장음표시 사용
291쪽
exitu praecluduntur & emissarium ab
VI. Magnam cautionem eonsolidatio & exueeatio horum ulceriun --
siderat . ne inde gravius damnum emergat . Proinde non facile admi- tenda in senibus & adultis , potius in adolestentia , iuvenili aetate , & eorporibus adhue crescunt .sique prius probe constiterit . omne vitium & omnem intemperiem mas is sanguinis esse sublatam . Hinc , antequam id fiat & poliquam factum , temperantibus & evacuantibus commodis utendum, & pars ubi comstitit fonticulus sub nde spiritu vini camphorato inungendus, vel vino calido diligenter fovendus..VII. Ia cachecticis & hydropicis corporibus non sine perieulo fonticulus excitatur. quia facilis eth in im celum transitus. Perite enim monet AQUAPENDENS opem. chirurg. I. pra. 212. Maximum , inquiens , imminet periculum dam fum , ne piscelus partem calore depauperatam opprehendat σ occupes , qui ιπσι θ minem laserimat. VIII. Quando exulceratio , ut in terdum fit in senibus & scorbuticis , circa partem , in qua gestatur , nascitur, vel etiam dolor oc tumor urget , tunc epithema, quod aquam cst cis vivae , aquam florum iambuet , t eau es arque bustae , saccharum laturni & eamphoram habet . cum frectu applicandum , quo in esul modi casibus nihil praestantius , nihil uti-Incidit interdis . sonticulum inihil amplius humoris fundere . sed
secescere & eonsolidationem lubire , tum utile globulum ex cera varidi indere , vel si hoc fluxus non reperit , pauxilium emplastri vineat admiscere. X. Quando earo sponsiosa in emolanticuli lucerescit , pulvis ex alumine usto & mereurici praecipitato ru-hro eomptatus & inspersus instar omnium est.
XI. Loeus cui tutissime R. quam optime inducuntur sentieuli . est in.
ter spatium duorum musculorum , v tando eorum tendines & nervos, Dianolim tempore incisione lanceita , reiectis omnibus cauteriis, tam actu libus , quam potentialibus , mmmo. de & cum minori dolore excitari s
lentost. Haec itaque sunt, quae de prae stantissimo fonticulorum Dia medico edisserere placuit , ex quibus lucule ter latis apparere arbitramur , quos dam inter celeberrimi nominis viros,
MERUM , multum errasse, qui vesiis eat a de fontanellas e foro medicareticere & pro remediis morti seris venditate haud veriti sunt . Neque minus ex hac nostra rationali disquisitione modi , quo operantur ulcera haec arte facta, irrationales illi m ehanismi medici , quo optime noli rotempore res medicae ad rationes revocantur , Diores intelli ent , sterile &ignorantiam prodens molimen esse , in explicando salutari fluentium , &detrimentoso coeuntium fonticvlorum effectu , ad internum rationalem dc moralem corporis nostri oeconomum confugere & loco musarum obscura verba dare, uti quidem nuperius laruatus ille in ut Mahrmund . prael
diciis occoecatus contra . praeiudicia in therapia mediea infeliciter pugna secit, quati poliessor inconomiae v t lis per tontieulos omnibus sese ex ne rei purgamentis , quando autem contra vitalem consuetudinem, invito vitali principio iidem coalescant , ex spectandum sit , quid vitaliter even.
292쪽
generotan remedium est , quod non possit prodesse& i,inui etiam nocere.. Valet hoc sapientia stravis sunt a ctoris edicium nota modo de usu interno
Leuaediorum essicacissimorum , Verum etiam de applicatione eorum , quae vocant ut Qxterna leu topica - Non imme- Tito universa avitilior uiu pharmace uticorum cla Ili4 in duo dispesci potest gen
Iai. alteram complectitur ea ,. q. uae intus assumuntur, & liuiuiae iam istionis sunt in vitaliae corporis nostri, quam Ob causam etiam plus efficaciae & vitium se, cum recondund 2 alterum est eariam , 'quae extrinsecus asse estis vel Leiis partibus open, quandam asserunt o Utrisque sua laus se uirtus, & gloriae in medenda arte manet atque relicta ast Et tametsi linterna longe ma ore pra rogativa prae externis paudeant, utpote eorum usus magi universalis& longe magis patens est ; nihilominus 3c externa in certis fibus uoa destituuntur suo usu& fructu , ἰta ut persaepe iis careru uix queamus ..Verum enim veto, quemadmodum eo. xum quae intus allum untur maximus ellabusus L ita etiam illud ipsum deprehemdimus in exhibitione topicorum o Et sicuti rationalis medicin, tu uero usu. ii,
Veniendo remediorum tantiam modo occupata eii , . eoque non tam generali ,
quam singulari & individuali.ita nihil
agi siguorantiam ,. imperitiam j di tomerariam empiriam facit & constitute, quam nocens, praepollerus usus reme
diorum tam. internorum quam staterninsum- Quapropter torus cardo & omnis. aervus totius practicae Medicinae in. eo versatur u Lalum 5cabulatu remedio.
rum quoad morbos de individua , im 'quoad omnes ve, minimas ei reum stan itas temporis, doleos, ordinis probe ab invicem separemus ae disiungamus, &uia prodesse-ubi nocere queant rem dia , demonstremus . Noster labor in praesenti erit, ut externorum praecipuum m praxi vulgari abusum & communes; circa eorum applicationem errores pre- sequamur atque indigitemus, eo tamen νquo fieri poterit, brevitatisi ludio, cum alias ipse tractatio, pro rerum varietate ac multitudine, nimis diffusam & laxam requirat venti Iationem . 2. Cum itaque aggredimur vulgares in Topiorvim applicatione errores Oilendendos, pretium erit operae prius, quam id faciamus , de Tapua ram nomine, &quid eo significare velimus, quaedam' in medium tuoponere . Equidem voeabulum ιναι nimis est seneralet, dum Omni, , quae certis latas seu partibus exterius applicantur, sub se complectitur , ik hac ratione , quae ita vulneribus, ulceribus ,. membrorum quibuscunque li-sionibus contingunt sive ea consistandio, applicatione instrumentorum variO- cum chirurgicorum ,. sive in empliaris ,. unguentis, , iajectionibus , tu rundis , ad topica , generali vocabuli accep ione Vreferri queund .. Attamen ,. mens nostrae bac vi ea ea attingere neutiquam potest ,.sed paulo strictiori acceptione voeabuli
sub nomine topicorum ea tantum intellectiu volumus, . quae in affectibus , qui proficiscunt ut a causa ituema , adeoqua a Medicis potius.,. quam ab ipsis Chirurgis, commendati debent.. Nolumus a tem prolixiores eise aut magna uti ambage in recensenda ex variis, naturae regn4s desiimia topscorum materia se uebenumerancis uapiis in ostionibus se sed tantum modo ad rem ipsam nos, accingimus A simplici via incedent ea initium faciemus a capitis, morbis, progrediendinia ordine ad. reliquorum membro utinaffect us moi bos D. Primian autem locutis teneant ipsae capiti luvia , quae sive eum aqua, simplicii N. lixi Vi.,. live cum vino se variis herbiae emollientibus cc. cτὴ tu dicis, incoctis is
293쪽
Umposita. snt, non. sne gravi noxa a medicinae imperiti . saepem meret usula antur . Contingit autem lim: ipsum plor unaque in omni eapitiν, cerebri vel nervoriam. vitio vel . imbecillitate maxime omnium autem nocentissima sunt in e t Rrrhis. , achori S .. aurium tinnitu αε avitate auditus ophthalmitis, &e Mnota nobis non puca sunt e xempla , ubi ex capitiluviorum. praepostero usu in in. san illi aetate epilςpti ea. passio succrevit . Ut paucis mentem meam explicem , ego quidem existimo a e philiiviis pla,n nos .ribstinere, di in eorum locum Iur-rragare potius posse frictiones eapitis, &earum rerum,. quae. Meant. ω roborant
nobilissimam eorporis partem usum ebis substitψendum. Ratio autem dicto, rum in promtu est videlicet, progigni
raegravexeapitis memoratios morbos ex umorum ad ea putide ato impetu a pa
ti bucnserioribuω, sanguinisque vel puri vel . setosi inihi facto de bitu atque intlarcti . , rey penes rationalis pathὀlogos IraeUtroversiam posita est'. si id ve cro magis disponit caput adjrecipiendum. humirum impsium , . ad dexinendas ibi:
sero ut ales , quam usus eorium quae calida vel . te eida. hymiditate fibras relae xant , flaceidasque ac iobrieas reddunt, quo.minus epngefli ibi humores, iter. su m My venati resipere possitu Potius.
in omnibus. qui inita vel superiora petunt morbis , inserioux partes, nempe ipsos NM , .uvare&. de vapore hum H du fibrat subeat eas εἰ ear mola arer opstri ex , . ut sic ex superiori regione 4eri. . vatio & diverso fiat ad inferiora ἔ. id quod etiam non sine maximo fructu de . emolumenino medentum peritiores no
4. I mprobam adb ut ulterios emp-stror .msic ictonian cephalicorin in nonis. aut iis rapitis vitiis alanx, .evavi Rec peni' ius e soto medica exesse posi censemus1ntelligimus, autem. hoc: emplastrorum genus, .ubi riait totum eapiit α em plastro. suodam obtegitur , qyale quid in usu solent habere in gram hemicrania, in t pilepsia qρoque, vel aliis gravissimis η hea Iibus, qρaei subsequi solent ves
hementes eapitis a causa externa intu, siones vel pomisiones . Et quamvis non nulli. hic. inter talia. emplastra, quae ex. haliam is, guntinati composita sunt, . α intec illa , suae ex vistosis glutinosis parantur ,. distinctionem faciant no- stra ramen est sentemia, cuiusque natu- 'rae vel generis sint, ex plus nocumenti suam.utilitatiς afferre, . non e Meno etiam tam ineratissisio illo de berontea eminplastro. Ratio. autem huius as ti haec. esse videtur, quod transpiratio in omni laesa vel assecta. parte, quo magis libera. est, eo seli eius t m per sueredat curati nix n otium ,. ει conrrα ipta testatum exsterientiaia nisib magis ossicere. & s . nationem impedite , quam . quodi libe-.ram laedit transpirationem .. Addimus dehoe, qao magis sunt remotae a sonteealoris partes. vel, in ori. s. anis'. quantitate perluuntur , in his ipsis eerte
transpirationem quavis ratione iuvare di promo νere res magna: peritiae. ae: Prudentiae: est .. Qui vis autem , qui rati nem cum experientia in consilium ad hi
bet medicus ueli per iciet, emplastra, quae totam cingunt calvariam, mirifice obstipando oblinendo tu porox, aeri Sc subtilis fluidae materiae ex. eceris illiu ,.quibus erantum & eutis capitis gaudet spit uiis , transitum latercipere ac prae pedire . Commendamus itaque eorum Iom, ex ipsius experientiae. fide, pulveres siereos, vel ipu capiti inspersos, . ves saecu-li iocissov. tales nero , . qui balsami ea. iubtili blanda sulphurea enthymia fitam roborando quam demulcendo. ne vera istas vel sti sat partes solantur, liberu in materiae fluida: Maereae transitum. saltu itectumque, servant. Uelsi. ipsa sera ex usu secloaere indicatio quae-
m foret, substitur possunt sacculi eum sere..cem eis illa vita deeocti, aut li-
294쪽
erroribus aeula ribus circa usum M.
: ino non cautus qui est , percipset, eatne Lmereandum esse etiam cum hoc auxilii ratis roboratus Ze eastorei essentia libbilitatus eminet qm hirinimenta in omni capitis affecta, sive sit convelsonis ,& epilepsiae particeps, sive cum dolore aut sensus cujusdam interetptione eoniunctus, levamen inserunt commenda-etissimum . Nostra autem non est inten. tio dimitaTemovere emidastra , quae ee tis 'in ea si bus ad Frontem, ad nucham
sita, non sua privari virilite rigant: led sermocinario tantum nostra est de iis, quae diam ves dimidiantisoriam ti sunt. Insinuandum hoe Moque'loco est, inPrsionem pulverum Cypreorum sediEtorum in eaput receptissimam non sine noxa quandoque de inendi, prae- Terrim quindo ex amylorant confecit &paulo immoderatius erebrius erinibus ingeruntur: ita mihi conqli us est Halherstadii amplissimus Miliarius, quod
ex frequenti an iuventute usu horum pulverum miram dehilitatem oeulorum sibi contraxerit , quae is senectute in perem Oametataractam, qin adhue laborat , transivit; meque iatio hujus rei e longinquo petenda est , utpote talia tenaci,
ros capitis oblinendo transpiratum am necessarium sanit,ri Ecrobori partis vehementer cohibent. 6. Tande in attingere quoquου dommunem in prini inorem placet, videlicet applicatio nem variorum linime .
torum de Ulamorum in affectibus plerisque capitis. ει nominatim in vertiguene , eapitis dolore gravaaruo , caro , apopleata, sensuum torpore, & hemi. Crania quoque . Vulgaris praxis est, ut halismis iragiantibus , quae moschusa ra, Ziberhum, oleum volaramin. Ereditur, tempora non modo &nares,
ted & Fuin verticem & cervicem inungere taleant, quoniam magnum id prae-udium adversus hos assectus reputant ,
Enim vero, admodum falluntur ii, qujtalia tam amica hisce capitis & cerebri
morbis credunt . Uaporosa haec sunt au-antia, deviastica expansiva vaporositate in poros vasorum sese insinuando , n,
mium ipsa distendunt, de sanguinis impetuosum motum quodammodo Egunt,
disie sedativa & anodrna virtute , augenere , qUd minime quadrat iis in this , usi iam caput ejusque vasa inuicta sunt, nimisque distenta a 'sanguinis impetud eopia; quo casu certe dum maiorem expantionem Oroeurant, &eonsequenter humorum hasin periculi lenam adaugent , teste experientia ,
' i' dolores , 'vert inem , aurium tinnitula , Tomnolentiam, & Igraeitatem ac torporem inentis 3c senilaum m iorem accersunt. Et valet de iis rem
diis non laeus ae de iussi mentis Teitum divi GyI edictum DEI. R Ohor. 18. lituu
is modis etiam ad alta eommoda esseῶ, vi non eapitis raravitatem inducerent . Quoetrica praeferimus hisae omnibus tune etemporis radiabaasamica etinimenta, quae eonstantex solo spmitu vini sectificatis simo, 'in quo eamphora, olea maiora u. qavendul. rutae , sed non χerebinthina adulterata , solum sunt ἰὴ Mee 'enim potius discutiendo , poros reserando, quam reprendo caput vaporositate Operantur,
hine semper in cephala iis & in gravia plectim iesua tu tutim Q.
7. pacimus jam accessum ad ea topica , quae oculorum Uitiis opitulantur sDici vix potest, quIm perversus a m a Chirurgis quam Medieis indiEs notetur abusus, & quanta nox aluseratur miseris aegrotantibus et praepostera horum ap-ylicatione d ausim dicere , plures visu
privari ex i mperiris applicandi toplea , quam ex isa morbi vi ac magnitudine. Vulgatissimus actem error est , oculis frigida esse amicx, calida autem inimica. valet hoc ipsam & verissimum est, si oculi sani sunt, sit eos xqua frigida
lavare consultitis est quam calida, qu niam haeesbras relaxxndo oculos ad fluxiones dnoonit, frigida autem poros tuis uicaram α parietes vasorum roborando
'nimium Tadsuinis di humorum fluxoriabarcet, &ua oculos serenos, vividot& sanos servit. At vero , haec regula haud procedit in mesorum constituti ne, Ruae est praeter naturam: istisime
omnium autem in horum inflammatis
295쪽
me , quae nomine venit ophthalmiae ,
tibi frigidorum usus perniciosiilsimus est . Habet exemplum FOREST. obf. chir. 4-II. Ohfr9. de quadam missi ere ophthalmia laborante , quae collyrio ex lapide Talh dicto & aqua destillata utebatur , sed non diu post dolore & ardore adeo ingenti assiciebatur , ut etiam subsecutum sueris ulcus. Vidimus hae ratione Mon semel, sed creberrimis vicibus, ab instillatione eollyriorum frigidorum in oculos aestu inflammatorio dolentes , turbidos factos fuisse Mulos & inflam.
mationem intensius auctam , adeo ut 4ntra paucos dies penitus visus fuerit o scuratus, imo plane in desectu expertae medicinae abolitus. Nam, quemadmodum in omni inflammatione non sine fundamento exterius applicata frigida &constrinsentia , incrassantia, cordati Tes Mediet aeriter rejiciunt: 4ta cur ta- qia admittere velimus in oeulis insta mismatione, eui vasa longe .magis tenerae apillaria insunt , quam in aliis partibus , equidem non pervideo . Caussa enim & ortus omnis inflammationis estiniarchus sanguinis vel humorum inva sis propter obstructionem in vicinis vasculis; iam autem obstructionem nillil magis firmat quam actu frigidum, dum fluiditatem liquidis succis demit, eosque spissos & erassos reddit. 8. Deinceps, non modo ex ipsis eoi-lyriis actu frigida in inflammatoriis vitiis repudiamus atque reiicimus, sed&omnia, quae inerallandi, condensandi, vel humores ulterius invitandi ad partem affectam , facultatem possident , qualia sunt omnes aquae dictae ophthal.
mi eae, uti aqua sperm .ran.rosar.plantag. sachar. satum. alumen, album ovi, bolus rubra, omniaque mucilaginosa. Ita
citatus FORESTUS lib. XL obf. 26. de
morbis oeul. annotat, oleosa & pinguia oculis nocere , referens ulcus a tonsore sessime tractatum cum oleo, quod caide applieatum luit, adeo ut perrupta non solum tunica cornea sed etiam uvea
in callum denique abierit , qui dicitur
et avus oculorum. Ego potius majoremem caciam promittere possum talit modi
l in easibus de iis, quae sine magna aeri monia & sine ardore , discussiva quadam pollent virtute , inter quae laudem
meretur .eamphora, quae uti omnis in.
flammationis , ita & huius antidotus certa&, praesentissima est. Quod si ita. que iustam matio levior & superficialis tantum est, aqua flor. sambuci, in quaeroci momentum est solutum , adie his quibusdam guttulis solutionis camphorae valde saturatae , tepide applicata . non erit sine magno fructu . Si acri
lymphae salsedo eon tutis a est, mucilago
sem. eon. veI aqua rosarum eum crocis vel ean hor. eximiorem virtutem prae-itabit. Si autem gravior & profundior , neque periculo aeam est inflammati nis species, oculo plane stupido & se me sensibilitatis ae visus experte reddi. to , magdum s dati uni inveni in sol applicatione tepida spiri vini eamphora.
ii , qui balsami Peruviani adiunctione eonditus est ; sic 'sueeessive & senta .
motus , ac tonus & eolor debitus ipsi ocula, maxima cum admiratione rediit;
quale exemplum quondam hic Ioeotum habui. g. Notum porro est , vitriolum , praesertim quod veneris particeps est , inter ophthalmica a Practi eis ceu firmismum arcanum praedicari . At vero , cum ferme promiscue inter omnium collyriorum sormulas assumatur, maxima saepius exinde resultat noxa. Abstinendum autem ab eo est in omni inflamma.
tione, in saliis quoque praecalidis aeribus fluxionibus eum rubore, eum pruritu iunctis , quoniam sux acrimonia haee
incommoda omnia auget. Datur tamen
ipsi locus aptissimus, quando aut humores sunt crassiores & in Iemas abeunt , aut quandocunque in tunica albuginea membranulas formare incipiunt, quod post morbillorum vel variolarum morbos , qui nimiam lymphae intfoducunt
lent centiam , non rarius eontingit ptati itaque in easu mirabilis effectus medium est vitrioli Cyprei gr. i. in Uncia I. aquae chelidonii solutum, quo liquore subtili pluma erebrius de die affecti pars tangenda est: ubi autem mania
296쪽
De erroribus laribus circa usum topicorum in praxi. 28 ρ
festa eorrodens & urens materia percipitur , temperantia demulcentia muci.
iaginosa , inter quae mucilago sem.psylI.& sieis. alb. sine opto splendet, & pulvis
sarcocollae, operam non satis collaudandam conferunt.
Io. Monenda adhue quaedam sunt circa pinguedinem viperarum vel asciae piscis, quae in panno, in ungue Oculorum , inque eorum vulneribus maximopere praedicantur. At vero, intelli.
gendum hoc ipsum est, si eae fuerint recentes quandocunque enim Pervet statem rancorem contrahunt , acrimonia sua non modo in dictis , sed & in
aliis vitiis praesens damnum inserunt . Deinceps nullus vel plane perversus collyriorum usus est, quando ex vitio
dc dystralia totius lymphae & sangui. nis , uti saepius fit in scorbulo & lue venerea , oculi rubent , dolent , stillant, & turbidi apparent ,' frustraneus
hie est omnis topicorum usus, nisi internis prius emendemus succorum v tium ac labem , quod egregie praestant decocta tam lignorum, quam aliarum herbarum sanguinem edulcorantium . Aecidit quandoque etiam, ut ob tumorem glandularum colli inveteratum ,& ob fluxionem in auribus eohibitam , vel post cosmetica faciei ap.
plicata , aut retropulium achorem an
capite , in oculis materia peccans se. dem fixam recipiat ; quo in casu stalis topicis non est udendam , nisi internis secundentur , & eausa ae fons mali auferatur. ri. Quod attinet ad oriagica , as .eimus de ibi non levem eorum abusum. Quid enim inconsultius est, quam olea, si ve sint expressa, ut oleum amygd.dulc. sive remixta cum oleis cephalicis , intravitate auditus auribus immittere Commendatur hoc remedii genus a plurimis Practisorum , sed raro vidimus bonum successum. Si eni* auditus gravitas est, ea fit vel ex nimia tympani relaxatione , vel humidii ate membra. nt organon auditus, labyrinthum neri. M & eochleam cingentis ; nihil hic faciunt olea, quam ut maiore relaxatio. ne affectum adaugeante olea autem ea.
bilitIima illa nervea meatum auditorium Investiente membrana , nil nisi gravem dolorem & ardorem suscitan t . Paucis, rarissima sunt exempla quam do ad experientiam & praxin eorum , qui cum ratione & debita observatione illam exercent, confugio , ubi topica in auditus gravitate vel aurium tinnitu aliquid possunt, ut potius nocumentum magis inferant . Neque etiam vides , qua ratione remediorum virtus, si ete sit oleosa, unctuosa, sive sit spirituosa, pe netrare queat ad latifundium mali , quod intra cerebrum vel intimiores recessus & concamerationes ossis petrosi reconditum est. Vidimias potius ex a pophlegma tisantibus , & internis eephalicis maiorem emeaciam. I 2. Exeipimus autem quosdam casus, ubi toplea in aurium affectibus non sunt de nihilo, videlicet o quandoque ceruismen auris ita induratur ut gypseam se
me naturam induat, quod aum tum non
eviter impedit,ubi immissum tepide s
ctum ol. amyad. dulc. induratum cer men emollit nuidumq; reddit, ut auriscalpiis commode ex trahi queat . Subit quoque nos recordatio, tibi ante aliquot annos circumforaneus quidam surdit
tem se auferre sngulari arcano posse gloriabatur ; consistebat hoe in iniectio. ne per siphonem facta cum aqua scenic. cui paueae guttulae olei tartari erant i stillatae .' aliquoties de die injectionem provide eontinuabat ; & in quibusdam subis'is non male successit .experime tum, in illis nempe, ubi intra meatum auditorium cerumen incrustatum sonum impediebat . Simile quoque contingit
nonnunquam ab usu aquarum saui.
brium, si calide in aurem saepius immi
tantur, quod, uti diximus, tantum in eo casu procedit, quando vitium auditus erinatum fuit a sordibus tympani membr nam nimium incrustantibus. I 3. Ulterius adhuc monendum quico quam est de perversa tractatione a sce sirum , Di non raro in au is inritetioribus nascuntur . Exposcunt ni
297쪽
iosi singularem medelam, quae si non
administratur , ulcera putrida cariosa eum totiat auditus amimone Iandem resultant. Est autem pessimus modus illorum, qui unguenta digestiva oleola hiein usum trahere solent , qualia partes hae fictae frigidae nerveae sensibiles minus serre possunt . Potius balsamica , uti e tessentia mirrhae , opobalsami , succini probe saturata & tepide gossypio immit- sa, omne in consolidando & praeservando absolvunt punctum. I . Praeterea, naribus quoque sua debentur & conveniunt topica, quae legitimo usu prodesse , praepostero autem mire nocere possunt . Exemplo u'bis sunt ea, quae fine hae r gram nimiam, siendi, exterius naribus iatrudi solent. Quantus numerus quantaque copia flar-mularum hinc inde prostet, dici vix potest; perpauca tamen sunt , quae usu quindam lese commendant. Cum enim haemorrhagia a eausa interna , plerumque ex spasmo vel nimia constrictione, aut sorti obstructione a partibus a fluxu longe remotis proficiscatur, & sanguis cum impetu ad vasa capitis feratur , ubi nimium congestus orificia vasorum nimium distendit, tandemque narium tinnicas disrumpit , quis non videt exinde, non modo se ustaneum , sed & saepius periculosum esse usum tum temporis exinternorum , stypticorum & repellentium .Et nihil aliud obtinemus , quam quod ,s orificia vasorum adstringentibias O, turemus , in aliam partem capitis vel etiam ipsum pectus malum derivemus , manente interno illo impetu. Quod sorificia aperta, ex quibus stillat sanguis, in naribus paeso profundius sita sunt , ut stypti ea effracta sua eo pertingere ne. . queant: interim nares obturantur , de exitus inde sanguini nullus patet , fit , ut e saueibus in arteriam asperam ruat , & in illam metu quandoque suffriati nis dilabatur .. Recedit & hoc, quod omnia styptica , eum membranis ner-veis glandulosis valde sint inimiea , si paulo prosundius immittantur in nares, non lavet iis partibus damnum inse
i s. Si itaque dicere licet, quod res est. exiguum vel plane nullum habent ea sum, nisi ante omnia dirigamus eur tionis eonsilium ad derivationem si guinis a capite per venae sectionem, fructiones, immissiones pedum & manuum in aquam vel vinum ealidum, per dia-phoretica , quae sine motu & magno calore sanguinem a centro versus corporis circumferentiam propellunt ; & tunc non opus est istis repellentibus frigidis . aut styptieis, sed sola essentia cathecu . naribus exeepta , omnibus palmam praeripit. Vulgus in usu habet . in nimiant morrhagia nummum argenteum aqua
frigida madidum vel fronti vel nueha applicare, linteum quoaue risida m didum seonti vel toti eollo iniicere : at vero, si tale quid tactum fuerit in iniatio, non sine periculo apoplexiae hoe instituitur. Interea non improbamus t lis modi epithemata, quae vi discutie
di & simul roborandi instructa sunt ;uti v. s. acetum rosaceum cum nitro,
eamphora , olao liani rhodii, mixtum. quod tepide temporibus , collo applicatum nou caret Ingulari fluctu , sede unctis merito preserendum est. 16. Accedimus iam ad ea topica , quae communiter in ulceribus ossium squamosorum putrjdis & eariosis lue gallica vel scor butica insectis perquam familiarius usurparis olent . Sunt autem ejusmodi ut plurimum aquae , v. g. r sar. plantag. semperviv. eum bolo rumbri saecta saturn. magisterio saturnis mixtae & si ad ossa faucium pene trando ulcera, vel ipsius uvulae substantiam corrodendo & absumendo aggrediuntur , injectiones garorismatum communi ex usu sunt. Sed haec omnia nullius momenti censeo ; plane enimini donea sunt ista frigida eorruptioni putredinosae sistendae . Potius haec et des exposcit longe valentiora, maiore penetrantia dotata, ex quibus magno en-eomio digna sunt, oleum caryophyll. quod praesentissimum est conservativum ossium, praesertim si eum balsam. Perurimi steatur t deinde elixir propriet. sinet acido, essi laecini, spiriti vim camphora
298쪽
mediante siphone in nares prmide injectus, haec pessii moris ulcera, laetiis da & venerea, sanare & siluere potens est; quam procedendi viam non sine summo emolumento optime aliquoties exeo lavi & si ius expertus sum. Multi venerei ob ignorantiam chirurgorum &pessimam remediorum applicationem diu gerunt talismodi uterea sordidissima,
tandem & totam narium interna mitructuram, uvulam eum totius palati osse exedunt atque depastunt, non sine maximo voeis vita que detrimento; nam ipsa gargarismata etiam ex praestantissimis parata, eum ad radicem mali pa temque assectam, quae est tupra os palati, pertingere nequeant,frustra applicantur. II. Superest adhue Glore odontasti. rus gravissimus , cui quanta topic
rem a Medicis & Chirurgis, nec non ab lyso , dicata & coniserata sit syllo.
M; probatione ulteriori non eget. Sed Qt hic quoque frustranea ferme sunt o mnia , ut potius maius damnum quam emolumentum inserant ; de ut ut quandoque post leniora adstringentia & anodyna, inter quae mihi priscipua semper fuit essentia eateehu eum essentia anodyna mixta , aliquod doloris allevamentum sequatur , exiguum tameneli ad breve tempus, alio tempere pia
ne infidum & nullius amplius effectus. Et eum saepius dolor odonta igitus epi-demius sit, & rheumatismi leu destu. xionis aeris erysipelae eae soboles , dentem cariosum maxime infestans , &cum eatarrhali libricula iuncta, ex sa cili apparet , quam inanis & sutilis sit applicatio immediate addentes; potius tune, si exspectandus quidam ab ex ternis ulus venit, saeculi paregoriei ex di
cutientibus , carminativis , anodynis parati in usum sunt trahendi. Et quamvis Ol. caryophyll. origani , essentiae quoque acres odontalgicae dentium ca. riei egregie dicata sint : quae tamen an tunc temporis , quando in dente earioso membrana nervea ab humido aqueo
nimis distenta vel erosa est & inter an ustias osseas pressa haeret , usum prae are queant, dubium est. Potius tune balsamum meum apoplectie tu liquiadum seu vitet naribus exceptum , vellae tepidum eum flori sambuci, & er eo coctum & in ore detentum plus pa-eabit doloris illius saevitiam, quam quae-eunque alia sne ulla ratione eommemdata & adhibita Montalgica externa .
Et experientia seribimus, sola diaph
retica , F. g. tincturam beMardieam , sulphur. antimon. nostrae praeparati
nis , spiritum C. C. laeetnatum eum spiritu nitri dulci nuptum, in gravio. ri odontalgia eum regimine sudoriseno usurpata , non omittis prius iis , quae alvi laxationcm eonciliant, opem mirabilem praestitisse , adeo ut etiam ex hisce pateat , quam frustranee de quam perperam in istis affectibus praescriba
IR Tandem non silentio transmitist j debet , eum potius primum tractationis laeum postularet , vulsaris curatio eorum affectuum , qui in faciei& capitis cute observantur ἰ cuius generis sunt aehores & tinea eapitis, pustulae& ulcera manantia in facie insan tum , gutta rosaeea & eapitis erysipe-ly. Et quod attinet ad ipsos actores υellineam capitis in infantibus, nil magis solenne est imperito vulgo , quam ut 1 tionibus eum variis lixi. iis & decoctis , inunmonibus, tam suIphure &oleo olivarum quam aliis unctuosis & lini mentis removere queant hoc malum: nil vero est, quod, accuratiore observatione te.
ste, maiora ineommoda post se trahat , quam haee sanandi ratio;sequuntur enim exinde epilepsiae , inflammationes oeulorum, suppurationes eorum, epiph ra, imo gutta serena, quandoque imo vel etiam graves peripneumoniae, asthmata,& ejusmodi generis plura. Caute itaque procedendum est cum omnibus externis ne transpirationem impediamus neque ea unquam porrigenda, nisi simul internis remediis eorrectioni & evacuationi humorum peccantium prospiciamus. taxulent autem omnia humida, exulent oleosa, exulent constringentia : sique externis datur locus , balsamum sulphuris antimoniale eum spiritu vini
299쪽
eamphorato solutum & eum olao mysd. dule. mixtum , emolliendo . di scutiendo , putredini ulteriori resistendo egregium praestabit ossicium. In ρώ-sulis venereis inque rutta rosarea, ea re quoque cum cutis porcis constringentibus & repellentibus est agendum , plus vice simplici observavimus exinde ortas ophthalmias, sero isto salso a. cri praecipitato ad oculorum tunicas . Sed quantus abusus deprehendatur topicorum in erysipelate capitis , eloqui ex digno non possumiis. Est certe evysipelas affectus , qui cautissimam ex-tprnorum requirit applicationem , ii que tanto magis , quo vicinior est cerebro & nervorum origini ; nam non periculi expertem esse , praesertim in
scor buticis, hunc assectum in se consi. de ratum , norunt Practici solidiores. is, Quod si vero seripta evolvimus eorum , qui observationes practicas inpubi icum edere annisi sunt, ingens campus i storum, quae noxium externorum abusam docent, nobis patebit . RΟLFINCI US. method. curandi affectivit.
pa92. anonae meminit ab erysipelate capitistex intempestivo usu re Ilentium
ortae. Recte scribit AQUAPENDENs
lib. de tumoribusp. 633. si erysipelas sum rit in facie aut in eapite, localia medicamenta neque ante, neque Post Pu
gationem estir administranda; posset nim frigidis materia re Ili ad cer brum, unde phrenitis, aut ad fauces , unde angina. Nocentiss,ma autem tunc sunt omnia unctutis omnia cataplasmata, humida aquea a potius Bla sicca . iacculi nempe , ex herbis emolIientibus& disturientibus parati, ut transpiratio maneat libera , apponendi erunt 2 imterdum tamen spir. vim camphoratus cum ess. castor. OL nueist. sale volatil. lumbricarum , nitro & momento optimixtum exteriusque inuinum , benisnam medentibin porrexit manum . guttam aiatem refaceam repustulas qui usurpare solent triere. ivbL vel aquam merc. praecim dilutam , mirum mih peccare videmur; haec ipsa enii nuuerim recepta, ad G ex dolores ca-
pitis, ad hemicranias disponunt, ipsis que dentibus vacillationem nimiamque
laxitatem inserunt: potius ess. nΣ. eum magist .saturni,campnora,saccharo saturis ni cum aq.sper m. ram& fl.sam remixta. perquam utilem locabit operam.
ΣΟ. Memorandum adhuc aliquid est circa peculiarem gingivarum affectum,& talis est, quando caro gingivalis pene omnis exeditur, ita ut nudae radices dentium appareant. Creditur id vuls riter fieti ex nimia fibrarum relaxati ne . unde consuetudo est vulaarissima obviam eundi huic affectui per externa constringentia , nempe essentiam α stich. tormentillae , alumen, essentiatra
catechu&e. quae nihil proficiunt , sed potius nocent S uam affectus hic est arm-phia, & oritur ex desectu succi gingivas
nutrientis propter obstructionem vas rum arteriosorum , . quae minima & cc
piosissima in gingivis existunt a iam a tem si constringentibus ea obstructio firmatur, non poterit aliter fieri, quin plus defraudentur laci succo roscido alibili . Potius deprehendimus proficua decocta ,
ex vino cum herbia salv. orisan. riamar.
eamph. nitro, adiecta portione spiri sal ammon. parata, quibus collutionet sotiadium & elutiones oris frequentissime ca- Iide instituendae; sic vasa aperiuntur, invitatur succus M sanguis, fibrae gingivales roborantur, & redit hisce partibus suus usus& vigor. 2 r. Provolvimur Iam ad thoracis a Llictus , in quibus quidem topicis sua
eonstat laus & dignitas, licet non parvus quoque eorum in praxi medica d prehendatur abusus. Exemplum nobi
Iraebent tumores illi pulmonum in ammatorii,qui pleuritidis vel peripneu
monia nomine efferuntur.Quid autem uia
sitatius est, quam in iis ipsis ad dolorem
eompescendo pinguia Oleosa ungu. exterius priscribere P Rarius autem ex iisseeutum vidi um effectum: ut potitas, eum in principio diaphoreticis &di uia tientibus debitis internis dissipari malum potuisset, discussionem impediandi& malum ad suppurationem disponant, non secus ac fieri solat in alii
300쪽
erysimiaeeli affectionibus partium ex Iem 'earum , ubi similia unguenta, dum poros obstruunt & fibras nimium relaxant sic. que deeublium humorum ulteriorem invitant , ad suppurationem & exulcerationem malum deducunt . Quod sit igitur,
uti saepius accidit, pleurilis est spuria , id
est, inter membranas musculorum inter-
costalium serum acre salsum it agnat , ubi rheumatismi quaedam species est, longe
phas nocebunt memorata topica , dum transpiratione ni & liberam ex screati nem niateriae stagnantis , quae tamen summe necessaria est, praepediunt. Habent quoque nonnulli in usu , ut sepiendi grauioris doloris causa ol. hyoscyami addant e Fateor, dolorem eximie sopiri, sed non possum non simul monere , quod somnolentia, virium non levis languor,
diffieitior expectoratio subsequi Ioleant,
non sine magno, praesertim in aetate senili languida , periculo . Deinceps , nonnulli Practici dictis in affectibus in usu habent, ut emplastra, etiam ipsum
Vagom cum mercurio, cum hallam. hil.
guris&camphora mixtum, anpikent et leprehendimus vero, ab eo, si pleuritis saerit spuria , quae non pulmones, sed ipsos intereostiles musculos & membranas
in sellavit, dolorem quidem fuisse dissi.
patum,sed ad alias partes detrusum; imo quoque aliquot experti vicibus sumus, ιn pulmonum substantiam materiam fuisse relegatam, ubi pulmonum vomicam satis elironteam & periculosam excitavit. 21. Sententia itaque nostra est , in in . flammatoriis hisce thoraeis affectibus vel ane abstinere ab omnibus topicis , vel, quaedam admittenda sunt, ipse spir. vinccamphorat. additione eastor. croc. o nu.
ditus, externa debita inunctione vel cum lintei applicatione omnibus aliis erit prς- ferendus. Dantur tamen eas , ubi unguenta pinguia, anodyna virtute praedita, fibras relaxantia, bonum effectum edunt, rarius vero in usum vulgo trahuntur . I alis aflectus est tussis sicca canislsis, ubi non tam materiae quantitas, sed po: ius tenuis acris paucae materiae qualutas vitiola, nervos pneumoni cm de th racem ad violentos convuls vos conis missi pos motus irritat; tibi sedare hos in tus de partes It oracis nimium constrictas relaxare oportet, non nessedi a humoris tenuis irritantis incrassatione Sc in visca.tione. Talis russis non raro contumaci Liima est,& vehementer sub certis tempei latibus orta, aetatem mxxime puerilem Scinfantilem adoritur. Vidimus bonum iuccessum , quando tori in pectus munctum fuit onguento ex unguemo potabit.
oltantia amph.in hunc finem composita .
23. Tandem, quoad externarn vera
piaris seu pulmonum exulceratione,sub
scienda quaedam e se monita arbitramur. Habemus varias obser Uatiemes , ubi
prahisica unguenta de emplastra alia bene, alia vero aegre serre potuerunt. Expi randus itaque prius est cuiuisis iii dividui gemin ratione causae es morbi. Non inuistilem eorum operam fore palamus, si duris quibusdam tubereulis pulmones obsessi sunt, quae successive in suppuratio nem adire solent. Quapropter emplastra quaedam non ex nimium ea lidis nec nimium inviseantibus unctuosis parari debent; illa enim dolorem & inflammati nem exasperare solent, haec transpirati nem libet am laedunt. omnium autem optimum eu emplastrum diasulphuris Rulanda,omitis colophonia,quod ex bal sam. sulphuris amygdalino, m yrrha, te ra vitrioli, eera Ac texebinthina cons elum eis, quibus etiam ad ei pote it Mellium hoc impetum humor una a pectore roborando divertere, dc si aus humorum
di utere valet. Sed quod notabile est , si emplastra in pulmonum affectibus lauda. bile quid praestare debent, non sterno imis ponenda iuui, per hoc enim os eartilaginosum non penetrare eorum virtus p
teli : sed potius dorso & costis, quoniam ibi maior rerorum est apertio, maior coinpia sanguinis Ac vasorum , ut se recipi melius queant partes emplastri subtilio. res de salutares. . Descendimus iam ad vitia quidam stomaehi,in quibus locus i piis quoque externis datur, modo fiat debitus eorum sas. Nullus dolor omnium eonfessio