장음표시 사용
271쪽
n humorum .saburra per balsamica temperata laxantia fuit liberata, protinus dolorum vis exspiravit . Scimus etiam castoreum , puerperis paulo liberalius& frequentius adhibitum, insignem torporem capitis reliquisse & somnum gravem'turbulentum effecisse . Et quamvis omnia , quae sulphure blando constant, ubi ingens dolorum serocia urget& spasmi intensiores adsunt , laudabilem edant effectum, certum tamen est, quod, ubi malignitas praesens, ε. e. ubi viscera sphaceto eorripi de putrescere in-eipiunt , vel inflammationes partes ut ventriculum occupant , aut ubi eaput torpet & grave est , leni mima etiam non sine noxa fuisse : nam ubi motus excitandi sunt , ibi vix ullum anodynum vel sedativum locum invenit. 6. Denique inter ea, quae satis clementer & benigne inferiorem ventrem expediunt , alvinas sordes educendo , rhabarbarina &mannata primi potissimum ordinis sunt. Nam ubi alias tuta purgare non licet, scuti in puerperis degravidis vel catarrho sis & pectotis affectibus , ibi tamen iam commemorat laxativa suum officium egregie faciunt et
interea tamen dantur ealax, ubi iis a stinere consultissimum est. Id vero aecidit non tantum, ubi ad corporis circuitum e sanguinis massa peregrinum e
Pellitur , ut in morbillis , variolis &petechiis ; sed & in hecticis morbis ,
ubi magna intestinorum atonia est : tunc enim lenissimum purgans saepenumer ossicit, nam quia natura sponte ad alvisuxum inclinat , ereberrimae sedes fuunt, Quas summa virium prostratio in.
sequi solet , unde Medicus perperam suae famae & existῖmationi consulit, si quando talia praescribit . Sic novimus nectico desperato diagrydii sulphurati
unum saltim granum cum antimonio diae retico Zc cremore tartari datum ita ipsum per aliquot dies exagitasse, ut vel centum sedes spatio duorum dierum non sine virium maxima diminutione
47. Ex hisee iam dictis & adducti. ηlarissime intellio posse artitia, uid'
Iam in rerum natura extare remedii genus , quod & prodesse & nocere non possit: si enim ea quae naturae amica Se
congrua sunt a noxa minus sint immunia , perverso usu , multo magis validiora, quae multum corporis motus alterant id praestabunt, quare maiori pri. dentia ut adhibeantur necessum est.
DISSERTATIO IX. DE UESICANTIUM ET FONTICULORUM CIRCUMSPECTO IN MEDICINA
DUplex est, quod explieandum in
praesenti suscipimus , dissertati
nis argumentum unum quod vesse cantium, alterum quod sonticulorum usum medicum monstrat . Ideo maxime ambo haecce remedia eoniun- penda existimamus , quia .eonveniunt in eo , quod externam requirant adinplieationem. De utroque tetunen seorsim agemus , incipientex a vesicat
M Totum hominem morbum esse, vetus ouidem & vera est paroemia . nee ulla in eorpore humano pars , quae non multifariis vitiis. ae morbis pateat 2 sed tam immensa quoque summi Numinis benignitas, ut tota natura sit mediea, nee quisquam fere in tota rerum universitate, ipso veneno , aut vilissima sere quacunque ronon excepta . quod mmieinali nota gaudeat virtute . Testes iam producimus cantharides, abiectum insecti genus & muscas vere venenatas, singu
laris tamen & mirabilis plane in gravissimis etiam morbis , vescMoriis scopo perite usureatas , utilitatis. De hMum usu aeris inter celebris nomi-
minis Medi eos viguit contentio, aliis '
272쪽
abripientem indolem, penitus e Ero me-sius virtutis quidem plura innotuerunt dico proscribentibus ; aliis contra ipsa-xpraesedis , ut euphorbium , flammularum usum in muItis & valentibus mor- Iovis, ramantulus, suceus elatae varii- his, retinuis omnibus incassum adhibD que generis insecta, potissimum tamentis. speciatissimum Ze in magno pretio eantharidet, Gemmanis die Spanis cenceu secretum habendum, contendentia Fllegis, sunt solenne illud instrumen)hus. Neminem certe in medica historia tum, quocum vesicatorius perficitur esivel leviter versatum latet . quam aeriter sectus. Quare missis aliis, has in praesen- de hoc argumento elapso saeculo in Italia tiarum maxime disquisitioni subjiete
HERCULES SAXONIA & ALE. mus, inquirendo primum in earundem XANDER MASSARI AS , illo utili- indolem, modum 8e principium agemtatem, hoc noxam dei endente, publicisidi. Iam autem de eaneharidibus assere scriptis decertarint. Et qui practica Me. re non dubitamus, eam illarum esse in dicorum scripta lustrat, perspieit ultro ,iecitem, ut inter Hrmalia referri merear ex receivioribus BAGLIUUΜ minus tur venena. Venenum enim illud me favere vetaantibus, quae a SEVERIN iv, nobis audit, quod exili mole coreus
SEPTALIO , HOLLERIO, mirifice subiens, nervosas maxime partes subito
commendantur . Longe magis adhue nidi vehementer, tam interne, quam et-
determina α speciali orν cantharidum terne adoritur, ae tenui penetr rati suo usu in diver sum abeunt medenten, &lminei pio, brevi tempore magnas muti quae a quibusdam in continuis malignis tiones easdemque,erniciosas inducit. ' '& exanthematicis febribus, ad materiae 4. Talem vero eantharidibus inesis virulentae prolectionem ad corporis cor- venenatam facultatem, plura sunt quaelicem, quam maxime laudantur vesica leonfirmant. Nimirum, is quem in cositoria carpis manuum apposita, ab aliis pore praestant effectus, testatum priminuenitus reiiciuntur & pro gravissimorum dieit, ipsas virulentum quoddam causi
umptomaIum, immoeipuus mortis cau- eae indolis recondere elementum . Esela, venditantus. Ne diem, recenti lenim DIOSCO RIDES iam notavit . Le multos, post inventum sanguinis eir ,easdem interius sumtas penes 3 vesica saeum, vesicateriorum aeque ac tanticu, exulcerare, mimonemementam, pr larum usum sterilem pi necensere atqueiritum in pudendis venerisque ciere minutilem .. Quod vero maxime miran-imulum . GALENUS lib. IR de messidum , neminem ex omnibus his inve--Deiat. IR monet : ne quietnies, qui nonrMiones hi demonstratio- easdem degusiare audeat, propter eronem afferat & ipsam experientiam de- sionent, interimentem . A UICENNALmum confidenter in partes vocet ,ut ceruiliri II trian de υπα medis. δεο ς. aoc te in difficili sit iudicate , eui tandem s. ipsis acrem se aeutam, putrin vam msenias praebendus.. Ut igitur veritas eruis adurentem facultatem conceptis tribuiratur & quid cantharidibus tribuentam verbi . Quibuς addenda merito sit,sula Fatescat , exuto omnii auctoritatis aut rix BARTHOLINI Cent. In alio qu8cunque praejudicio. , methodo misi. λ. observatio, di devorat6exemration-i utendum ex plurimis ob, rure vesicatorio, quo fauces: eo sae μservationibus ac morborum historiis ia cruciatus eirca vesicam e xquisiti fuerunTvesicantium effectus, vires & saeuitates inducti . dii primis B-EΙVUS Opp:inquirendum , ac postea indagando prio spag. o D seqq. frulentam canthan cipia&moduin, quibus eiu odirem idum naturam inuribus luculente adstria dia agunt in eorpus, certis atque indubia vit experimentis se memorans . hinos ciniatis rationibus, eorum usus salubias , nes, injectis in apertam venaem iugulis v eL insalubris evolvendus. & adstruen- rem per syringam duabus tincturae in dus .. thar in eumaquacardui benedicti is 3. Mς musi liu de vesicatorii , . cise unciis, primumqueata inlcos, vomis
273쪽
se, postea humi cecidisse, vehementissme sitiisse . alimenta respuisse ae demum eonvulses periisse Hinc etiam est,. quod deleterius ipsarum effectus, nonnisi iisdem sortissimorum venenorum
antidotis, lacte nempe & pinguibu&, o tundi possit Mque praescindi , ut quidem ex priseis iam PLINIUS, DI CORD DES ipseque CELSUS. testantur. .. ADH&C tenue iamdum ,. subtile, maxime penetrantis, indolis est id
quod in eantharidibus delitescit elemen ii mut vel extimae corporis parti ad motae , promte intima penetralia. sub, eant ibidemque gravi λ muli 2 inducant :yathemMa.. uberius hoe & quasi totis isem argumentis omnia ab auctoribus de vesicantium nox λ passim Unotatλ e- 1 empla. evincunI .. Inde enim. mielum l
cruentum cum . vesicae exulceratione pro
LA comment. ad aph. II. Lib. I, perhibent . Deinceps HILDANUS exnt. VI. obf. 98. 99. vesicatorium ea cantharidi bus febres, dolores & urinae ardores con
ei lasse testatur. THONNERUS lib. I. obfχα confulsiones e lepticas in febriabus inde berivat .. BAGLIUUS cae. αμ incommodis ab usu vestantium,. in. iis. qui graviter capitet vulnerati ,. inst v mitum eum abolitione sensuum.& vehementi φmis convulsionibus, alios lethiu,
libus frigidis sudoribus perfusos, seque
ii nocte convulsioni mortuos, annota rit .. Idem etiam I. c.. meminit,. quemdam torminibus spasmodieix cum febre moleste laborantem , post a positum v statorium multum sanguinis rubi eundi per secessum excrevisse.& paulo post periisse . . Neque minus RI UgRI Us Centi VIII. obf.D. cantharides externe applicatas gangraenam induxisse auctor est , quod etiam RoLEINCKIo in extrema enectute. obtigiise ipsumque e medio su stulisse conflat, .
o. MODautem subtili hae λ multis
can idum aer monia exq*sits sen sin is partes nervos membranacet asfietantur & ex parte eorrodantur, vel ira vehementes spasmodiem motus abripiamIur,. Praetet iam enumeraIasympi mala , ut ingentem a1 urinam stimulum , vesicae exeoriationem , mictum cruentum, vomitum, intensam sitim,. pulsuum eeleritatem z is d quo iam agimus vesicatorius ipsarum effectus , quem in pulvere , eum saliva aut sermento panis. in pisam redactae & applieatae cum dolore exsequuntur , testatur . Surie ctum enim hujus operationis non est exintimum illud λ tenue , sensus expers &ex multis squam mulis emergentibus inter interstitia eorulis conflatum eorporis integumentum, sed substrata hute er xime suprema de eortiealis quasi euI- , ex tenuissimis papillulis nerve is & fibris. Undinosis,. nec nota innumeris vaseulis quae fines sunt arteriolarum partim. hinnorem nutritium partim salinum excremementium, qu vel, sub vaporis. Brma in perspiratione insensibili modo exii latis uel sudoris forma. conspectius. stillae , vehunt , conflata. substantia .. Ad hanc dum, tenuissimae sal in acres causi eae cantharidum. mole lae pene trant, ob. via emeas fibrillas vellieant tubuta. humore plenox stringunt partim , ut advectum liquorem largius effundant ,. partim tenuasima. eorundemostulxeor uni & exudierant ,. ut non
laeus ac post ambustionem divulsis ae dissolutis iisdem, huthoreopiose exstilletis. Qui quum ob.copiam deerassitiem exi Ieseuticulae porulos permeare nequeat, a laedente hae . subtus. colligitur & eoli Erus sandam in vesicam elevat ..et Propriusquippe est hic agendi m .dus omnibin venenis, quae penetranti iasiniae indolis Ec tenuissimis. particulis eiasmum. exsequuntur ut nervosas. in . quibus adhm sensus δε motus viget, partes. amsessiantur. & per spasticas. strict in humorum. congestiones, inflamm . tiones ac demum plane fphaselationes efficiant. Et hinc utiquet ratio petenda, , quod. vescatoria ex. cantharidibus ζ nee . tam erata modo, uti a diale vel potem. tiale cauterium destruant δοῦ exedant eui impam cum musculari substantiam, nec:
274쪽
De vesicantium fonticulorum sec. as
ηneadavere, nee membris sensu destitu- roxarum praeeipue, pervetustos testiunt oῖ- is, vescamem exseram effectum, haud fructisneisue liberent ' ut iis demum amiseus ae de arsenteo albo, vitro amimo- : humores sese ad perspiramdumnii& croto metallorum tonstat, quod magis a commorint , ut sudores facilius vulneri, vel uleeri vivi corporis insper- fuant, ut pussurarum omne genas a cure a , insitam septinam vim eme aliter e- promtius foras emicet print , iis mortuo set . quare etiam at- 9. Sed , quo spectatissima vesican. tentiores practici non modo minus faustistium ex eantharidibus in variis morbis eventus, sed&plane terium mortissi- virtus testatius paulo pitescat, e re om-gnum esse perhibent, quando vescat Nino erit, ut , quid per experientiamria apposita, in morbis praesertim ac Dde ea constet & in observatis Medic tis , vesicas nou excitant , sed effectu rum passim annotatum, edisseramus . prorsus deuituuntur, Ut quidem inter Nimirum, ut a eapite ortiamur, inter alios auctor est FREIN D comment. ae eos qui magnifice admodum de canth feb. pag. 42. ridibus semiunt, praeter SEPTAL UM8. Quum itaque tantharides in nervo.iHERCULEM SAXONI A & FRE IN. fas emporis partes agant, de salubris i tDIUM est maxime SEUERINUS, quilarum effatus non tam ab illa lymphae, in protecta. ehirurg. lib. II. cap. 8. vesi. quam elieiunt per vesitas copia, quam Tatoriorum usim ad plurimos affectu apotius ast implo, quem Ne meis fibrillis tonducibilem tradit, eo quod revellant, admotum auctiorem&exeuriendam in- divertant, attrahant de evacuent simul. cumbentem , quae in vitio est , mate- non solum ex propinquioribus, sed&reriam inserunt, dependeat ἰ in proclivi motioribus locis. Potissimum tamen inest iudieare, easdem in illis affectibus , dolore capitis essentiali sit contumacissi. qui ex languore &. imbre illitate motus 'ma cephalalgia frequentissime anpliean. profiei seu niur, ubi stimulo A incitamen-Ida suadet, ita quidem, ut ea pillitio de-to opus est, in corporibus temperamen- Taso, vel parti solum dolenti, vel totiti & naturae segnioris, Phlegmaticae &'vapiti, in forma eucuphae imponantur. melane holi eae constitutionis , habitus Idem censet HOLLERIUS , qui inte e sponsios 3 obesi, nee non sequiori se-i Gallos maxime de primus fere vesieatois xu, item in regionibus septentrioni vici- riis usus est, in insit. ehising. lib. III. his, frigidis ει humidis, eximii dc sal eaep. I. ubi de pyroticis agit, asserens eberrimi esse usus. Quum porro nervosae . quod ope Vesicarum, quas cantharides .mnes corporis partes conspectius tom , ex eitant , eoavii , podagri ei , hemi. spirent de mutuo annuant, ta ut ex una I craniet, cephalalgici saepenumero releis
in alteram oblati medicamenti effectus t ventur, Vilcera repureentur aisue coris promte propagetur; identidem luculem l pus a sordibus de exere mentist riberetur
ter patet, vegeantium ex cantharidibus ' dc sexcenta vitia vetusta tontumaeiaque virtutem , ex nerveta quam Proxime asi percurentur. Neque minus ineompara-fieiunt eu e latius dimindi di amplissi-l bilem opem vesicantia in contumacissimum illorum in variis remotarum par-l mo capitis dolore praestitisse uberius eon.
tium vitiis esse usum. Egregie hane injfirmat S TALIUS in animadυ.
rem scribit 3e vesicatorium virtutes in caution. Iib.VI. caur. I 8. cr 3. nee non
compendio exhibet FREINDt. e. pas.lRIUERI Uscent. I. που a . TULPIUS
I 3. Veri tu es, inquiens, cam τι-icephalathiam periodicam per vesi eatoria aes etiam cum curi a sita sunt, altius oecipiti admota seeutasse lib. I. obf. 3 .
geret, ut in pleuritiae , in perimeum 'tisnas. Dec. II. OU. 2. dolorem eapitis , ma, in distitistione, in gravedine neri apposito parti affectae eantharidum pata seramque disten obus , egregie vale. vere eum saliva in pastam redacto,am cantharides ciui apposeta ωt risiosiquenti die evanuisse memorat. Quin is
275쪽
capitis cruciatum usum innuisse videt uetam Iis. I. eouc. sen. f. p. 73. eruptionem eapitis dolorem solvere prosidit. Io. Pariter in aliis capitis affectibus
vesicatoriorum usus ut laudatissimus κquam plurimis celebratur. In mania qui
cogn. cap. l. iss. V. pag.23. eadem summe proficua esse asserit , si scapulis, si brachiis admoveantur. In epile ia idi pathica, derasis capillis, perumversum caput vesicantia applicare iusserunt SEPTALIUS Iib. VI cap. 29. RI VERIUS
Fraa. lib. I. cap. 8. PISO dc morb. ex col-ἰuυ. fer . cap. XIX. hanc cum praeceptione , ut vaescae diu serventur apertae, quo continuo per easdem fluat humor .
Sympathicam epilepsiam TRALLIANUS herba lepidii vesicante, laeo illi acuo aura frigida ascendebat apposita , abegit. Et quae plura de vesicatoriorum in epilapsi a lalubri virtute consignarunt. PLATERUS prax. lib. I. cap.2. HEN R. ab HEER Ufro. VEDELIUS amoenit. mat. med. lib. L ses. II. cap. 6. In epile. pileis insanium convulsionibus Ist . IL.
LISIUS de morb. con. υMU. cap. q. in nu-eha & pone utramque aurem vesicaloria apponere suasit, quo per eadem, cum
reliquo latice seroso plures heterogeneae& morbificae particulae simul effluant .
In cuius confirmationem idem auctor I. c. cap. R. exemplum affert puellae, quae, quum epileptico insultu correpta in candentes carbones cecidisset, facies quidem& sinci ut tam misere concremata sunt , ut cranio cute & carne denudatis escharalata & prolanda inusta sit, sed aegrota interim quamdiu ulcera inusta manarunt paro xysmis caruit, simulae autem sanata sunt, cadueus reddit. Qua etiam reserenda HIPPOCRATIS Observatio , qui ιib. de morb. sacri perhibet, ulcera capitis manantia si fiant pueris , eos aeomitiali morbo liberare. II. Aceedunt soporosi affectus, ipsaque amplexia , ad quos dispellendos
am maxime proficua celebrantur vesi-
toria is sed augenda doss. Commeniuntur autem in somposis palIionibus a
iιLVI. casu. 3 3. vertici &sincipiti apposita. Et licet UISO de morb. ree . cogn. σ-νand. lib. I. cap. a. eadem in lethargo, eui febris complicata, damnete SEPTALIUS tamen lib. V. caul. 44. in lethar etiam symptomatico , in febre , peui- lentiali quoque nullum praestantius iis. dem se invenisse praesidium testatur ἐSYLVATICUS vero tutiora ex ranunculo, quam cantharidibus parata iudi- eat , propter urinae suppressionem . II. Ad oculorum porro vitia & mitiganda dcabigenda spectata quoque vesicantium virtus. Ipsam et cita*em TU L-PIUS tib L cap. ro. vesicatoriis amplis senioribus appositis se persanasse fidem facit; &. in lippitudine mirifice eadem
profuisse testis est FORESTUS lib. I.
obf. II. In ophtbalmia quoque egregii sunt usus, sed observavi, quod in nucha non adeo conducant, sed potius dolor inde augeatur, quum contra pedibus admota, Iaepe simulae humor li illare incipit , dolorem levent. Neque minus in gutta serena , suffusione & cataracta , . vel incipiente , vel acu iam deposta , vescas diu apertas gestare suadet RIUFRIUS in prax. ιιb. IL cap. Io. Atrocem illum dentium dolorem vesicatoriorum usu promte componi memorant Misc. nai. curios. μα II. M. V. pae. 3I3. PARAEUS lιb. VI. cap. as. SCHNGIUS in consi. med. 72. f. I95. In tinnitu a rium de surditate recenti ad derivatis' inem vesicam in primis colli vertebris palaὶς amplitudine excitare iubet RHO- , DIUS tib. L cap. 32. Ad abolendas scedas , rubras & ardentes faciei pustulas PARAEUS opp. chirArg. lib. XX. cap.28. vesicantia laudat, &ad ulcerosas resic
eandas, idem remedium apprime e
ducibile iudicat PLATERUS Prax. lib.
Iupag. 6 I9. . I 3. PRAETER capitis morbos in aliarum quoque partium vitiis eximie opiis. tulantur vesicatoria. Nimirum, exti ctoris affectibus truculentum illud asthma spasmodico-convulsivum , pra se . tim si ex retrocedente, velle manente 'Podagra prognatum, egregie levari ve .
276쪽
fieis in iuris exeitatis, multi siet eom pertum ha o experientia, &idem confirmant MUα uas. nos Cent. I. O' ILI M. Vix vero ulla passio eis, inquatam e spicuam opem praestent vesicantia, quam dolores rheumatici & arthri. tici , potissimumque contumax ille &thronicus ischiadieus dolor, nullam pariter aliam ob eausam, quam quod serum acre nervosis & tendinosis partibus firmius impactum in motum eleant & ad evacuationem sollieitent , uti maxime auctor est LAURENTIUS in annotat. ad Guidon. demoM. an. LENTILIUS eexte in us meae praes. I. 283. eoncmptis scribit verbis : in isMatide, reliquis vota iuvantibur , veheatorium inusim ,
sed magntim , vescam apertam teneo per ιntegros octo via decem data. RIVERI.US autem roborans di vesicans emptas rum miscet prox. med. lib. XVI. ecp et US Q. XVII. capit. χχ. id quod pinculcant M. M C. Dee. I. .
na , quae o HE FURUS in descivi onm. cap. VI. 3-3 I. prodidit, me minans in Lapponiae incolas , quandodo orem articulorum persentiunt, sun-gum tulae instar Naeentulae inhaere. icentem, ignitum loco affecto impon re , quo ulcus pravos iaceos attrahat &dolores eo ponat. Ea licet ad postae ramabigendam pasian decantatissimum ρος-
mox a Indorum , BORRI. CHIUS tamen VOLE. AN. H n. pag.
13R. eandem vix plias praestare asseria , quam usu recepta vesicatoria o minus ea vesicantium praei, stantissima est saevita , humorem acrem maligaum intus retentum , vel sepultum , ad extamum corporis eorti cem allie iam & damna inde oriunda an ceant iacirte quam gravia pathemata ab -ternis artibus incumbente arthritim materia imminean , notissimum est ; a Nise omnia, praescindenda magnum utique vineatormium praesidium , eam. me ob eausam mag opere dilaudantur a
De mescaruium O fonticularum fici a
II. obfar . An. VIII. ob. 34. Idem salubris effectus exspectandus, quando materia acris caustiea in variotis & morbilialis, sebre quoque petechiali, purpurata , quin ipla etiam pestilentiali, vel oblanguorem retenta, vel ob spasmum retroacta , nobilibus incumbit visceribus& atrocia eiet symptoniata . Potissismum, multiplici edoctus sum experientia, inlantibus sueeulentis, variolis aut morbissis, mox prodeunt ilias, mox G. labenti,n , exoptatas tulim suppetias vesicatoria, brachiis vel manibus adna ta, ipsa vesilea, imposio emplaflrodia- palmae , per aliquot dies aperta servata . Laudantur hine merseo in variosis a SYDEN HAMO opp. P. m. 274. nee nomMORTONO , si non prodeunt , ver mox recedunt. BARTHOL l NUS quo. queo. Ha . MAIII. obf.D. repercutialis variolis, qsa uor bractuis & femoribus applicuit vesticatoria, eoque facto , ipsae resistunt,suppurarunt di. sanitas se.
1 . In febre pelechri hoc praesidium egregiae pariter virtutis, ut eandem Io- Dan. HORSI I epist. meditanat ro. veI ,rramento confirmet. Ex quoque est in sebre instrensi, nec a pestia lentiali, praesertim si quisquam com issicomplieatue - Ipsam pestem vesica
herent. MERCURIALIS AE Q. eap-26. in peste, quae a m M XAUI.,
sequenti Uenetiis saeviit , reuer praestantissima remediae fulsis vesicantia testaturo Inprimis eorum appoliti ad exere tionum cin eam Sc eliciendos buboneg& car aeulos , quibur prodeuntihux symplomaeum tavieta eonquieseere f let, eommendatissima ν euius rei relis
277쪽
aeni. & DIE MERBROCCIUM de I diorum anxietatev urgent x mesto m . Paxiter ist bubone pestilentiali ea-l gis L si accedunt tendanum subsulius fedem profisua. iudicat HEURNIUS M 1 convulsNnes,. vesicantia penitus absint Ui. 9.. nec non ab A QUA PEN iNam nihil certius, quam, ut admotis DLENTE. his L quae nervosas partes ad spasti eas 16. Atque hi sunt praeeipui illi morbi. stricturat magix exstimulant , nee ta-
in quibas, ratione tuffragante, experiem,men ausam tollunt, motuum impetu ti teste& peritissimorum quoque Medbs&. anomalia eum irreparabili damno. coram consensu. praestabilis. vescatoriinllonge magis increscat & plane Iethalextum ad iuvandum iacultas Interim , consequantua convulsiones Gravis hanc. quum haee remedia ob summam agilita-lin rem testis est VUS Prax. p.:tem δέ promtam in eartes. , exquisito IOX. perhibense delirantibur cum feor sensu pinditas nervosas. actionem tam acutulissua. arida σ indisiis. magna Nuclivia. snt ad nocendum i quam iu=d. viscerum inflammationis, s applicenturvandum: e re utique erit, ut quasdam vesicantis s. omnia in pejus r-m oe main ad fructuosam illorum in variix casibus igna ex earte moriuntur convulsi . Idem applicaIionem necessarias cautelas anne- perite monet ALPINUS--die. meisiamus. Nimirum , ante usum eura tota. lib. V. pag. 273. nunquam, inqui omnium. circumstantiarum habenda. est ens,. 8robare posui , in aeutis febribus v ratio,. ac non modo in mor i genium ,' Hannum. Mur', quo teaiorem febrilem. ejusdemq ue causas , . sed α ipsius. corpo- augeant , vigilias. doloremque eonesteueris ae rotanti L n Iuram constituIi I. ci d liria indvicant , coctionem impedianem solicite inquirendum,morbi quoque ans , non minus oe motui humorum critia mpus. considerandum & locus accom. co obsint , . quum incertus si locus a modus eligendus. odsi enim corpusu quem, vel per quem cristes futura. acutioris . est sensus , aeger ae levissimau, I 8. Αa in febribus malignis ves eat , causa animo. muνetur. ,. m gnasque exu rixeunducant λ vexatum interi Medicos. sicili in corpore experitur mutationes,q. est dubium .. Et nonnulli quidem maxis porro actu iuvenilis , regio praecalida, ' meque RAMMA IN I in eonstitu- tempestaν serrida, . habitus eorporis stri. tione epide mica anni. Μ D C X CII. ctior &.macilentus, . & corpus fueris&lXLIII. δ XCIV.eadem minus profieurusAnguine fartum,. morbus etiam in pu annotarundia alii contra. ipsa plurimum. Ismo im estu. constitutuς,. vel lo. opis tulisse eonfirmant. Sed. lis saei te di cus cui ap8onituri admodum neryosus , rimenda. Nimirum, quando, pulsus e Mn Re ma3ot motuum exacerbatio. cum . xiles & debiles micant, vires languent, . Praesentaneo damno, inde exspectandat, ladi soporem. inclinaIio , & corpora. s & ob id abstinere a. yesieantibus . tumignioris naturae, ex usii unt, . ub, alia consultius, Uine apprimpusque ad ve- mnia,.setas . Qitare recte utique de Vesi. ritatem seri bidΑETim .di ingesnioribus 4'caxoriorum his in febribus urnitate Acta
genus nervosum. vehementibus iam agi- ria minDmmationes, aucta, m for σ
exorbitantium hornm motuum non tam4'natio. , eximiam, attulerunt. utilitatem
rassa α materialis , q8am potius tenuis sed opus , ut in oris, o β ἔλδενμ, atque sulatilis , ubi viailiae assiduae dedua centur . R. I LE I. U S prax. mea. lib. . Iiria adsunt, . vel imminent , .summa ines VXVILων. r. hane adiicit cautionem;
quiet udo corporis jactatio & praecor, i ut,. si Masgnitas totum jam eorp----
278쪽
De vesicantium o fonticulorum 2 r
eo pavit, variis in locis simulque admo- urina non parea S tenuis & febris quoveantur, eandemque GAL NI lib. . oue deest, locum habere possunt, quan- meth. med. cap. 12. auctoritate confr- doquidem isa natura Donte la pe velimat in excitat Sc per easdem a topia seri
19. Lieet porro in varii generis dorc leum euphoria sese liberat , tenendum Tibus, ut Montalgicis, arthriticis, exi. tantum, quod vesicae diutius per plan-mie prosint vesicantia et nihilominus t , taginis vel bra meae folia aut alia, non men, quando eorpus pleth risum ti ia- cantharides , I pertae snt iervandae &bris acuta conjuncta , ab iis abstinen- humor copiosior eliciendus. Idem tenendam de capitis dolo. dii. Multum etiam reseri, ut congruoribus, si ceu symptoma febrilibus eom-dloco applicentur vescantia Quando motio bus superveniunt, quando v . enim stimino intensori & auctiori m Yo ab humore visci aeri, perierant oritu opus eii, locis, qui exquisitioris sendi membranis cerebri inhaereicente Ub-asus & eminentius neruosi sunt, apponan- oriuntur, eum fructo, eoque magis in tur , nuchae nempe , collo , pone au- phlegmat corporibus, applicantur , res, carpis manuum & gensius : con-oi contumax capitis dolor, aut alius a Latra ea si ebris adest, pulsus valida & e fectus, inplum apponendum toti calva- leriter vibrant, morbi impetus est, vel riae rasae vesica rium, quod quidem ve- etiam per periodos paroxy lmi Uasmodiscam non excitat, copiosum tamen vi- ci, convulsui, egi lepti ei accedunt, in seidum serosum humorem ex poris tum inferioribus minusque acuti sensus mu-
levamine prolicit , uti quidem disertisssculosis partibus, suris, xoxis, & semo- verbis auctor est WEPFERUS in epis. ribus, eadem admovere magis expedit..iai LENTI LIUM, inserta fletu l. me-s Nunquam etiam imponenda parti, cui ineo. Dad . In ischiadiuo quoque dolore ,idolor , inflammatio & spasmus insidet, ut latum apse laetur&vetica per aliquot vel partibus exulceratis , quia stimula
dies aperta servetur , ex usu est, 'uo suo dolores di pathemata ex x erant , tam diuturniori stimulo, quam ibera-itantum abest ut i event, Se semper comtiori affluentis humoris subtractione, Lisultius, ut non loco affecto N proximo , psum demum malum abigatur, sed remotiori ad derivationem adhibe-ao. In apoplexi a languinea, quae spaL antur, mis infimi ventris, pinu intento ει Te D a1. Praesentissima quidem di maxima piratione auctiori ilipatur , vescantiass cantharidum ex vesicantibus facultas i exulent: in lenta autem di serola, se- sed tota quoque sua lubilantia, ut symnibus potissimiim ab externo frigore fa-' plomata inde oriundae vineunt, fluidis miliari , egregiam spondent operatio- 5e solidis eorporis Nostri partibus laninem. Pari ratione cum distinctione de advertae. Hinc utique quae itis non in . vesicatoriorum usu in hydrope feren- fructuola: annon prostent eiusmodi reis
dum est iudicium. SEPTALIUS qumimeaia , quibus cum deleteria ipsarumdem eadem in hydropicorum cruribusaindoles pollit cortigi, cicurari de perni, applicari posseyenitus negat, &inanι- eiolas effectus praeicindi ' Iam quidem ma . med. ιiό. VII. M. 56. fidem sa-itria luat potissimum , quae per experier .cit, se quadraginta annorum spatio ,itiam hunc in finem proficua in notae. quo Medicinam fecerit, nullos unquam, runt. Primum eit lac , cuius egregia quibus a Medisis vesicantia admota, e meant baridum virulentiam coercens vir
xatos vidisse, sed temper fete gangrae. tus priscis iam innotuit. Teilem cita. nas subsecutas curatu tere impolsibiles .imus A RETAEUΜ , qui primux quasi Verum in amurca , hydrope subito , cantharididus externe uius eli, quunt ut ex mensium vel haemorrhoiduin sup-'HIPPOCRAT interni tantum usui pressione , prognato , si viscera adhuc , mentionem faciat . Is enim in curas. sum salva, vires non adeo prostratae , t diu onorb. ι. I 4. perite monet , ut triduo
279쪽
ante usum lacti adsuescat aeger, ne vescam laedant eantharides. Alterum ex iis quae eantharides tastigant, eamphora ;quae si ipsa in pulverem tritis ad macetur , medicina emergit , quae interne innoxie non modo, sed & magno eum fructu dari potest in lue venerea, gono recta inveterata, ealculo &uti pluribus adstruit GROENEUELTin tri de eantharidum usu interno. Et ter tium denique eantharidum . cor rerium acetum, quod aerimoniam illam
volatilem salinam in ipsis ligat que
utemperat, quominus adeo distandidi nervosas partes exagitare queata . 22. Verum , quia haec antidota ita sunt comparata , ut
vim plus minus infringant & obtindant, eum distinctione utique speratus deficiat effeAus & non addenda . ubi tartiori stimulo opus est. Ueacidis quidem MVYS in prax. ratιones.
chirurg. Dec. H. obf2. observavit, quod eum cantharidibus scopo vesicante ad. mota, adeo hebetent earum virtutem, ut longe debiliorem edant operationem, quam ii eum saliva in pasta rediguntur . Hi ne uuando fibrae mitius exstimulandae tantum, & a validiori velicatione perieulum metuendum , utiliter des eum sermento panis &to subiguntur ι id quod maxime ex ue
convulsit vis, item in febribus Intermittentibus, quas idemtidem egregie lut- staminar solent vesicantia, quo etiam nomine ut potens antilabrile allium commendatur in Μιθ. Nat.C-U. Dec. II. An. IX. Camphora vero cantharidibus commodissime lociatur in
febribus malignis, petechialibus4psaque
peste, ac tum quoque acetum theria.
ea addi possunt, quorum virtus in his le-hribus ad eorpus ab interitu vindicandum insgnis. Et lac exhibere tum maxime exula est, ouando periculosa lymptomata, ut missus cruentus, vomitus, convulsiones, a cantharidum usu suscita. tri . Quippe ciuod non modo caulii camipsarum aerimoniam hebetat atque ob.
tundit, sed&ipsas fibras mulaei atque laxat, quo minus insensis spastieis stricturis a tantur. Hi ne PLINIUS i 1m
NM. lib. XXX H. cap. 9.O Io. lac adversus cantharides commendat , &CELSUStib. V. cap. 27. eandem in rem
seribit : si cantharidas aliqώis ebibit ,
panaces cum lacte contusa, vel galbanum vino adjecto dari, vel lac per fe
14 Postremo monendum etiam eit .
quod non semper opus sit iis, que vesi- eas et ieiunt; led quod saepius tussiciantropica ex paulo acrioribus parata & lenius simulantia , inprimis si loeis, in
quibus acutior sensus, ut nnchae , ea
pis manuum & plantis pedum applicentur . Celebrantur haec passim phaen tymorum , rubefacientium , sinapismorum , epispasticorum & attrahentium nomine, de a vesicantibus gradu tantum 4ifferunt, haud secus ae laxantia a puringantibus , diaphoretica a sudoriferas .errhina a sternutatoriis , longe tamen seeuriorem his praestant effectum . Quare si uitium levius & desiderata operatis mitioribus his impetrari potest; haec adhibere utique magis e re eli. Optima a tem ex iis, quae hune in finem commendantur , sunt semen sinapi , piper a bpm, allium, sal volatile eornu cervi, sal amnioniacum , earyophylli , terebinthina & fuligo, item theriaca, quae in epithematis vel emplastri formam redacta, in contumaci quartana , carpis manuum, in podagra& arthritide, ip-ii, locis affectis, in febribus maliguis , plantis pedum, in motibus convulsi vis& epilepticis, itidem plantis pedum, vel
etiam nuchae, summo eum fructu adm veri possunt. Pe Alius adhuc exquisitae tensationis locus, cui eum omnibus nervosis par
bus consensus intercedit, est sub axillis, ob grandiores ibi discurrentes nervorum ramos, glandulas nerveas & cutem l perinductam admodum tenuem . Huic minus commode & non sine periculo gravioris noxae imponi possunt vesicautia , quam optime vero stimulantia ,
inter quae ceu tutissimum merito conia
merandum semen sinapi, quod linteo te
280쪽
De vescimtium se fonticulorum M.
res inclusiim , balsamo vitae irroratum& sub axillis gestatum , ex freque tui observatione mea in amesibus eapitis, qui
ex atonia membranarum 3c vasorum hutnoriimque stagnatione proficiscuntur ,
uti quidem sunt affectus epileptici, paralytici , cephalalsiae se rosae , tinnitus aurium, auditus difficilis, oculorum vitia & defluxiones, insultus vertiginosi& a pople, hici praestabilem confert
pem . Ita enim & rubet acientia operaqtionem suam exsequuntur, ut oscillato ιrium nervosarum fibrillarum motum stimulo suo intendendo , impellendis &dimovendis flagnantibus non modo se viant humoribus, sed & motus vitiosos loco cuidam incumbentes derivent &asiorsum divertant . Hinc etiam , ubi nerveis robur addendum & ipsarum motus resuscitandus , commode nervinis& balsamicis laesantur , iisdemque sic
locis nervosis , plantis pedum , carpis manuum &sub axillis appositis, essicacior& magis penetrans emergit operatio . De qua tamen non est ut in hae vescantium consideratione pluribus disseramus . Transimus potius ad alterum dissertationis nostetae argumentum explicandum, quod agit de ionticulis. 23. Ita quidem artificiosissima machinae microcosmicae comparata est fabrica, ut in ipsa innumera diversissimaeque figurae de structurae fabrefaeta sint organa , quae ad tuendam cum sanitate vitam , arcendos etiam & percurandos fraves morbos, utilium succorum feeretioni &raeparationi , inutilium vero , superuorum & recrementitiorum excreti.
ni, egregie serviunt. Nihilo tamen se- eius saepit me contingit: ut natura novos alios moliatur duchus novaque eor- met emissaria, per quae depravati, insistentis & plane peregrinae indolis succi,
maxime ipss in morbis, pro sertim chr nicis , denuo prognati, summa cum utilitate e corpore proscribantur. Abunde bae' te statum faciunt obviae subinde
in exaernis corporis partibus ulcerationes&facti per eas impuri & morbifici humoris flux us , quibus suecedentibus leorpus sanum e il & integrum, resicea-l
tis autem & cohibitis, illico graves de ancipites patitur morbosas pastiones. 27. Scilicet, Suem latet, quam egregie in puerorum infantumque salutem illa materiae Ierosae & purulentae per sie d
ctam tineam, acliores & favos evacu tio cedat, ita prorsus, ut ad arcendos aeque ac per sanandos atroces effectus ,
cephalalgiam , epillapsam , lippitudinem, Ophthalmiam, catarritum sudocativum & asthma maximo sit praesidio; imprudenter autem suppressa , omnia haec invehat iterumque reducat . Perplicam , quam vocant Polonicam , qua per cutis de radicum capillorum nimis laxatos meatus, copiosi viscidi Sc impuri sucei eliminantur , intolerabilem cephalalgiam , maniam , melancholiam, e- pilepsiam aliosque truculentos capitis asiniectus abactos, & vicissim abscissa illa ,
iterum suscitatos esse, innumeris certum& confirmatum est exemplis . Nabis quoque plures cogniti sint casus, quod ulcera pedum, praesertim in scor butieis& senilibus corporibus, aliquandiu manantia , ast lima spasmodicum , motus convulsi vos , dolores ischiadicos , arthriticos diu insessantes, feliciter discus. serint, dc quod eadem mala, consolidatis exulcerationibus , longe graviori
quam antea insultu repetierint . Nuperius admodum notatu hanc in rem dis nasuit observatio in sene sere octogenario , qui quum diu iam graviter dolente laborasset dylaria, erysipelare affectus est iupede, quod reliquit ulaus quotidie intagnem seri ichorosi copiam fundens, tam
salubri successu , ut ex eo nunqoam m
lestum amplius persenserit mictum. 28. Ut mitram id, quod omnibus ,
qui in artis exercitio versantur, notissimum, apprime scilicet pro sanitate esse, quando ex succorum vitalium connubio ab internis nobilioribus partibus ad exinternum corporis corticem, materia coris rupta, acris, deleteria amandatur, &scabies, purpura, gutta rosacea, Phly mctaenes, tubercula purulenta, quae vocant Schrvaren aliaque eoanthemata sponte efflorescunt, adeo, ut hoc pacto
