Orationes, quarum pleræque tractant argumentum politicum. Accedunt nonnulla ejusdem in utraque lingua poëmatia Antonius Aemilius

261쪽

i literas tecum recitam Sensit, de arripuit opti- mus Princeps simul manum illi injiciens. Mihi vero tua, inquit, praesentia etiam est pari. ' Manedum. Brevem certe praescripsit morulam in tam paucis literisu sed quae sufficiat

restinguendo mentis ardoriri ubi , collecto interea animo, offensam vel innoxiam, vel inanem esse , viderisu qualis ut plurimum est. Elephantem exasperat vestis candidata taurum puniceaes curriculi strepitu , rotarumque versata specie, in caveam redigitur leo quasdam belluas sola umbra exagitat. Nos

quoque miseros mortales res frivolae , aut vanae, Proritant, quandoque sola injuriae suspicio. Proinde, si verum admittimus, ud. ira argumentum mollis, aut impotentis animi est tacui nihil tolerabile, non quia dura , sed quia molles patimur. Quid enim, quaeso, est, quod nos praecipites agit 3 Pudet prope fateri, Aud Ridemus puellos, quoa nuces ortali in jurgium proritant. Ridemus

rixosas mulierculas , quae tota in fermento jacent, ob titivilitium, aut tramas putridas reo quod ancillula pulmentum adusserit, aut vasa parum expedite extersei it aut quod ciniflo negligentius calamist rarit comam se parum venust e in gradus fregerit cirros beluquod forte segnius audiat puer, nec ad digituli crepitum advolet aut denique, quod majoris furoris irritamentum est, si reuerit

262쪽

116 AN T. AEMILII crystallinum Ridemus etiam fastidiosos istos,

de mollitie pene ultra seminam fluentes, quos insanire videas , ad ploratum infantis, aut januae crepitu, quibus tamen etiam fragores coeli audiendi sunt, tonitrua. Omnia istaec, Aud ridicula quidem sunt, infra humanam iram sed profecto his consimilia sunt ignose ite libero ore loquenti ob quae viros graves quot diebus stomachari videatis. Alius suo convivatori succenset, quem in triclinio, molliore pulvino supra se accumbentem videat cujus pater se cubito emungere solear. Alius ringitur , si homo sine gente , nullis imaginibus, in prima spectet cavea ipse in extremam rejectus quasi in his ineptiis vertatur viri sapientis decus sequi omni loco c

uno minor est Iove dives, Liber, honoratire, pulcher, rex demque regum.

Sed omissis, quae non sunt nostri instituti, ea spectemus, ob quae stomacho dirumpitur potentium ambitio , quasi missi, in medium discordis malo, de quo fabulantur poetae, ad civile certamen consurgit Alium quippe eminentioris honoris repulsa furiat, sibi praelatum pejus odit, quam ullo ululam Alius, non contentus quatuordecim gradibus , ringitur, quod hactenus ab orchestra excluditur. Hic indignatur, in puppi sedere hominem no

vum sibi autem veteris prosapiae viro vixdum

263쪽

Ona Tio IX. 2r in sentina esse locum. Illius oculos urit collega collocupletatus paucis mensibus relatis ex provincia amphoris, argento plenis, quas vino plenas eodem tulerat. Est qui semulum, cum quo in campum descendit, non aspicit

equis oculis, stantumno in capillumin- volat. Illum in ultionem proritat successo quo se provincia submotum credit. Hic alteri infestus est, pluribus succincto fascibus, aut gratia praevalido Et, quod magis mirere, multi secundo loco positi cum securitate, dolent, alterum cum periculo stare in summo tande, nisi cadendo, nequeat descendere. Sunt qui

nec Parem ferunt , nec superiorem. Est enique qui solus regnare cupiat, vel omnium conflagrare invidia Haec tuba rixae est, Aud. ut cum poeta loquar. Ob haec tumultuamur, nec placari volumus.Hinc non simultates modo, sed de restatas inimicitias nasci videas. Hinc tribuniti furores extitere, O patrum cum plebe certamina Hinc denique Syllana tempestas,i triumviralis hasta,venit in remp. Quae mala ambitiosae potentiae multo erunt minora , si iniquum ostenta interpretem removeris, iram dico quam gignit fovetque credula suspici, irritamentum fallacissimum quo tamen gravius exasperamur , et quando que ex alieno vultu pejora interpretati, irasci iur innocentiae. Multa quippe falsa, iracun-lum ostendunt veri specie quia ante irritatur,

264쪽

11 AN T. EMILII quam judicet, iaciles aures praebet delationibus et quibus tempus non dat, quoad veritatem aperiat dies. Quanto melior simplex benigna rerum testimatio est, .minus anxia earum rerum, quae Offendere possent, inquisitio3Philosophus quidem in Politicis, monet virum principem, clancularios speculatores adhibere qui furtim arbitrentur, quid quisque

vel loquatur, vel rerum agat. Verum nec

mnia videre, nec omnia audire expedit. Cum forte rex Antigonus duos milites, excubantes proxime praetorium, audisset secus de se loquentes, sublato leviter aulaeo Longius, inquit, discedite, ne vos audiam irritamenta non quaerenda, sed subterfugienda esse ratus Saepe ira ad nos venit, cepissime nos ad illam: cum nimis curiosa investigatione, aut minus aequa interpretatione injurias ipsi accersimus quae non erunt, si nescias Quin C. Caesar apud Pharsaliam, cepisset scrinia epistolamam ad Pompejum missarum ab iis , qui videbantur in adversis, aut in neutris stetisse partibus reas omnes optima fide concremari, nec legi, voluit ut, quamvis moderatius soleret irasci, omnem offensae materiam sibi subduceret. Hunc animum placidum, dimitem, si omnes adferrent ad rempub multo constantius,& tranquillius irent res humanae. Una res, mihi credite, Aud nos protenus quietos redaiderit, omni ira vacuos, mutuae facilitatis convenditior

265쪽

reputet, non quo consilio ad remp. veniat, sed quo venire debeat. Quemadmodum enim hoc animo in unam colimus urbem,

mutum ut nos Adfectivspetere auxilium, praestare juberet. dificare domos, Laribus conjungere nostris

Tectum aliud, tutum G c nouim, omnos Vtio via ab eis luci et protegere armis L sim , aut ingenti nutantem vulnere civem

Communi dare D et tuba, defendis iisdem

Turribud, atque una portarum clave teneri: ita quoque, quos vel campi domina fortuna vel nascendi sors, vel, quod malim, tua merita vocant ad honores hoc animo curiam tribunal subire debent, ut consilia Conserant, non suae, sed publico rei amore. Te civem patremque geratis, tu consule cunctis, Non tibi nec tua te moveant sed publica damnet. Sed plerique, Deus meliora, minus conturbamur Communi, quam privato dispendi , non

civitati, sed nobis proximi. Quid enim, quae id, nos irritat, dum versamur in repudies Hic rum ambitioni obstrigillare visus est mille pendituam fefellit, vel intercepit iste adverserius,

266쪽

fuit: non ut tibi ossiceret, sed quia honores consequi ipse non poterat , nisi te repelleret. Est qui sua studia negavit prensanti filio tuo, ne obesset suo. Verum minus haec offendent, si ad singula tibi tacitus dixeris: Haec ipse

commisi. Id reputans, alios non injuriam facere dices, sed reponeret, tecum paria facere Plerique enim mihi credes, patimur, quae priores fecimus taliorum tamen in nos sequitatem requirimus, ipsi iniquissimi Suam uxorem attentari non patitur, qui non perpercit alientes: sacerrimus fidei exactor est ipse perjurus. Cum autem tuapraevideas oculis maea iniminunctis, Cur in amicorum vitiis tam cernis acutum,

Suam aut aquila, aut serpens Epidaurius 'Provinciam sibi prorogari cupit , qui praepropere successit alterim qui collegae fasces praeripuit, nunc curuli sella se deje istum do, let. Ita quisque intra se habet animum impotentis regis , ut licentiam sibi in alios dari velit in se nolit. In summa, hoc ipsum, de quo irritatus queritur, vitium, si semet excusserit, in sinu inveniet desinetque, vel moderatior erit ira , si sciat, sibi quot diebus ad judicem

esse veniendum, secretum dico sui censorem animum et qui semet exploret ad unguem, cavstigetque, quod injuriam pati nolit, quam in tulerit.Quae tamen increpatis non in ipso fer,

267쪽

ORATI IX. Esr ore surda enim rimens prima ira est sed,

quod monent medici, in remissione sit utilior.' Plerumque autem majorem fortunam , qualis regum est, hoc major comitatur ira quia eam nutrit mollisi blanda education augetque fastidiosa felicita : quae ne minimam quidem patitur offensiunculam, instar mollissimi istius Sybaritae quem graviter offendit , cum forte incubaret duplicatis rosae foliis. Deinde, quod alibi notat philosophus , quo quis altiore positus fastigio est, hoc implacabilius excande- et scit, si se vel tantillum deprimi, aut contemni existimet undem major regia iracundiae pervicacia est. In aliis quidem brevis haec insania est, quod prodidere veteres Lapud reges

autem etiam minimae osse ae in longum mons Naes, ut noster alibi loquitur. Ac prae caeteris Tiberius iram plures per annos ita abscondere didicerat, ut, cum vellet, velut recentem, promere posset quod Cappadociae rex Archilaus magno suo malo expertus est. L.

Sylla quoque paterni odii haeredes esse voluit filios quos omnes submovit a rep. quo nihilrst iniquius. Quid autem juvat, tanquam in

aeternum genitos , iras indicere perpetuas

quid imbecillitatis obliti, implacabile odium gerimus, id frangendum fragiles concurrimus h Jam pertinaces inimicitias media mors Sirimet, certantes pares faciet. Sed nihil

'rum' ' rumpip x principem dc tauto magis in

iram

268쪽

ANT. AEM rLII iram pronum reddit, quam adulantium tubba, continenter eum circumsistens. Quo pestilente halitu cum afflantur superbae regnantia aures , ultra hominem spirat, suamque majestatem nec delibari patitur. Hinc cruenta lex majestatis emersit crudele telum irati Jovise quo in omnes pariter saevit Nocens, innocens sit suus, alienus:

Tros Atula oefuat , nullo discrimine habe

Praesertim cum calumniosus sycophanta illectus majore auctoramento innoxii sanguinis, credulas aures irritat. Qua peste accensa po tentis iracundia,nulli delationi abrogat fidem: atque omne crimen pro capitali recipit, etiam paucorum simpliciumque verborum quod

de Tiberio prodidit Sueton. Quid quod sub

Claudio, Constantio imperatore , multis fraudi fuere sua insomnia tacum forte amicis ea narrassent, Sc principi ominosa esse viderentur et adeo ut plerique tum doluerint, quod apud Atlantaeos sibi nasci non contigisset ubi nulla creduntur videri somnia. Verum magnam fortunam magnus decet animus; qui leves istas offensiones nec sentit, aut superne despicit haut secus atque generosior fera circumlatrantes catellos. Pars mundi superior, propinqua syderibus, nec in turbi-Dem versatur, nec in nubem cogitur inferiora autem fulminini ita qui in excelso aetatem

269쪽

tatem agit, extra levioris injuriae contactum positus est aut in lusum ocumque vertit, quae irritant humilem turbam Dictato Julius,& Augustus magno animo istaec, vel sprevere, vel dicta dictis ulti sunt: quod putarent, non esse generosi principis, I αυκ eum gladio , ut cum C. Casio loquar. Quam lenitatem eo magis requiras in rectore po- puli , quo plures, majores sust inet curas Quemadmodum enim per frequentiora urbis loca properanti, in multos incursandum est, halibi retineri, alibi labi, necesse est , alibi respergiri ita in magno ima perlo multa occurrunt, quae vel placidissi mo pectori extorqueant patientiam. Nunc senatus, nunc duces segnius rem gerunt: alibi miles , alibi paganus defuit ossicio et universa illa turba inquieta Sesturbida est,ac vix patines freni ita ut facilius omnibus animantii bus, quam homini, impereses quo non aliud

morosius animal est: majorique arte tractandum. In cujus regimine, plurima irritamenta obveniunt quae ne transversum agant , vel

de gradu dejiciant imperantis animum, in omnem durandus patientiam est,i in quemvis firmandus casum et ita ut multa possit spernere , vel tolerare fortiter, quaedam ca- ct igare leniter,pauca ulcisci severiter saepe mitiore contentus poena, saepissime sola poenirentia. Quo sine , solitudinem facias si nihil relinquas,

270쪽

13 A, T. t in Irelinquas, nisi quod tua absolverit severitas. . Quotus enim quisque sola innocentia tutus est Mali inter malos vivimus , c quod damnant leges, ulcus publicum est .Peccamus omnes, alius imprudens, alius volens sciensque, aut aliena abreptus nequitia Male autem hic rem gerat inconsultus furor qui discrimen non faciat, nec signet linea alba. Aliud suadent praelati fasces, tame dioe- tacito terrore secures.

Illi colligati, tarditatem praecipiunt poenae, leve delictum virgis corrigi jubent majora vero : deplorata vitia abscindi securibus Optime autem levia a gravibus, cirrorem a scelere, discrimi irat animus sui potens, hab iracundia vacuus quo sine, non est clementiae locus Quae inter regias virtutes praeminet, cmaxime summam decet fortunam in tribunali magis quam in plano conspicua. Haec nec justo severior, nec indulgentior est sed inter

tristem, salutarem iteram media dc poenae, venis modum habet etiam tum, Cum da, mnat, placida, peccat magis, quam peccanti, inimica. Quod gravis suadet ratio quia nempe unum rei p. corpus sumus. Quod cum unius animo regitur,atque is turbido furore in suos severior est, in semet est quod non est sani hominis contra, cum aliis parcere videtur, sibimet parcire quod decet parentem pa

triae. Quae tempetatissima potestas est, nullo hostiur