Feli-- ces commilitones mei hostium terga vidistis , caleastis eata κue victoriam publicam clamotelaeti retulistisrat ego quando ignandum est,interrogaui o, longamque illam nouerere' et
noctem tandem emensus, non mente, non tradu constiti,ac Tmihi vieisse ciues meos accusator indicauit. Videor ex magna parte etiam approbasse causam proximo iudicio. . Quo enim itam odo absolutus sum,nisi illa accusatori dice e .. te ui
Adolescens locuples rapuit. priusquam optaret puella, mist ad eam preopinquDS rogatum ut nuptias haberet. Auditis illa precibus, tacuit de fleuit. Percussit se adolescens. prius quam expiraret. Optauit illa nuptias.petunt bona propinqui &vxor.
1024쪽
significanti me comprehendite. Vtputa dicit haesuella, Uxore funti Nuptim enim optaui. randosiarim maritum habere illum capi, necesse enim erat illi marito essesi viveret. nec tempore ut parrimonium sed iure. Hae eerto comprehendεn sunt finitionib-.
Dicit pars diuersa. Nonfusi uxor nonsubsisti eum illo optunerraita quidem illi,sedflatim di cessit poLi vocem. Hoc itione
comprehendendum en. Uxor est quaDemina viro nuptiis collocara inseteistem vita venit. Tum non ess tradita. Ida quid dicit Uxor Hyeuim eum viro matrimonium factum erit. Pars diuε akoe dieit nitio intεrim dicitu alsa, interim parum plena. Nesneque falseam possumuου dicerepartu aduersa itionem, nequela-νumptinam. nec tam insubuertenda ea morari debemu ,quamin
confirmanda nosra. sit ergo ut non infirmandum sinitionis ge nus,ita ad eonvincendum nimis plenum. Non possumusenim dicere Aa qua viroper nuptiaι tradita insocietatem visa umit , sed non tantum hae uxor cur no negaremm uxorem si ita finiremur, Vxor ea qua per nuptias aparemιbm in matrimonium tradita in societata mulsis anni fuit. Illud, Aparensibuε tradita, non necessarium infinitione uxori t. Is alis quidem nonsunt ei le-νisque detractu,erit adhue πιν. Fingamsu enim factas esse nuptias, consecutam statim actarim mortemrerisprosecto uxor, etiam re constιnte, traditas in soricrate vita non fueris. Quomodo ergoisasorieras vita adiecta non quidem mentitur,sed aulicit netessarium:ita iliud quoque, nuptiueollocata, σcit uxorem . sed non Aoe solum modo erat.)Fingamm enim nuptias quidem fecisse nul-Ias,erisse autem liberorum crean rum gratia r non ramεn uxorno erat, quamisis nuptiis nonsit collocara. Viriamin igitur,si sasuperuacua ct cirrumfusa sunt Initio huic noministi l .n qua enim hoc intueri debetis quid isit. sed quid satis sit. DECLAMATIO,
DIXI uxorem esse cuius cum viro matrimonium factum csti Quid amplius ' Nasicut coitus atque congressus citra ius non efficeret uxorem, ita uxor etiam citra haec manes.
Id ex quotidianis & in frontem incurrentibus approbari potest Nam ut ab ipsis incipiam re omprehendo uxorem duxisse dici hoc ante noctem, hoc ante congressum. hoc primo statim iure , & fortasse in aliis possiit videri necessarium expectare, haec de nuptiis conuicimus. Est quidem ius matίimonii plendum, tamen expecto & circuitum, & id quod peto, ma- Πmonium Iungendum. haec in eiusmodi conditione non
1025쪽
sunt expectanda,quia antecesserint.Raptor si non oeciditur, . iam maritus est.Id sic quoque accipitur: qui maritus erit, nocies caelebs: quae uxor, non vidua aut 'irgo. De utraque vos persona ergo volo interrogare. Putemus statim optione finiis , in quaeri de adolescente. Diceresne ibium esse caelibemo at si issiceres,ille occurret. Dic igitur caelibem: uxorem potestaliam ducere: virginem h nc aut viduam non diceres. At deau tera quaeri superuacuum est. si viduam, interrogo an esset aliquis cuius nuptiarum habitura essetius puella. credere igitur neq; illam virginem esse constare, Sc illum non esse eaelibem,si haec uxor& ille maritus Nunc quaero.cuius ille maritus,cuius 'haec uxor.Nuptias tamen in domo. Nuptiae in aliis sint sane , necessaliae. quanquam ne id quidem viri; ius exigit, causim tamen in domo hanc habeto olvendendae voluntatis , filiam , tibi aut eam ipsam coniugi quae sui habet potestatem. Hoc. quod nuptiae essiciunt, optio fecit. videamus an etiam fortius atque vehementius. quippe illic voluntas,hic etiam neeessi- rtas quaeritur. Ausim dicere utique in hoc generesitis, nullas. esse digniores quae retineant maritorum haereditates quam ecas quae uxores ex rapi sse coeperunt: quoniam post raptum
nulla uxor est nisi beneficio suo. ae forsitan inde etiam lex ista ridescendit. Ad illa libet peruenire ad quae pars diuersa vocata et An haec digna sit quae ,xoris nomen accipiat.: si hoc tantum edicerem, meruit haereditatem pro iniuria, posset tamen videri inhaexeditas ista genus quoddam satisfactionis. Amata est ab , , adolescente . Debet quoque hoc valere in portione illis hu', iuste. nihil ille maluit quam ista bona etiam si viveret, esse communia. Ille fecit his bonis hanc legem l perauit de ea
adolescens. Ideo rogate ausus est. nuptias petiit puella .non idico ouae de iure.cogitate quantum beneficium dare volue-xit, imo quod ad ipsam pertinet, dederita remisit iniuriam ruptae virginitatis ea cuilex& mortem vindicare permisit. Sed sexo hoc dedit. Etiam si huius tarditate factuni esset, non il- itiuufestinatione,noli tamen mirari pudieam .' 'si eastitas non 'stis mirae suae imperare potuit. satis praestat rapta quae noni
cito optat. At enim iam vulnerato optaui t, quoniam moritu-xum sciebat, captauithaereditatem Num igitur animum Puellae a primis temporibus raptor licioraui t Magnum clementiae .argumentum. Cui potestas adeundi magistratus statim,emita continua vox, qua se Sc iniuriam suam ulcisce Q
1026쪽
praeiudi tum eius est quae exorari possit. Rogari velle,prorogato est hoc tantum non satis erat, Iudices,si dicarem , Non . . negauit.Atqui dolor erumpit,&nunquam trafere silentio oo tinetur. Miseret me adolescentis optimi alioqui&nimis vete- eundi quod sic animum eius interpretamin . satius erat dicere, Non negauit Audeo dicere, Iad. promisit. neq; unum pro mittendi senus est. Voluntas hominum non tantum voee si- 'gnata est An vero fi manu promisiss tkan vultu annuisset, dedisse fidem&confirmasse spem puella videretur, quae ficie an 'fectum, quae toties oculis misericordiam prodiditὶ fleuit idε fecit quo i illi qui rogabant. ad mentionem perieuli, ad mea ' Ptionem carnificis, uberes lacrymas orofudit. certe non video. assectum qui occidat. sed tacuit, alioqui hoc vos exigebatis et ab ea modo virgo fuerat, quae hoetio men paulo ante perdiis. rat,vi de nuptii loqueretur nisωb: nrcesseetat 3 Ea post vul- φnus optauit Ecce maiorem misericordianc suseepit totis a 'sui misera curationem querit itquu pede sim una,-quodb nesi iam perdidit neque enim di adllerepoterat ramalieo se actam manum. misera exist: maeat Loe eum fecisse emitam .serationis.peruenit tamen aliqua ad illum laetiti datae salutis: aliam si breuis, tamen grata est voluptas. At voceerus auditae. certe oculos fustalle.si nihil aliud, hoc certe solatii tulit,inore mori se tanquam damnatum . non illum quamuis semianimS atque palpitantem inuasi e carni x. .vulnerarum cruentumqς per ora populi traxit, non illud caput vel exaesmetasse velim.
sum est. Pro immitis, qui de summaelementia in itinerici
illum .ioi tertio Anno exilii aliam Med. Hez immisit exsteuit tempus quinquennii ex eo te ore 'uoi, exumciderat. Redeuntem illum eo stomuuRDOR dam intra fines Reus est ex dis . . . .
ON continuo ocrisiix homo ad eri nen traii damna prionem pertinet, cum hos interis legibusiaceretitu
1027쪽
D 3 e x A α A T r o M E s.' . 23sat. Quotiens autem licet,etiam oportet. Exulem Oeeidere iuria fines licet. Id ius dupli et teressicitur Aut enim redit eui omnino licet, aut no redit n licet. nescio an ex iis duobus etiam iustius videatur oecidi eum redit contra leges, qui aliqu1 ' do iure rediturus sit. Illum enim sane cupiditas patriae& vltima despetatio cogat aliquando futurum facere iuri. Praeterea 'cum aut ita reues tantur exules tanquam in hoc fallant . aut Ita tanquam his facere Iiceat , aliquando magis ii oecidendi sint qui palam contra ius reuertuntur. Illis enim temissum 'furtum non utique nocet in exemplum, neque is vrse agnό- scit contra ius reuerit, diu intia fines mansurus est Is vero qui 'eontra legem sciens redit, 'entat iura vincere, & in impudenti, sua pei seueraturus est, Videamus nunc, an sicut eum de- η cessissi, occisus est, reuerti tempore illo I ceat. I M P Rv-
NIO EXULET. Vtium hoc intelligimus singulis caedibus quinq uennium esse constitutum 3 an interest aliquid Rquoti ns quisque peccauerity nulla inuenietur ratio qua duae caedes .cto annis exulatum essiciant, Nam si imprudentis caedis damnatu quinquennio exulare oportet, nihil intererit quor quisque occiderit. Ego igitur hoc dico ini liens com- imisa sit caedes, totiens quinquennium esse pouendum.&hoe' sitis firmetueri alienatiun rerum exemplo possumus. Finga mus talem legem, ut qui furtum fecerit, losuae quadruplum.
Ponamus quamlibet poenam ei qui iniuriarum laetit dam, 'natus. Num dubiuiis est qάin quotiens iniuriam stommi- . serit totiens passurus sit de poenam i Ergo si animaduersio etintra sit, gula delicta cokshIllita est He bis deliquit, his puniri debuit. Decem annis exiliam iri'leti debui sed ex eis,3nquit tempore .ubsequentem eaeilem commisit, quin δquenti iusta expleuit. Nimi mea reseri Vitum sequenti caedi non reddiderit tempus , quod debebat etirm priori Nam si quiti duenninmei triennio numeras, illud ptitas non 'exulare sequenti cardinisi post quinquenn ε. EYpliean .milis medium illud bientum, an hoedieri, nihili uterest Die mihi, O o modo magis exulauerit qua si vitum oecidisset. Qu adest pntud contralmes compenssium, uridem illud biennium pri . oris poenae ultimum sit, sequentis primum' Libet interrosta ista nquata praesentetin. Illo medio tempore vire exulaui
1028쪽
' M. FAB. QVINTILIANI occisos, ut duos, ita etiam plures, & ad quem eumq; numelli: nulla disserentia est, inter eum qui in uno lapsus est,&eum qui satisfactionem pluribus debet IMPRvDENT Is CAEDis
rerat post quinque arum redire, siquidem hoc dicere satis est.
Caedem imprudenscommisit, quinquennium eXulauit.Videamus n sic quam rationem seeuta silexconstituendae eiusmodi poenae, quam mehercule videtur mihi priore clementia, quaiultitia constituisse prae morte hominis innocentis, pro vita quinquennio deniq; constituit ab entiam. Ego quide impudentiam illius vel in hoe mirari satis non possum, quod festinauit tam cito in patriam reuerti. Est enim ut sibi aliquis unucasum remittat, & semel lapsus errore se humanae necessitatis excuser, bic vero, qui commisit iterum ide quo exilium meruit, copulatis diebus atque horis legem tantummodo inspexit. n5 etiam crimina sua numerauit. nihil verecundiae suae adiecit, nihil pudori. Quis autem indignari potest eum intersectum qui occiderit duos λ Nam si ulla hoc loco miseratio est, debet esse pro illis. haec dicerem tanquam de eo ad quem lex
pertineret quae caedem imprudentem damnare r.ex quo modo constituitὶ IMPRvDENT Is C. DIs DAMNATVS QDN ENNIO EXvLET. Nihil mea interest, an imprudens occiderit.n5
enim iustitia constitutum est, ut qui imprudens occiderit, quinquennio exulet:sed qui caedis damnatus imprudentis sit. quinquennio exulet. Hominem occidit in exilio fortasse imprudens. constitui tame oportuit ab imprudente esse occissim . . Na quotiens aliquis interfectus est,aut id quaeritur, an omni.no interfectus sit ab eoqui arguitur. ut id,a b imprudente, aut per imprudentem sit intert ictus. hic quide certum erit,intersectum esse hominem: sed ab imρrudente ita esse, pronuntiari opor inita non modo alterum quin quennium debuit legi sed perpetuam pene poenam. Imprudentis caedis damnaιi,genus absolutionis est . hoc illi non contigit. Remittamus tamen in praesentia perpetuam poenam. De illo quis dubitabit non posse eum damnari nisi post exactam iamquinquenti proprii poenam ' Fingamus illi quinquennio peracto redire lic
Isse. accusari tum debebat, tum damnari cum in alterum
quiquennium abiisset. E i, rogo, quid interest idem istud quo tempore exili secerit ξ Si peracto iam quinquennio, autia fine certe qui quennii hominem per imprudentiam occidi et, num dubium, quia x obis coalitentibus,sterum qui ri -
1029쪽
quEnnium erit debiturus 3 Ita bene illi gessit, quod hominem citius occidit. .. sERMO. . Hae fere sunt qua in thematuuntposita. D imprΜdensoreidis fovida tur. sv uacuum habeo quarere quicquam δε aus1ns fia
IICEAT CVM ADvLTERA ΜARITO AGERE, Ni SI PRIvs CVΜ ADvLTERO EGERIT. Coepit aser. maritus cum eo quem adulteium ei se dicebat.Bellum indidit. Inter moras iudicii fortiter pugnat is qui praemii nomine iudicii abolitionem impetrauit. Vult ager.em adultera. CD.
Ausemper eum a luroprim agere necessesit, an h1c egerit,an etiamsi quid defuit actioni, quoniam tamenpubluo n. cereeptum 6 , non debeat hvim actionibuι nocere, qua mensνε-νit ramium dantu Reip utrum uni abolitionem udicra , anperconiecturam utrim*θadultera dederit. Summu quod ιnomns-βm controuersiis es, vιrum aqui- sit.
AD ulterii ream defero. puto. hoc auribus vestris non nouum crimen est quod satis est, nou ab hac coepi. qualem
causam pertulerim sic aestimare potestis. petitur altera avo,1 tio. ille optauit: haec praescribit. neuter negat postea Videbo an isti oporteat tantum praestati quantum viro forti. Interin semota personarum ratione, ipsam excutere legem volo.onMcBAT, inquit, cuM ADvLTεRA AGERE MARITO, NIsrPRIvs cvM ADvLTERO EGERi T. Differo illa quae fecit.ψiet sero quae passus sum, hoc in praesent a dico non utiquemper exigi ut prius agatur cum adultero. Id vobisaudices, facium perfuderi poterit, si non tam iniustos, neq; tam impiudentes existimatis legum latores fuisse, ut necessitate piae iIPugeIet ea quae pra stati non possisar. satis sine dubio lex ipsa do, Ne prius cum adultera agatur quam cum adultero actum fuerit, ostendit sede his loqui, quorum uterque accular potest. Admonebo tamen uno aut altero argumenso,
quantam lex ipia, si ita accipitur, passura intuliani vi ving .
1030쪽
mus enim dulterum vel sua voluntate, vel ita interuenie tento statim decessisse. hoc iustum potetit videri, ut quoniam alterudebito supplicio fata ubtraxerint, altera quoq; impunitatem mereatur Fingamus alterum conseientia cr nitiis profugisse, nullo modo facere sui pote ita te, nunquid exi tis ut ideo cum adultera no agatur, quoniam adulter crimen veruesse eon Lilus sit' Nullo modo id ustum videri potest, nam is qui dicit, Cum adultero prius agere debes, illud dicit. Prius cum adulteio age Fingamus enim vel a te ipsa, vel ab at a nobis adulterii rea hanc quoque proponi praescriptionem. Nonne illa patrono tum defensio fi missima erit, Habes a sol terum, lex te ab illo ordiri iubet quid transilis' hoc in hanc non potest diei. Quis igitur credate us concutionis esse iura vlla, ut aliquid noti liceat&necesse rura ulla, ut aliquid non
Ilo at&necesse sit 3 Naui si mihi hoc ab ea dicit, Accusa prius
adulterum : ad te venio, R. spo n. accusare adulter una volo.
haec dicerem si non inchoassem, si nihil fecissem Nunc egi
tu adultero, & si contentus essem voluntate legis, agere vo Iui, per me non iletii. Habet lex animum meum Coepi, gi, nec lex utique 'do scripto hoc coprehendi:, ut mihi necesse sit agere usq; adfin m. Nam etsi iud ces consedissent, & abG,luissent, Ego comen egeram. Ayparet igitur non exitu iud: cii constare actionemsed introitu igitur si absolutus esset is que tuum adulterum dicebam, agere mihi tecum licebat, & i ita praeseriptio nulla est et Nunc non licet it agere, quia se confessus est absolui non p ile. E i. i tria enim eadem statim die qua re u deculi in te rrogari te. quid fac a m y -n ante cum alba descripsi , cum iudices reieci. peralia sonan es moras iudicio rum longas nilui am&pro nocentibus compositas, qui flatiua feci quam ut ageremi non inficiaberis me agere coepisse quid qui agere coepit, quia semel contigit nil cum agere coepi. ne . Senim videli pessum agere coenisse nisi egisse. ergo quanto . Cumq; tempore egi, nihil obest non conium masse. neque γ
pim eum qui non vicit, negaueris pugnasse: neque eum qui sano percepit, aegaueris possedi ita: aut eum qui naufragia si rit,negauerit nauigasse. Sed abolitione petit. vel hoc a gumento satis iusto probare pol sum egisse me. Tum igit . um abolitio petebat m, quid ego era' Actor, ut opinor, deac mille erat' Reus opinor. Atqui hoc nomen nua-haa ac sum quem non ag Iur, cadit.T u bo die O