장음표시 사용
1041쪽
verum ille quidem multas atque utinam minus po- eites, huius propositi sui caussas habeat:ego praetercaetera, propter hoc quoque eum existimo esse retinendum, quod manifestum fecit, ad indicium tyrannidis assectatae venisse. non remanendi cupidit te. Quod nisi vetustissimum ius, Quirites, eos qui secreta ad rempubl. pertinentia Indicassent, remanere in ei uitate iussisset, forsitan dicendum mihi necessario existimarem, qua gratia hic pressus, quibus inimieitiis in exilium esset actus. Sed quid necesse est repetere haec quae videtis' Et quod ad animum quidem illius pertinet, satis vobis est, ut existimo, probatus et quod quanquam damnatus,
quanquam in exilium actus, Reipublicae tamen non potuit irasci. Indicium professus est: viderimus an verum. Interem tamen nihil eum finxi te manifestum est, viodpet sua - deri tam multis utique potuerit. Causam qua eonditione
dixerit damnatus, exul, contra potentem, contra gratiosum,
quid necesse es diu dicere,. quando is exitus iudicii fuit, vindnplures sententiae pro aduersarios erint non enim caunsa victus est, sed legibus, sed publica humanitate : quae qui dem ipsa me in hoc exhortata est, ut rogationem ad vos doretinendo elue serrem in ciuitate tam misericorae. Negantruationem esse recipiendam, quae ad singulos homines pet- tineat. Ego porro hoc in eo iuIe quod perpetuum, & in om nia tempora scribitur, existimo esse seruandum. Potest enim dici mihi, Ici honorem hominis unius obligas tempora futura,& Omnes eadem necessitate constringis. itaq; quotiens ad raesens tantummodo tempus rogatio fertur, ne ferri quidem 1isi de singulis potest. Ouodsi hanc tollim*s consuetudine,
iec duces ad exercitus ducemus, nec prouincias decerne rius, nec imperia prorogabimus: omnia enim ista rogationitus ad singulos pertinentibus eonsummantur. At enim cotra 'gem rogatio est Si confiterer, dicerem tamen non fere rogaionibus esse causam, ubi lexest. id enim necesse est couo-ari Tribus, contrahi populum, si idem effici iure vetere, &ia Iim constituto, potδὶ Igitur si rogatio superuacua ubi lex oti est, non fere poterit ferri nisi contra alicuius voluntate. t hoc tamen apud quos dicit 3 video enim praescriptionem
rcludi posse iudicio. At in rebus paruis ac periculosis, ista id ex recipiat. Caeterum quidem, quotiens dem populi Iitur apud populum , cuimqtare, cui obrogaἔe, cui serra
1042쪽
quas velit leges, accipere quas velit rogationes liceat, nun quam se ipse diminuet. Quomodo tamen rogatio ista con ita legem & contra commoesum suum, contraque eam quae hunc in exilium m sit : non iure novo, sed vetere atque O lim constituto reuersus est , manere etiam citra hanc rosatione in eo test y De quo priusquam loquar, necessarioillud quod ab aduersariis frequentillime obiectum est, depelle cum videtur. Cur enim inquiunt si remanere suo iure poterat, expectau t rogationem Vt verecundia ei adeo nihil apud vos prosit, ut etiam in causa plurimum noceat e anzeo mala non miror hominum iudicia totiens infeliciter expertum, tot ia ciuitate inim. cos habentem , nihil tentasse priuatim. Litigauit innocens reus, damnatus est. Detulit
affictatae tyrannid fream sui pars iudicum putat manifestum: impedimento publicae humanitatis victus est. Hodie contra rogationem, contra iiis vestrum, contra potestatem populi pugnabit Z Ille tamen mihi alias, &, ut dixi .grauiores in exilium abeundi causas videtur habuit se, Aosolurtus est quidem reus r sed innocentem te esse accusatori nota. dum pei suasit. Ego vero non miror quod hic timet adhuc ciuitatem,quod velut impendentem qua adam omnibus nob arvinam sufmgere, & euitare quod praevidit perieulum, cupit, sed tanto magis retinendus est. Putemus alioqvi citra Togationem, talem institutam esset egem, qualis esset, si hic in ciuitate remanere vellet. Lex quid dicit r sECRS
POTESTATE M. Nemo dubitabit an indicaue it. Verba igitur legis pro nobis omnia : sed ad interpretationem v aum tis vocamur : nee enitΗ scriptum putant esse, nisi quod eertum approbatum sit. Negant indicari, nisi id de quo non dubitetur. Ego autem existimo, Iesum latori non defuit se eloquendi facultatem, ut approbatis demum his quα detulisset, Lemanere in ciuitate exalem vellet : id ipsum plane aperteque dicere non contentum puto esse legumlatorem e voluntatem eius retinuit. S itis est igitur ut nihil finxerit, nihil cupiditateleuertendi mentitus sit. nihil deniq3e 'Ideo secerit ut remaneret.' Vos quid dici tis y mentitum eum vestis interrogemus partem ium dicum. N. cfuso nune reum: euasit, absolutus est:
1043쪽
iabet benefietum legis. Illud tamen aententus sum dicere, suisse aliqua quibus iudex moueretur et illa quae mouerunt iudicum partem, illa quae tot tristes sententias effecerunt.Iam ergo animum dignu habeo emcndatione fortunae:
cum affectari tyrannidem putaret sic enim loquamur non dissimulauit: non ultionem putauit: non, cum ipse patriam perdidisset, inuidit, sed venit in ciuitatem, & suscepit graui csimum laborem, &nouas inimicitias. & recentem aemulationem . non excepit diuitem ausidice,MItuna. Haec ego di.
cerem, etiam si vicius iudicio est. nunc fortiter hoc possumcbntendere quod fuisse dieitis eum causa inseriorem. Qvid est igitis Lex iubet eos absolui , qui pares sentensas tutorint. Imputabitis istud publicae inisericordiae , imputabitis humanitati : non ego arguo hanc legem, sed dico esse
communem. Eodem enim tempore non id modo quaestum est, an affectatae tyrannidis reum damnari Oporteret: sedi lud etia,an hunc remanere in ciuitate oporteret. Quod si pares sententiae periculo prosunt, pro utroque sunt. An vexo affectatae tyrannidis reus ab luasur, 'uoniam non plo es
pro accusatore, quam pro reo sententiae fuere :=hic qui per Vculi, qui exilii vel eandi:m, veluti grauiorem poenam experiretur a non eandem experis tur legis humanitatem r. Haec de iure, haec de rogatione e illaicuti de aequitate. Dignum
esse existimo, qui maneat in ciuitate. Pericida nostra tetat muit, seruitutem reipub. discutere quantum in ipso erat,volsitanescio an pius debeamus , si ad indietum nun certis alga mentis perductus sit. . Nam si manifesta dein liget, si eaedet quibus dubitare ciemo nostrum posset, crederetur cupiditate manendi in ciuitate, fecisse. Solam in pietatem in causa i icithabuit , qui in urbem detulit litem , & litem inis tu stam conditione et ex altera parte solus, &exul, dam'
nazus h ex altera parte homo potens, gratiosus.Omnia ista
Ailigenter perpendite : intelligetis non esse sententiaS pares. O uid est igitur eur ego etiam pro ipso qui absolutus est re 'exiitimo esse manere hunc in civitate Illud dicere proRey blica satis erat, habemus in ciuitate custodem. Inquirit ad huc. forsitan omnia tam videre non potuit cxu ,. non '-mnia tam clare perspicere et hae visuri pro opinione eius, qui absolutusest, no timebitur quandiu hic fuerit in ciui
cavet. Immo bercule si meatuus est, si fictum detulit etG
1044쪽
l σα Μ FAB. Q INTILIANI mea : satis alioqmaturus est poenarum inret inimieospo tentes,& inimicos gratiosos.
Totam auram eius imo eommodiorem 67ιραγριm diuor , suavio hu qui dicturisunt, in illam potivi incumbant.
Intre ac ciuitates basium arae ina δε- multi tranfugam. nubant. θνι quidam larem, ne recipiamtur.
FTi a m si non esset in eo statu bellum, ut , onesta cogitasVacaret, vel cum periculo tamen, optima & ad tam anxitura fecisse sortasse honestius foret, quam ut obstare utilitas Videretur nunc minus laudis, immo plus tamen securi raris est honesta facere. Nemo igitur dubitauerit turpissimos esse. qui transfugerin . Spectemus enim rem ipsam, neque eo decipiamur quod utile videtur. hostis est qui facit, aliter constituamus, quam ut intelligamus potuisse hoc &nostrosia 'cere. N anquam prodest malum exempla me etiam si in praesenti occasione quadam delectat, in futurum tamen altius nocet. Proximos existimo esse eos transfugis,a quibus trans fugae recipiantur. Hoc natura simile est, facere scelus,& pro bare. An si qu s nostium transfugisset, non iplum modo pςs simum ciuem & omnibus supplieiis dignum iudiearetis sed infamia etiam qui reeeperunt.& velut auctores scelerum, elut magistros turpitudinis colligeretis 3 idem non reflectemus in nos tandem utilitate ducti, in auxiliis habituri sumu , quos reeipiemus Z ingamus eam ciuitatis ess fortunam, Uauxiliis opus sit : hos in auxiliissessieet qui cum ex alcera pax
1045쪽
te latuerentur patriam,&memoriam pueritiae, Sc necessitudines omnes, ad fortunam tamen inclinauerunt, proniore
pro nobis cicramento, fortiore animo stabunt Transfugas non esse recipiendos. Adeo sicilius est in istis scelus depleahendere, quam poenitentiam. Inutile ergo militum genus nobis minime necessarium. Quippe etiam hi qni recipiendos esse transfugas, hoc dicunt, in naperiore esse loco nostra
ciuitatem . Naque enim amore nostri, sed metu imminea
tis fortunae transfugiunt. Λt faeilius deposituros propositum bellandi hostes putamus. si plures transfugerint minime. nam hi qui bellum gerere contra nos non audent, si locum iu ciuitate nostra no habuerint saepe deponendi belli auctores erunt i nunc in priuatum sibi singuli consulunt. Est magnum in singulis momentum .' ac si praeclusa haec fuerit spes, quod singuli faciunt, uni ersi suadebunt. Haec dicerem,etiam si nihil ex istis metus esset. Nunc vero non possum non
confiteri sollicitudinem meam, quotiens oculus circuntuli,&singulas castrorum metior partes: non aliter quam si vatalum hostis inuaserit, alienos habitus, aliena arma video et 'versantur inter domos nostras, inter templa, inter muro a
in mediis Reipublieae visceribus. An aliquid mali velint facere, postea videro : interim possunt. Ego istud credidi scelus cum a singulis spes est, cum a paucisi pes este eum a plurimis, iam consensi. Nouum hercule genus artis: superuacuum est cuniculos fodere, & per occultos specus ingenti labore exhaustis territi in mediam subito emergere ciuitaι ssipetuacuum est redin re proditorem, & scelus pecunia petiscisci. Videntes palam, imo gaudentes etiam accepimus intra viscera hostem: vos aestimabitis an suspectum debeatis habere,quod ad tantum numerum per singulos peruenerunt. Ne mi, illos recepisset,si uniuersi venissent. Omnesne hi despera
uerunt' omnesne consulere ac prospicere voluerunt adeone
Acilius est transfugere, quam eaderet omnes hi reliquerunt in civitate coniuges, in ludibrium atque contumeliam eorsi, qui se a sceleri maximo vleisci velim ' manifestiore quadam coniectura lapere possumus :num minus animi sine his nummi aus pertinaciae desertis 'Age sane hoc non cogitatis, quod pec custodiunt, nec reprehendunt, nec portas praecludere, nec publica retinere iura tanti putant Miratur aliquis timem me hostes, quod isti transfugiunti illi me non timent.Caue .mus, Obsecro,dum plures sumus.
1046쪽
istas filios habebat, duosper furorem occidit ra rotis us
Ρoteram etiam si non irascerer, abdicare tanquam bo nus pater. Omnia de fortuna mea timeo, omnia de tam fragili, ac tam murabili mente : &propter hoc dimittendus mihi a domo filius erat , ne incideret in meum furorem. sed quatenus &causas quoque abdicationis interrogor, id est, quod cogit me frequentius malorum meorum meminis te. quanquam in tet praecipua propter quae abdicem, hoc est, quod mihi ista narranda sunt : dicam tamen. Imputo filio meo orbitatemὶ Respondebit. non ego occidi. scio:mea maianu factum est . ipse ego pater qui genueram, qui educaueram, per viscera liberorum ferrum exegi. credo enim tibi, & ortiatem tamen tibi imputo, tibi teltimo illam ex die mei do Iotis. ignorare simile non passi est, tunc liberos perdidi, cum perdidisse me sensi. Ε sto, grauem sine dubio manibus meis ininriam sortuna fecerat : posuerat tamen huius rei in ipso animo remedium. illo tempore quo furere dc agi dementia videbar, frequentius in ea eogitatione eram, ut crederem esse cum liberis omnibus. Abstulisti mihi igno. rantiam malorum. Quanto miserabilior fui ex die tuae canitatis furiosem me nou si e caecidi . tum lacerare vestes, tum verberare vultus meos coepi. Omnia Igitur baec tio αin aliam vim accipi debent, quam si filios meos ipse occidi Dses, quam si ipse abstulisses. Unde tantum boni vi reddere possis illam valetudinem,illum furorem Quod unum posisum praestare inlaelieissimis illis iuuenibus meis. praestabo: nequis eorum mortesaudeat, ne cui ero sit quod filios meos
Leuthababassilium, diuitem inimieum, ea us a piratis seri silio δε rademptione. In eum pecuniam non haberet, offarenta diuit diam suam, duxit eam in matrimonium: Θ Ρ-
1047쪽
DECLAMATIO. Si ab alio redemptus est et pater , statim ut rediisset gra
uissima fortuna , & abdicare me instituisset: dicerem in men, quid intra tam breue tempus commi si. Quid tam scelerate a me factum est, ut ira patris praecederet ipsam gratulationem Z Nunc eertum habeo indigna quaedam expectara vos facinora, cum abdicetur filius qui redemit. Est sine dubio istud non meum beneficium , & omne redempti patris munus ad socerum redit. Ego tamen nauigaui : ego periculosa maria ingressus sum, ut redimerem patiem, quemadmo dum ipsum dicere audistis: quaedam etiam noti facienda pas
sus sum. Quae ei ratio abdicationis est ' Non obsequeris sinquit mihi. Si hoc ad abdicandum satis esset, superuacua erant omnino iudicia ipsit. cur enim nobis desensionis potestatem dedistis, si nihil nostris consiliis libertatis relictumesti servi meherclite quaedam liberius ex bona mente iaciunt λα aliquando indicium fidei putant, pretio empta ancipia non paruisse. Filios vero quis dubitauit unquamsse plerunque suae potestatis ut ea praeteream quae sub
tam bono patre, ne argumenti quidem causa referenda sunt enec dicam, on coges templa incendere, non coges operibus publicis manus aftarre leuiora certe nostrae mediocritatis esse manifestum est. visentetiam iudices dicere velimus, ut testimonium non ad albitrium parentum reddera , immo
suadere quod animus dictauerit. QAod si licet aliquando etiacontra patris voluntatem, ea quae alioqui reprehecisionem non merentur , filio facere e nusquam tamen libertas tam necessaria , quam in matrimonio est. Et hoc dicerem,
si quaeretetur hoc iudicio,an mihi aliqua ducenda esset, Ego eligam cum qua victurus sum: ego comitem laborum,solli citudinem. curarum ipse perpendam. Quis enim amara alieno animo pol si Nuoc vero firmius hoc esse atque factistius coepit. uxorem iam duxi non dico quare meo impulsu, mea voluntate. Eripuerat enim te mihi fortuna, dederatque: mihi illam milieram libertatem. Repudium igitur impexas, --pulatos iam diu diducis animos neque enim hoc tu spectaueris, quod cum uxore mea noti diu vixi e sine dubiola Edum nuptias profectus sum. continuo me peregri- tio excepit: &vel hoc ipso iniquius est repudiari eam, quae iserte non potuit ostendere. Descendamus sane ad hanc quoque necessi te- , ut imperante patre etiam repudium
1048쪽
gsς M. F A s. aer I N T i L et , se ifilius debeat pati. quid de ipsa quam repudiari vis querat Isane pater fuerit inimicus cur haec nurus esse desinat . quam nihil peccasse tu quoque confiteris qui expellis Negas idoneam esse matrimonio meo locupletem. Quam vereor
ne eui videatur, pater, sic inimicus diuiti esse coepiste. Notienim fortuaa in utramlibet partem intuenga est An vero apud me noceat puellae, quod lues est : cum:apud patrem illius non nocuerit mihi, quod pauper nZDiues est Nua. quid ergo hoc dicere potes, Supext xor erit, & fastidiei 3Seeurus sis, pateripetiti sumus,empissimus. At inimicus cinquis fuit. Volo adhuc sic loqui, tanquam odia utraque part durent. Non oportet immortale sine inimicitias .e deitad
mum tutum perpetuumque esse humanum gemas , s amotae fides nullam habuerint obliuionem: ea rursus qote aliquo incommodo commutantur, breui morte deficiant. Sed non est diu mihi in hac-parte commorandum,' et te si- eis potens apud diuitem fuerae. Inimici nomen habuerit ali- Laudo: nee quaero quam immerito, nec quaeroiquam Inime, modo rediIe in gratiam cum eo potuerim. Sed hoe Gium reprehendit, quod se absente omiseri cum druire inl-micitias. Ita, opinor, sectatae contemptu patris,feci utilitate. restitui nos io integrum putate , i iudices. Captus est paret meus a piratis, vincla Sc vltimos metus patitur, Si ea qui b.
grauius id tantum est quod imminet. Hoe scio, hoc ipsius pistolis cognoui: hine redimi ni potest, dqram putate eotiditionem poni, nonne subeunda eiu si piratae hse mihi pollicerentur,ut vicarias pro pa tre manus acciperent,noinrecus1-tem catenas ire obligarer eqoro, aes aliehiam tamen non IN
muissem, ut redimerem papreis Duxi puellam honestam, locupletem : ego tamen f si ulla mihi dicenti fides est non hoc in ista cotidition dispeαMὰ ς Ille me mouit ut be herecluvinceremur. Sed neque in me ille probauit uii .d , quxin pietatem. vidit fletus meos , vidit totiu adimi atque elim corporis defectionem ri sic homini. inter prii, pes nosti a ciuitatis numerando, coepihona ise conditio. Itaque inre, io mih i, iudices, non in hoc tantia m laborand urra, vi patris N Ugem, vi traia fi ilhia in vilumine.uim , illes vobis adhibitis rogo i ingratiam velleredite Samie ςM 'pinquo meo cum redemptoresuo. Non im iactab' meam pie temetillius opus est,quod redem
1049쪽
C C L VIII. Fortis contumax patri forti.
c D voLt T. Pater&filius fortiter feeerunt: petit patera filio, ut cederet sibi praemio: non impetrauit cessit ipse,& ab
FTiamsi dissimulari posset, quae causa atrifuisset: ipsumtames hoc abdicatione dignum erat , aliquid petenti negasse. . autum enim inibi piceistare poterat, ut paria redinderet i Noniam imputo illa vulgaria, lucem&ius libertatis,& usum vitae...Hoc hoc imputo. quod sortiter fecisti, robor s& corpori, mei , meum est animus iste ad contemnenda pericula paratus,ex meo fluxit. Ego te diu piae ceptis feci Virum sortem proxime quidem,etiam exemplo. Quantu'-cunque sit istud quod peto, non indicare satis est, non desiderium peruenire innotitiam tuam sufficit, . nisi preces adhi-btiero aisi auctoritatem paternam summiseror multum pec ea ιeras etiamsi praestitasses. Natic vero quid a te petieramivi mihi piaemio cederes, non dico quid fuerit secututum. Sane ita sit coniti tuta lex, ut in iudicio contendamus, ut citra peii culun feratur de nostra virtute sententia : non erat ae qunni cedere te, ut non dieam patii seni ' tibi approbandae .viridit. In ulta tempora supei sunt tu sperare id quod hodie eelseris potesimi hi indulsit fortuna hunc supremum hon rem. Inter extraneos quoque & alienos est aliquod priuilegium aetatis. Honores prior peterem: ad signandum aduocatus, prior rogarer. Ia his etiam minimis obseluationi' bus, inhumane non cederes honorem lateris. Age vero non
praeter hoc etiam digmor piae mio Puit virtus mea ' Non est tam admirabile cum sortiter facit iuuenis: hoc aetas postulat, hoc vobur iuuentae poscit. pene turpe est non fec1sse. hoc est honore dignius, vicisse anpos, & vltra aetatem durantes πι- re virtutes. Eo tempore fortiter feci, quo cogi non potie mus militarem . . Vtrum tandem vis magnum esse quod ego feci , an minus esse quod tu fet: sti Videamus nunc haec: quis fuerit secuturus exitiis. Si in ista eontentione praemii, adem animi ego quoque habuissem , armis contendendum erat & laetissimo alioqui domus nostrae prouentu grauissi- mirari sanus& crimen laurebatur. Iam vides quare nQnceia
1050쪽
seris. hoc tibi praemio maius videbatur,committi enmpa fe& parricidium facere iure: hoc profecto etiam in acie Leete cogitasti Sc cum imitareris virtuteret meam , non optandi ius, sed pugnandi quaerere videbaris. Ego, quantumere inte, in medio foro, 3c uniuersa spectante ciuitate,filii trianu fiuct- datus sum. vel quod est grauius occidi. tu perseuerasti, ciunme cupere sic videres. Etiamnum inteirogo, statu rusnecontra fueris dicturum 3Nam si fuisti perseueraturus, vide frauius et ian, crimen sit , patri nefas se quod praestare poteras. Habe ergo praemidinistud , quantnmeunque iα eo lid iis est:sed contentus esto appellasse Rempub. diseeae do domo mea .non iam ultionis giati iacio, sed etiam securitatis i insomnes noctes ago, di ad omni lorebi strepitust nulla ibi secura nox est habeo in domo silium qui hiel bivit ob Here. Nam praemii quidem glatia stristimet stri nit ut stipatren . & in conspectu ciuitatis, populiqHe. mities diues isses, ut heres citius fias,vibona mea ὁee, HSh6mbiiiiii ibi idus' risere qui abdicantur Hunc esse is ci ii M'. Vt acta preces conuertantiar;&mni re fa tres non ti,' elici bis e ciue tuc cipis animo posse fifti et exores CCLIX.
Diues cum amico paupere&filia nauigabat e natistula in secit dextulitfiliam illii iris hauseri Rustio thrateant ptata nacuidam nobili iuueni. 'udisdarer tempbrHiti domo disisti; a multus suit r inuentitant rei faupes &puellia Edictum est vitiatam stellarii Impetauit fili, diues, Hylipua optaret. edite Dam Itigili nil optauit peste, iri u M. ues, non esse itiata,espuellai , imperatrem: nolentem relinquetriabdiem H clair, si . i.