De sacris concionibus recte formandis, deque ratione theologiae discendae, compendiaria formula. Alphonso Zorrilla ... authore

11쪽

BREVIS C UI USDAM DO

ctissimi viri discendae TheO ia

est, ut textum Bibliorum iamialiarem habeas. Qua in re inest

eonsilium est, ut mane postquam, surrexi vesperi cum cubitum ire vobes, leoges tanquam orandi causa,Vnum,atque alterum caput Ita Biblia ordine lege lariS siquis occurrit obscurus locus, qua rendus est interpres. Et simul obiter supeexcerpendae praecipuae senteti quae lane in locos communes dirigendae, qui contineant summam doctrinae Christianae. Nomenclaturam talium locorum,etsi ex quatuor sententianam libris quos sic appellant) utcunq; colligere possis: ex Conellio tamen Coloniensi facilius ,&Plenius iaccipies. Prpterea danda opera est,ut informes

tibi methodum aliquam, in qua sit sum'

12쪽

nia doctrinae Christianae. Et ad hanc atν commodanda est epistola Pauli ad Ro .manos .Haec enim propemodum est meo modus totius scriptur quia disputat de . iustificatione, de usu legis,de discrimine legis, S Euangelii, qui uini pr cipui loci doctrinae Christianae. Qua nil & Christus, i tradit methodum his vel bis , cum iube praedicare poenitentia m , εἰ xemissionem , peccatorum. Sumas igi tibi b certam alie quam horam,aut si libet duas, ad legeia'

dam epistolam ad Roman ps. Hic dilige,

ter expendendae Iuni om0 Rntentig ,&: considerandum quid in utra iam parte dici possit. Et quaerenda certa Pauli senotentia,obseruanda series argumentorum, Spropositionum. Idae lecta, postea accis

pieda est in manus epistola ad Calatas quae N ipsa veluti inrahodus estia P si hanc & ad Colossienses legenda Legendi etiam communes Conculi Colontiensis. Eos t. men. qin vel mediocri ter din

13쪽

De ratione

admodum recte accipiet. His Iginar diligenter lectis, habebis qua si summam doctrinae Christianae. Facile ergo intelligi iam caeterae epi sto lae Pauli poterui, quia subinde idem docent. Deinde legendum euangeliam Matthaei ,aut Lucr , quoniam Marci ,epito me est Matthaei. Atque hic videndum quo'

modo aceommodanda sint omnia, Ninlotos illos communes inculcanda , ubi

Christus loquatur de poenitentia , seu timore, ubi de fide, seu spe, ubi de oratione,Vbi de charitate, ubi de rebus ciuilibus, de magistratibus, ubi de statutis,seu regibus humanis, ubi de sacra metis,ubi discernat legem ab Euangelio, Euangelium a politica prudentia, ubi de cruce Ioquatur, ubi commedet ministerium verbi,ubi ecelesiam describat. M. Postea legendum Euagelium Ioan . quod magna ex parte continet conciones Christi de fide, eharitate,& iustificatione. . Instruendus & libellus articulorum fides , de Trinitate , de creanone, de duaν

14쪽

Theologiae discendae. 8bus Christi naturis, de peccato originalis de libero arbitrio, de iustitia,de ecclesia, de clavibus,de premio bonorum operus S punitione malorum, de sacramentis. Hie libellus pene similis erid locis communibus,sed tantum breuiter do bet tenere sententias, quae probent articulos , seu dogmata fidei, sicut in Concilio Coloniensi, in expositione symboli factum est, cuius . exemplum inde petere potes. Posta sic p raeparatus es in nouo testamento,cognoscendum est εἰ vetus. Et aecipiendus in manus Vnus aliquis liber, qui diligenter Iegatur. Veluem initio legi Genesim cum enarratione,postea Deuteronomion cum enarratione,deinde Psalterium. Et in iis diligenter videndum est quomodo S haec quadrent ad Iocos illos communes , qui summam do octrinae Christianae continent.Nam in his libris eadem est de fide, spe,& charitate, de timore, de cruce, de bonis .moribus doctrina, quae est in Evangelio. Quaerendae etiam Promissiones, ct comminatio

15쪽

De ratione i r

nes. Haec tum demum intelligi poterimicum aliquis in vitavius accedit,cuta tentatio exercebit animum, & orare coget. Nel unquam tamen desunt orandi oecasiones. Aediligeter in Psalterio discernendi sunt Psalmi. Alii cotinent prophetias, alii sunt deprecationes tantum', alii Ohfinent praeceptae , alii continent Noomissiones. Hale genera facile animinuertet, vel mediocriter peritus Ilteram eon munium, & sciet quoinodo reponenda sint in locos eoinmunes, de quibus suo Pra dixi. , si a sit 3

tae cum enarrationibus, ut'Ionfas Za ch, rias. Sc. Hic videbis quomodo author illarum narratio si totam retii ad coni. munes illos locos transferat dὰ quibus

supra diristianis talis quispia emeten/dus Proderi e rei amcohserre alios 'intero Preces , Ut videas quam inepti sunt illi . sui doli fibriant,rem adu lbs dodom reuis eare fiollacturus reli quostas non dissiculare intel liget eos'. Scis

16쪽

Theologiae discendae. 9

enim eos partim arguere peccata, seu I gem docere, partim vaticinari de Chriosto,seu Euangelium tradere, & consolari

conscietias. Referet tamen omnia aut ad

doctrinam de poenitentia, aut de fide, spe,&charitate erga Deum, aut de cruore,aut de aliis locis cognatis .Multum tamen adiuvabitur in iis etiam a divo Hieronymo,non nihil a Lyrano,qui satis diliges est in historia. Et qui sciet omnia ad locos communes referre,huic nihil opus est quaerere multos sensus . Hoc potius agat, Vt certam quandam senstriam conostituat,quae certo conscientia docere possit de voluntate Dei. Est enim ad usum, S ad tentationes comparanda cognitio. Illud tamen nequaquam hic praetereundum,quod etiam si multiplex sacrae stris plurae sit sensus,maximo tamen cum iust dicio,& ratione illa sensu si varietas,inde Venanda est.Non enim cuil Ioco, qui sine discrimine sensus , conueniet. Vna etenim est & simplex,scripturg sententia, quam adsert grammatica enarratio.Ηge

17쪽

De ratione una cum sit certa, maxime docere,& eonfirmare conscietias potest. Sequamur igi

tur semper si scriptura ipsa permittat)iuxta Grammaticae, seu Rhetoricae prς cepta, propriam ,& natiuam sententiam. Interdum tamen allegoria uti concessiim

est, si id cum iudicio, S ratione quadam

fiat,& in talibus locis, quos constat ideo traditos esse, ut recte aliquid significaret, ut siquis propitiatorium,&arcam intero pretetur. Et tamen allegoriam tractantio bus,summam Christianae dom4nae teneo re opus est,alioqui non potest fieri, quin recta via deerrent. Sicut Drpe videmus multos hallucinatos esse. Videndum est igitur quid sit con senta neum scrip turae rnam si pugnet allegoria cum apertis scripturis,explodenda erit. Et ita certe non est mediocris prudentiae intelligere, ubi deceat allegoria. Iam Vero hoc in allegoriis seruetur, ut sicut aperta significatio, Vna est,ita non plus una significatione latuisse in litera putetur, ut mactatio agni

phasis nihil significat,nisi Christi morte.

18쪽

Theologiae discendae. ToIn sensu vero quem tropologicum , seu moralem vocant, non mutatur significa tio verborum historiae, tantum simile eraemplum ostendis,quod imitari nos conueniat. Sicut in humanis literis exempla proponuntur, ut siquis exemplum comν memoret mulierculς,quae patrem, quem Triumuiri Romae fame necari iusserant, in carcere uberibus suis aluit.Cum adhortamur liberos ,ut pietate parentibus praestent,similitudo mouet animos,Verba hitariae in aliam significationem transferore nihil opus est.Cum recitamus Christudedisse Di drachmum,& hortamur, Ut illius exemplo magistratus vereamur,non

mutantur historiae verba, sed propter faρcti similitudinem accomodantur ad praesentem causam. Vt Abraham deseruit patriam, ita nos relinquere potius omnia debemus, quam offendere Deum: exurare amorem rerum praesentium debemus,

Ssequi voluntatem Dei.In talibus locis nihil opus est mutare historiae verba ,sed a sinuli talia argumenta ducuntur.

19쪽

De ratione Obscurus locus in scripturis apertiostri exponendus , ut scriptura scriptura,sit expositio,ne committatur quid humano

ingenio quod posset sicut in quorudam

interpretum nugis saepe factum videre Iio cet) comminisci, quod vel a scripturis alienum esset, vel prorsus pugnaret. Scripturam tamen scripturae locis exponere non est opus, ni si coegerit,a ut loci obscaritas,aut breuitas.

In scripturis praeterea loci sunt pleri multi, qui secum in speciem pugnare Vi' dentur. Hos expedies, ut congruant sibi per circunstantias textus, & consiliu scri ptoris.Sicut unus est Dei spiritus, ita est una & eadem spiritus sententia,pugnantia loquitur nu quam .Saepe etiam pugnare videntur loci, propter vocabula ab in terpretibus,aut perperam ,aut superstitiose reddita: hos natiuis expones linguis, quibus loquutus est dominus.

In legendis historiis sacris , in primis obseruandum est,quod Deus in scriptus ris sacris duplicia exempla reliquit meρ

20쪽

Theologiae discendae. IImoriae prodita,gratiae, scilicet,&irae. In quibus velut ob oculos ponit legis , dc Euangelii virtutem, incomprehesibilem suam bonitatem,& facilitatem intollerabilem suam seueritatem iusti iudicii. Sunt itaq; historiae perpetua, Voluntatis diuinae tum erga pios, tum impios, argumenta: qualis tum erat Deus erga impi/os,talis est & hodie. Ita historiae ad posteros pertinent,non quod historiae respici ant ad hominis ipsius personam, sed ad

ipsius aut pietatem,aut impietatem. Accomodaturus historias,recte oporotet inter se conserat illius seculi mores cuhuius seculi moribus.Omnia quς nouus aut Vetus testamentum habet, ad nos posteros pertinent quom. Omnia siquidem scripta sunt ad nostram doctrina,&cono solationem. Ad haec histori g sunt prophetiae loco,cum sint hypotyposes,dc zographiae piorum, S impiorum i sunt quom prophetarum veteris testamenti sigi lia. Qui ad hunc modum accommodauerithiltorias,docebit feliciter. Sunt etiam in