장음표시 사용
281쪽
etermittentes., praesertim 'uartanae, as- sectos arthritiei epileptiei &eonvulsivi, maximeqtae capitis & nervorum morbi aneipites, eximie flemitigentur, di penitus sanentur . 'Hane ita e unsignem extraominariarum eiusmocii levamatio. num salubritatem quum De rerent
Medieorum sas iores, 'aurabili utique
ἀonsilio, prouidum hoc naturae stit .etum & sequi& imitari animum inilux .runt, ae per artifieium in congruis locis 'ellcitatunt vicera , quo per eorundem' emissaria intus delitestentem & ad ex. cretionem per eonsueta emunctoria minusaccommodum humorem sie longeis dieiori & faeiliori sueeella foras evoca. gent. Hinc merito repetenda sentieule Tum Origo ., quorum quidem saluberrumus esselius & pristans in medicina usus λex allatis iam abunde patet.r ut Neme luculentius innotescat, quibus maxime in morbis, quibusque eum cautionibus , hoe sanitatis utendum si praesidio, plenius paulomque curatius M sonticulorum asu medico demonstratum dabimux. 29. Fonticuli nomine i quid in Medi. eorum scholis insigniatur, omnibus ni tum e ulcus nimirum euri variis modis arti fiet uia. inductum , remo per .istud diu. tius aperium noxius in lanitaris tutesam effluat humor . Haec quidem tinti livox nulli bi, quantum quidem novimus
NI aliorumque ex veteribus monumen. tis reperiunda, modus tamen varii generis morbos .per ulcera artificialia & arcendi, Et eurandi, a primis inde medicinae ineunabulis erenitus fuit. Perset runt id maxime prilei cauterio actuali , ignito nempe ferro, quo modo levius , modo gravius adusserunt entem di uleus se eo liniso humorem elieuerunt. Ipse iam antiquissimis artis nostrae parens
rp. si dolor ex eoxae acetabulo corripit Oeinfra destendit indeque ruisur ad caput sertur, id fortiter premit . ut er eaput sibi diffringi pum&-uli pituita re- pleantur . itemque torum eo , adhi-hita inexstum purgatione & lactis cura , suadet, ut in acetatillum coxaecrustae
rantur tres, sub nates duae, supra genua una desupra malleolum una, quippe quae nee morbum susum, nee deorsum pro-eedere permittunt CELSUS quo uelib. . e . f. de ρ mita oculor. in diuturis nioribus oculorum vitiis cutis in capite ineisiones, nee non venarum adustiones commendat , eum cautela , ut antiqui euris fines 4nter se eoinnitri impediano tur. Quam frequenti porro 4n usu eiusmodi cauteria suerint Aletholi eorum antiquissimis THEME NI , ARCE GENI aliisque , passim eonfirmat Cori LIUS AEURETI ANUS ,fid quod etiam
de Arabibus direndum , uti potissimuri ex RHASIS lib. de assect. 1unct. tit. 16. patet. Et hine omnino 'factum est, ut plurinita ex veteribus sontieesti audiatrimineria. quemadmodum eonstat ex SΟ-LENANDROJect. II. eonf. t γ. item rde UIGO lib. VM. e. II. alii vero, ut
3α Piobe itaque veteres uiditatem huisitis peruleera artificialia medendi rati nis per 'exeram,& post ipsos ereber usus de multiplex idem uberius eonfirmavit experientia. Fueratri tamen, ex HEL
la prodeuntes, qui invento sanguiniscim, eulo, particularium eiusmodi periataeea& fonticulosevaeuationum nussum amissius usum esse asserere haud erubuerunt. At vero , una, quod dicitur experientia, plus pinecto valet, quam centum acutissimae rationes, ideoque id priamo omnium agemus, ut ex probatissismis Pristis , aequs ac recenrioribus auctoribus observationes di exempla depraestabili sentieulorum vi te eolli mus & tmsi totidem argumenta in me dium adducamus. Et in genere quidem quam spectata fonticulorum ad arcendos varii generis morbos si faetatas, testatue Sieulmum indirimis mos , qui teste A-
τ saetiamsi sani sint,tibi tamen fieri sonis ie'lum volunt, ut sani conserventur .
in barbari Lybiae populi, memorante ERODOTO LAIRpusillis suis quare
282쪽
aeritis anno venas eervicisad averiendor tus liberasse . SOL INGEN. operat: MAmorborum ipsis solennium.insultus u&-l rum P I. c. rip. 3. incephalalgia inveterunt; Uibus addi merentur ea qui C p. l raramirifice eommendat sonticulum imBARTHOLINUS exercit. Iti. ad.h. I. emite exeitandum.Neque minus WEridisserit .. Idem quoque. moris fuit uudlEERUSO0 4r: suadet, ut ad ceρhalal- Italos', qui teste RODERICO a CR, Mam sonticulus ia. brachio, eonficiatur Ro do πυrb. muliera. II: αχα frequen-iquiaesensim a loeo assereo derivet, simul lius quam ulla alia gens sontieulis urun, evacuet & Gamplexia. praeservet . Ettur, ita, ut SCIPIO MERCURIALIS, idem auxilium ad hemicraniam si . .im De Uarinen Meli,e. 26.Edemtie taloe G.aollidam utilbiudicar. De set ar,eosdem st vim post baptismum insan ieeorumautem saluberrimo effectu multum cervices ferro candente adurere, se- tae potissimum prodidit HILDANUS , liet eum suecesso, A AQUAPENDENS . qui Cent:IV obf. exemplum habet deviumrg. op .HAp , perhibeat, Floren- adeo retallicephalalgia, ut neointernis
tiae potillimum vel . plane nullos. ,. veL nec externis, . neci ipsis narcoticis potue- paucos.tantum pusillos hanc capitisitit:mitigari, set eoautem facto lensimi ustionem evader .. convitavis . Et obf7:eatam exponit diu-3I. Quod . vero, assi ipsam . morborum turna oloris, Miseraeeo statim te ratus, . curationem attinet, multiplex αvariusi& mutato serae cin sonticulum, peni- in hac fonti loruin estius . M veritia .Ltus abactus. Quibus aecedit memorabi iniquo nitunis 'ingenere ,.qiue quidem lim RUYSCHH observatio XL. de ce-
'Iδ. Idia sillatim de sontanellis icio im lavit hoc consolidato, recruduit , de- te prodidit leolaemnem in pyimis comit nucia excitato i,. rursus e Uanuit', . iterum ferre alea pitis, morbos frigidos&humi. coeunte, . tertiaadhuc viis repetiit'. dos, ut puta, scotomiam', vertiginem , , 32: In oculosumi quoq*eaiseetibus spe capitis dolores ae defluxum ad oculi,α,4'ctaramaesse sonticulor unin se taceorutri nares, ures, colamelum, Luceri dolo- virtutem ,. plurimis exemplis Miale rem dentium, gingivarum, gutturis. ω Vimi obsere Maeonfirmant. De fonticu- indefluxum assistomaehum , nec non adstis fidem uehint feta obsem re vellendo eonferre, qui ad thora I i XII pag. 13Jeqq: quod puer omn-od A tem destendunt λ membra. spuitualia, 'oaulominuauiscillitate laboraris, uU liis offendunt, phthisis, asthma. , empye i cemamroferre posset, . unci in brachio , ma&omnem spirandidi Seultatem, de- altero iii te de excitato, eonvaluerita. Α-mque etiam artuum potissimum dolores . lium, .cut. sex & et lices ante Oculos.
iiivare. Iam si spe elatius paula morti a versari vitas, lanianelli in brachio visus
rum censu minimus, eminent hos inter claritatem , evanescentivus u scis, re-
maxime, qui caput obsident, in quibus 'euperasse . Et tantiarchani. visus imbe- fontieulas maximum ω mirandum prae, cillitate Aacri defluxione oculorum eum istare. auxilium SCULTETUS, arma. rubeddidi afflictum,. usurpatis frustra o---chiruri . 3 et assirmare, non dubi-a mnibus ophtha unicis, . a f8ntanellatam lat. Et de doloribus quidem, qui caput singularem ρercepisset fruscum Mut ea saepe graviter infestanν; luculenta pastimuiquae. antea. vix perspiciliorum Ope . vide oro stant testimonia,' quod fonticulis &a rat , Postεa acute sine hiscernere potu
feraceis ad eosdem levandos nihil sit praea rit . Nequeriminus. WEPEERUS Obs stantius . Si e GR AMMIS A. M. N. C. 13o se guttam serenam subito invaden--
meminite fonticu-I'tem , vesicatoriis , lataeeo , .hiique de-lum, in capite profundius inustum, vir- mum coeuntibu&son ιiculo in brachio si-.ginem, 'vae permultos annos cum atro. ni sttot percurasse , . tradit. . In prim Et a cissimis coloribus rapitis, noctu maxi. men praesentaneae in visus vitii; pollente
283쪽
olum in imminente gutta serena σου. . . I 82. seiaceum commendat, sed etiam testatur, se quater eandem morbum hoc auxilio sanatum vidisse. Parit et HILDANUS Cens. I. obf. I. duplex consignavit exemplum ophthalmiae post variolas se taceo discussae; ubi simul notabilem affert observationem de puella , quae prae defluxione δ: inflammatione oculorum visum plane amiserat ; istacei autem beneficio, videndi facultatem ioeo oculo, ubi tunicat nondum exesae dcc0rruptae erant , rece vit . Idem reme
dium eps. 6 . in suffosso ne incipiente suadet, & epis. v. perhibete se cuidam, qui visum paene perdiderat, eadem r hione , ita opem tulisse, ut elapsis iam decem annis, sexagenario major . optime sine perspicillis videat in .lam fistulam lacrimatem traiecto in cervice . se tone, bis se e solidasse idem gravis auctor Onia IV. obf. I9. memorat. Ut mittamus quae SYLUATICUS incans. iiii de amplissimo hujus remedii in affectibus oculorum usu passim aen notaVit Atrox ille epilepticus morbus , qui pariter in cerebri membranis sedem tinet dc exinde universam corpus grauissime quatit & eo ut it , hac noxiae materiae per ulcera artificialia subtratini ne, tam egregie , quam vix ullo alio auxilio & ii. iligatur Ze expugnatur. Iamdudum HIPPin RATES lib. de morbo
Luro , ulcera capitis pueros a morbo caduco praeservare prodidit, & ΤULPIUS veritatem huius effati in binis comperit pusillis, 8. narrans e ulcera in capite ab epil epta eosdem liberasse, itilisque occlusis repetitisse iterum priorem
morbum, ut necessum fuerit hiatus reserare . ARETILUS quoque lib. II. de
diut. cur. cap. . hune in finem commendat ut bionem , cui assurgit RONDE. LETl met curand.morb.cap. 36. ubi cauterium ac uale in parte posteriori e, is suadet, & addit, est praestantis limum remediis m. MONTANVS consso. refert lenem Ll I. annorum solis cauteriis in brachio ab epilepsia esse liberatum . Et CRATO 6 VI. I i8.ap.Scholet. cauteria optima ad vettius epileesiam et e
prophylactica, conceptis seribit verbis
Idem uero praestans effectus a sontieulis&istaceis exspeolandus. Digna inem Oratu hanc in re me si observatio, quam eonsiguavit MECKREN de iuvene , qui rrendis convulsionibus epilepticis misere affectus , frustra sum sit omnia antepileptica , ac demum inusto cum cauterio actuali suturae coronyi fontieulci, ab insultu tam trucis mali immunis iacto . Epilepsiam quotidie accedentemper se taceum abactam uidit HILDAN USCent. I.οbs I. Hinc magnifica nasin sim in Medicorum commentariis de hoc praesidio enco inia , e quibus nominas
lassicit FONTANO NUM lib. I. de
. EPFERUM obj Io8. III. III. 33, 35. 34. Accedunt aliae quae caput infestant motbosae passiones,quibus idem hoc pra sidium egregie accommodam ρος e1pem rientiam competitim . Ninii sum , senti eulos in melancholia, mania , c tarrhis,
ut iles depraedicat HYMANN de ULe.46 in ecuou FAVENTINUS in meae. emp. De catarrhis caput is hoc pacto relic-
candis luculenta sunt SOLEN ANDRI
verba cons. II bes. I. vix credi potes, inquientis , quam eximium in desiliatiavi, bus D remedium fonti his , ratio hoc ipsum docet, oesrequens experiem a facue comprob. Multus quoque est in commenis
dando hoe auxilici EPFERUS , quippe qui istud in Obser. suadet in obtutione ea pitis, hemiplexia, vertigine, aurium tinini tu, auditus dii Fie-ate,uarium sceIore, memorit aboliticiniimusque desectu,ott-na, penae ulcere. Idem passim facit SYL UA OCUS, vi conf38. C-ω I. in vi νtigine, 29. in ὀravit te capitis,
284쪽
τ . in melanchesia , cons. Io o. in catadichis, Cent. IH cons. 23. in herpe s m ei, cons87. in aurium einestu; in locutione vitiis gingivarum consa'. t seu lo in naso cons. 26. ulcere canis crota narium cons. 23. narium angustia
sibilo & gravi auditu cons. 2I. ravi auditu cons II. Quo etiam reterena observatio de salubri effectu fonti liin polypo narium, inserta M. N. Q Dec
33. Α capite descendimus ad pectus , inquis uri, quid de huius chirurgici m dendi rationis usi in ipsius affectibus, per experientiam constet. De hoc loculenta sunt SCULTETI b. 33. armam. G.-τurg. verba Baticulos in thoracis, coedis & pulmonum affectibus magnum Aemirandum praestare auxilium. SI US attigatus in Praxi Barbera. pag.
eicipandos, eriam propter eosdem iliae depostes avocandos, conductiti. Imprimis ad phthitin laudantur fonticuli a Christ. BENED. a beare. tabit pag. 29. Et HILDANUS'. o. fonticulorum , ait, M-
natosIuisse, his meιν oculis vidi. idem de latae eis affirmat Cent. I. obf. r. Quia Cent. III. obsa L exemplum affert matronae, quae non solum materiam purulentam , sed etiam sanguinem exspuit de in hecticam cum totius corporis extenua tione & virium prostratione ineidit, se- taceo tamen cum omnium admiratione sanitati perfecte reddita ἔ nec non epis. 66.aatiit item a catarrhis pulmonum IMbem indueentibus se taeeo liberatum ense, prodidit. AQUA PENDENS etiam ι. c., 33. graphice scribit: uo libere σex animo resor, me in prara vidisse eis. δυνcmaticum , quatiate pituita catinum extissentem, per senticulam sanitati fuiss-s reciditum. De dissicultate autem spi-iansi CAPI UACCIUS. cons. 97. v. Schola. traiit quotidiana. exploratume ut caperiem in , auhelitus difficultate
vexatosi fonticulo in brachio ineredibilem percipere utilitatem. Hinc saepe a modum in consiliis suis adversus pectoris morbos hoc remedium eximie suadet SYLUATICUS , ω I 36. adversus palpitationem cordis & spirandi di ult tem, coU. II. tumim & as lima , cons. 46. ad ius lim, raueedinem & difficulta. tem stirandi , cons. 3'. U. 62. 63. ad
phthiua , nec non os .rys. contra tussirin& sputum cruentum cum febre.
36. Ad morbos, qui ha abdomine se indem obtinent plurimos , fonticulos uti-Ies elle perhibet a LUATICUS . Meosdem Cent. II. cons. 74. O 73. commendat ad dolores ventris, conso . in diarrhaea& dysenteria. Cent. III. eo . 3. g. in dolore colico, cons res in e taeria , UAS. 6 7. 68.69. in dolore renum, vitiis vesicae 6e mictus, eos or. 96. in nephritide & collea , cent. IH cons. r. a. in psilutione nocturna, eons. 7. 9. I in affectibus hystericis , usi ao. 28. 2'. io fluore albo cons o. in steris litate. Maxime omnium vero dignum
est ouod totum transcribat ut SCULTETII. e. tab. 43. testimonium de egregia fonticulorum in affectibus uteri utilitate , ita habens: fontistitur in femore in
visendo σ derivando , curavi eo miali res, qua ob suppressi sinem mensum uteri furores aliaque D mplomata sum pasiae peui addenda mei ito abservatio in M. N. C. Dec. I. . . IX. re X pag. 6. de extinmio ad fluxum me nitruum ex fonti eulis praesidio. Neque minus egregie de sonisi leuiorum in morbis infimi ventris usu
scribit ILLIS IUS l. e. fontanelia, ininquieos, in dorso, adnephritim π relicam omnem morώi fomitem antιcipando eamque, dum ad nidos suos tendis, imtercσιendo, egregie conferunt. 37. Supersunt vitia, quae artus exteris numque corporis ambitum obsident . Ex his primum commemorandi varii generis dolores. In coxendicis quidem afflictionem dolenti pridem uitiones eo min
gnifice de sonticulorum & setaceorum S 3 usu,
285쪽
usu, quam in hae, 'sentiunt scriptores mediet . In hae ipsa enim magnopere prodesse sonticulos testatur SCHULLI US M. N. C. Dec. IIII. obf. II 6.
MERCATUS lib. I. de rect praef. τι ς.
med. 1 II. ea 6. FORESTUS σου. 22. nstar omnium vero esse poteritSCULTETI I. e. testimonium , asse. ventis : se ipsum sibi contra hoe doloris penus sumno & selieissimortui a sumessii Anticulum sarasse inter principia misescuit et astroen emit . Quare , , sin futurum in tali muνciatu Uctiavis mu-
turno , tam interna , quam externa reme
-rpiam tanquam sacram anchoram π-
uribens . persentanellam In ingasne tam .haginam Immanem, quibusetus alias re mediis obsinatam , inque alio ast umem,schindicam inveteratam ,
navi . Neque mitius HILDANUS Cent. IV. obf. 73. dolorem schi adleum , cum pruritu totius corporis, fonticulo. rum solummodo usu discussum esse, auctor est . Et idem remediidem morbo dilaudat SYLUATICUs Cons. 88.σ oo. Se taceo quoque perdifras trajecto ischiadicam passionem di- Remisse RIUERIUS Cent. II. obf. IO pluribus fidem facit
28. Podagrae apprime condueere fon
pluribus confirmant e & adversus dolo. res artuum S arthritidem e dem ex usu esse non sine ratione SY LVATICUS Ceat. III. 99. io er 83. eenset Quin in M. N.c. Dee. II. An.FU. obf189. narratur exemplum rustici, qui diu arthritide amictus , ulcere , quod vocant einen Schmar, in tibia demum assectus est , quod ad eon solidationem pediducere noluit , sed fonticulum ex eo paravit, tam salubri effectu, ut ab omni dolorum recursu immunis post hae manserit . Pruritum manuum fonti lo in
brachio sustulit GLANDOR PIUS , &pruritum scroti sonticulo in femore V DELIUS , allegante FASCIO in .si
fort. dafonticulis. Denique etiam admincerum antiquorum & mali moris conso-didationem magnum quoque in tantieulis repositum praesidium , ut etiam SCULTET USI. e. plures, qui ulcera in tibiis habuerunt dysepulotica, iisdem securasse tradat; & A SAPENDENs
I .c. p.381. senem, tibiam mirum tu mi dam cum iacere gestamem fonticulo supra genu in coxa sanatum esse, perhibear. Quibus omnino penitus respondent
quae SYLVATICUS de sentieulis in ulcere ani, et umore seroti , doloribus &ulceribus ex inquinamento venereo, in
rendis, 4dentidem rn consiliis suis principit, & quae in M. N. C. Dec. I. Isin
IlI.-396. relata lebuntur . D. Tam spectata igitur in variis ehroianicis passionibus sonticulorum & set ceorum est, ipsa exserientia teste, viristus. Ex acutis autem potissimum in peis se eorundem reus in commentariis meis dieis ut salubris depraedicatur. Testatur
VI. obf92. memorans: se peste Bernensi eum ullore quidem peste correptum , sed .non adeo periculose laborasse, & eau- sam rectet 4n fonticulos, quos in erurbibus festarint. eo quod Anticuri &set a- .cea imi Praestantissimum praeservativum tempore pestis, ut in bina peste observarit, ita ut ex viginti sex, vix tres obierint , licet perpetuo circa aegrotantes
p. I. . neminem Venetiis peste eorreptum fuisse τefert, qui sentieu lum in
CΚENΑU indis de fonti Jorum usu tempore resis, qui eosdem praeservato
rie & euratorie eommend*t. Praeservatorie maxime, quod semper aliquid de materia corrupta evehatur & sre , quominus omnimode a peste eorripiatur cor pus , P caveatur, idque se crebrius observas
286쪽
De Uessantium: istrvasse seribit in iis , qui insecti tum
res nacti, fonticulo exesint evaserunt .. Curatorie autem adhibendos esse tum , qMando a. contagio pesti sero aliquid ad glandulas delatum M & periculum , ne relabatur ad interiora, ideoque ipsi in rere suadet fonticulum: .. Et cauae plura eandem in rem memoriae prouita sunt λ
Effoenoelo ad. pag. 426λ' . Adduximus hactenus .exprobatis simis. tam pristi quam recentioris aevi auctoribus luculentavobservationes, quae insigdem uiti m&se taceorum & sontic 'rum in multis M valEntibus morbis , iisque. maxime chronicis, mitigandis F
aeque ac sanandis., abunde. confirmant
Ilim sevitum ut hane experientiam, ne
fallax , Jed fida & certa sit, solidis & fim
mis rationibus suffulciamus, & modam,
quo salubris hie laceedit effectus, dil&:ide monstremus, . addendo demum util8s cautiones in applicatione studiose ite n. das. Et primo quod attinet ad operandi rationem, . haec quidem multis obseura, adeo visa fuit α imperceptibilis ut ipsum remedium omni proptere usu carere putarint . Autumarunt quippe quum sanguis es fiuida perenni motu per vasculosam corporis comisag m circumagaΠ-tur ; omnem illumqui ex saueiatis, sive Der vulnera , sive per ulcera, yasculis es, uuit humorem ,. a sanguine , . mediante cordis di arteriarum i mpulsu , ad partevadvecto, .materiam&.ortum nancisci , ita , .ut qualis sanguiuis&seri sit eo i-tio aestatus, etiam sit illius. succi,.qui ex ruptis& discissis fibris & ean aliculis emuit. Iam autem supposito , quod corrupta. & impura. materia inst sanguini &eorporis succis, quae morbi materiam praebeat, adeo tamen exiguum dkunt es. . e. id, quod quotidie exstillat & pitterea adhucnoxium eundiutili& nutritio inti-- seeta mixtum , ut parum utilitatis is hac excretione .sperari possit . Et quod maximum, Jonge commodius ci emea--citiderum mor bificum , , vel quantitates
vel intemperie perversa I eans , per alia loea.& emunctoria, uti per cutis cribrum, per renum tubulos vel etiam
per alvum s intestinates glandulas & excretorios hepatis poros , quin ipsas et iami salivales glandulas posse seeerni & excer ni, quam per ejusmodi praeter naturam. plane novas α largiorL evacuationi mi
r. Adii milosophiae Cartesianae & eo puscularis praeeeptis imbuti , uti MUYSin prax. ωι-οῦ modum, quo sonticuli &se tacea effectus suos edunt mechanica ' prorsus. ratione ita, concipietidum esse contendunt, . quod serum a in omnibus O-mnino ulceribus, adeoque etiam soni
culis , . stagnans stetidum primum fiat &.
corrumpatur, corruptum postea effor
vasciuosa substantia sibi similes, id est , .
qui figura sua respondeant f urς particu-larum. impuri. & eorrupti in sanguine' humollis, uradeo iα tale ulcus nihil aliud , emittatur& admittatun abs humoribus. eo circulationis leget alsatis, suam quod
eostumum.&. a. porulis, suscipi. potest . . Afferunt: etiam in confirmtionem ex perimentum', de filaro ex' charta empo-
retica confecto , quod intinoum prius in aquam , &infusa postea mixta.ole' a
qua, tantum aequam ,- oleo autem im
mersum, . indita eodem mixto liquore . . nonnisi oleum transmittat . . At vero . . quam infirmis in generoe argumentis nitatur , -& quam.Ionge ab veritate disce'.
dat, illaea pororum Mura desumta se
cretionum ratio , . nemo nonmovit; de: ex perimenti autem allati veritatem eri- to dubitandum, quum non , modo 'alii istud contrario plane successu; . teste G. .
MEDELIO , eeperinta, sed& nosmet ipsi oleum &aqvam simul 'per chartam semporetieam transudasse viderimus, si-cet prius,vel oleo , . vel 'aqua Leandem simbuerimus qa: Quamvis ver omegandum,suf-ficere ita statu naturalamo uendam valetudinem fabrefacta in corpore humano aemunctoria impurix & superstum humoribus educendis,atquαetia inexcretiones. pedalvu per cribram cutis,renes, gua
287쪽
ulosas intestinorum& n ium tunica , ipsasque salivales glandulas ad eurvidos
morbos multum facere & sanguinem egregie depurare nihilo tamen secius extraordinariae per ulcera partibus inductae evacuationes egregii sunt usus . erietangmpe non tantum evacuatorio univer-ssi, verum etiam particulari derivatorio. Etenim, quamvis exiguum sit hu- motis serosi,quia emuit; tamen quia flaxus& continuus & ouotidianus, potest utique quippiam conterre ad imminuendam copiam seri praeternaturalem vi m-rivMOruas autem & particularis essectus Ionse eminentior est. Scilicet, cause materiales , quae motus praeternaturales di Wrbulentox morbosos in corpore creant,
iunt potissimum uases & stagnationes sanguinis, seri,vel etiam alius humoris in nervosis& exquisite sentientibus loci ς , quae vel acrimonia hostili rodente velli.
cant , vel copia lassi premunt δέ comptimunt, &sic dolores, spasmos, inflamma. tiones, timores & alia gravia sympto m. a cient.. Et strictius quidem loquendo, , consistunt hae stases & stagnationes, prae sertim seri, in vasculis minutissimis capit stlaribus, qMae ex finibus artericitarum ad
latera emergunt, & succum vel nutriti. um , vel excrementium, vehunt , in qu si delabitur, vel tiam impetuose urgetur humor intemperatus nimis & praeter nae aram crassior, obhaerescit ibi, nonnun. quam perrumpit & partem eui insidet , moleste assicit ,. ud uariae eonsequantur morbosae passionex, proi diversiare loci qui patitur discrepantes . . 3.1ulac si contigerit,ut perierarium to. tum a subsistente humore patiatur, atrox oritur capitis dolor,. si, dimidia. tantum
huius pars, hemicrania, si circumscripta regio, clavus.. Ubi stagnans acris liquor in membranis, qui investiunt cerebrum, sodem figit, epileptici,. ubi ia, membranis fualis medullae, convulsivi praesto sunt
artuum motus.. Quum princi ρiis ner vinxum. opticorum tenax incumbit,. Gita
sit serena ia spinalis autem medullae, pa x lysis & iplexim .. Quando hia movsanguineus in tunicis quae oculi bulbum. Sunt inc rceratur ,. ophthalmiae , α
quando semias aeris ibidem copiosius es ligi ur, vasa distedit tandemque exstillat, lippi indines, seri salsi, acris Depius eorr
sivi, cum dolore & ardore denulliones ac visu imminuto emergunt. Humores se rosi , vel lymphatici, membranis mula lorum nerveis firmiter inhtrescentes,d lores presbrios sputicos molestissimos ,
praesertim nocturno tempore, cum notabili stigoris sensu iunctos ex chaduntqMi rhev maturai nomine ventiantra plurima loca,solenniter vero homoplatas Schumeros ,in se stant; & in affectis se pat-tibus a lympha aeri tanta est constri Eliout ex iisdem ne gutta sudoris profluat filicet totum reliquum eorpus sudore di- fluat, si vero scarifieantur , plus seri quam sanguinis extrahituria Idem viti sum &aere viscidum serum intra membranas & ligamenta nervea & glandulos, articulorum tabsistens, pro locorumi diversitate eorumque diversitate eorum-
e diversa denominatione odo isthi
dico , modo podasticos , modo gonagri- cos,. nec non arthriticos parit dolores; im
cutis autem tubulis & glandulis firmius. detentum .impetigines , herpetes, Iich i nes , pustulas ulcerosas, in inle guttam i rosaceam ti varos gigni dia 44. His omnibus morbis, qiua partima firmius inhaerente . partim di extrava lato humore fiund , ulcera arte sem, quς sonticuli audiunt omnino suceurrere pos sunt, eo quod ,. facto, ejusmodi in parte: vieina emissario,.corropt- incare erat ' quas humori Aratus paratur& facile prς. se tuta Nam in genere in exeretionis, qui per vesicatoria oc fonticulos sit negotio id
merito tenendum esse arbitramurrinon mnem secretionem & humoris excretionem intra vasa&tubulos fieri mediante. motu progressi vo eirculatorio,sed per po- . rosam etiam partium, solidarum substantiam, dum vasorum alveis elapsus humor calore & motu tonico extraordinario sivi braruri ab una parte ad alteram dimovetur tandemque emovetur. Testatum hoc iaciunt varia , quae sotande obveniunt phς nomenae .. Quando pedibus hydro, picorum cedem Mosi levis plaga, insertur brevi. tempore magna Quantitas ia
288쪽
ri extravasati, hae data porra exstillat,
quod neutiquam per arteriolarum pullum eiicitur, sed ips, sua gravitate Ela
motu fibrarum interno adiutum , elata- ur atque prodit. Materia purulenta ma laestibus & ulceribus partitim externaxum collecta, solo terrore aut refrigeratione intensior, , veI medicamento do larem excitante reprimitur & transfertur saepe ad loca vicina 84 interna, norisne perieulo . Novimus glandularum
colli & parotidum insignes in insantibus& adolescentibus tumores medie amen , is reprimentibus abactos . ubi humor
deleterius e sede pulsus ae in pectus e
lapsus asthina convulsuum , i immo linsam phthilinde ulcus pulmonum insana vile iere excitavit. Et nihil' quoque is, miliarius, quam quod materia ulceros, in scabie humidὶμ per porosim fibrarum& vasorum, texturam repellatur eum
praesentaneo subsequente damno .. Quidni etiam hamor interius obhaerescens eo de tu modo per poros ad Ioea externa
meare, soras propelli & excludi voteriti
Certe copia serii, quae in hydropicis per sorte drasti malvo excluditur, non adducitur mediante pulsu , per arterias ad tunicas intestinorum glandulo ax, sed veri eii simillimum , quod 'per poros va
latum soras intro spinam es& per por sim intium fibrosarum iubstantiam ad
intestina transeat. .. Α que adeo elarissime patrio .nriculos non modo evacuationem humori 2 praebere universalem ,
id est , quae .ex tota sanguitiis di humσmmmail a*rocedit, sed praeeipue lbe leuta, sive: partialem.& derivatoriam , dum ex imis ad extimas ad se quasi alli. iniunt, trahunt vel etiam reves lun T. 4s: Nunc saei lius. explicanda venit caulae, cun consolidario sontieulorum Hagno saepe conjuncta si reum periculo', ut non modo morbi priores sublati repotant & recru stant , sed nora raro etiam graviores, immo senesti affectust , in Hiis α remotis loreae, suboriamum Uberius hanc noxam. test tam faciunt peritiores medentum exui aliqui τ&recentio-tibus .. CRATO. longaevns illa , . seli et &ytiadens Medicus, , inconsiliis.& epist
lis , quas collegit SCHOLZIM epi f.
I .item confarr. scribit: multis exemplis erudimur, quam graves subire Aux, immo morsi a , fomicato , praesertim in pede clausor , cousquautur ..
Ex Arabibus RHRSES M. H. tit. XVI. aravissimae saepe vidit sempto
randi disMulta dem eum stirasarca, coa testente sentitum , anno rarunζ. Quum
ab antiquis pessum ulteribus ad consoli ..dditionem perductis pulmones dabe& ul-eere affecti , multoties a P acticis observati sim p mlham urique dubium assintieulis diu eum fluctu gellatis & in rem pestive clausis, presertim in impuris corporibus , qui idem possit continingere. Causa huius effectus non alia vi detur labem, quam quod ab ulceribus ,.sve arte, sive sponte tactis, obessi uxum,
qui simul eontin sit hinndi nutritii , debilis & imbecillis omnino' pars cui insi. denr reddatu , ideoque , deficiente de bito ad propulsionem toni roburem jor fiat ibi affluxu de stagnatio humoris , . qui tam copia , quam qualitate delinquens, si exitum tonitur, pro sanitate est , ubi vero ipsius exeretio, inig&gri4 ficiis ductuum clausis& eonstri s , im -- peditu , remanerob partium vicinarum infirmitatem , copiosior D moris serost asducur & stagnatio , tetrajorque ex lon. giori quiete accedit corruptio , .und θ non mirum est , in laborante parte , aut pristinum vitium resurgere aur, si humor inquinatus,& malitiosus ,. vel vitalibuς. suetis immixtus mauerim, vel' receptus iterum per poros irruata , mediam estn/guiniscirtulo ad alia qoea, deseri u , MD-simas passim propullularae aegritudines . Nos eerte 'ste pius observavimus ,. pose morbillos vel variolas in pueris orethrum acres defluxiones, .miae iisti nisi 'apposita in t nueha set aceo cessarunt, stibiatoi auι- tem postea lataeeo , , protintas de nou oculos infestarunt 46. Iam etiam' fatilε ratio phresciit,. quare a 4inea capitisue, velimiae dumidia
289쪽
in pueris perperam curata , insultus epi-leptici, vel asthinataeonvulsu a subna scantur , quae pollea appositis vel . vesica hortis , vel sonticulis in brachiis , aut pedibus . conquiescunt. N uvimus exempla , ubi a. materia arthritica & podagrica ad internas paries relapsa , vel etiam non suffieienti vigore expulsa , spasmo dieae constrictiones diaphragmatis , ven
triculi 'intestinorum non levem formi, dinem inducentes, omnibus alus frustradatis internis, V positis in brachio vel pedibus sonticulis, sublati suerunt. Neque certe experientiae suffrais de stitui, tur, phthisin posse eodem o praecarveri, si nempe ortum trahit ex acri &im euro humore a. partibus superioribus capitis, . saucibus, vel tumoribus glandularum internis & externis descendente ad pectus, & huic ulcere in . costis, velis scapulis excavato ,. via ad exitum paratur .. Atque adeo luculenter utique in. notescit : magni in . arte medendi m
menti esse medicationem , quae ad: seri
impuri , . non tantum evacuetitionem , verum etiam derivationem, immo revulsionem. directa, uti quidem iam in sapguinis missione aliisque excretionibus pridem est nobilit Ia 47. Alii oris indaginis ouaestio : qua,
rataqne cauteria, sonticuli & setaeea , partibus capiti externi applicata, a pinplexiam. serosam, hemiplς 1 iam, paralysin, guttam serenam , . cephalalgiam inveteratam , vertiginem aliosque bra,ves admodum cerebri. morbos, qui . ab humore seroso fit in iusinsidente. imis cerebri. partibus, originem. trahunt, a igere cc partes internas liberaretque ani Iam vero experientia uberius confirmat, .
quod inli is morbis. istacea. nuchae. inter Aa, vel cauteria applicata loco ubi suturae eoronalis dec sagittalis concursus est', egregiam tulerint opem , . potissimum q*e maiores nostri mirifice hunc in fidinem commendarunt: sontieulum capiti . , ubi suturae. committuntur, inductumi,
uti quidem patet ex A UAPEND. M.
dem nonnulli ex reeentioribus, qui riculosum modum. applicandi cauteria. tam actualia, Quam potentialia, in hoc tam sensili & nervoso loeci ubi in eoin,
missura suturae eoronalis & sagittalis durae matris & pericranii. est connexio , censent, eo quod ob dolorem ibi quam facile possit inflammatio suscitari. V rum frustraneus est uintus, propter multiplice iam a omni aevo innoxium M. selicem usum L M potiu& admodum cre-. dibilς,. Quod dolor. major, quem producit, chirurgica haec osteratio,. multum adii feliciore in operarionem, conferat , eo
quod: recensit, capitis morbi ae lympha glutinosa, intra anfractus & membra-.nas cerebri detenta & a torpore spirituum α motuum maxima ex parte oriuntur .. Prosunt itaque hoc in loco a positi,. non tam ache vicuandum humo . rem narium intus latentem, quam P . tius adi tonum exeitandum. & motum.
aliter determinandum , ut quod subsi-stit e loco suo dimoveatur, non secus m
ipta vescatoria. , praesertim ea quae ean-tharidis habendi, non tantum ellcernem. fido, verum etiam systema nervorum asciendo motusque excitando, conducunt.
i q8. Singularis adhuc sonticulorum in arx medica usus est qgod conditionem.
atqy tempulerudi fluidarum ex Pa te etiam solidarum paritum extraordinariam prodant ac detegant . . Nimirum
firma & quotidiana eonstat experientia quod, 9ui sonticulos gerunt a paulo di . tutatiori usucit, Hubrium & valde intem - .peratorum alimentorum, g. acidos.
ru , salsorum,. M iam calidiorum , .ut piperis,. allii , molestas quasdam a sectiones, . punctiones , dolores, rub 'res, tu res&. alia insolita accidentia ibi percipiant. . Crebrius quoque Obsem. 'vatu . quod a graviori, animi affectu , praesertim ira, tristitia actenore, item, in insignι α praeternaturaiv.temporum.& tempestatum constitutione, e trao
dinariaue mmdam sensatio iα locis , ubi sonticuli appysiti ipsiusque fontis usi .
. insolitus aspectua , . adsit . . Praeterea quando in morbis cintensior pastica com tractio , . vel stomachum & intestina .
290쪽
vel diaphragma petit, ut in hystericis& hypochondriae is, item ineolicaeOn-vuliiva, asthmate eonvulsuo, tunc starim etiam eompniuntur fonticuli , ut vel ex sieeentur vel claudantur , vel do. lorifice eum rubore assiciantur . Quinimmo praeternatura lis sceitas, divor & palor sontieulorum arguere aliquid damni in oeconomia animali solet, & nihil familiarius est, quam quod ante mortem fluxus humoris per haec ulcera plane te Lset. Ex quibus quidem 'omnibus merito eliciendum est, tum ingentem partium liuidarum & solidarum in corpore humano dari conspirationem & una parte affecta alteram statim etiam pati, et um
quod non secus, ae ex. naturalium ex- Tretionum , quae per vesicam , alvum
& cutem sunt, tonstitutione , ita etiam ex ulcerum es 'excerniculorum lio. Tum insueta & extraordinaria eonditio. Me , sanitatis S morborum indicia fluidarum & solidarum partium natura, indoles atque constitutio a prudenti Medico perspici possit,
q9. Neque etiam omittendus aut noe. vi pendendus ille sonticulorum secunda-ν his quasi usus, quem in corpore , cui iam inducti, in sanitatis tutelam praestant, dum praebent en iunctorium, in quod velut incile eonfuit & reaicitur, si sorsan eorpus noxia & morbum minitans obiit materia. Et certe plura sunt quae hoe confirmant obvia subinde phaen mena . Crebrioris quippe observationis est, loca illa , ubi fonticuli existunt , praesertim in pedibus, ex facili tentari erysipelate , sue animi affectus , 'sive alii errores commissi causam praebuerint. Attentior quoque Mocet experientia , suscepto intus morborum epidemicorum eoni iosorum ipsusque pestilentiae nuasmate , protinus fonticuli excernicinium inde mutationem experiri de frequentissime inflammatorii quippiam eum dolore & rubore in ipsius confiniis
comparere. Luculento utique indicio , autocratiae naturae tribuendum esse, ut
ad partem hane debilem & languidam humor, qui in vitio est & momum mi. Natur, ad promiam secretionem di felicem exeretionem transmittatur. '
Io. Restat demum , ut exposita sonisticulorum operandi ratione , de recto eosdem usurpandi & perite tractandi modo utiles pariter ac necessarias practi- eas regulas subnectamus I. leuando morbi capitis a congenione&impetu sanguinis & humorum ad superiora oboriuntur, frustraneus, vel plane noxius est sonticulorum usus,i sed praestat tunc potius sanguinis, quam seri excrementitii evaeuationi invigia
II. Ubi dolores capitis acuti , item molns eonvulsivi & epileptici , tenera& sensibilia corpora diu detinent, mi innus tuto in locissensibilioribus & nervosis, ut in nucha, vel Mone aures , vel in futuris ad moventur cauteria & 'fonticuli , sed si forsan indicatio est, melius brachiis vel pedibus imponuntur. 4 II. Non tam facile nee statim , ad ejusmodi mesesta &diu vexantia remediorum genera descendendum est , si res commodiori ratione expediri & eausa morbi per praeparantia, eorri sentia &Per naturales exeretiones tolli potest Ted tunc demum , quando haec frustra adhibita, &. morbus diutius partem a Diicit ac detinet , verbo : si laeso magis ParIicularis, quam universalis est IV. Neque etiam in morbis externis his solum fidendum, sed praemittenda imo adiungenda, interna & alia externa , quae morbo expugnando serviunt praesidia, quibus etiam adhue paulo longius insistendum, inprimis quindo spes sanitatis per eadem recuperandae afful
ssseorbisticis, ad praecavenda, vel minuenda symptomata, non inutiliter parantur e3usmodi per artem ulcera, timtius 'tamen id fit in brachiis, quia fac lius ibi inflammationes δc ulcera tolli
possunt ; sed si semel inducta , sedes o
providendum, ne sorsan coeant intconsolidentur eo quod , quo magis corpus est impuris fueris resertum , eoma; Periculum imminet , quando