Polydori Virgilii Vrbinatis De rerum inuentoribus libri octo

221쪽

37. DE.INVENT. RERVM 'Duel da Asia retraxit, ne illecebris eius capti, at det catius uitaegenus prolaberenturi.πt pote quae audierat lautitiam, inde etiam immodicos simplus, ct omnia non ne cespiria voluptatis genera fluxisse. cyae ea omita ipsa tarmen Sparte non potuit ita absinere, quin postremo receperit : siquidem apud Graecos piam conuiuia magnificoc splendide concelebrabantur, quorum moris fuit nomianare eum cui poculum tradituri erant, quo πω biberent. Mos ille hodie ubique prope gentium retinetur, Ied ce te qiiidem nescio quam lusister, ne dicam, quam n

denter, ut quis edendo cogatur pro alterius arbitratu bibere . Nam idcirco cibum potumq; capimus,lit corpπσ m triatur: quare aeque debemus cibum potione temperare, atq&efabricator muroram temperationem facit, aqza,

arenae,stcalcis, qua se nimis dura aut liquida sit, ut is nacior non est ad consolidandum murum , sic cibus mulis liquore in Ilomacho fluctuans min me alit. Fuit alius ipsorum Graecorum mos vadde quidem honestus, ut in conuia xio vir ortim non accumberent mulieres. autor M. Tuldius

in Tuscul. ct in Verrem. sedeo rursus eodem. Vnde o ea ad Romanos hanc mali contagionem transi se veri mile est , apud quos in dies magis magisq; latiusferpere; nam tanta erat conuiuiorim luxuria, ut facile una mensa patrimonium, et si amplu,absumeretur. viagnumqt, sepii respub. detrimentum pateretur. Quare Cato uerus in hac parte vates, teste Plutar. aiebat, docile esse ea rempub. fuluam fere, ubi pisciculus pluris quam bos venit . Iuvenalis satyra tr. contreerens inquit: Multos pono vides,quos saepe elusus ad ipsum Creditor introixum solet exp'ctare macelli Et quibus in solo vivendi causa palato est.. Egregius cinnat meliusque miserrimustrorum.

Ex quo

222쪽

o leges quas Cato cibarias vocat, de coer-

. i centissumptibus lata fluit. Sed quid de Ilyma vi loquor emn ne illa Cleopatra luxuriosissiora centies sestertium, Ni lis est Plin. s. in hoc es, centlas centenis sesterii's, qv ni ducenta quinquaginta millia aureorlim nostrorMin, tui est, hausto lane pretiosi mo e At,ut veteru mar res ostiittamus, quae aetas unquam maiore aut cura, ares tu IH ndulsiit, quani nostra j palati enim causa toti m percurrimus aequor , oe, νt ait Hieron. propter brevem

μ' rula voluptatem, temram lustramus O maria, O ut muti

sim vinum pretiosiusque cibus fauces nostras transeat, to- irus viis opera desudamus. Iuvenalis: O . Interea gustus elementa per omnia quaerunt. Ferius vero igitur est quod Socra res dictabat, multos propterea velis uiuere, ut essent et biberent Oe aut cim bia bere atq; esses,ut niueret. Possem in hoc loco multorum in- rutamentor: Inia inuentores prodere, quos tamen malo in tenebris iacere, quam eos nominando, tot conuitiis ob λοχios reddere. Nenandi ct pisicandi, quidam, teste Tinebis , in primo de prsparatione euangel. apud Phoe- vices repertum volunt: veluti eius Whm Misor ct Selech inuense dicuntur. Romae pauonem Hortensius augurali coena primus posuit. autores Varro in s . iit se agri stura , o Plinius in i o. ct Macrobius libro Sa-o tur l. 3. Aulari hoc est ora in quibus domi aues educa- tur, primus, teste Plinio, instituit, inclusis omnium gen/rmn auibus, M. Lilius Strabo Brundusi, equestris ordinis. Habuit etia ημαρλα der imperator voluptatis gra

et . aiutor Lampridius. Ex quo coeptum est animalia cam, rere coerceri, quibus natura coriam aut terram Ggnare rat. η--leporaria, id est, Niuaria ferarum, muris tim

223쪽

εν, DE INVENT. R TRV MAnt , ut etiam hodie nonnulla in Italia extant: diuus eum Federicus dux Vrbimi duo equidem fecit , in quibus omne ferarum genus incrusit, ut quoties per negotia liceret, mimi causa,se bonenissimo huiusmodi venationis nere exercere posset. At alibi , O praesert in suci, passis eius ivluariasunt, qua cum roboreis sudibus septasint, recte veteri vocabido roboraria dici possunt. Et hae loca Angli insummis cum voluptatibus tum opibus habent, quando nulla apud eos videtur magnifica mula, quam riuoerium feramum, ceruorum O damarum non turrit. est insuper ab re demonstrare,tantum bonoris quibusillam ace sise animalibus, ut uionum uminariam insignia forent: erant enim signa, lupi, minotauri, equi, apri, O aquila, quam legionibus C. Marius infecundo consularu suo proprie diluit. autor Plinius libro inaturalis historia.

Quis primus Invenerit linum. retia, nendi texenaique m

dum, uel artem sulloniam, & saponem: aut qui lanas i secerint, aut repererint laniscit, vestiumque, ac pestium usum, suses, aulaia , sutoriam artem, serieum, Se quando eius copia per Europam fieri coeperit, ae bombycinam. vestem atque purpura an& quid ipsa sit purpura, aequanto in honore olim dc pretiosuerit. C A P. v s.

Iste lini usus sunt, sed praesertim hi velis facium

dis, quod execratione dignum est,ad perniciem hominum.Quodenim maius miracula uideripsust qua ut herba sit hoc sinu quae eatenus Aegyptu, Syria Africam, Hilpaniam Gallia Italiae admoueat, ut multipom quidem temporis batio, ad ea ipsa loca leuissimo etii

ventorumstaru perueniant udo itas uita ct scelerum plana,M Plin. at aliquidserere voluit, H ventosproce

osque reciperet:lia enim paruosemine nascitur,quo a

224쪽

LIBER TERTIus et i bem terrarum vitro citroque porta hominemn ipsi perinde luasi parum fuisset in terra mori, cogit perire in aquis, νω insepultus a monstris marinis voretur. Propteν quod Plin. ait, haud se scire quae execrat' fatis esset comtra inuentorem. Sed ad rem νeniamus. Linum Arachne virgo,qui Lydia fuit, omnium prima, teste Plinio lib. . in erit: quanquam eius Uum apud Heb orumantiquissimos multo antefuisse comperimus. Haec lanificν perius m Mineram in certamen prouocauit, a qua in belli , lam, qua amaneola dicitur, conuersa est. aut r Ouid. in Q metamorpb. Haec eadem retia invenit, quae feris auibusq; atq; piscibus capiundis tenduntur.' endi autem texendis artem Palladem institii spe nemo ambigit, quippe qua Minerua ars nominatum. Quodinnuere νidetur Naso inprimo de arte amandii his xermus :Quid facis Aeacide 3 non sunt tua munera lans, At titulos alia Palladis arte pete.

Et Ausonius libro primo:

Iitia qui texunt, & carmina, carmina musis, Litia contribuunt casta Minerva tibi.

Tlinius tame in 7 dicit Aeoptios textilia Neri',quieti plurimis litijs tenere, qua πολum' vocans, simul instituerunt, idem autor libro 3. Fullaniam artem , icias Megarensis inuenit, quam qui exercent, fusiones nominannir: ij vestimenta curant, p. tque, O ad id spone αμ tur,quem Plinius libro 28. cap. 11, a Gallis iuuetum tradu Graece dieitur quicquid purgat. Idem libro 27. cumde Wyris herbae foliis et emine tractat, tam ra, inquit, faciunt mulieribus ex bis . Lanas infecere priamum Sardibus Dd autor Plinius. Vsi vero lanificν Iusi s lib. a. Albenienses primos docuisse traditia uod ego Minerua potin tribuerim, siquidem ita erat an τρομ

225쪽

m INVENT. RE RUM tbene conditsforent: ct quoniam lanificium eastefat. eredibile est eam primo lanificium motarasse, pressim tim

Atheniensibus, apud quos canis me colebatur. Quapro-Ver Iustinus, utputo , facile intelligit Atheniensies lanifi-c rem primospost Mineruam docuisse, νeluti eos,aut re Diodoro, primos secundum Cererem, Nel Siculos, frumentum monstraspe probauimus. Fusos in lanificio reperaclostersilius Arachne, testis Plinius. Illud quasi preteries non omittam, olim inplerisq; Italis locis lege pagana sui citrem fuisse, Ni ne mulieres fusos per itinera ambulantestorqlierent , ne ve detectos serrent, quod id aduersaretAromnium spei, precipueq; frugum. Minc cognoscere licet.

quam Nana fuerit Ῥeterum religio: hodie enim Itali

heres illud passim faciunt, sine tamen alicuius rei male

cro. Isa ornamenta quibus parietes O auis teguntur primum, teste Seruio super tertio georg. in aula Attali iagis Asiae, unde nomen babent, inuenta sunt, postquam is populum Romanum fecit hsredem. Sutoris artis inuom, tionem Plinius nescio ces Boethio assignat: ego uero dis rim Hebrsos primos sutores fuisse, quando stis constar Mosen calceatum extitisse, cui, Nelut in Exodo e pite te ric paret, dictio a Domino fuerit, solue calceamentum de pedibus tuis. Vestium Uum Palladem inuenisse Diodo rus libro sexto, autorest. Sed, νt ait Eusebius, cum der bus Phoenicum in primo de evang. prs paras scribit, VA' ex Siculi genere ortus,traditur primus corporibus tegmiana expellibus finiuis confecisse. Quod ego illi apud Phin vices duntaxat tribuendum duco, quanA Adam primus a Deo creatus, pelliceam i Neselerit, quod proculdubio γestes faciundi posteris exemplar extitit. Tr exea,qu niam de vestibusfacta est mentio, detur locus exigere sngi loris τestimentor im tin es prodamari Ictus

. . clauus

226쪽

η LIBER TERTIUS. 37smitus primm repertus est ab incolis Balearium rufum rum, quo Caius CHr, autore Tranqπillo, ad manus sim ιriato usus est, a latis clau:s,qui eius volitus timses iuferti erant, nomen babetevnde tunica lati claui palmata a tenere picturs dicta. Auri intexendi modum vn Plin. iu33. H in8.est testis,Attalus rex Asire iuuenit unde alta ce meseso . Acufacere excogitauerunt Phrnes Ido,

Rectam tutacam Tanaquil prima contexuit. Apud Graecos inuentum est pallium, sicut apud Hetrusicos pr exta ita nuncupati, quod eius circuitus o ors purpura preetens essent i ct magistratuum vestitus erat . contra toga alia pura dicebantur, cui nihil purpurs foret pruextum,

qua teste Plin. in s. tirones ac nous nupis induebantur. Item colores diuersos in texere Bahlonis coeperist. Ma tialis: Veste semiramia, qus Nariatur acu. Vndulatam πesiem, que toga regia dicebatur, qua Servius Tullus usis infecit cata Cscilla,qus eadem Tanaquil vocata est. at tor Plin. hi octavo. vndulata dicta,quod undis aspersa foret, qussit expilis hircorum caprarumque. HocgGIus panni nos ballaton vulgo vocamus. Dalmatica νosis longa, non admodum lata, a Dalmatis primum confecta. Gabantum a Gucis inuentum eiusdem fereforme , ac dat matica est,manicis eius longitudinem squantibus,quo Italiet ara nunc νna cum Grscis utuntur. Eorundem GVcο-rum inuentum fertur mantele , quod est genus penuis,

quam si μανδε αν vocant, nos vero mantelum, at vul-

ro canam, cuius nunc ubiq; gentium Uus est per qua ce--ris.Braccs Gallorum vestitus luxus intonfusiq; , ac va- xij coloris: νnde pars Gallie Braccata appellata est. Sindo ex lino amitIum primum in νrbe Sidone factam con- a, qua corpus Saluatoris mori inuolutum Matibaeus

tradit.

227쪽

i di

trs DE IN V2NT. QR v Mi tradit II de vestimentis, quorum autores pro Milari A cere habui. Erant Vestes alia aliis peculiares, ut toga η'nianis oe Gallis, ex quo Galba Cisalpina Togata nunc

pata es. Tunica interior νestis finem iri inenatoria,e dem nobis linea proxima carni est, quam camis oc nius. Iusta aurea puerorum robilium RSmanorum erat,

trabea triurephantium lacerna ludorum spectantiu : nubium νero , paludamentum, chlans, quae ct Maced num, Gracorinq; , abolla, hila, oesagum, quod vulgos on vel cotta dicitur, ὀ quo milites nonros agatos appellamus . stola matronamum erat ad pedes usq; demiseba,extremaq; in parte instita fasciola exornata. Ais h 'manorum aliorumq; populorum enimenta propria, quae τno alterove tempore ab illis ipsis inuenta dixerim. cilicium νsisImus,confestum ex villis hircorum, sitque caprar-, quod tecte Varrone, Cilicia, is nome habet, primum inuenit, τι illud dense duplicarum adbib retur,ad agittarim ictus excipiendos.In eo apud nossumma est sanctitatis tutela, quando virisanctissimi ad do andum corpui proxime camem νtuηtur. Pellium Uusfrigoris mitandi causa, olim apud Brita no fuit, quemamodum in nostra Anglica historia ostendimus.Item apud Sytha Ouidius de Trist. lib. 3 . inter quos exulauit: Pellibus & laxis arcent mala frigora braccis Oraq; de toto corpore sola patent. Apud veteres se mos nonfuisse testatur Tranquil seriabens Augustum solitum esse Demese quaternis tunicis munire, aduersus νi rigoris: quod Hiq; nonfecisset , si pellibus longe mollioribus uti mo fuisset.Postea Veronis temporibus ea mollitia ad ipsos quoq; v moi irrepsit, quando Seneca in epistrigoris causa,meminit depellici ys vulpi cr murium Ponticoru, quas itali amellinos,

228쪽

A Ontispraesertim Anglisabies vocant , qus ut quam alia moltiores, ita pretiosores multo sunt. Sed longum et se nio, mis facimus,non prsteribo tamenserichm foeminarum via in rorumq; luxuria uberrtatim alimentum. Hoc Seres Scyra Garu ρ opulca qnibus nomen babet,primum inuenerunt,

ut dicente Plin.in 6.Trimi t hominum qui nascantur, Se-:ο res, lanicis 6luarum nobiles, perfusam aqua depectentest, fondium caniciem : unde geminus forminis nostris labor, ,j x ordiendi fila, rursuraq; texendi: tam multiplici opere, tam longinquo orbe petitur, ut in publico matrona trans. luceat. Item Virg. in a. Georg.: si Velleraq; v t soliis depectant tenuia Seres. iiii Ex his autem Virgil' νerbis multi fuspicatur huismodi in vestera non a vermibus,W apud nos unt,confici, sed sua ira Ponte in frondibus istam arborum nasci. Cui opinioni So-m etias retari videtur, cum scribat, Seres aquarum , se ine inudatis frondibus vestera arborem adminiculo a depectere, liquoris lanuginis tenera subtilitatem h m more domantes. Verum Seruius hoc non minus scite quam Ar eleganter declarais ' i. Georg.uti Maro ostendit apudiat Mias quoq;gentes lanigeras arbores nasci i dicens: nemora Aethiopum molli canentia lanaῖσα Ait enim :Apud Indos ct Seres sunt quidam in arboribus: me qui bombyces appellantur, qui aranearum more. pla tenuissima deducunt, est fericum. Haec Seruius: b, mi P iiussuppetiasferre videtur,cum in ri. bomisce a loquitur , scribens et Et in Co insula nasci traduntur

sium teres balitu animante. Fieri autem primo papili paruo nudosq: , moririgorum impatientia filiis in , i, Wrrescere, O adversis Demem tunicas sebi inmurare

is , pedis seritate radente foliorum lanuginem iu

229쪽

i 3 DE INVENT. RER v M. ussera. Hanc ab his quoq; cogi, subigi; mngruum eamsi

natione, mox trahi buer ramos, tenuari ceu pectine. γreliqua . Bombycinas igitur vestes aferacis non diIim-guunt, quas in flum retorquere, ac inde texere, in ii stila Paphila Platis filia inuenit. autor Aristoteles de ammadibus, ct Plinius in ri. ferici Uus tarde omnino ad nos accessit, magniq; fuit pretj: nam uti Vopiscus3κr, mreliano principe, qlii regnare carpit anno circiter falutis humana cc L x x i i I I. serici libra auri sto

do, id est, libra vendebatur: quare is princeps modest

mus nunqNam holosericam Vestem, que tota exserico i texta crat, induere νoluit, qt a paulo ante primus ma-noru Antoninus Heliogabalus homo iuxuriosi Uimus Uus est, aretor Lampridius, cum id temporis tantam in usu effet vestis substrica, cuius stamen exserico foret, trama attet ex alia materia, cuiusmodi hodie pannu inprimis Ebesciunt Flandri, quem Satin de Bruges Nudgo appe lant.Posthae circiter annum salutis o I. ingens serici copia per totam Europam fieri coepit, cum per idem temptis duo monachi, uelut Procopius autor Grscus tradit, vermiculorum semen, hoc est,oua ex Serinta India ciuitatis, ad Iustiniani imperatorem Constantinopolim attulerint .vit autem ex puroserico panni in primis triplex genM , Hum vulgo dicitur rasium, quod in eo nullus νtrinqueste pilus, apud alios vocatur fetiar alterum damascum stor bus intextum, quod Damasci in Driae ciuitate primo con Iectum sit: tertium villutum d es,villosi , quod ex altera parte villos habet. Purpura vero quo pacto , ct quando sit inuenta, est apud Pollucem libro de verbis idoneis ad Commodum primo, qui inquit: Tyrii ferunt captum

a ore Herculem cuiusdam nymphae indigena, cui nomen TIros , sequebaturq; em canis, q:et irreptantem scopulim. I. purparam

230쪽

μητου conssicatus, peresa carinicula ,sua sibi labra cruore puniseo infecit. Ctim igitur ad puellam adisset Hemculis , delectata ista insueta tinctura, imauit ibi clim ' illa posthac nihil fore, nis adseuestem asserret, etiam ca- nis istius labris splendidior m. suocirca Hercules invene ta animante, couectos anguine, munus puella detulit, primus, vi orij dictitant, tunicae infecturae autor. Sunt autein purpure, teste Plinio libro nono cap. trigesimine ro,pisces ex concharin genere, quae septcm νt piti maQ vivunt armos, congregantur Nerno tempore, mutuoqκe

attritu liquorem quendam veluti cerae emittunt: sed nobia M Iem illum succum, quo vestes tinxuntur, in medijs babent

faucibus, quem cum Nita euomunt, ideo viva capi ede sinci Hinc purpureus color, qui nigrantis roses splendure subro lucet. Es eiusdem concharum generis sed non idem murexim piscis, qui est conchlium dicitur, cuius cruore conficitur' color etiam purpureus, quem Osirim appellant. Ex quo a a bonis autoribus eiuscemodi piscium, purpura, muricis , conchylis nomina pro isto colore pa*m usurpantur. Fiat IVS purpura Uus, iam inde ab initio urbis conditae, dia, stinguebatq; ab equite curiam, id est, insigne erat Roma et, norum magistratuum, qVe idcirco quam plurimo νene os, latur: nam violaceaepurpurs libra tempore Augusti C Hi hiris centum denariis veniba hoc es, decem nostris cor aetatis aureis. Tostea ibapha Uria, ita dicta quod bis tinus m esset, O apud Tyrios infe lores optimos in libras, τι is .inquit Plin. non poterat emi mille denarise, id est, centum coronaris. Quapropter cum posteritas sempor luxuriosa ista fuerit, mirum profecto est, purpura usum to rara vel

potius nobis penitus esse ignotuM.