Vita Francisci Borgiæ tertij Societatis Iesu generalis a P. Ribadeneira Hispanice scripta; Latine vero ab And. Schotto Antuerp. vtroque eiusdem Societatis sacerdote. Accesserunt nunc primum Pia opuscula Francisci Borgiæ

161쪽

i et DE VITA FRAN BORGIAacipum in Repub. virorum, ut λmnosae penumero tempus demere o ςsiet, uomnibus satisfactum vellet. Alii enim Sincios ad se mitti postulabant: nonnulli Coulegia apud se excitari: non nemo rogare, ut pro incolumitate sua D E V Μ precaretur. Quod olim Regibus studio fuisse, Athan. in ex Athanasio discimus: qui ad Antonium vitaAno' Abbatem scribere solitum Constantinum, j p- ut se fidemque Christianam DEO

precibus commendaret. Quamuis Vero d iis mim- crebrae litterae multum & operae eripo.

- rent,& mni, nihil tamen destinati te poris orationi ad D E V M fusae detrahi, quo pietatis progressum contineri dicebat, . patiebatur. Cum DEO enim potissimum esse agendum, in primisque eius regnum studiose quaerendum . Mox Principum Christianoxum salutem, a qua penderet reliquorum, DEO commendandam. i s rebus ita ex sententia peractis, eo ipsb anno Pius IV. vita simul Ca, . thedra decesserat, locumque dederat Michaeli Giserio, viro e Dominicanoriam

familia egregio, qui Pij Quinti nomen vinduit,

162쪽

induit, talemque se moribus gessit. Hic

etiamnum Cardinatis FRANCISCO usus

perfamiliari,&amico,postquam ad Ecclesiae clauum sedit,nihil in amando remisit: quin rebus in arduis consilium eius,& op ram , frequenter adhibuit. Commodum iam e Luntania litterae redditae erant, bocios in Aethiopiam legatos premi, tem porum iniquitate sudare, nec proficere: praecisa iam spe messis colligendae: in la-ponia vero insula, Episcopum sacris rite procurandis, in recenti nascentis ibi Eo clesiae origine, vehementer desiderari. Obibat Aethiopiae regionem e Sociis Andreas Ouetenus, Patriarcha: quem olim

Iulius III. rogante Ioanne ite in III. Lusitanorum Rege, Episcopum crearat, macum Melchiore Camero Lusitano. hi socii additi Ioanni Nunnesio Lusi ano, Patriarchae, in Aethiopiam Pontificis iussiti profici scenti , Ignatio etiam tum sirperstite. David enim Aethiopum Rex, Lusitaniae Regis opera, a summo Pontifice, quem interris Ecclesiae caput agnosteret, mitti ad se rogabat, qui eam Ecclesiam, in reniolis Africae, siccisque terris sitam, paene dixerim relegatam, Iudaismo inquinatam baptiZantur enim Aethiopes timui, & ci cunciduntur purgarent erroribus,in viam

163쪽

VITA FRANC. BORGIAE reuocarent, rude'; illas nationes, ac bat

baras erudirent. Nunnesius Goam vix atti

gerat, inde in Aethiopiam cogitans, dc conscendere parans, in beatorum sedes, morte simul & legatione obita, migrare, iussus,locum, munusque Patriarchae, Andreae Ouetensi Socio, & Episcopo cessit. Nihil enim Socii praeter dignitatis nomen& labores ferebant; honoribus, de commodis omnibus abdicatis. Hic simul in Aethiopiam venit, a Claudio Rege, Chrisstianorum quidem sacris imbuto,sed lento homine, non fatis humaniter accipitur: frigide itaque rem Christianam promouit. Qui vero regnum proxime excepi , re, Mnomine Adamantius, natura crudelis, Mimmanis, in Socios grassari, saeuire, deinc irrere ferarum more institui . Christi

enim nomen exstinctum cupiebat, nulla

ut spes propagandi Euangelij superesset. Vinculis enim, fame, inopia, & nuditate vexati Socij, aliaque incommoda, & pc

a. D . secutiones passi, ut Blent, qui pie vivere in Christo IE s v volunt. amobrein, iusto mox iudicis D Ei, a Turcis deuicta Aethiopia, in ditionem illorum, tyrannia denique regnum incidit, vastum cetera,Mincolaru multitudine frequens Pius Ponti- sex re cognita, FRANCOCO reserente, Anticam

164쪽

Andreim Patriarcham, Aethiopum furori cedere , & se ad maiora reseruare iube. commodamque nactum hauigationem :maturrime in Iamniam insulam traiicere ubi multos esse & nuper Christianis adstri pios audierat, qui & confirmari, &.s cerdotio manuum impositione inaugurari possent. Andreae, accepto Pij diplomate iniecta Religio est, quam eximere nemo posset,quod iuberet Pontifex,ti in demum Aethiopiam relinquere,cum desua religio ne & tuto posset, nullaque spes reliqua eius Eccleuae ius andae foret , hinc in Iamniam insulam frequenter habitatam transiret. Ille vero bene semper D E i benignitate speraret, fore ut C H RI S TOplures lucrifaceret; & Aethi ia excedere non terat,'uin in Turcaruit' aut praedi, num manu= incideret an hisitaque aeruna Dis vitam egit,diemque clausit extremum. Melchior quoque Carnesus, cui par pote stas tributa fuerat stati di, confirmandique neophytos Christianos in Macha item portum delatus,qua Lusitaniae naues onerariae in Iaponiam W ansmittunt, ritu obita legatione, & Episcopi munere, decessit e vita. Nostra quoque memoria S laasianum Moralem,qui Prouinciae Lusitaniae Sociorum praepolitus erat, Sixtus iis

165쪽

inainctus Episcopi nomine in Iamniam

legauit: sed, ut incertae sunt mortalium res, Goae portuni nonduna tenuerat, cum& ille, longae taedio nauigationis,incommodisque,mortem cum vita commut uit.

Adeo verum est, quod ipsi etiam male in Socios animati fatentur, dignitates Ecclesiasticas, ex Ignatii instituto, defugere Socios, ali itale libenter concedere: labores Vero, per mila, mortem denique pro E clesia, ad maiorem DE I gloriam, ultro ac libenter subii e.

CAPUT IV. .

Cetrea in Societatem Ponti cis bene a. . PLURA vero exstant Pontificis vere Pii, & illis temporibus pernecessarii, singularia in socios amoris indicia, ac b neuolentiae. Vetere enim instituto, niae paenitentiae administri, Pontificia auctoritate,Mohachi,& Sacerdotes Theo dogiae, & canonum, linguarum diuersariam periti, nodos conscientiae mluebant, peccatisque expiabant. Magnum id Ecclesiae munus, & arduum, Ut quaecunquo diuina potestite in terris siluant. Visunt itaque Pio Pont. quando munus hoc a Voriis varie obiri vidisset,Societati mandare, t paenitensium curam de in sacra

166쪽

, 112ER T, Trus. 3 rsacra D. Petri aede summa confitentibus quotidie aures darent, virgamque inania gestarent, potestatis argumentum. Alci tum itaque Cardinalem, qui tum pro C reso Borromaeo ei muneri praeerat, ad FRANCIs CVM misit, qui persuaderet, rem per se Ecclesiae utilem, ac necessariam. Ille vero tergiversari primum, ac defugere mox ubi se collegit, haec fere capita supplice libello Pontifici obtulit. Pe incommodum id Societati futurum : qui enim legitime id munus ad hanc diem administi Psent,iis eripi sine querimonia non posse: ad haec complures in Ecclesia DErramitus,vetustate corroboratas, dc sanctitate morum illustres,ad quas id potius per rinere videretur; alioquin praeteritas sese, moleste laturas riSociis denique priuatim

fraudi futurum, & damno: quod qui illud

munu3 obirent, continuo societatis legibus λlui, & obedientiae vinculis vellen tamquam ministri Pontificis iam creati. Lectis his, Pius nihil prolatandum ratus, nodosque facile solui posse ; Societati extemplo paenitentiae Pontificiae munus Pro suo iure mandat,domumque non procul ab aede sinama D. Petri, certumque stipendium, ad victum, cultumq; corporis assignat. F R. A N C 1 s C Q s dicto audiens Κ α acqui

167쪽

i48 DE VITA FRANC. BoRor AEacquieuit, praestantesque e Prouinciis dique sacranini litterarum, Ossici ita simul linguarum peritos euocatos, locat. Gregorio mox tertiodecimo Romae sedente,Societas onere illo te ri,sed fru- stra, optabat: munusque sustinet in hunc usque diem, commodo, opinor, publico. Ecclesiasten item Pontificium e Societate tunc deligendum putauit, qui coram iii amplissimo Cardinalium consessu de r bus diuinis frequenter dissereret. Primus hoc munus obivit,FR A N C I S C O iubente, Benedictus Palmius, Italus: hunc secutuς

Alphon siis Salmeron, unus in docem primis Ignatii Sociis: sed duodecimo post

mense, nimirum secessus amantior , commentandi S. Scripturam studio intentus , alteri e Sociis, Lusitano Theologo, Em manueli Sa, lampada tradidit.Mox ces sit Francisco Toleto Cordubensi:qui apud alios continenter Poplifices Ecclesiasten egit, ad annum usque C ID.ID XCIV. quo anno, inuita, & repugnante Societate, in Cardinalium Collegium a Comente VI II. adoptatur: vitaque nuper,& dignitate dicessit, postridie Idus Septemb. anni CIO. Io .XCvi. Neque hic sibilitit Pij erga nos studium: sociis enim examinanai prouinciam dedit eos, qui Romam iisquentes

168쪽

hiluunt,& sacris initiari, vel iam initiatic fessiones excipiendi fieri sibi potest tem, volunt. Erant ea tempellate, quis credatZ in ultimis Neapolitani re gni finis bus, haeresis Valdensium reliquiae, qui Pauperes de Lugduno vocari gaudebant,

quod malum ut maturrime tolleretur, c

Sociis Christophorum Roderiges, doctorem Theologum, mittit: qui partim dispi,

tando,partim monendo, ad bonas eps par qtes,melioremque mentem traduxit: plos

coimitate hominis, & pietate, ut poenam, Pontificia potestate irrosatam, libenter

susceperint.Exploratum iam tum erat,so

cietati finem esse eropositum,gentes a fide alienas, de haereticos, ad saliam mentem pro virili reuocare. Si qua Drte riirsutia tempestas exorta in Socios effet, statim aduolare Pius litus,& opem ferre; Primcipibus Christianis Socios commendare, rogare,obtestari, precibus, minisque agere. Vt in seditione Auenibne excitata i statim exstinxit incendium. Huius studii stec, men erit diploma unum in multis, ail C Ibniensem Episcopum. Praeterea Mendi cantium in numero esse Socios pronunclauit;immunesque similiter esse,& haberi voluiti dato ea de re,quod exstat,diploma- te . quincto Pontificatus anno CID. Io.

169쪽

iso DE vi TA FRAN c. Bo RGI ηxxxi. Nonis Iuliis: vique tim ab iniuria Prouinciis socii viverent, permisit Patri num sibi, quem Conseruatorem Vocata', cum res postularet, bona sita venia, deli

fiere ipsi summa auctoritate possen: quod

ehencium Gregorius XII s. immatura morte extincto Pio, insequenti anno S ciis libens datis tabulis concessit. Non doluere tamen, ut fit, qui dicerent, Pio pax positum,Societatis inititutum commutare, simul & vestitum. Qui rumor cuni latius agaretur, FRANCISCVS pro Societatis honore diligenterexcubans, animiq; pen dens, Francisci Patieci Cardinalis, &Bu sentium Archiepiscopi opera, Pium ri , inoris in vulgus sparsi certiorem facit. Illevem tantum abfuit,ut id cogitarit, ut nun-eio illo tanquam aduersa re perturbatuS, in haec ipsa verba clamans eruperit: Absit a obis hoc peccatum. Video enim comminum esse Pa o in his fumulis suis, institutoque vivendi,quo fructum reserunt Ecclesiae. Dum itidem erum qia hactentus, institutumque religio te seruabunt, nemo His,qui sapie molestus eris,negociumquesecesseri

omae multi pestilentiae lue exstinisti,

170쪽

vt & morbi contagio serperet latius. Co ruptis enim aquis ea urbia regione, quae Flaminia olim via, nunc Populi dicitur,

quod stagnarent, sordibusque plenae, &putrefactae subterraneam puteorum frigidam corrumperent ,qui hauserant, laiam, praesentemque mortem senseiunt. Tot

passim in ea urbis regione strages, ut ta

tro odore,quem amabant cadauera,inficerent alios prius, quam opem implorarenta Exstincti incolaria plerique Mysteriorum viatico non instructi. FRANCISCVssimul detrimentum cognoint, Socios m iit , qui vicatim aegrotos inuiserent. Hic opinione maiorem stragem comperit. It que nihil cunctandum ratus, binos statim Socios ad Pontificem legat. Hic magnam vim pecuniae in eleemosynam aegrotinrum inopiae sitbleuandae liberaliter er gauit: cuius etiam, tali Pontifice digia , audita vox: Ea tempora esse,νι θ casi s aurat , Crucisique signa argentea Oppe rari vellet , quo C H R I S T I membrorum mnopiam subleuaret. Eius etiam mandato Socij senatum, populumque Romanum adeunt: ne dissicili tempore deessent, rogant. Auditi, & vero perlibenter, faetumque est in eorum se tentiam Senatus cpnsiillum: Panis, ςaro, Vinum gratuito aegrotis egenis e publi