Historiarum anatomicarum centuria I et II, III, IV

621쪽

HISTORIA LXXVIII.

Urinasuaviter olens in moribundo.

RAro suavi odore spirat lotium nisi post a

sumpta aromata, terebinthinam, &c. neque id semper, sed in sanis tantum ubi corpus purum transeuntes per venas Odores non inficit, ali quin bene olentia assumpta talent quando eXcernuntur. In Morboso tamen corpore & mortis canindidato gratissimulta naribus noliris lotium vidi excretum. Civis Halaiensis scor buticus & calculosus tan em imbecillitate velitriculi aucta cum vomitu materiam aeruginosam , & serosam frequenter resecit; singuitus supervenit,nosque terruit.' Ainae clarae sine sedimento, colore aureo,

interdum aqueae, subinde suppresis, cum pulsu debili & virium impotentia, frenitentique diar'

rhaea. Odor initio urinae fartens erat, quς mad modum excreta alia , sequentibus vero diebus gratissimus sentiebatur odor quasi violarum. Suspicio nobis nata terebinthinam fuisse inconsultis Medicis exhibitana,sed neganti aegro, uxorri, astantibusque credere sumus coacti. Nihil tamen profuit odoris suavitas , pulsus enim inter mi i& quanquam subinde recurreret, superve nierit Angina, totiusque faciei ingenti tumore,

brevi post exspiravit. Causam odoris suavis affer

622쪽

H1 s T. CENΤ. IV. 2yrre in morbido corpore dissicile, si quidem Terebinthinam excludimus. Sali volatili urinae ad- sttibii Borellus Cent. a. Observ. 33. quia violarum odorem optime redolere sale in gemmeum marinum observavit, qui sale Terebinthinae tu

dius augeat urinae Odorem. Cur autem putrescentibus humoribus non sit inquinatum , hanc causam credo , quod vomitu & diarrhaea alio diverterit , & per vasa languentia libere cum me

TUlgus nimis subinde sollicitum in urina rum divinatione, Medicorumque hinc au Ctoritati struit insidias, vel astu vel simplicitate deceptum. Quomodo vero impostorum dolus animadvertendus, propositis dubiis summatim exponit Fr. IOH l. .seci. 3 .c. 8. Imprimis absentes peccant qui Medici judicium pertentant &lotium impudenter transmittunt, quibus semper infensus fui contemptu potius quam responsione dignis. Saepe ego peregre ad me delatae urinae judicium inhibui , vel Scorbulo malo inquilino impraegnatum remisi. Placuere impense tacetiae Emaldi Screvelli Medici Profestaris Leidensis,

quem summa cum volupt3te docentem audivi.

Huic rusticus quidam Belga urinam homin; s

623쪽

curru quatuor rotarum, vel rheda duarum, es set lapsus. Statim ille; quasi arti suae confisus, ex rheda eYcussum pronunciavit. Rusticus excurru quatuor rotarum lapsum regessit. Quaesivit Screvellus , an omnem urinam in matula secum attulisset. Illo negante, quia aliquid in itinere fuerat effusum, hemi respondit Mediacus , in effusa urina reliquae duae rotae inerant, nam in superstite lotio duae tantum Videntur. Ita stultam de urinis exoticis elusit quaestione. Similem fere historiam lege apud Fore lum, &alia hujus census apud Jhonerum L 6. Epist. a I. His ΤοR1A LXXX.

Auris perforatio.

STalagmia Iobis aurium appendere veteri

consuetudine usitatum . Utrique sexui luxus ille communis Plinius I s. c. 3 s. Parum 'e' rat ingulas condi maria, nisi manibus, auribus, capite, totoque corpore a feminis juxta irasque gestarentur. Hinc annulatae aures apud Pluiiuum in Poenulo Displicuit tamen hic mos sapientibus : Censo'rimorum Senecae l. de Benef. c. 9. Video sinio nes, nynsngulos singulis auribus comparatos, tamenim exercitata aures oneri ferenda sunt, jungμη

tur inur se , O insuper alii binis sterponuntur

624쪽

H1s T. CENΥ. IV. Laudat conjugem I ragicus in Herc . Oet. cui lapis Eoa lectus. in unda gemmiferas aures non detrahit. Turpe mulieri putat Iuvenalis Sat. 6 quum auribus extensis magnos commist elencis.

xime in viris luxum istum exsecrati sunt Serpius I. 1. Kn. de Achille apud Sigaeum ejus

statuam fuisse memora quae ima auris parte elenchum more femineo habuit. Exprobat id Paganis iude Pallio : Mhilles aurem seratuminatus , quod sili apud Sigism flatua serpat. Nolo

luxum aurium gemmiferarum defendere. Nudam perforaticinem laudo & sanitati proficuam commendo. Me juvene familiare plerisque memini sine pompa auribus perforatis annulos gestare. Viam intento digito monstravit Natura. Foraminutum in iobo extare stalagmiis seu in- auribus destinatum ex Casserit observatione mo

net Eoi annus l. 2. Inst. c. 8 . t. I. hoc nominea Riolano in Animadv. notatus , qui tamen non omnium aures vellicavit. In aliquibus hujusmodi foveolΚm vidit Med. Phys. c. II. art. t. q. Perforat' aures sontanellae vicem gerunt, ex toto evacuantis. Mirus enim lobi auris cum corpore i eliquo c0nsensus , sive per nervulos, sive per arteriolas a carotide , si-Ve per Venas exjugularibus. Veteres auri

culam vellicabant in adulatione propter totis ul

625쪽

credebatur. Plinius i. o. c. s. V in aura immemoria locus, quem ta entes attestamur. Horat. l. i.

Sat. 9. licet atte'ari: ego vero pono aurisulam, rapit iujus. cron. Porphyrius, Era nus, Ligies, legunt ubique antestari: In anteitatione memoriae causa actor auriculam imam tangebat antestati, cum

hoc verbo , deinde injecta manu in jus

trahebat. Tactus auriculae lobus in consensumttahit reliquas partes. Summo aestus frigidam lobo aspergas, universum corpus senties refrigerari & refocillari, quod non simplici vice in me expertus sum. Perforatur innoxie , & propter arteriolas carotides , venulasque jugulares, capitis vasa, genas gingivasque perreptantia, non capitis solum sed oculorum,dentiumque affectibus prodest, ut valde mirer cur Bubulcus ille in Τaurinis apud Scaligerum de Subt. Exerc. 13. n. r. cui auricula perforata fuerat fulmine, amens atque attonitus,nunquam recte aut sapere aut loqui valuerit , nisi extra auriculam inquiramus tantae stoliditatis causam. Testis est P. Alpinus l. 3. Med. IEgypt. c. I. in AEgypto familiarem edo aurium scarificationem, praesertim prima restati parte, quo tempore e centenis quibusque puerris quadraginta vix reperiantur, quorum aurci

ob scarificationem gompia non gestent. Casscis l. 6. Epid. Sect. s. pari. 21. Empiricos quosd m

626쪽

HisT, CENT . IV. Vidit istiaticis omnibus internam auriculae partem , qua cartilago Velut replicata tumorem quendam habet, cauterio urere, & eorum quos

dam esse juvatos. Causam aqdit, quod multis Iuchiaticis ex capite fluat materia,& ejus loci ustione intercipiatur. Idem didicit a Sarracenorum filiis,quos Philippus devicta rebellione a Granatae finibus secedere imperavit. Ad dentium dot rem periodicum nihil praetentius habuit Patavii

stellus, quam ferro candente eam Antelicis partem incidere, quae supra concham immediate superiorem Tragi partem contingit,deinde vulnus consolidare. Singulare ophthalmiae remedium ab amico mihi communicatum, lectoribus non invidebo. Auris iobulus lateris affecti perforetur, perque foramen factum trajiciatur turundalongiuscula ex inverso & convoluto cόrtice radicis Laureolae. Sinenda eo loco turunda, donec auris & vicinae partes intumescant, tum leviterturunda commoveatur, ut aquae copia collecta effluat, qua exhausta detumescet auris,& opthalmia sedabitur.

Artificiose menarum Separatis.

ACcuratas Anatome manus requirit, ut pulcrior nitidiorque emergat. Divinam artem prostituunt, qui omnia incaute lacerant, & cani-

627쪽

116 ΤHoad E BARTHOLINIno more discerpunt. Venarum artificiosa sepa ratio multorum exercuit conatus. Dici non po. test quantum & prosit & delectet. Rudes sunt qui sola viscera spectanti uiaa oculis exponunt, quae laniis quoque obvia sunt. Separato paren chyma- te hepatis, lienis,&c. vasofum intersec0mmuniones seu anastomos es patent, obscurae alioquinde dubiis ignorantium involutae. Usum quoque

habet in scirrho hepatis & lienis , quem facilius l

emolli imus, stya renchymata viscerum noverimus ldissolae re. Exhibet puisculis haec operatio nego- lcium. In Theatro Anatomico compacta vi lcera recte primo exponuntur, sed & separata vassis suis

sunt spectatoribus in tabella exhibenda. ina id arte fieri debeat, quia plurimis vel ignota, vel per invidiam tecta, non gravabor sine invidia detegere, si quidem publice non semel in corporum artific sa dissectione feliciter mihi successit opus. Coquo levit ex hepar & lienem , vel in aqua sola macero, deinde detracta facili negocio

suaque sponte recedente membrana bacillo lato super lapidem concutio donec paren chyma friabile excutiatur , quod reliquum est digitis abra' ditur. In liene citius perficitur , quia totus sero fibrillis constat. NItidior modus cuin aceto,quod concretum sanguinem distatvit hinc utile splene' ticis acetum , & ha contusionibus collectus con cretus Que sanguis aceto infringitur. Alii lac acet0 addunt. Nos aceto primas deferimus partes, csii

628쪽

rum, arteriarum,nervorum flue ex universo corpore separatio , qua memoriae fugienti impense consulimus,& in expansis tabellis omnium vasorum ordinatam continuamque seriem represse.-tamus. Sceleta hujusmodi venaruna,arteriarum,& nervorum sibi confecit olim vigetas eum Testi rus, Leonicenus reddidere. Consobrinus meus fraternis nominibus amandus D. Henricus Fuiren elegantes tabellas quatuor possidet, publico Academiae nostrae Musaeo dedic

taS, quibus venae, arteriά, nervi ex cadavere exsecti& exsiccati justa magnitudine de serie agglutinantur. Quibus volupe idem imitari,caveant diligenter ne festinata & ponderosa manu fibrillas laedant, patientes praeterea laborum sint& putridi cadaveris odoris. Elesantius enim opus emerget, si ex unico homine eximantur, ita enim sine lacunis, sine additamentis & laciniis omnium series servabitur. Initio ab abdomine facto ad reliquas partes omnes progrediendum, nec ullzus ratio habenda praeter vasa, quae junctim omnia separanda prout occurrunt. Per

adto dissicili & saetoris pleno linorisque negociri

invicem cohaerentes vente, arteriae & nervi totius corporis jam a cadavere libera spiritu vini immergantur & macerentur, cui aloe & myrrha ammixta. Postea repetito labore venarum truncus cum suis propaginibus ab arteriis nervisque

629쪽

r18 THoΜ AE BARTHOLI NI separandus, 3 areerite a nervis, ut disjuncta in t bulis explicari possint ligneis. His primum aciculis assigenda vasa eo ordine quo in cadavere locata sunt, quantum plana tabulae facies permis rit. Deinde ubi*robe disposita fuerint remotis aciculis glutine temperato ex aloe, spica, &c. agglutinanda solique ad exsiccatiόnem exponem da. Exsiccata moderato aeris tepore , illinantur Oleo spicae, ut diutius a carie defendantur. Duversas tabulas sibi poscunt Vena Portae,Venae lacteae & Lymphaticae, nervus sexti paris, & vasa Pulmonaria, quia ob vasorum confusionem reli

quis sociari non possunt. A carne sua quoque plantas, inprimis folia, curioso labore nonnulli resolvunt. In ficus Opuntiae folio id tentavit M.

Aur. Seminus, mihique partem separatam concre

didit. Fuse describit hunc contextum fibrarum separatarum in Zootomia pardi. I. c. 6. p. 6 - sed modum reticuit, , quem mihi aperuit. Simplici infusione aquae tamdiu macerat folia, donec fibris lignea duritie residuis, omnis carnea porti0

per se exsolvatur.

HISTORIA LXXXII Sensus abolitus.

Uvenis quidam sensum tactus & gustum alvi s serat, nec fame ulla premebatur, comedeby

tamen i

630쪽

Hrs T. CENT. IV. tamen ut sibi vitam servaret, ambulabatque scita pione fultus, quia ubi pedes essent ignorabat. Aliam virginem sanam in Anglia novit D. LondonMedlaus,amicus olim meus,quae ustiones in collo non sentiebat , acumque &fronti impressam&unguium radicibus intrusam sine ullo doloris sensu admisit. Membranarum cerebri stupor vel nervorum vitium ibi incusandum. Hic vero sensus forsan membranis nervisque inerat,sed non dijudicabatur dolor inflictus, quod spiritus non figerentur in partibus,sive consuetudine sive alia causa, quemadmodum dolor major minorem sedat apud Galenum non quod non sit,sed quod non sentiatur seu dijudicetur. Alioquin ex Hippocratis decreto in statu p.n.dolentes dolorem non sentientes, h.e.qui dolorem discernere nequeunt, mente laborant. Alias notavi volam manus subinde caΙ-lum obduxisse , ut ignitos carbones innoxie con

trectaret.

Trimelioriιm partus.

EI Xor Pastoris Halaiensis 16 6 .ad annum So. vergens,octavo mense enixa est puellas tres Vivas, sed brevi post baptismum defunctas Alia mulierPaupercula hic oberrat, totidem liberis uno partu productis stipata. Circa finem anni plebeji uxor prope portam Orientale tres