Historiarum anatomicarum centuria I et II, III, IV

631쪽

26o Τ H o M AE B A R Τ R o L et N 1 quoque peperit. Quorum primus totus bene lsormatus & vitalis facrofonte tinctus, alteri quo que ad perfectionem nihil defuit, nisi quod occipiti carnea massa, mitrae instar, thsterneretur. Tertius informis mole molam potius quam sce- tum referebat. Raro enim nostro coelo trimelli perfecti sunt aut vitales , ob alimenti necessarii defectum in corporibus cacochymicis. QSanquam singuli suos habeant funiculos,unicae tamen placentae nonnunquam inseruntur,ex observati i- ne Mic f. Ruperi.B ri, Medici NoribeρgensisClarissimi in Obs. Anat. Med. singulari: nonnunquam binis, quod obstetrix nostia vidit apud puerperam in platea Boreali. HISΤORIA LXXXIV

'Mola singularis.

MUlier in vico studiosorum post triduanos

parturientium dolores, elegantis tatus spe delusa, peperit molam pectaram, obstetrice aliis que mulieribus p sentibus & admiratione atto nitis. Caput ovillum maxima similitudine re rebar,& forma & magnitudine. Dentes multi io maxilla Nominent pilosa cutis universa,& oco

si ovili edsne sensu ullo,vita ca- HIS

632쪽

HISTORIA LXXXV.

Cerasi obscurum deglutitum.

v Nnoxie si e deglutiuntur cerasorum nuclei & per alvum immutati dejiciuntur , ubi in coeconon raro moram traxerint, ut plurimorum sectio docuit. Nonnunquam tamen, ut spinae, par

tes quas transeunt, laedunt, si acutis suis eminentiis invia haereant. Malo suo id experta est nuper matrona Helsingburgensis. Ossiculum , cerasi per imprudentiam elapsa aestate deglutivit, vel deglutire voluit. Substitit id ipsum in faucibus per plusculas hebdomadas non sine acerbis doloribus ob partim sensibilium ruptam unionem. Tumor modo ovi columbint,modo pomi mediocris magnitudine succrevit , ispicule nonnihil

detumuit, ad suppurationem tamen nunquam pervenit. Tandem ossiculam limoso & tartareo involucro sensim obductum noctu per tussim expuit in pelvim , niihil inde mali ampliusPerpessa. Ossiculum cum rupto cortice tartareo ad me transmisit cum actae rei historia Vir experientissimus D. Chrsophorus Roflius Poliater Helsm- gorensis,amicus aestimandus, qui integrum misisset, nisi ipsa aegra malleo contrivisset, exploratura quid esset. Cortex vero undique quidem

633쪽

16α ΤR OM AE B A RΤΗ OLI N Itis hinc inde cuspidibus, lapidea duritie, colore ad viridem vergente. Nempe alimentis liquori busque sumptis , qui tartarus inerat , ossiculo ad haesit,quemadmodum dolio assigi solet ex venis,& dentibus quoque agglutinatur. In duritiem vero calore inflammatae partis concrevit, sicut alii in corpore lapides densantur.

HISTORIA LXXXVI.

vlexia ex tumore cranii.

MUlier Leidensis tumorem in dextra sinciis pilis parte gestavit externum. Abdatus ille fuit celeri chirurgi periti manu, & sine ullo gravioris mali metu tres dies e&uxerunt. Sed quarto die subito invadente Apoplexia moriebatur, ut praedixerat aliis motus similibusque exemplisCl. Uraiam, quia in hujusmodi capitis tumoribus laeditur pericraniuin, quumque haerenteS ma tres internae dilatantur, concidit cerebrum comprimitque ventriculOS.

HI S T ORI A LXXXVII. Sregma apertum. T Este Plinio l.M. c. 3 . Uni hominum in

fantia palpitat, nec corroboratur ante pri

634쪽

HIS T. CENT. IV. 263

ivum sermonis exordium.Nonnullis citius bregina clauditur , aliis serius. Puella mihi oblata quinque annorum , cui adhuc apertum erat, nec fari potuit.Excreverat illo hiante ingens caput in latitudinem conspicuam, sed palpitans cerebrum non observabatur. Bauhims c. a. de Ext. Corp. Part. mulierem novit, annorum Viginti novem , cui nondum induruit, & si quando capite doleat, ea pars dilatatur, sine dubio ab humorum affluxu. Observavit Parens rheus memoriar beatae, in Viro quadragenario membranosam illam partem &infantum more hiantem.

Pulmonum remedia quo modo adhibenda.

NIhil dissicilius in ulceribus pulmonum aliiS-que thoracis affectibus, quam ad partem a sectam medicamenta producere, quae ob viae longitudinem vix quicquam proficiunt: intercipit enim pleraq; ventriculus per patentes insophagi meatus,& antequam ad pulmones pervadant,vel imminuitur vis vel prorsus obliteratur. Plato quidem ad pulmones tam prompta via existimavit assumpta deferre, quam ad ventriculum. Sed epi-glottis rembi am opposuit qua larynx clauditur. Per rimulas tamen aliquid destillat potulentae materiae, quod experimento nos docuit Asocrates

635쪽

ex mactato recenter porco, in cujus pulmonibus liquor coloratus reperiebatur, quem antea hauserat. Et Iulius Iasoli I de A qua in Per. in nobilissimi cuiusdam Viri cadavere quaerens causam mortis,invenit pericardium adeo humore distentum,ut eo presso aliquid humoris per os e&uxerit. Consultum igitur est, ut pectoralia medicamenta,sive tabellae, sive linctus,sive alia fuerint, diutius in ore contineantur, mi sensim pei larIngis latera destillent. Tardum tamen hinc auxilium: Ut confertim irruant ad pulmones, artificium respirationi erit sociandum. Decoctum ex herbis vulnerariis, pectoralibus, aliisque promedentis scopo, parandum est, cujus vaporem aeger inspirans cum aere continuo recipiat. Hinc enim vapor integris viribus & brevi via ad pulmones delatus, aegritudinibus illorum medebitur. Eo pacto universus aer in commodum aegri inficiatur, nec cum Galeno in AEgyptum navigandum. Musaeum nobis AEgyptus erit. HIs Tos. 1 A LXXXIX.

Vulnera digitorum lethalia.

DExiculo neutiquam carent digitis inflicta vul-

nera propter tendinum nervorum que conteX tum, quibus etiam levit;r punctis convulsio con citatur. Si per transversum rescindantur, minuβ

- - ' subest

636쪽

His T. CENT. IV. ' 26ssubes: periculi, quod remedium laudas Cesus in convulsionibus a semi secto nervo ortis. Tumultu orto inter studiosos & Nobilium aulicos, superiori anno mense Decembri, Nicolaus Andreae Theologiae studiesus insons portam Regentianam ingressurius triplici in digitis manus dextrae vulnere sauciatur. Curatur a Chirurgo& dextre quidem obligatur sed sequenti die orta convulso, quae indies exacerbata undecimo die misere juvenem literatu ni bonisque moribus praeditum extinxit. Cum praescisi nervi tendinesque convulsiones concitare non possint,suspicabar nervum tendinemque semissectum hasjuveni turbas creasse. Neque enim inflammatio partes laesas corruperat , quia exsangues , sed tam sana Vulnera, etiam post mortem , visebantur,

quasi nuperrime inflicta. Jussu superiorum D.

Sisnon Paulli, D. Paulus Moth,9 D. Chrissanus Osten-feld, Collegae mei honoratissimi, me aegrotante, cadaveretustrarunt, & tria ibidem deprehende-Iunt vulnera,quorum primum satis amplum conspiciebatur in flexoribus secundi internodii pollicis manus dextrae , nervisque amputatis, ad ipsum os primum pollicis & metacarpo proximum penetrabat paulo infra flexuram secundam. Alia terum erat ejusdem manus medii digiti, qui in secundo internodio amputatus erat prominente Osie. Tertium denique vulnus in ejusdem manus anularis junictura Iecunda, de praeter ea in

toto

637쪽

ΤΑ ΟΜ E BARTHOLINI toto cadavere nullum Observarunt. Interrogatis

insuper ijs, qui frequentes aegro adfuerant ad

eoque exquisitis iis omnibus quae decumbenti acciderant , aestimataque memoratorum vulnerum constitutione , censuerunt atque pronunciarunt,

vulnus pollicis ut ut non sua natura letnale, periculosissimum tamen & ob insecuta symptomata gravissima, veluti convulsiones vehementes tot iu S, aegro lethale extitisse.

HISTORIA XC. Fucus muliem Greentandisarum.

π Am Graecis quam Romanis mulieribus, pul-- chritudinis studiossis , olim usitatum accepi' mus , supercilia nigrore fucar e, vel ex stibio, acacia, fuligine, aliisque pulveribus nigris inducto colore. Sequentibus seculis apud Graecas mansit fictus iste ornatus, & ad Turcas deinde transiit teste Bellonio lib. 3. c. 3 p. Qui collyrium vulgatum Turcis describir, ex aere, galla & aqua compos tum , quo sibi feminae supercilia tingunt. Alius fucandi modus in Groentandia frequens, quod ex feminis ad nos delatis nuper didicimus. Barbarα illae quidem , inest tamen & his suus fastus. Non pingunt faciem nativo colore fuscam, sed cicatricibus impressis hinc inde compungunt semper, ut

operae parcant, conspicuis. Non tam ad ornatum

aut pompam haec spectant stigmata, quam ut nil biles f

638쪽

HI s T. CENT. IV. i a biles seminae nuptaeque a puellis impuberibus ali qua nota distinguantur. Duae ad nos delatae mulieres grandiores natu sfigmata haec ostendunt,

tertia juvencula I 6. annorum caret. In metito,

barbae virilis i nstar, ab infimo labio ad menti extremum lineae descendunt nigrae & profundae , parallelae, numero a 3. & I . quales supra nasum insuperciliorum confinioquoque visuntur, &sub palpebris oculorum inferioribus. Quantum ex relatione Capitanei Davidis Tenelli intellexi, qui navi sua illas abduxit, filum rudius saevo ba lenarum inductum cum acu per faciei cutem traducunt , cujus vestigia impressa relinquantur, nigra&cicatricibus profundis simillima. His T o R1A X C I.

Camphora olfactui nocens.

O Ubtilium partium est camphora ,ut etiam collo febricitantium puerorum appensa tractu

temporis consumatur & in auras evanescat. Ingrato sapore multorum palato est molesta, ut ex

Aqua Analeptica Rulandi saporis gratia , a nonnullis eliminetur. Olfactum laedere,pauci obse Varunt. Pharmacopaeus Nicopiensis industrius &artis suae peritus Christophorus Heerfarct, de se nuper mihi referebat, a nimio Camphorae usu in officinis praeparato & contrectato , olfactum prorsus sibi esse laesum & ablatum, ut sensu hoe

neces .

639쪽

a68 THoΜAE BARTHOLIRI necessario carere exinde debuerit, reliquis sensibus ad artis suae & vitae comodum salvis integris- lque et Nempe molles sunt nervi olfactorii facileque exsiccantur vel prorsus dictuunt, quod fallas observatum .Mirum autem mihi semper visum,nec causam scio manifestalia, cur quidam bene olentia ollaetant, istida vero non feriant seimsum, nec percipiantur, quod proprium est Avunculo meo honorati13imo M. Iacobo ,Physices Professori Regio & Academiae nostrae seniori.

HISTORIA XCV.

Cuculi nutrix Curruca.

DEcantata ist apud veteres cuculi ingrati historia , non procus fabulis. Supponere

nempe ova in currucae nido,& exclusos cuculos a curruca tamdiu ali, donec ad ultiores cibis quaeren dis apti nutricem devorent. Cui volupe,consulat Gemerum, Midrovandum, Ion onum, ali0sq. . Ρauci tamen inducti sunt ut crederent, vera esse quae decuculo magno veterum cosensu traduntur. Quid his oculis viderim, periturae chartae committam

In aedibus Religiosissimi Episcopi Scaniae D. P tri Winstrupij Magni Theologi, testate praeterita,

cum negociorum causa Londini Scanorum apud Cl. V. M. Vitum Beringium Historiogra phum Regium, amicum veteri hecessitudine & constantia 'suspiciendum , commorarer , Vidi

640쪽

His T. CENT. IV. 269 cuculum juniorem caveae inclusum , & in horto ejusdem suspensum. Nulla esca a domesticis un- quana Oblata fuit nec aqua, sed statis vicibus avicula passeri similis advolans per patulum sorainen caveae cuculo escam potuimque adportavit. Terquaterque redit curuca , & adventum sibilo nunciat, quem cuculus in cavea simili sono excipit,&hiante rostro praestolatur. Alieno hoc victu ultra hebdomadas octo vixit, nec alia nutrice indiguita Ita multa quae falsa credidimus S: exoleta , inter vera tape se commendant observantium dilige

tia. An vero nutricem currucam adultior cuculus devoret, videre nequivimus. Curruca enim oberrante nescioquo fato mortua, cuculus quoque Obalimenti defectum interiit. HIs TORI A XCIV.

Erebri in humano cranio insignis est magni-

tudo,& si ad corporis molem conferatur, duplo pondere excedit bovinum. Exercentur enim copios, hic animae iunctiones, brutis denegatae. Praeterea ad erectam corporis figurarri pondus confert. Miraculo vel monstro simile e1t cranium animalis cujusdam ex Scaniae prato prope stu*i tum ad magnum nostrum VHormum allatu , cu-ju Siconem nobis exhibuit in Musaei sui historia Figura est stobosa instar humanae; sedae tenue,