장음표시 사용
41쪽
ao BENEDICTU sparvi facere, ut nihil inanius, nitul esse I vius existimaret. De se deque scriptis sqis nihil loquebatur, et sedulo animadvertebat,
ne Callida assentatione Caperetur; si vero se
nio injiciebatur vel de iis rebus, quas ipse
perfecte tenebat tenebat autem non solum Physicas et divinas res, sed et omnem historiam tum veterem tum recentiorem ita exponebat sententiam suam, ut si quis adversaretur, quasi bic plus videret, dare manus , VinCiquuse Pateretur. Homo enim, si quis usquam alius, tranquillitatis amans, quique vel ab ineunte aetato didicerat sibi imperare , nil tam oderat quam litigiosas Concertationes, disputationes etiam, quae ostentandi ingenii Caussa a multis facile et libenter suscipiuntur. Si verum est, quod dictum est a Cicerone , summam et Persectam gloriam consta
re ex tribus his, si diligit multitudo, si fidem habet, si cum admiratione hooOre dignos Putat, sane non video, qui his laudiabus cum Stajo contendere possit; quod et admirabilius debet videri, quia in ea sane infelicissima devenimus tempora, quibus, qui Iecta Sequitur, qui gaudet ossicio , cuique Vi-Vendi via considerata atque provisa est, nul
42쪽
lius animi homo existimatur. Vixit ad summam seneCtute in prospera usus Valetudine , si podagram excipias, a qua Saepe et vehementer tentabatur, diemque supremum obiit non invitus , quippe qui Caste et sancte vi tam totam traduxerat V. Kal. Martias an. MDCCCI. nam Podegra PeCtuSOCOupaverat. Multa reliquit Latina carmina, quorum Condendorum nunquam studium deposuit. Condidit autem in senecta praesertim multa, quae nou tam ejus in Latina poesi praestantiam, quam in Deum pietatem eximiam et in amicos indu gentiam declarant, -
43쪽
Benedieti Stay Ragusini Philosophia Cartesia
na versibus tradita. Venetias Ir44. it tum postea Romae auetior, deinde Veis neriis. Psilosophiae reeentioris a Benedieto Stay in Rom. Archigymnasio PubI. Eloquentiae Professore, Versibus tradirae Libit X. eum adnotation. et supplem. P. Rogem Bos -- vieti S. I. Tomui I. Romae Iz55. T. II. Iroo. Tom. III. etc. Dissili do by Corale
44쪽
Vt omnes intelligant me Lazaro Spallan-zanio tantum impertiri laudis, quantum ingeuioso viro, et sapientissimo homini et magno philosopho debeatur , minime dubitavi ejus vitam et Latine et Italice δε- clarare . stuantum is doctrius, assiduitate , consilio, et vel summis vitae periculis luminis attulerit rebus , quae in ph=dica primae putantur, eviosius in Italico commentariolo exposui, quod ea mente exarandum suscepi, ut tibi, vir clarissime, rem gratam facerem , qui diligentissime providere soles, ut Italica, sicuti vocatur, Societas, cui meritissimo praees, suam famam et dignitatem retrueat, utque nota
45쪽
sim merita eorum, qui scriptis doctis et laboriosis ejus fastos sic decorarunt, ut cum illustrioribus Europae Academits gloria contendere illa possit. Utinam philo
sophorum tantam copiam hab remus, qui Spallatitanti scientiam aequare possent. Sed eum fuerit unus, qui non modo e rum hominum , qui nunc sunt, sed etiam antiquitatis memoriam in histo1ia natu .rali colenda doctrina, et inventorum magnitudine superarit, ignoscendum mihi putavi, si timide et verecunde, tuae ut m9- rem gererem voluntati, ad illsus laudeseelebrandas accesserim. Equidem sic existimo in summo Physico quatuor has res inesse oportere, multarum disciplinarum scientiam, perspicax ingenium, in experiendo patientiam, tu e ouendis usi quae observavit, perspicuitatem cum elegantia conivuctam, quae virtutes tantae fuerunt in illo uuo, quantae in reliquis, quos aut Midimus, aut audiuimus , non fuerunt. Elado atque adolescentiae disciplina ad phi- Diophiam publice profitendam vocatus non
46쪽
alienis praeceptis , sed suo, ut dicitur, marte varia et diuersa genera rerum , quae magnitudine praestabiles, et novitate primae existimabantur, inquirere coepit, in , quo tanta Jelicitate usus est, ut nullum tam abditum naturae mIsterium esse Uideretur , quod, ipso inquireute, lateret. Testis est carolus Bounetius, qui cum eo hac gloria quamvis certare potuisset, confessus tamen est, plura et majora ab ipis detecta fuisse paucorum annorum spolio , quam multorum ab illustrioribus Europae Academiis. Quae cum ita sint, non satis ramen se vivere posse putabat, ut per se historia naturalis a pueritia ad adolescentiam traduci potuisset: sentiebat enιm, solitus omnia, quae cognitione digna sust, summo otio secum ipse considerare et comtemplari , innumera superesse, quae spissis circumfusa tenebris latebant obscuriatate involuta naturae, seque nihil aliud summis laboribus secisse, nisi ut tanquam
utiquam viam longam atque deicilem ingressus esset, ceperis monstraret, quale ib
47쪽
lud esset, quo perueuisset . quoeirea iis, qui ejus sapientiam admirari solebant, tu hoc se esse sapientem dicebat, quod ad contemplandam rerum naturam nihil praejudicati asserret, nullum hypothesibus et conjecturis Deum daret, auctoritati nihil
concederet, et ipsam rationem aliquid tum esse putaret, quoties experientiae serviebat, in qua habenda multa p/oυidenda et
cavenda esse addebat, ne specie veri deciperemur . Reliquorum autem praecepto rum haec verba maxime excelluat: multas esse vias, quae ad errorem , perpau cas autem, quae ad veritatem ducunt. Haec sequenti persuasum esse debebat se non oseram perdidisse, cum multos ab errore conatus est avellere, et ea docere,
quae ab ipsa natura se didicisse gloriari poterat. Omnes quidem trahimur ei ducimur ad cognitionis et scientiae cupiditatem , in qua excellere pulchram putamus , sed perpaucis contigit , quamvis diu multumque in studiis versati sint, et omnem operam in res obscuras et ijs
48쪽
ficiles eontulerint, ut satis temporis, orindiuis , diligentiae atque acuminis ad eas considerandas adhibuerint, ne incognita pro cognitis haberent, iisque temere assenιirentur . Est et aliud genus hominum, qui ingenii aestu, vel gloriae cupiditate abrepti, cum omnem rerum formain atque ordinem se se tenere jactant, ad illa, quae δαηino quorant, delabi matrent, quam ea quaerere, quae in sensus ipsos facile incurrunt; ex quo factum est, ut dum initia , primasque caussas aequo cupidius
consectantur, a rebus ipsis, quae cognosci quidem tolerant, si veri inquirendiciis institissent, longe aberrent, quibusque coguitis, veluti per gradus ad ipsa rerum capita facile pervenissent. Hoc prae posterum philosophandi genus plures quasi ansas dedit Spallantanis ad reprehendendum Bussenium aliosque, quorum ratio ad commenta proponendi licentiam prolapsa
erat, hoc volens, hoe meditans, hac semper eupiditate elatus, ut insigniora naturae a caua per se reserarentur. Haec, vir cla-
49쪽
a3.rissime, praefari libuit, ut magis magisque eluceat e pallanetanii ipsius industria in aueendis copiis naturalis historiae, utilitatibusque sibi, et iis , qui in eodem stadio currebant, comparandis , cui laudi cum illam a cunxisset orationis gravitate et elegantia plenissimae, ut eos qui audiebant , ad majorem admirationem oblecta. tionemque traducere poIset, perfectae philosophiae perfecto illum functum fuisse munere sane judicare debemus. Vale . Ex Meletiano Kal. Novembris MDccXCVIIII.
50쪽
LAZARUS SPALLAZANIUS. 1 on facile quidem invenies, qui Lazam
Spallanetanto maiorem ceperit gloriam ex Con templatione rerum naturalium , in quibus investigandis summum ingenii acumen cum singulari diligentia atque prudentia ConiuΠ-Σit . La erat vel in puero discendi cupiditas et virtutis indoles, quae bona spe Praeluceret in posterum. Itaque Cam Scamdiano, quo in oppido Mutinensis ditionis lucem adspexit prid. id. Januarii an . MDCCXXIX. parentibus Jannicola haud ignobili iuriscon-εulto , . et Lucia Ziliana Colornensi, Regium Lepidi ductus fuisset, tantos progressus se cit tum in humanioribus litteris, tum in