Polydori Virgilii Vrbinatis De rerum inuentoribus libri octo

191쪽

t o DE INVENT. RERUM ta pecudum. unde er pecunia appellata. Cum pus tripse etiam is ferius de illa prima aeris gnatione memininrit, dices: Plota aeris fuit, ex altera parte Ianus geminus. ex altera mitrum nauis. Sed Plinius, ut arbitror , forsi tan intellexit Seruium, sicuti credere par est, assigna Ie vel primum apud mmanos dutaxat,uel primum, ut idem hi principio libri 18. capite tertio dicit, ovium boumq; es

Hiernam Ianus multo ante conditam urbem, teste Macrobio, in Latio regnauit. Eutropius aurem secus etiam enti in primo , scribens Saturnum numos suos Latinis priamum instituisse.sed utcunq; res se habeat,satrerm imp

re, Nel paulo post inniturum signandi spis coepisse, iam lmquido liquet. Speculum argenteum, autore Plin. in Praxiteles primus fecit Magni Pomp. etate. Inuenta mi

item 'renti ex ferro, plumbo,cIstiso, vitro si sis matertis, in quibus eoigiem nostram contemplamur, ab sculapio priss Apollinis filio. autor M. g. libro de natura deorem tertio.

' De originis annulorum, ae primo gemmarum usu,& cur digitus sinistrae manus minimo ploximus , annulo coronari consueuerit. C A P. XXI.

Prometheus,ut pons tradunt,caelestem igne furatus esset, ferunt Iouem illum in monte Scytbis Caucaso, ferrea catena vinxisse,aquila Gaddidisse, quae iecore eius assidue renascente perpetuo pasceretur. Martialis. Qualiter in scythica religatus rupe Prometheus: Assiduam nimio pectore pauit avem. Tost hec Prometheum,νt sibi Iouem conciliaret, hac arte usum fuisse: Iupiter amore Thetin, conspecta eiuspug chritudine, forte exarserat: quodsentientes Parca, lva Π prouidentia nonfassior, me Aquicunque Thet , dico a'

192쪽

hi BER sECUN D Vs et t. a. rennubio iunctus esset, eius tam patris gloriam longe superaturum. Hoc cum forte intellexisset Prometheus,&- ui renuntiasse dicitur: aut veritus talionem 4 est,ne quod ipse Saturno patri fecisset, a filio pateretur , omnem de Thetide cogitationem deposuit, ct ne erga Prometbeum ' par gratus νideretur, vinculis eum liberauitret ut libe rationis eius perpetra memoria foret, facto ex νtraq; re, hoc est, axo,ad quod astigatus fuerat, ferro,ex quo ca- iena constabat, 'nulo, digitum eius sinistra manus minia i rvo proxim- cinxit . uus prima annuli ct geme inuen-

ii suis: Pod Plin. libro 3 7. probe nimirum sentienscius

' ιω- appellat,dicens: Fabias primordium a rupe cauc sta tradunt, 'Promethei νinculorum interpretatione fata

et si, primμmq; saxi fragmentum inclusum ferro, ac digito

'undatumhocsuisse amautumor hocgemmam.uvis ta, in men inuenerit annulum, ipse in 3 3. ait omnino ignorari. constat veteres,ut idem autor est, ferreo annulo esse Hos,o,ut tertio bello Punico Appianus ait, omnes prster tri, * bunos Uurpasse: ac longo certe tempore ne senatum qi- it 'vmanlim babuisse aureos maniferium est, tam fersi inuenti unt: qui in eodem libro isqvis: .ec Isiacis tempo- ribus ν Uuisse annulos video. quacerte Homerus

dicis,cum c r codicillos mi*Paros epistolarumgratia indian conditas arte vestes,ac vasa aurea argenteaD, eria colligata nodi,non annuli nota. Re ille. At in Genesisi bro, cap. 3 3. patet Pliniura non inuestigasse annuior ra metitatem: ibi enim legimus Iudam filium Iacob rem habuisse cuU THUar nurusua, or idfecisse imprudentem, quod mulier mutato vestitu, personam digsimulauerit, actapromisisse munus,fideique seruanst pignus dedisse a ι' tralum, O armillas. Item Iosephus cum in tertio antiqui

193쪽

ruerat . qui, topius ex testimonio Eusebi' gerimus do

ante Ccc L. eo amplius annos, quam est gestum berulum Troianum, a. nulis etιam in vestibus, alijsq; operibus veteres Hebrsos Liacis temporibus esse usos , Hscribens testatur r ,hsc aurem,inquit,tertio induitur indumento, quod dicitur Epbot: fit enim hoc modo, visu textus eius monitudine cubiti de cunctis coloribus, auroq; Narratu, amplectens omnem pectoris locu . ct infra:Vmμιr Ephorctim rationali, annulis aureis per circulos singulos sub aqualitate commissis per uittam Dacimbina ,quae immittitur pro ligaturis, ct confertionibus alterutris annui

vum. Et deinde sibiungit: CuM ergo per se illi quos diximus,an limi infimi, nec possint pondus lapidi sustixere,alij duo maiores. ct reliqua. Et cum de mensa laquinetur quam idem Moses fecerat,ait: Et per *gul seruspedes superiore labio erant annuli, per quos Neotes deam ii mittebantur. Item testimonio eri, iam id temporis reas coepi e esse pretiosas ac celebres, cum dicat Epho

Guod nossuperhumerale vocamus, prout infra dicetur, cum de nostrori sacerdotum indumentissermo flet, ha-

huisse in utroq; humero duos lapides,onyches, vel H a volumi, smaragdos, ct rati ab duodecim fuiste ornati lapillis. Hinc igitur, hoc est,al Hebraeis, si antea non De-Dt, annulorum gemarumq; Uumfluasse cred us licet,

eorum tame Neluti multarum quoq; rerum obliteratis certis autoribus. Macrobius autem libro Sasumal. 7. inquit: Veteares non ornatus ,sedsignandi causa, annulumsecuri circumferebaηt. Vnde nec plus habere quam Nnum sic

bat, nec cuiquam nisi libero, ct imprimebatur sculpti

materia annuli, siue exferro, siue ex auro foret. Postea

us luxuriantis elatis, signacula pretiosis gen acus osci pere, ct hc certiam Omeis imitatio lacesiuit, n

194쪽

. vi. factum est,ut a mulus in digito qui minimo pro- imus est, sinisire manus Aenaretur, ne pretiosi lapidessest enim hec manus otiosior9 frangerentur. Vel ideo iradditus,ut idem Macrobius ait, annulo coronatur, quia ab eo neruus quidam ad cor pertinet. Deinde, teLle Plinio liabro H. gemnas violari nefas putarunt, ac ue qliis G se amplius signaret solidas gemmas addiderum. Anmdith ver, τι hoc quoq; ponara apud Romanos dininxerunt alterum ordinem, id est, equestrem, cuius ipsi annuli note Garu plebe, vi semel carperunt esse celebres, sicut tuuieta ab annidis senatum tantum.

De otigine uitri, & electri, & quis primus inuenerit mi- nium; & myrrhina in urbem asportauerit, &de crystallo CAP. XXII.

triniam Plinius lib. naturi histo. 3 6. de vitri origine eleganter scrisit, eius ideo verba ponam,qussunt: Pars es oris, qus Phoenice uocatur finitima Iudes,intra motis Carmeli radices,palude habens us vocatur cadebara: ex ea creditur nasci Belus amnis, i hinq; millium passum *atio in mare profluens, iuxta Ptolemaidem lentus hic currit,insalubris potussed uremoniusacer imosus, do profundus,no xiis refuso mari harenas fatetur Gructibus enim voluta nitescunt , detritis sordi- .us: nunc O a marino creduntur astringi morsu , non prius utiles. Quingentorum est passuum non amplius littoris Jatium, idque tantum multa persecuti, gignendo. fuit vitro. Fama es appulsa naue mercatorum vitri, climsparsi per littus epulas pararent, nec esseet cortinis attollendis lapidum occasio, glebas nitri d naue Abdidisse, quibus accensis, permista harena littoris, translucentes

nobilis liquorisIuxisse rivos. Et bancfuisse originem Ni

trio

195쪽

i DE INVENT. RERUM m. Debor amne Iosephus etiam in z. debesio Iudaico Madysinit,duobus a Ptolemaide Belus rannis dissa iuxtanuemsepulcrum Memnonis est, ct intrea in mimida te barena,quam νraui ex circuniectis iugis conuebunt,m- exbalistaseculis vi,sed ante omnia, mirabilitandi alia ovi in νurum quae attigerit metalla.es teste Diodoro lib. 6. primo in Basilia insula inuentum est, ' oua Scythis Dpra Galatum opposita in Oceano ext imcuomc idem ait tempestas electrum plurimum eqcit,niala alia in parte orbis repertum. Nec ne praeterit Auto ex lachrymis sororum Phaetbontis fera tradere. Sed ceriiro id est ,succino, variasinincriptorumopiniones, ors Plistus lib. naturai. hist. Ut. late exequitur.Minuo:uod in argentari, Τμφροω est Plin his 3 a Callia Aieniense Mitiosperantea μω posse excoqui, harena risente in metassis argenti, id quod in Ephesiorum agris,Vitruvio libro I. rechuem re

pertum p t. At minium Prisiis manuscrrem et stat, quare Iouis simulacra faciem illinisolitani, triumphantinnula corpora , acsic Ca misi triumphasse, idem Plinius testatur. Myrrhina quae , teste Tlinio,Oriens mittitoest enim humor sub terra fatus, Pomp. Magnus primo in ιαμ hq, I rd si, hi urbem inuexit. De σ3 ἀο cmm in plerasq; locis resteriatur, nullo huius rei ab initio inliet oreproculo, tum

concreto,nec aliubi certe reperiri, nisi mari berens nives rigent,ctglaciem dreiq; sse. sium cleprobat. Namsi ita foret, inquit, nec abora sae.nec 'prus ii fula hanc materiam procrearent , quIbus regionius citatusimus calor e . Verum hoc i

196쪽

Li3 TR sECUNDUL. si antius a Diodoro in tertio declaraturis cribenter o bustus enim lapis ex aqua oritur pura congelata, non quiadem a frigore fed diui caloris vi, qua duritiem seruet, ν rivis suscipiat colores.

in origine simulacrorum,& qui primi statuas posuerint,

& Graecos contrario Romanorum more, eas non V

. . lare, Squaedam memoratu digna de imagine Magni Alexandri. C A P. X XIII.

T posset eorum memoria retineri, qui uel morte sub tracti, vel absentia separati essent, idcirco ab hominibra ut nemo sane ambigit, fingend rem si litudinu ratio inuenta est. suo fit, ut cum DeusMη prssens si nihil a principio post homines natos,stutatius visumsi quam eius simulacrufingere. Quamobrem Moses virsanaus ct innocens ac sapienti nus, autore Iosepho in primo contra Appione, in i 7.antiquit.suis i stas prohibuit omnino simulacrumfieri, aut in ιθω p m. Ex quocu Caius princeps Petronim legatum in SPriam misisset,eiq; mandasset, Momni ope modisq; omnia his curaret duu simulacrum in templo Hierosoli is eriarendu udsi ne patrias leges frangen adeo resisere coeperunt, ut iamiam ad arma Nentum esse nisi, ut idem testis est libro 1 s. aretiquitatu Agrippa Iudaeorum rex ai Cessi petrasset, ne huiusuodistatua in templo poneretur. Apud Seres etiam,sicut tradit Eusebius, lib. de puparat.

V. o. lege exceptu erat, nesimulacra colerentur. Iu

manor quoque templis clemens ait ex decreto P - , Mosaica d ata penitus mulati, annis c. atque I x x is νrbe cond. nustam imaginem, neq; fictam, neque pictam ese cρn ectam. Asseritiae ct Plutarchus in vita Ri s. Persis itidem,teste Herod. lib. I. O Strab. I s. geoPUb.fatuas non extruebant.Verum vi ne nostri peccas ' Κ se via

197쪽

r c DE INVENT. R2RvM se Uideantur, qui postremo colosarum imagitium inimitia eum admiserunt alibi causam ponemus. Sed unde mul cra fingendi Uus prosei iussit, non facile inter autores conuenit. Macrobius enim ab Hercule autumar, qui libro Saturnalium primo Epicadus, inquit,refert Hercule, o cilio Geryone, cum victor per Italiam ammensa duxissis, ponte,qui nunc Sullicius dicitur,ad tempus inistructo, hominum simulatria pro numerosociorum, quos caseu per Irinationis atmsisset,in fluuium demisisse,wap secunda D mare deuecta pro corporibus demortuorum velatim iri' sedibus redderentur: ct inde που talia simulacra fingendi inter sacra mansisse. Verum deinde sibi magis placere est,hunc morem a Pelasgiffluxisse. Sane illi, teste

Dionam Helisar. in primo annal. I 'manorum, postquam diu errabundi in Latiuυ venerant, in lacu Cumbensem . tam insulam deprebenderunt, decima praedae fecundur stonsum Apollini consecrata,erectisq; Diti uero, Sa tumo ara,ictum humanis capitibus,hunc virorum victimis placare se existimabant, propter oraculum, in quo erat, Et capita inferno ct parri transmittite lamen: Saturis era, Saturnalia nominales. Post haec Herculem ferunt cuna

Geryonis pecore per Italiam reuertentem ,fuasi se ill ram posteris, rufaustis sacrificiis infausta mutarent, o - .rentes Diti non hominum capita, sed oscilla, id est, pqr . ora, ad ba anam figuram formata, ct saturni aras non imastaris fixis,sed accensis cereis excolentes Inde fuit consuetudo,ut ct cerei Saturnalibus mitterentur, Osigita, . hoc oscilla iste fictili finierentur. Alis autore Diod .ra bbro quarto, dicunt Aethiopes si lacrorum Uum pri 1num inuenisse, at eis dein Auntios accepisse.Sed Lactantius Firm. a Prometbeo manabe huiusmodi Uum trariis lib. diuinarum i litui. a. cum inquit: ru'quia poem

198쪽

OBER sECUN Duxtis dixeram non omnino mentirifilere ,sed figuris inuoiaxere o obscurare quae dicant,non dico esse mentitos , sed primum omnium Prometheum simulacrio hominis fommasse de pingui ct molli luto, ab eos natam esse primo artemstatuas ct simulacrafingendi. Hsc tile. Reperimus tamen longe ante Prometheum, qui, teste Euse io, ponmmiam diluuium is Attica fu is imulacroru Uu uis

se: nam Rache teste Iosepho in i . antiquitat. cum Iacob eius τὰ desesipotamia a Laban socero aufugisseisimulacra deorum furata est. Eu ebius etiam ex te imonio Plutarchi in s. de euangel. praeparat. simulacrorum Dionem se antiqui mam comprobat , sic, νω eorum originem accurate exquiramus,ficile inuenerimus Deum ipsum primi m demonstrasse modum fingendarum similitudinum , qui risui intelligentiam rudes rerum coelestiam homines aprincipio doceret, sibi humana membra assumpsit, τι quasi oculis occurrere qualis esset. tit enum, vidi in G ves lib. . 18. clamor Sodomorum oe Gomorrhe multia plicatus est peccatum eorum aggravatum G nimis . Descendam O videbo,utrum clamo, qui venit ad me, opere compleuerint. Idem Exodo capite septimo, Immi iam maritam mea Dper Aeoptum. Descendere hic videre ac immittere manum, est habentis pedes, oculos, o manum. O propheta , ut planius personam Dei v bis ostendat,dat ei aures o faciem, P a o I 6.canens: Auribus percipe orationem meam. Psalmo o. Alie te faciem tuam a peccatis meis. At Urias integrum das corpus,cum capite 6. inquit: Vidi Dominum sedentem superpolium. Formulam igitur singendae similitudinis Dei, Do eius memoriam facilius animo complecter nr : DPeus nobispraemonstrauit. Proinde homo, qui suopte i

Phis paratas cst ad imitandam , si quid sit quod ad ipsiui

199쪽

disiiplinam, contemplationem, delectationemq: attineis.

Dei memoris retinen gratia,quam prudentisime ab inititio ipsius Dei simulacrum sibi finxit , ut qui intestigebas

oportere se eum, quemadmodum CHR Is T Vs apud Marcum testatur,diligere ex toto corde suo, ct ex tota imresistina, ct ex tota anima,ct ex totis viribus:idcirco putauit se diligentius facturum officium,si ob oculos ex plar

contiuenter haberet. : Hec vera simulacrorum origo. Sed cetera proseequamur. Romae, teste Plinio in 3 lacrum exame facitum Cereris primum constat ex peculio Sp. Caseij, quem regnum assectantem parer ipsius inter merat. Postea a di s ad hominesstatua transierunt , id

cpudem, cum excellentitan virorum memoriae perpetua

da, tum sirtutis imitandae causa, quod Sallustitas tu initio sui Iugurthini plene testificatur,scribens: IN a saepea diui si Maximum , P. Scipionem, praeterea ciuitatis nostrae preclaros viros solitos ita dicere:cum maior imagines intuerentur, vehementissime sibi antatim ad viri rem accendi, scilicet non ceram istam, neque figuram tantam vim in sese habere, sed memoria rerum gestarum eam flammam egregi s viris in pectore cressere, neque prius Ddari,quam virtus eorum famam atque gloriam ad 1

neris. Quare Arbenienses primistatuas publice posei, se Harmodio O Aristogitoni tyrannicidis dicuntur, id quod haud prorsis Plinius scire ammat. Statuam esι- ream ct solidam primus omnium Gorgias Leontinus De Dis in templo sibi posuit , septuagesima circiter olympiade et quamuis Midem ait , statua ex aurosolida, quam Gr i ho&θbyraton vocant , omnium prima in templo Anaitidis posita dicatur Argenteam quidam primam Diffὸ molunt, quam sibi fecit Pharnaces,quam Magnus T M. in triumphis transtulit. autor Plim. In talia, telis

200쪽

LIBER sECUN DV s. ' Valer. Max. lib. ii. M Attilius Glabrio primus statuaru equestre auream patri suo posuit. Fiebant etiam ex aere, aequore 2 o,o mamore. omnis antiquitus, quod nouot praetereundumsatuas velare, contraGraecis nudas ponere mos fuit. Illi item solebant ad eas thus adolere, ercereos ac mere.testis Cicer. qui sita. iii ..c. de flatuis Q Mario a multitudinepositis, itascribis: Omnibus vicis stituae adisiunt, ct ad eas ibus o cerei. In hac statuaria arte pluri olim floruerunt , quos Plinius in xxxI i Ir. luculenter explicate arite omnes tamen Thidiam Athen. anagnis ad critim fert laudibus, de quo Fab. itidem libra

xii. meminit. occurrit hic nemorandum, Nii 'mae M

in anorum miliasue es per habuit,ut Atiae . Magnum, ira in auro O a Go, mulieres in reticulis o a nesis exculptumgestarem,quod cui Iulius Capit. in vita xxx. tyrannorum testatur, diceret M iuuari in omni actu βο , qui lexandrusculptum tauro aut argento Πα-ret . a me, ut opinor, σκ cssar in segnandis epistolis . Magni etiara Alex. imagine dis Uus est. autor Tranquil-

Deorigine picturae, & quis primus colores in enerit, auter pinxerit. . C A P. X X III l.

I ximum est, πt poststatuariam arte depicturaim ijs primum dicatur,quando ista cfligies rem lignis,siore netallis,ut dictu es sngit,bs imagiries coloru varietate, aut lineamentis quibusdam similia odines reddens facit Ticturam itaq; ,teste Plin. lib. v I x. sines Dius omissi primus inuenit in Ae ypto in Gucia vero nimbus Daedali cognatus, Ni Aristoteli placet: νιλλι seriis , Tolnnotus Atheniensis ..quodhaudquaquam idem Plinius lib. xxxv. cap. I x. approbare.νide iis,si scribens:Sicut Tobgnotus Thasius,qui primus mulieres iurida xemplo capit earum mirris versicolor