장음표시 사용
261쪽
ne vix quidem suffecerint . Novimus' complures quoque viros a frequentiori eius usu tremorem manuum eontraxisse,
Hios vigilia & sensitum imbecillitate pressos fuisse, siquidem fabae hae Arabicae perinde ae aliae fabarum speetes oleo non adeo nervis blando & amico, sed gravi de adverso sunt imbutae , quod am debiles &Ianguidos nervos plas de
I7. Succolada ex Hispania ad nos delata delieiosum eonstituit potum , qui ob praestantillimae virtutis & temperati Oris naturae ingredientia eorpori plus amicus, quam insensus est, attamen, quo plus ab hypochondriacis assumitur , eo maiori iplis est malo, fiunt inde rurius, appetentia deiicitur, dolor & anxietas circa praecordia oritur , procul dubio obveo trieuli inde factam inflationem . Etenim acidum sortius , quo primae viae hypochondriaeorum nunquam non sunt obtesta eum substantia huius remedii terreo oleosa congrediens massam parit lentam, viscosam minusque mobilem , quae plicis ventrieuli est duodeni firmius adhaerens amplam ad dicta mala suseitanda eausam & oceasionem subministrat . Eo easu moderatum emeticum praesentaneam opem tulisse vidimus , utpote quod miram paulo nigricantem humorum colluviem ab aliquo tempore iam contractam insigni cum virium t terantia & laborantis allevatione reiectavit. Evenit id iacilius, ubi ingenti
ventriculus laborat atonia atque alvus
a 8. I ura carnium &quae ex illis eum vivis, vino & facetaro mulierculae par te solent roborantia juscula ad restaur lionem sanguinis , morbo di. diuturna abstinentia absumti , multum contribuunt , nihil tamen nocentius est, ae si intempestive, inprimis in febrium it tu vel etiam sub earum declinatione dentur, aegerrime enim inde aegri rev lescunt, interdum etiam recidivae fiunt,
vel lenta insequitur febris diutius adfligens. Longe vero plus periculi talism ai carnium aura in febribus putridis &malignis largius data habere percrebra
experientia testatur, qua de re inprimis Idea perechizantis D. DONC-ΚERS meretur evolvi , qui pluribus observationibus confirmat, pessime iri de habuisse etiam eos , qui in declinatione morbi versabantur , secuta inde vel reei diva vel morte.iq. Huius sinistri effectus rationem invenire haudquaquam difficile erit. Ecquis enim est, qui ignoret, nihil promtius, quam quod animantibus inest ho- midum, putrexere, quare ob id malignarum vis, quae potitsimum in putredine tam partium solidarum, quam fluidarum sita est, multum augetur. Accedit, quod tam sorte alimentum in cor valescentibus natura & ventriculus adhue infirmior non latis subigere possit ;unde cruditates , novorum morborum
fomites , senerantur . Et haec quoquept ut dubio est eausa, eur ivra carnium laturata puerperis primis Gebus non bone proficiant , eo quod impuritatum , quibus feater prima regio, majorem faciant proventum. ata Neque jura earnium convenire
iis, qui graviter inmite vulnerati sunt, auctor est ARCHUS egregius Auctor ,
quo non lacile quis curatius de recta curandorum uulnerum ratione seripst . qui in haee verba erumpit ore carnium interdiceniam omnistus , i gravia capitis vulnera patiuntur, v pote quia nocere vehementer foliat. Effectus vero tam noxii ratio nobis haee videtur, quod aura ejusmodi valde alimentosa nimis nutriant & abundantiam sanguinis iaciant, quae ob graviorem stasin sumorum metuerulam in talibus capitis laesionibus plus nocet, quam prooest ,
eaque prsfer peritos Medicos hisce inealibus vietum tenuem, nec non sanguinis missionem ae alvum leniter ducenti prudenter suaderet arbitramur at. Vinum generosum& vetus ad s vendas & augendas vires maguo esse. praesidio, quo non datur excellentius , neminem inficias facile ire arbitror . Neque illud tam alienum naturae nostrae esse vel ex eo constat, quod citra sanitatis singulare dispendium quidam aliquot
262쪽
De remedio rum benignorum abusu O noxa . ass
e ius mensuras quotidie ebibant; nihilo-ituam uenter sumunt die nocteque: --
lectus vel parea etiam manu in ardenti-am itur inde concoctis o augetur eatarabiti sebribus & quae internas inflamma-irtus, observavimus malum ex pulmoniistiones iunctas habent datum, gravibusibus hae ratione ad abdominis partes praeis tinxis corpora adfligit: poris enim occlu-ie itatum , tibi quidem respiratio tib istorsis- ubi interiora fervent , non modo reddisia stierιte at ingens tumor pedes σmaior ardor , sed & perieulum vehe- abdomen occupavit. Neque hae de re alia mentioris inflammationis fit . Et haec ter sentit prudentissimus ille trium I ei iratio, quare in omni acutarum gene-iperatorum Archiater CRATO , quire a peritioribus plane interdicatur. NO-lLib. V. Consil. 7. haec promit. Videmur. vimus in variolis ac morbillis & pectoris inquit , propter nimιs freGAentem Quin
inflammationibus a vini improvido hau-iecies maιum , eos, otii Noralibus moriauu phrenii ides ortas. Reeordamur quo-ibis ιaborant, intergum in hydropem inesque talis modi trillis hoe loco ea sus , uhi,idere , nam dati ia rapta ad hepar , ob. com ante aliquot annos spectatissimus is rutilones pariant. vir ex peripneumonia fere convaluit & 13. Etenim , dulcia sive aliment uinum Seel adsuesiit , recidivam letha- rum , sive medicamentorum locum sub .lem inde sibi contraxit . In om Dibus quc- eant, ut ut in sanis corporibus non adeoque eapitis morbis , epilepsia, convul-ssint formidanda , eum summa tamen nibus, adiectibus soporosis, vel exter- cautione, ubi lentior sanguinis per viscea nis eius laesionibus , vulneribus, usus ra praesertim abdominis cursus, tardius. vini nocent illimus e Ii . Etenim omniasque humorum iter & transtus est, iis spirituosa, cum sanguinis & humorum est utendum promte enim ae per faeile impetum urgeant ad eaput, laesiones ibitob lentorem , quo gaudent, viscera haec facias deteriores reddunt. . ' infarciunt est ad ob inructiones graves lon-aa. Dulcia, live quae multum mellisigorum morborum genitrices expeditamae saechari haLent remedia impune & si-iviam paraui, vel eas iam praesen es o ne noxa a compluribus maxima in copiaifirmant . Qua de causa etiam iam olim devorantur , eorum lamen in morbisiexcelsi ingenii Medicus CELSUS Lb. sum ab omni damno non esse plane im- IV.Cap. 13. in tienis morbis ves tibi visce-munem , complura nos edocent experi- . ra scirria laborant, Glcia non tuta esse menta. Nil in praxi tolemnius eii, quam pronuntiaυιι. Maxime Omnium vero
quod in pectoris morbis, tulli&acribus hypochondi iacis sic ditiis eorum usus in- ad asperam arteriam delabentibus h l tensus est. Vidimus frequentius a stumoribus dulcia eclegmata acrimoniae de- l eluum saccharo conditorum modica pa liniendae causa praeteribantur, sed quam te adsumta in feminis se dictis hystericia infelici succesIu tu saepius fiat, haud in-singentes cardialgias, praecordiorum a cognitum este ventriculi enim inde di- Luzitas ct ventris rborygmos subolimgellio invertitur & liquor serme malis non sine magna virium At adpetitus deis enervatur, unde insons eruditatum fit prellione , ubi enim in prima regione proventus, quae ad massam sanguinis de-JArtior iuccorum ab exinperante acidolatae viscera in laiciunt, tibi ruunt , & assumtorum est sermentatio , qualis ici hae ratione ad eachex iam vel hydropem hypochondriacis visitur , ibi omnia, viam parant expeditissimam . Elegans quae facilem sermentationis motum suta hane in rem extat aqud MONTANUM eunt, ut sunt dulcia, in acidissi lumb- loeus Corseu.77.qui sie scribit Ego ma-iqua men convertuntur, quod vehemen xime abhdineo ab iactuariis, ubi imbe. tius uς essendo uervosas ventriculi sensucillitas ventricaui suspecta es. Vidi ho- praeditas tunicas jam recensita mala con---inessape dum illis volumus catarinum citat. rare, exfrequentior nimio usu eleestim 24. Praeterea , dulcium usus in se bii.
ristum incιdere in hydrupem, dum enim bus, quibus sedes & domicilium primis iu
263쪽
in viis vel visceribus est, ins sester om-mno nocet, unde non iniuria hune in modum conqueritur HEER, inrtis divitiam interire in febribias propter abusum fruorem viaritim faectaratorum uimete quodni. mium febres exasperent. Huius rei ratio in procinctu est , nam in omni s ris genere natura corporis occupata est, illud, quod luperfluum . quod ipsi inimicum , quod stagnat , obnruit aut putrescis , auctiori motu resolvere, amovere & sorras eliminare. Iam vero pertat modi dulcia viscidioris & immobilioris iis olis matura in resolutionis ει excretionis de silerato negotio non modo multum impeditur, quin potius etiam novus quasi fomes & materia febrium hae ratione iobministratur . Neque adeo diversa ,sedaeadem sere est ratio, quare omnia rure valde nutriunt, ut sunt carnes quain rupedum & ex iis parata valde alimen
losa iustula nulla in febre profieua sint &recte a sagacioribus practicorum inter-disuntur a 23. Ceterum non exiguum damniam
est, quod saeeharata & dulcia largius
exhibita in eomumaei tussi, cuius ea is prima in regione residet, infeliciter adterunt. Ut pote cum viscidam, acrem, quae nervosas partes stimulat, pituitam adaugeant , plus detrimento , quam emolumento sunt. Praeter enim id , quod cupiditatem ciborum & digestionis vim imminuant ae gravita is sensum in praecordiis generent, smul amplam statunm materiam ac causam suppeditant. Potius tussis ex stomacho or a praetermissis dulcibus imperantia & elementer evacuantia earminativa , blanda armmatica , balsamica & roborantia deside. rat. Decique in genere notari velim ., ubi humorum stagnationes vetan primis viis ues in Oiseeribus sunt, minus commode re proficue dulcia inerri. 26. Lac naturae humanae non ad verissum , sed perquam amicum elis , tenerrimi infames, qui hoc nutriuntur, suo exemplo comprobant, nihilominus tamen cum ipsi infanti, tum ad ultiori et . iam homini saepenumero fit umenum .
Lactantium gravissimas, imo lanestas. quibus colluctaritur,' aegritudines potissimum a nutricis lacte in infantis ventri culo coagulato, corrupto & in eorro. vam acredinem mutato proficisci , nemo faeile in dubium revocabit. Etenim, quo natura infantis tenet ior & ventrie lus est imiae illior, eo plus molestiae lacerassum , hutyrosum . in coagulum pr num ips facessere iure censendum est , utpote si diu prima rei regione stagnet nee
promte per cinalem alimentarium transeat , ex mora ac flete , corrumpitur ,& bile admixta viridestit&valde corr silvam indolem, tunieas ventricali er dentem induiι , unde torminum , a xietatum , convulsilinum, asthmatis ,
inflationis ventris , epilepsiae oriso , Multum itaque peccant, qui imbeeillos dc teneros adhuc infantes subinde ipsis mammas praebendo lacte alias optimo nimium adimelent. Non dissimili ratione lactis usus in adultioribus, si ventruculus debilis est . inque eo largus acidia
proventus gignitur, miras turbas, a xietates, fatulentias , borborygmos , nauseas, tormina excitat atque adeo . quo naturae blandius & amicius hoc medicamentum , imo alimentum sit , era. majori cum cautione atque prudentia administrari debeat . La orabat nuper admodum egregius vir stomachali febre eum vomitione acidorum succorum &ipse cum adsuetus esset potum Og recum lacte praeparatum usurpare , insignem die quodam eius quantitatem lia sit, a cuius vero usu protinus pessime se habuit , maxima praecordiorum angustia & anxietate eum extremorum frigore inde consecuta: demum tam per inperiora, quam per inseriora materia instar com lati casei secessit magna eum allevatione . Novimus etiam dysent ri eo non sne magna offensa lae datumisisse; ab ejus enim usu mox eardialo singultus & magna circa praecordia a xietas cum vomendi desiderio sequeba tur , tandem lae coquebatur , & aquaealida affindebatur , qua ratione nou nocuit, sed valde potius profuit . Est quoque uotis usus multum infensus hypocho
264쪽
pochondriae is, quorum ventriculus ex. luperante acido onustus male alimenta
digerit , unde lae eum primum descendit , protinus eoagulatur & inflationi ventriculi ae intestinorum, a qua plurimorum pathematum ipsis familiarium ratio pendet, mirifice lenocinatur.
27. Lactis curam, in qua nihil solidi vel fluidi praeter hoc ipsum adsumitur ,
veluti summum ad dolores podagri eos tollendos & deliniendos nostro tempore celebrari remediam notissimum est . Novimus quoque tali adflictionum genere pretas per biennium , quamdiu nempe id remedii genus usurparunt, ab omni dolore fuisse iberatos. Quam priumum vero victum mutarunt , remoto
lactis usu, mox in alios morbos gravi res , cachexiam, stranguriam & vesicae calculum inciderunt & brevi diem obierunt supremum. Nam, qui viscera non habent sana, integra & aperta penitus ab hoe remedio abstineant auctor suasorque sum ; nihil enim ad eorum obstructiones & fovendas & firmandas, nihil
quoque ad ealculi generationem aptius &eonvenientius ipso lactis usu observatur.
Verum enim vero, quo magis noxium& insensum lae est eachectieis, ealcul sis & seorbutieis, eq utilius & salubrius ejus serum, praesertim si eum suetis herbarum anti inorbuticarum & aperientium eoquitur, dictis in morbis notatur.
Equidem, seutilae instreit, obstruit ,
excretiones retardat o ita ejus serum m. tius alvum laxat, viscerum & meatuum obstructiones reserat, aerimoniam huis morum , nec non interiorum partium fervorem attemperat. Utpote erassa illa,
easeosa & butyrosa materia, facile coagulabilis & minores ean aliculos obstruens naturae eorporis nostri inimicissima est , quare quo tenuius lac est, eo salubrius recte existimatur. 28. Et hane ob eausam veteres lae asininum tantopere aestimarunt, quia i nuissimum eii, nec multum erassis caseolae materiae habet & ob nitrosam , qua pollet , detergendi vim , egregie
humectat , neque minus clementer laxat . Ad purgandum enim lacte asinino veteres usos fuisse ex HIPPOCRATIsmonumentis lib. de victu p. 44. evide tissimum est. Et, quia pulmonum scirrhola tubereula, quae exulcerata instareancri maximam pulmonis partem in phthisicis consumunt , virtute sua abis
stersoria prae aliis remediis eximie solet reserare, hine istud magno cum fructu , teste PLIN. res. Nat .Lιb XXIV. cap.9.& CELSO Lib. IV. cap. 14. i phthisi
usurpatum legimus. Optimus vero modus est, si qui morbi lactis euram desiderant, illud milcendi eum aquis mineralibus, inprimis iis, quae sale alcatino fixo , ut Selteranae acidulae , thermae Embsenses &Carolinae imbutae sunt: in harum vero desectu in suis Veronicae oleum tartari per deliquium commodissime additur, qua mixtura essicitur, ut lae primis in viis nec sicile coaguletur , nee diutius ibi subsistat, sed meatus corriporis subeundo obstructiones partium
29. Quae de s nistro lactis usu iam
commemoravimus, ea quoque iure meritoque ad emulsiones, quae nil nisi laeartificiale sunt, ει quarum frequentior in medicina usus, pqssunt adplieari; de
quamvis ex tenuioribus seminum vel nucleorum oleosis vel mucilaginosis partibus constent, nec tantum erassae lilia stantiae quantum animantium lae obtianeant , nihilominus earum incautum
usum in caehecticis, hypochondriacis ,& ubi insignis ventriculi debilitas velatonia est, plus nocumenti qu m em lumenii attulisse experientiae fide comprobatum habemus.
3o. Pinguia & oleosa, quae ex fructubus artificiali expressione eliciuntur . praeterquam quod locum in alimentis teneant, in medicamine, praesertim ad partes spasmo constrictas relaxandas &vias lubricandas mirabilem utilitatem praestant. Etenim , in atrocioribus ab . dominis tormentis in colica se dicta convulsiva, qualis frequens est inmetclusegis , qui improvide saturninos fumos hauserunt , neque minus in truculentis ex calculo doloribus oleo amygdalia dulci paulo largius tam interue, quam
265쪽
ex teme adhibito nihil quidem praesentius exhibetur, eo quod abeius illa mox dolorum saevitia quadantenus sese remittat . At vero, quam proficuus pinguium usus diciis in morbis est, tam nocivus est apud hypochondriacos, quorum Uem
trieuli actio admodum languida est
Nam acidum, quo abundant , corromvum eum pinguilaus congrediendo non
modo prupter effluvia acria e Mida inispentem ardorem in oesophago dc faucibus excitat, sed & in coagulum paulo firmius, multis modis noeivum, dege.
D. In huius vero adsertionis eviden- iorem confirmationem sequens historia multum saeti. Iuvenis quidam , vix triges in annum transgressus , situ.cturae gracilioris & naturae sensibilioris , a multo iam tempore hypochondriae asymptomata passus est .. Is ex mutato potu & aperto paulo frigido coelo in gra. vem ilei dolorem, siuem vulso colicam adpel Iant , incidit, utpote eirea umbialici regionem intolerabili cruciatu preismebatur , alvus aderat tensa , dura .,
valde acu ricta, nulli elysteri obediens,&potius dolores& anxietates augebat , interne vero maxima copia oleum amyzdalarum duleium, quod alias in hujus. modi doloribus miras suppetias fert, sed sine omni allevamento Musita Tandem
ax consilio meo .marinam paulo libera. Iloridosi ad uncias nempe quatuor incremore avenae solutam , modica nitridi salis tartari adiecta portione, ex intervallis adsumsit, a cuius usu mirabilem durorum globulorum avellanae minoris erassitiem aequantium copiam Perinferiora excrevit, quorum mox ingens
adhuc quantitas secuta suit. Globuli t esu duri erant , instar sevi coagulati , quos cum paululum siccati essent, facto
experimento , . candelae admovi , tum arcebant .& lucidissimam dabant flam. mam ἔ aquae communi iniecti innat bant . Uaeuata arae copiosa sebacea muteria melius, habere aeger coepi se, int rim amystaliniolei uiam continuabat,& pinguia .carnium ii uisula alimentosa adsumebat, inde protinus atroces ata
minis dolores esurgebant, & eum venistrem interiorem angeret, eeee ipsa manu duros illos globulos in intestims restagnantes, Praesertim cum maeilentiis etrat corpas, deprehendebat , unde suismus decoctum mannatum rursus pro.
inari jussi, quo denuo exereta ingentiorum globesorum copia ulterius abstinendo ab omnibus pinguibus aeger omni dolore vacuus incolumisque jam vivit. 32. Horum vero globalorom genesim ex nulla alia eausa, quam quod otiosum
tam alimentum, quam medicamentum
eum acido fortiori primaram viarum congrediens coagulum tale produxerit , non secus ae eum commixtione spirituuaei di & olei fieri contingita esse derivan dam duxi. Notavi quoque smili ratione in hypoehondriatis vomitus Pure se baeeos, eo quod materia flammae admo ista , lucidi sume exardesceret . Neque pro Te insueta habendum est, quod in infantibus quandoque ex lacte nimis pi mi , .concursu acidi, tales globuli non sine vitae periculo progenerentur . In huius rei confirmationem iuvat egre.
giam historiam a B. Laurentis HOFFM ANNO de vero astis' abasu mediis
camentorum cυmicorum pag. 38. consi. gnatam adducere e Matrona quaedam Aesoris constitutionis, quatuor enix partu est filiolas, quae omnes vix annum egressae interventu epilepsiae vitam cum mortem commutarunt . Neque adeo Mediem, nee mater huius interitus in tam adaequatam pernoscere potuit. Cum.
'ue tandem quintum pinum edidisset , isque primum aetatis annum fere cominplevi uet , non dissimilia motibus con. yulsivisse praebuerunt indicia. Medicus in consilium vocatus advertebat grana butyracea instar eerasorum vel pisorum copi 'se suisse exireta, qualia mater 'm que in filiolis quatuor antecedentibus servaverat, unde solis elysteribus a stergentibus & liquore ordeaeeo usus
aegrum restituit de epilepsiae truculenistiam avertitia Ratio procul omni dubio haec est, quod in tes tenerrimi circa ablactationis tempus pultibus pascantur, quae
266쪽
e ex lacte, butyro & simila paratae iunt , ubi ista lactis pin Medo non eedit
in alimentum, seiu ab acido in coagulum. conerescens ia intestinorum cellulis et diuturna. mora. corrumpitur, acescit μconvulsionum ac dolorum. Occasianem. praebet amplissimam ia δ. Non minor est, quae eorpori sub inde inducitur labes ab usu, pinguium αOleosorum, externo. Cuius rei luculento potest esse, testimonio euratio. illa lamplomatum , quae vaticilis. super veniunt Q Inprimis. veras tidie delinqui ur ita. praeservandis. eicatricibus . . Sic. im ex mediis istis. unguinosis & tyraceis in puero quodam octo annorum
stulocum butyro insulso eatarrhum sus-
secativum ortum memini. . Cui adiungo observationem, quam Amal. ratis M. habent, ubi panentes puero variolis confluentibus lataranti totam superficiem cutis, . pustulis nondum maturatis, oleo olivarum illi. runti, unde ipse eatarrho suffocativo mortuus. Pari ratione, eadem. haec re media . male,cessisse e stat in erysipelate i itae nos. quondam pedi inunmonem laetet inflamiuatae, eatarinum sus ea,tivum productum. novimus. Nequae silantio i aetereunda est insignis illa noxa, quae pleuritieis. ut plurimum insertur to. Ateis oleosis & unguinosis . Inde enim
malum eiarum. mirum augζtur,. aut in.
maiora saepiuγmala transmutatur. 34. Pauca hilae addenda sunt d peraniciosa pinguium applicatione in morbis. serosisAMunatio quidem in affectibus , qui exanthemata seroso- lymphatica tum habent , .uti est. scabi h&. . Dici. vix potest , . quam incongruis huius sanatio luscipiat ut medicationibus, quarum sere. singulae, omissis, internis , solam ex cretionem pustularem per externa remo venda respiciunt. At Praetem in medira, alia quae censuram mererentum, . reo media , ubiunt, mercurialia , . adstrin, g mia, refrigerantia. hoc loco unguem xa mari me imp obamus M ouosa , .ut Eote- quae ingentem iα modum. nocent ..
Proveniunt enim inde pessimae morbu: transmutationes, quales sunt angustiae praecordiorum , asthmata, cardiathiae, catarrhus suffocativus , tusses , rex intermittentes , tormina coli ea , inflammationes , deliria , sebres heaicae j inchoia,. tumores pedum cede malosi , quin hydro universalis , anasarca
.uemadmodum post inunmonem butyd' ri .sulphurati tumorem totius corporis Min femina asthma. humidum observare mihi evenit .. 33: Niae adhue dantur excretione exanthematicae, speciatim capitis, quae sub nomine ac horum &t meae eapitis vecniun P. . Quanto in his aeque oleota sat nocument O ,. sequentia docent exemplar ipse- in puero ex tinea eapitis per butyrum masale, , eui creta .admiscebatur re- mPulsa , . notavi insequentem gravi rem . oculorum, infim matronem . . Ab
oleo. olivarum capsti inuncto originem traxit. in puellaeachorosa surditas per VII menses durans . . Digoadem est quae legatur de achorum repulsorum noxa o,
his. 8a. ce quae ab inunctione olei amygdalarum duleium provent . .a6. Quid pediluviis potest tutius atque innocentius, excogitari siqvidemicum cursum: sangui his expeditiorem reddendo perspirationem in universo corpore adiuvanP, . tu mi humorum. &. sanguinis impetum a rapite & pectorere eas do ωad inseriora: incitando in omnibus . fere , qui pectuse caput obsident , moris his, . praesentissimi effectus praesidia ob servantur sed tamen plii res suntetasus, ubi earum minu exte sustingenti nocumento em . . Ini corporibus videlicet. praehumidis &i spongiosis , . declinante praeserit m aetate , peripam Deile pedum ιtumores, arcessunt , . eomuod fibrarum itonumnimis;relaxando emetunt,ut san- geti nisi cuisus per inferiores, partes, Per: quati semperi dissicilior est , .segnior a Qque impedi tior. ει unddi tam, promte nt serta lamine in habitum camis po- rosum secessiον. In morbis; quoquci catarctatibus , . ubi natura,supyrfiduum se rum per faucium & asperae arteris Hai I a: desam
267쪽
dulas erit leo veluti motu exonerare niti tur, non semper tutus pediluviorum usus
est , quod aliorsum invitando & quasi
retrahendo materiam , salutare hoe secretionis negotium perturbent , unde languor & lassit ado corporis facile eonsequuntur . Neque eo tempore , quo menses fluere incipiunt , pediluviis uti expedit, ut quae plus eos sistunt, quam promovent, dum sanguinis motum aluterum uuasi revoeant inque porosa pedum substantia blando humido calore majus pro divertendo ipso spatium essiciunt. Sie quosve in affectibus qui Lὸam spasmodicis observare lieuit, quod ab usu pediluviorum horripilatio &stuus universum corpus pervadat. In ρο-um laetore nunquam non mala sunt et
ita exinde hypochondriorum tensiones , eordis palpitationes, gravissimo artuum rheumatismos & ingentes capitis dolo res subnatos fuisse vario exemplo e rusumus . Nam quemadmodum capiti luvia in linea eapitis vel aliis exanthem, tibus materiam peecantem instenti saepius cum vitae periculo , prae ei lim in Infantibus, repellunte ita etiam pedit via ad sudorem laetidum repulsandum magnae sunt essicaciae . Videtur enimaqueum humidum eius esse naturae, ut cutis tonum secundum naturam & sam dularum subcutanearum vim , quibus excretio sudoris fit . minuat atque destruat. Ad probandam talis noxae veritatem facit hue sequens notatu digna historiar Patiebatur studiosus quidam continuas dum excretiones cum laetore ingrati uimo, quae magno ipsi erant in. commodo. Impatiens igitur morbi comsilium petit a contubernali, qui peditu- via, multae , ut iactabat, experientiae, ex aqua simplici, in qua alumen ditat tum erat, eommendat. Probato consilio curam eum pediluviis per duas septimanas instituit, unde pedetentis sud res supprimuntur & emanent . Suce. duot vero vertigines capitis, stet oris intolerabiljs & Hepius in die tremor artuum fravis, quae multis patientem negotiis ineptum faciunt. Qui mali genii effectus adline usque durant, cum nulla
hactenus arte sudor pedum prolies denuo potuerit.
37. A pediluviis ad balnea devenimus, quorum usus in medicina , ubi dura &eonifrid a sunt mollienda & laxanda obstructio removenda , atque viae ad excre. tionem praeparandae, ineam parabilis est; unde in atrocioribus doloribus colicis &ea leuiosis, in spasmis, contracturis partium, eorporis & membrorum latinuore divinam seire talent opem. Quod si vero sine prudentia & sine debita cautione usuriintur, saepe accidit, ut irreparabilis noxa inde consequatur. Primo corpori bus cache tieis & repletis nunquam sere proficua sunt. WELSCHIUS in υρο--nemat'us ρ.39.notavit hyφopicum, qua balnei usu futis humoribus in epilapsamineidit. Postea plethorici & eaeochymici, ve I quibus naturales sanguinis excreistiones suppressae sunt , quandoque capitix& nervorum laesiones, affectus etiam so porosos sibi eontrahunt. Laborabat non ita pridem vir sanguine redundans ex ealculi doloribus', medicus praescripsit balneum, quo cum nimis calide uteretur, protinus citatior cum aucta respiratione redditus fuit ipsius pulsus, servore totius corporis ae capitis dolore vehementi in sequente, ut febre correptus ab omnibua haberetur: quem in finem etiam missus sanguis fuit, & pulveres ex nitro & pra ei pitantibus non sine fi uctu oblati. In Gonorrhoea inque fluore albo de eata thosis assectibus nunquam non balnea nocuisse observatum est, utpote eum glandulosas partes iam nimis relaxatas& a tono suo deiectas plus resolvant at-ue emolliant, ut manti humorum adἀuxui atque eongestioni pateant. Quae vero iam diximus de balneis, eam diis
magis cir ea thermas earumqua usum e1 ternum tenenda sunt, utpote quarum incautus usus ingentem corpori noxam adinfricat. Instar omnium exemplo situ C rolinae, quae inea uti & nimis calide aptetitoricis usurpatae acutas iebres eum deliriis accendunt, tum maxime cordis palpitationes, ast limata, cephalalgio Elagraves sopores, membrorum languinis tepe non sine periculo concitam.
268쪽
De remediorum benignorum abusu O noxa . a 6s
38. Ab usu externorum atque eorum, quae etiam alimenti vice languntur, ma gis ad medicamenta nos convertimus ,re quidem primo ad absorbentia seu fiedicta praecipitantia , quibus terrea , qtiae acidum atque humidum imbibunt ae invertunt , .intelligimus . Horum usus
amplissimus & maxime saluberrimus deprehenditur, eo quod motui sanguinis progressivo nihil magis quam coagulam& obstruens sit insentum. Nihilominus de horum exhibitio non parum prudentiae desiderat ; sub ventriculi enim at ma, si is viseidorum eolluvie seat et, &salsi magis, quam ae idi ibi haerent humores , eorum usus plus noeuisse , quam profuisse observatus est appetitus exinde magis delicitur , gravativus &ecim- prelsivus sensus praeeordiorum exinde
insertur, praesertim in sensibilioribus . Nam ardor quidem ad tempus mitigatur , sed mox vehementior resurgit , doloribus & tur mentis inferioris ventris saepe insequentibus . Igitur tutior iis utendi via ae ratio est, si salibus neutris admisceantur vel leniora laxantia, rha-
barbarina, mannata, aut modeste aloetica iis subiungantur, ut acidum prima. rum viarum ab iis eastigatum vel per uri. narias vel per alvinas vias simul edu
39. Sunt quoque exempla ; ubi in lentis & heel ieis febribus absorbentes &praecipitantes pulveres largiori doli atque intempestive dati suerunt, qui pinstea tu ventriculo per sectionem aperto magno pondere suerunt inventi. Horum quoque immoderatior usus intermittentem perfacile in lentam continuam cum anxietate corporis, languore & eopioso sudore librem permutat. Maxime Omnium vero in quartana horum usus esse
debet et rcumspectior , quod acidum primarum viarum cum hisce terreis concresce hs paulo ad illi elioris fiat indolis, postea ad massam sanguinis & viseera delatum , obstructionem hepatis, quae quartanam potisEmum fovet , augendo , ad hydropem , non raro, male curatae
huius febris symptoma , viam sternit paratissimam . Multo minus vero haec praecipitantia terrea ad se brem sopieniadam invenient locum, ubi eorpora sunt infirma & eolluvie humorum vitio .
rum primae viae scatent. 1 ta novi, ea puerperae, quae mox a partu febri interis mittente corripiebatur, largiori & crebriori dosi oblata , saevissima hyileri ea
'asmodica, convulsiva eathemata concitasse, ut mors in propinquo visa suerit: quae acerba vero symptomata clementiori lar ante & eivstere adplicato protinus a vehementia sua remiserunt . Caveant quoque sibi a nimio praecipitantium usu omnes, qui sunt obesii, otiosi.
caehecti ei & qui alvo adstrictiori laboraui, eo quoa ventriculum , qui alias
in iusmodi subjectis valde debilitatus
est , masis infirment. Ceterum , ad caeso agi ardorem temperandum nil praesentius est absorbentibus pulveribus, quia acidum, confligens eum acri bile , veluti huius ardoris causam, edomant. o. Nitrum si ullum sane hoc magnum A cerium in medie ina essectum praestat , qualem de paucioribus remediis nobis vix possumus polliceri, utpote ingentem interiorum ardorem ipsamque luim exstinguit, &gustu non m do sed & virtute evidenter refrigerat . Quare eius usu in omni calore sebtili deis primendo nihil potentius est. Praeterea flatus valide discutit, atque in doloribuς& spasmis sedandis non mediocrem fert opem. At vero, quam nobilis & valenseti medicina, tam nocentis quoque est saeuitatis, si non rite ipso utamur. Etenim, ubi natura infirma ae debilis est,& eget robore ae interno motu ad expelle nisum illud , quod insensum eorpori est, ibi magna cum prudentia , ut nimi rosa adhibeantur . necessarium est. Id potissupum fit in febribus malignis, techialibus, peste , sique variolae & momhilli mali moris corpora obesa , spongi sa vel caehectica invadunt, his enim robur sanguinem regendum & expellendum ab eo superfluum deficit ἔ quibus
casibus ea ut isIime utique eum nitrosia mercandum est, quia, cum vim fibrarum motricium nImis deprimunt , u cent . In genere enim notandum hoc est:
269쪽
ubi metus est stagnationis , eorruptionis humorum vel sphaeelationis paret tum , ibi eonvenit plus progressum humorum promovere , quam eundem M.
stere. Ceterum ad arcendas inflammationes ipso nitro nihil est praestantius , id quod experientia indies coasirmat
At, ubi inflammatio magna, ora sese tim corpora praehumida & ca ecti ea
oecupat & ubi illa in sphaeelum i lunat , nitrosa omnisque generis refrigerantia amovere oportet, hanc nimirum .vb eausam, quia a uinis orin Tormis privam non tollunt, sed potius prominuent. Notavimus quoque , ex nitro pumist medicamenta in variolis, morbillis, purpura, vitae exitium attes isse , abeo. rum enim usu aucta mox diuresis fuit , ut et aram in aqueam urinam infinsolita quantitate emiserint .e unde suppuratio variolarum perieulose fuit4mpedita.. - I. Neutra salia , qualia sunt area. num duplicatum, Tartarus vi uiolatus tartaraxtartari satus, 'sal volychrestum, sal Epsoniense eximias in medendo pra stant vires, dum aperta servant omnis generis emunctoria, obstructiones reseisirant, tenacem viscidam humorum massam colliquant, quare in chronicis pas- fionibus lubmovendis operam laudatissimam collocant. Attamen haec ipsa praepostere adhibita saepenumero insgni esse Mocumento, plura sunt, quae id nos docuerunt- Ita, qui cardialgia gravi premuntur , hypochondriaci & hysterieae feminae, & quorum cuticula acribus su eis quasi erosa est, caute haec ipsa usurpent, necessis esto ingentes enim exinde sequuntur praecordiorum anxietates , magni ad vomitum conatus cum extre.
morum frigore. Simile quid haud raro visitur in labribus tertianis continuis , ubi talismodi salini pulveres repetita di majoridosi exhibiti in magnam perniciem aes sadduxerunt, adeo ut inflammationis metus ventrieuli adsuerit. Ne. que eorum usus in variolis, morbillis , Purpura , rheumatismis , arthritide , catarrhis , tussi, optatos effectus producit , 8quidem hi morbi a sale pro fiebs euntur , quod magis magisque exaspe-
rando , symptomatum vehementiammon mediocriteradauser. 41. Aeidorum, quibus inter alimemta & medicamenta utimur , non adeo
sermidabilis videtur effectus , Nam im ter cibos succi citri & aeeti frequentior est usus: attamen , qua potest fieri solertia, ab hisee sbi caveant neeesse estumnes, in. quorum ventriculo adsumta
faede inacescunt, sive in corrosivum isquamen abeunt, ut sunt hypochondriaci. ealculosi de podagri ei, quorum nom nesti, ubi acidum quodiam vel modia eum Rhenani vini adsumserint , prometinus inde molestias in universo corpore percipiunt. Novimus quoque ab aeidis doloris bpiendi causa externe adplicatis in deterius plane conversam miseranis dam podagricorum eonditionem . Nam
supervenerunt non Taro vomitus, eum
enormi anxietate praecordiorum & ve
triculi inflammatione, orta dylaria eum mictu emento , subnatae sunt libres , defitia & denique mors . Sinister identiisdem Midorum usus est in eohibendis alvi fluxionibus. Sic memoriae succurrit e las , ubi faber quidam ferrarius ab inis gurgimo ad diarrhinam istendam aceto pedes sibi contraxit indematosos . N tabile est, quod plures qui fontanellas' gestant, ab acidorum uua non ita longe oost pruritum & dolorem ibi sentiant . Spiritus salis bene praeparatus est egregium stomachi eum, appetitum erigens, est quoque optimum diureticum & ealculosis non incongrua medicina. At vero, illud peculiare habet, quod pectori
sit inimicus , hine tussim faeile Provocat , quare in omnibus morbis, qui pulmones & asperam arteriam obsident ,
cautissime debet usurpari. Reliqui minerales spiritus acidi inter ivlapia ex
biti 'ad ardorem febrilem compestendum, celeberrimi semper usus fuerunt, cum quibus tamen provide etiam & ea te procedendum esse non sine ratione a ctor suasorque sum
43. Spirituosa, ut ἰnflammabiles vegetabilium spirisus & ex ipsis eum facie haro paratae aquae vitae ad acuendum
sanguinis motum & calorem in himidis
270쪽
missis subiectis neque minus ubi mulix quatuor nue istas inter eere vi fiae poeulararada , difficilioris eo F nix ad nimia comedit x quibus. adsumtis mox calore hierunt, duo digestio eorum promovea spraeternaturali , eapitis dolore ', verti- tut , in frequentissim nunquam, nonigine , mentis alienatione , ac stupore
lant & suerunt usu Non leuis tamen abicorripitist & visu penitus ac loquela pria his fit sanitatis iactura, si ii vel nimium vatur comate vigili simul laborans
VeInon convenienti. tempore utamur. - exhibiti ucephalleis volatilibus die quar-Quemadmodum enim ubi pituita &xto paulisper ad se rediit,. relicta tamen ingens. humiditas primas vias. obside L , memoriae abolitione & postremo para-noα sunt sternendi effectus. r ita. veroilysi. membrorum , octi duo. selmonis stib adsumtione eorum,. quae multum usum recuperavit - referen R, primis.chyli suppeditant, horum ustis plus. no.Qἰ quatuon diebus se nil nisi densum glau-c i, quam Prodest,. quia nihi2 tam emcl. coma vidisse seintilliseontinuis innume-lariter chylo eoaaulum indueit . quam tris . oculos infestantibus: ab hisce malia. 'irit sum .. Vi mus a talismodi aquis omnibus ac singulis post delapsum trium vitae stomachicis ι. ventriculi roborandi mensium spatium demum, liberatus est ausae ei reae lecti, ingressiam frequentius . Ex hac historia faeile intellisistine arbi- adsumtis digestionem potius turbatam,.i trot,. cum omnibus sedativis etiam na
quam adjutam fuisse,. cum fiat utentiae turae amico principio instructis caute , .&ructus ,. vomitusque indi facti fuerintv praesertim im corporibus repletis Ec at Qebriores, sorsan, quod ehuosum ali- nia. laborantibus, agendum, esse . Nec mentorum extractum coagulaverint .d' appretanda est illa vulg*ris. methodus Pessimus etiam. error est &dere standusiqua nucem .moschatam eum vitello v mos, quod post adsumta duriorαλ m. rum . incoquerer ω ad sistentiam, dia pactiora 'elut: carnes insumat M sale rhoeam, adsumere solent . Non. raro conditas pisces, marinos, . spiritum vi- enimi pariter ae post alia, cohibentia ρο-nt. vel spintuosaia aquas. ingenti haustuiri tota sequuntur symptomata , ut d- ingurgitent, ein nempe fine, . ut ficilior. lores, colicii acutissimi,. translationes.
inde nat digestio; sed plurestiae ratio, materiae ad alia kγα, . eaput & pectus ne valide, laedi, multiplicii experientia, unde catarrhi. suffocativi, . iusso Ver convictus sum . ortae enim exinde sue-irigines&innumera adhu alia Iunt gyae viscerum obstruction ex , ex 43. Discussis hisce pervenimus ad alia αauibus postea caehexia , . phthisis, . hy- essicacia remedia quae vap*roso sul inops aliique lethales & lunesti: morbilphureo elemento exorbitantes. in ne propullularunt .. Plaetetrant imus iam. veis α membranaceis fibrillis motus sistiusmodi. spirituosa & vaporosa-, eapitiistendo , . doloribus.&: spasinis egreste totique nervorum. generi valde infensa , . medentu τ .. Ex quibus Castoreum prin- atque adeo in i morbis cerebri vel nervo.icipem, tyre meritoque locum . obtinet . . rum,. parcissima. man, ea conredenda boeam magnifieaesamae sit me diei non. esse statuimus . . modo mediiis, sedes vulso ipsisque mu- 44. Quid nuce moschata inter aroma Ilierculis non est: incomitum', . utpote ta potest esse innocentius, euius quot i. eum in omni .eonvulsivo, α*asmodic .dianus fere inter cibos usus est quod ta. affectu ad' hoc tanquam ad saeram an men ejus abusus valde noceat ex sequen.4 choram eonfugiant . . Novimus tamen a
i observatione quam, doctim musti Castorina , promiscue dedisiae discrimi SCHMIDIUS in morali. euri . A. H. ne exhibita damno non suissere Iig*ODec. I MOU. IIO..communieat , .elaris. Ita scimus in hysteries ea. fuisse ulurpa-simum est . . Quidam. nobilis triginta sex, ta M ubi quidem cardialgi di&: praeco annorum ,,uefietus alioquin ae sanus , 'diorum spasmi primα intuitu videban-- nisi quod ventris torminabo per aliquot, tur imminuti; in diutius persistebant: ..desiasti ius suisset, ad quos sopiendos Quamprimum vero pνima regio a viri