Historiarum anatomicarum centuria I et II, III, IV

531쪽

igo Τ ΗΟΜ AE BARTHOLINI rum heterogeneorum, sive quod in coquendis ldissolvendisque animalibus occuparetur. Exhi- lbitum tamen est vinum, . spiritusque vini a Panis lchymagogo Medicorum assistentium abstractus cum Spiritu Vitrioli, unde tandem ritense Junio copiose horum animalium frusta, pedes, ossa, intestina, duo capita magna per vices educta sunt. Anno 161 . & ab animalibus nulla lipsi molestia. Vomitu tantum & secessu non. lnulla exilia ossicula prodierunt. Ex hoc tempore pedum tumores & exulcerationes passa est,

tumorque adhuc perdurat , dissicilis sine dubio lcurationis, siquidem his annis menses sunt sup- lpressi frequenti usu medicamentorum. Vivit in- lterim valetudinaria, lana victum quaeritans, ce- revisiam potat, aliosque assumit cibos quos antea aegre expetebat. lAd Calaulum si reducantur excreta animalia, Cetuagesimum numerum superabunt, praeter Os- lsa, a Quam, mucum, sperma,aliaque his annis rejecta. Quin seminarium horum animalium cum aquis haustis intra corpus sit receptum, dubitari non potest, quod stipe alias observatum . Au Rumillustin corpore a bufonibus, excrement docent, quibus semen ranarum subinde fuit ad' mixtum . Curatio denique testatur naturalem

busenum fuisse generationem e Nihil enim vino& spiritu vini praestantius ad enecandos in cor Pore vermes, quibus etiam in lumbricis solio

532쪽

HIs T. CENT. IV. 18 Isuccessu utimur. Vermes enim quicunque vinum aversantur, fugiuntque ex antris terrae, vino irrigatae. Quo loco haeserint, dissicile dictu . Si in cellulis intestinorum, vel caeco intestino immorari nequiverunt , sine dubio folliculis inci usa ventriculi membranis humidioribus sese assix runt, quibus ruptis adulta prodierunt. Ad incan- tamenta reducierem si superstitioso esse lieeret. Varia hoc Daemonum astu corporibus humanis inducuntur, ut alibi demonstratum . Sed piam hanc esse ferunt, saepiusque devota men e sacra coena privatim usa est , quia publico piorum εα- tu propter urgentia symptomata abstinuit, ita referente ejus Confessionario. Ego certe libentiuScausis naturalibus manifestis raros hujusmodi casus assigno, quam miraculosis, ne Daemoni plus quam Naturae, ejusque Autoriomnipotenti, tribuatur . Pallit vana specie Daemon & umbra ludit l, ejusque Magi, ut loquitur Lis nust.2. de Orig. Err. c. I 3. Visus hominum praestigiis obcaecantibus fallunt, ut non videant ea quae sunt,& videre se putent illa quae non sunt. At vero

bufones ex faucibus extractos, aegra manibus ex

perta est, Medici astantes viderunt, & diffectio indubitatam fidem fecit.

533쪽

Sesepto cordis perlato experimentum,

ct Mnatoma Hydropica. Audanduin illorum studium qui cadavera evi- scerant, praeseriim morbo denata.Sedes enim . morborum ita optime investigantur, quas An tomes hujus imperiti conjectura raro assequuntur. Itali Gallique & Belgae his sectionibus praeclaram operam locant, quos Nosodochia instructa invitant. Nos in Dania eandem sectionena strenue urgemus . Neque Germanis sua Iaus ea

isto studiorum genere deest. Miramur enim Plateri , Horij, Salmuthi, Hildant,aliorumque labores. His successere alij quibus parem felicita tem Opto. Excitatus praeclaro illorum exemplo. Vir doctus pariten & curiosius D. Broduc in A- cademia Tubingensi Profesor meritissimus Hydropicam aperuit, mihique Dr Cl. V. M. CViij. VHormum observationes sequentes transmitti

curavit.

Femina quaedam in pago praesecturae ΤubiΠ- Eensis , cum impraegnationis suspicione intume 1ceret, spe delusa, in hydropem incidit,quo etiam juvencula adhuc laboravit. Variis intereasymp tomatis eΣagitata post trienni j decubitum vitam finivit. Suscepta itaque praeter lapso Februario sectione, apparuerunt sequentia notatu digna. . E hausta colluvie aquarum denudata fuerunt

534쪽

intestina,& viscera infimi ventris omnia,exceptis renibus testibusque,sevaceo adipe, steatomatis instar, incrustata, ut visum effugerent. Σ. Ex adipis crassitie intestinorum cavitates ,

angiportus in morem,coarctara: erant. 3. Stomachus cataphracta eadem vestitus se coarctare nequiit.

. Hepar diaphragmati mediante sevo illo

arcte adhaerebat Parenchyma exsangue, semiputridum , contractum ac subnigrum apparebat. s. Thorax apertus omni aqua destitutus erat. Pulmones veris undique costis ac diaphragmati adnati, & per superficiem externam grandinibus albis atque sevaceis, tanquam margaritis, consiti, plus tamen hic sanguinis quam in jecore aut liene inventum, 6. Cor pericardio plane denudatum, quod &semel Columbo observatum. Dextra auricula circa venae arteriosae orificium aneurysmatis modo ultra juglandis magnitudinem distenta crat. Siniaster thalamus durior, crassior, tuinentiorq; sa guinem grumosum, subnigrum ac paucun continebat,secus quam in dextro, qui adhuc purpureus erat. Frustulum quoque adiposum, subluteum, molle ac lentum in duos ramos, tanquam digitos i longiusculos abiens,inq; truncorum cavitatem se inlinuans,ipsis arteriae venosae aortaeq; ostiis arcte adhaerebat, eaq; occludendo sanguinis effluxum vel omnino impediverat, vel plurimum retarda Verat. Hinc I. -

535쪽

i8 THOMAE BARTHOLINI 7. Arteriae grunaeiactu in . Cumque paucitainum sanguinem continebant. 8. Venae succo pleniores, praecipue vena ar- teriosa, & arteria venosa. Venae etiam cordis lcoronariae ac superficiariae sanguine adhuc tur-

gebant, a

s. Ut sanguinis per septum transitus certius innote1ceret, id operam dedit D. Brodbecta ut lvinculo vasis omnibus injecto, excepta vena cava, cannam vel arundinem sena bucinam, trunco hujus abscisso quam arctillime alligaret, per quam dum cor inflare coepit, nόn dexter tantum sed sinister ejus thalamus cum auriculis utriusque iIlico ad visum tactumq; omnium adstantium utrinque elevatus est, manifest O,ut credit,argumento, septum cordis nonnihil anfractuose cribrosum M perforatum esse.

Cataracla rara. DE Marchionis a uxore Regentis primi Cu

rice Neapolitanae olim cum Magno Chirur- go M. Aurelio Severino,hospite meo, consilia incommune contulimus, quae Cataractae initium habuit. Lumine illustrata objecta tantum videbat &splendores , subindeque velut aureas scintillas in opposito pariete. Varia pro salute aegrae remedia fuerant usurpata, sed incassum omni/.

536쪽

HIST, CENT . IV. Interiores palpebrae inflammatae adhuc rubebant, & adnata tunica densior erat, humore inter corneam & albugineam impacto. Quia deponi non potuit, suadebat Severinus noster post aures vesicatorium , ad revulsionem & evacuationem , quod ex circulatione calculo meo comprobabam, deinde in sutura coronali Ustionem Arabicam per fila . Addebam ego sectionem venae anguli in oculo interni. Objiciebat assistens Medicus, debilitari magis oculum, nec posse resolvi a natura, quod concretuni fuerat,praesertim quum non peccaret in oculo sanguis. Sed facile respondebam , istis remediis impediri partim aD fluxurum sanguinem, partim assiuxum evacuari, qui sitne dubio visum impediebat, ut ex inflammatione apparebat, & depravabat, ut ex splendoribus & aureis scintillis liquebat stas enim esse splendentis & incensi sanguinis indicia. Liberatam vero hoc onere naturam, promptius reliquias su peraturam, s accesserint remediorum genera in suffusionum initiis consueta. HIsaeo RIA XXII.

LUdit subinde natura in membris generati

ni servientibus, aliquando defectu , nonnunquam numero excedente quando abundantem

materiam in certam Formam essingit. Mirum

537쪽

ΥΠOMAE BARΤΗOLINI non est, quod refert Iulius obsequens de Prodigiis,

Coss. L. Furio & Attilio Sarrano, puerum ex ancilla natum quatuor pedibus,manibus,oculis,auribus & duplici obscoeno: gemellos enim intenderat Natura. At duplex colis in homine, caetera simplici & perfecto,rarissime observatus, eX partis istius abundantia ortus. Quidam tamen Bononiae aliquando dissectus, duplicem penem habuit, ut narrat meus beatus l. I. Institui. Anat. c. a q. Nuper admodum in Belgio puer bimulus publice spe stabatur, optimi habitus, cui penis geminus erat statim circa primum exortum

e pube divisus, magnitudine pro ista aetate justa,

di sibi prorsus similis, ut nec ovum ovo,nec lac lacti esset similius. Per vices etiam per utrumque; interdum simul utinam excernebat. Testes,scro. tum & caetera omnia nihil a consueto naturae tecessere, in penis quoque conformatione non nisi duplisi numero peccaverat Natura . Vidit hunc Priapi nepotulum eruditissiinus Petrus Scismacherus, amicus noster, ut in literis ad me testatur. HISΤORIA XXIII. γ

Tellaeola Usus in calculo.

TU o calculo sive frangendo sive expellendo singulari successu exhibentur putamina ovorum exclusis pullis. Inter secreta sua hoe lithonthripticum multi numerant. Testas ovorum quas cunque

538쪽

HIs T. CENT. IV. 187cunque in pulverem subtilissimum redactas non semel vidi optato eventu cum Aqua Juniperina propinatas. Rationem qui desiderat, forsan exsequenti experimento eruet. si ovum recens suo putamine tectum vini seu Gallici Mu Rhenaiani cyatho immergatur , postridie totum vesiculis aqueis conspersum invenietur , exinde extractum novo cortice fusco obducitur, cui adhaerent salia crystali gata , nullo sapore praedita . Cortex ille novus abradi potest ό ex tartarea materia, calcis instar,conflatus. Extrahuntur hoc artificio faeces vini,sive mangonio oenopolarum,

sive vitio soli ibi congestae, unde vinum purum putumque redditur & salubrius, quod sine damno aegri potant. His TOR 1 Α γXIV.

Cetorum genera.

V Axia Cetorum seu Batarnarum genera adduZerunt Gesherus, Aldrorandus, Ion onus,Scho n latus ex Huberti Langueti & Harteny rela tionibus . Catalogum accuratiorem hic texam torum, quae in portubus & sinibus Istandite nostrae, nostra memoria vel capta sunt vel visa, ex historia Piscium Issandiae, quam ex λdandia Pastor curiosus ad Magnum nostru V r-miμm, nunc coelitibus adscriptum, nuperis annis ix a miserat cum singulorum iconibus, datR industria,

539쪽

188 THOMAE BARTHOLI NIdustria , ut operae parcerem, hic omissis. Primum genus mise dictum, tres habet species. Prima Hnisa est duarum ulnarum , altera Unisa quatuor ulnarum, tertia Hnisa, Hoseungs nisa vel Hos rung, septem , octo, & novem ulnarum . Hoc genus balenarum saepissime ibidem visum, dentatum, estque secundum quorundam sententiam idem cum Haskardingur,cujus codex Iegum Istandic. mentionem facit. Alterum genus Naam/r ingur , ab alio cornu dictum, ulnarum octodecim, quod codex Legum vocat Halaehuai, cete capri, fuerat enim res valde controversa cedere ne deberet illius terrae possessori in qua inveniebatur, an vero Oiqui conduxerat terram.

Tertium Enydingar, minus est, & majus. Inter

majora quaedam cecem, nonnulla 2o. ulnas aequant. Magnas Balenas dentibus petunt,iisdemque fixi adhaerent, donec viribus exhaustae moriantur, licet non raro permulti intereant, prius quam victores recedant. Dentes habent instarcanum, quorum magnitudo moli corporis respondet, reliquasque balenas ita insequuntur, ut canes caetera animalia. Saepe ab hominibus fugantur & ad littora compelluntur.

Quartum genus S iaildhuatur a macula alba scutum referento ulnarum XVIII. MidamiaI- cur , a mia, l8co,quem piscatores a piscibus prα reliquis amari frequentariq; observant,& mions

540쪽

His T. CENT. IV. rast quod candi issimam & nondum condens amnivem notat. Hoc genus falenae vocat speculum Huytinga, album, crediturque injuriam sibi illatam post 18. annos ultum esse

clathium Uunis ur. Quidam Vagna appellant ob natandi modum. XV. XVI. XVII.uinas longum . Hoc genus Ceti valde preciosum est, ascenditque facile terram 11 navibus &lapiduni j a ctu urgeatur , nunquam enim nisi coactum, unum alterum deserit. Quodam tempore o. si mul offendit Pastor loci, omnesq; in littora Biar noensa coegit. Ex respiratione inaequali facile dignoscitur. Haud celeriter natat ob pinnas dimciliores, sed pedetentim, velut phocarum genuSquod resupinu fertur, dimovetur convolviturq3. Sextum ndis urseu Andarnefia , quod r strum habeat anati simile. XV ulnas, Mae maXimma est longitudo, non excedit. Septimum Si haesur, sive Durner XXX cubi torum. Maximum XXXV ulnas assequitur. Hic cetus, ut & Andhuatur, inter eos non numera tur, quibus hominibus vesci permisium, eorum namque pinguedinem concoquere non possunt, aut ullum aliud animal, penetrat enim omnia.Hic Durner dentibus praeditus est optiniis,nisi ob si nectutem corrumpantur. Ipsius mortis causa

proprii castis moles plerumque existit. Octavum Buctuesur, a gibbo quem in capite h*bet, seu Nauthuatur, boatum, LX ulnas longamy