장음표시 사용
21쪽
ia libello praefixa ad l. Gallus; Neq; est quod pro columnarijs istis scriptoribus utar eorum verbo) mio hi quisquam dicat , ipsum hoc facere Philosophos
consueuisse : aliorumq; ab ali3s refelli sententias solere. Scilicet nos de rerum principijs, de animi vi,ac natura, de motu, & numero astrorum , de summo hono disputamus: ac non potius de eo, cuius igno ratio ne surdam quidem excusat aniculam , hoc est de legis sententiat In amne tam sedato AEgei maris fluctus excitare, Z in scirpo tam leui nodos nectere gordianos,hominis est, ut dicam leuissime, otio, deliteris abutentis, quo quidem legum interpretandarum contemptu factum est, ut Cuiacius deιnde in Iuriorudentia nomen se consecuturum 1 ρeraret maiorisibi comparata diligentia: desperaturus certe , si Goueanus plus opera ad ius pertractandum coutulisset. Prae caeteris vero eius iuris operibus magno in pretio habuerunt Diri docti duos aduersus Humanum Baronem de Iurisdictione libros, qui inter alios, quos male habuerat in suo de Iurisdιctione Commentarιo magni nominis Iurisconsultos, Goueanum etiam, qui paucos ante annbs interpretationem ad i. Imperium ediderat, earpere ausus erat et cui tantastyli moderatione primo libro ab iniustis illius criminationibus se purgando respondet,innumera tum iuiure, tum in Romana bloria eiusdem errata ostendens, ut mirum videri possit virum doctrina eximiam iniuria lacessitum tantam in Ieribendo modestiam adhibere potuisse. a De bis igitur libris sic Cl. Faber, ut de aliis taceam,honorificentissime loqttitur, et in Emendandam esse l. Imperium de iurisd. non potest dubitari amplius post editos viri doctissimi Antonii Goue ni aduersus Eguinarium Baronem de Imperio , dc
22쪽
Iurisdictione Commentarios: in quibus Omnia , quae ad eum tractatum pertinent,a veteribus omnibus ignorata, tam dilucide, vere, ac eleganter explicantur, ut magnus ille vir cum in alis s quidem iuris partibus longe superasse , tum in eo maxime tractatu seipso ingeniositor esse videatur. Tandem nescio qua de cavsa ex Gallia pulsus eam enim tacentscriptores, Italiam venit, atq, Sabaudia amplissimis bonoribula Duce Filiberto magno literarua maiore in aulam exceptu s, in sui priuati consilν Senatoriam ordinem ascitus est, supplicumq; libellorum deinde Magister renunciatus: I quo tu munere tanta eum laude se gest, ut nemo esset, qui non eius singularem fidem, integritatem, atq; prudentiam admiraretur. Ita ex Academia in aulam, ex literaria palastra ad publicas res administrandas transiens, reliquum atatis tempus tot stariorum laboribus defessus in bonesto otio tram; egit. Interea cum tanta Goueani gloria mors inuideret, vita cissum abrupit; quippὰ cum iu urbale morbum ex immodico, Ut f rtur, peponum esu incidisset, Augustae
Taurinorum, magno totius Sabaudiae luctu, ac literatoinrtim omnium maerore vix annos natus exaginta e vivis
ereptus est anno i 63. a Moribus fuisse integerrimis, nec a Christiani, ac Religiosi hominis pietate abhorrentibus accepimus; nam quod ab aliquibus memoratur , reum cu m Valentia deis geret in iudicrum adductnm esse , quod perperam de rebus diuinis verba fecisset, potuit fortasse fieri,ut aliqua- do aliquid a Catholicae Religionis dogmatibus dissonumeι υs ore incaut/, ac inconsulto excidisset, idq; hausta ex sidua Aristotelis, eiusque graecorum,ac arabis interprerum ρὰ Ex Thuano enucleato Girardi d Strochen. sa Ex eod. Thuan.enucl.& Thom. Popebiciunt incensceleb.auct.
23쪽
ium lectione:e quorum libris, nisi caute legantur,multa, qua viam sternunt ad impietatem sensim hauriri, ac ebibi posse non disteor: sed tantum abest, ut praua υnqua de nostra Religione sentiret, vi disertissima , ac elegantissima oratione Gallico sermone scripta ab huiusmodi infamia se purgare conatus sit, quae in Bibliotheca Ene- mundi de Rabat Senatus Gratianopolitani Praesidis mantiscripta olim asseruabatur. I) Hinc occasione Caluino oblatam opinor atheum aliquado eu appellandi,qui υet ex eo manifestissima calumnie, ae impudentissimi mendaci, arguitur, quod Iosepbus Scaliger ceteroqui Caluino addictisimus Hre ferens Goueanum hae ignominia
ci,dicere solitussit: non site sane Caluinum de eo DUDiudicaturum, se illius mores is penitius perspexisset. ca
Duos ex uxore, quam Gratianopoli in matrim
nium duxerat, lios habuit, Petrum , ct Ma redum Petrus natus est Cadurci, O a Petro Bertrando Cadurcorum Episcopo in baptismatis fontes ceptus: cuius nihil, quod memoria dignum sit, mihi legere licuit. 3 Ma redus vero Taurini ortum habuit, iurisque ciuilis etiam intelligentia praestitit, ob summamq; in hac facultate peritiam a Carolo Emanuele Sabaudia Duee in sui Consilii Senatorem cooptatus est. Hic mortem objt anno I 6I3. suoque sepulchro , quod cum in vivis ageretine sibi construendum curauit, hoc insculptum legitur Epitaphium . Manfredus Goueanus Ant. F. Dum in vita mortem , O in morte vitam reponit hoc Sacellum manibus, ct sepulchrum ossibus suis , ct μο-rum, quibus neque deesse, neqfuperesse debebat vivens
24쪽
P. ut quorum vitas interiecta Ssci la disiungent, eorum eineres intra suos amplexus eadem urna coniungat. Anno Sal. MIDCV. Vitae mors, morti gloria , gloriae Diuinitas nostra super uixit. Extant Ma redi accuratae in Iulium Clartim animad-tiersones, doctissimum responsorum volumen, armina,
o oratio Italicosermone scripta in Obitam Philippi II. Regis Hyspaniarum. I
HAEcfunt, qua de summo I. C. Antonio Goneano literis consignata accepimus,ac nobis ex plurium auctorulectione excerpere, ac colligere lici ita, cuius quidem admirabili, ae pene diuino ingeniosumma, ac singulari doctrina coniuncto quantum Iuri prudentia aucta , ac locupletata sit, quilibet vel mediocriter in ea eruditus
estimare poterit ; propterea quod si ad eius in legibus interpretandis singularem facilitatem spectemus , nemo, qui tanta felicitate Iurisconsultorum mentes aperuisset inuentus est , ut admiratione potius , quam imitatione dignus videatur; si ad inenarrabilem in discilioribus iuris nodis extricandissubtilitatem,quis unquam obscuriora , vel diffidentia iuris loca acutius, aesubtilius itilustrauit, vel in eoncordiam adduxit si ad eloquentia
im,rationumque momenta, quibus in barbarorum in terpretum erroribus coηfurandis usus est, nemo gratisens, ac disertius illorum opinionum commenta explodit
quid dicam de summa illius facilitate in iuris libris amendis expurgandis, quod nemini,qui hoc opus susceperit , melius, ac felicius successit λ quid de varia, ac multiplici eruditione, summaq; rerum romanarum cs.snitione, quibus sua scripta respersit, plurimnmque in iure interpretando luminis accepiti an est, qui maiorem,
t Ex Theatr. Italico viror. literat. Ghilini.
25쪽
ae reconditiorem scientiam complexus fuit' quid desingulari in Ieribendo puritate, ac elegantia; cum eo ad veterum Iurisconsultorum stylum accessit, Ut ipsum Papinianum, vel Scaevolam redolere videatur,oe Cl. Thuani iudicio nemo purius,ac elegantius scripseriti ut tacea demum illum facem praetulisse υι deri eximiss viris ad capita iuris exponenda ex epigraphis e Iurisconsultorum libris exceptis : quodcu ex compluribus Goueani locis, tum polijsimum ex commentario ad l. 6. de vulgari, &pupillari facile ostendi potest ; cuius quidem arcani seu myster ij ignari prorsus ut inquit Iacobus
Gothinredus iuxta imperitissimos extitere graeci Inisterpretes et fuere & latini ante Accursium, ipsique Accursiani et quousque superiore iam aetate nonnulliolum illum praeclare ostenderint; ac tandem egregie praestitit peculiari diatriba Iacobus Labilius inter Cu-iach discipulos celeberrimus : quae omnia ad eximi , ac perfectissimi Iurisconsulti ideam estor mandam in Uno Goueano complexa,ac comprehensa esse videntur, cuius mihi plenissimam fidem facient duo praeclarissima Iurabprudentiae lumina ut innumeros alios prater eam Antonius Faber , σ Iacobus Culacius, quorum alter magno ingenis acumine praeditus ad dissiciliores , s pen
tiores iurιs quaestiones dilucidaudas et alter admirabili quadam graecarum, ac latinarum literarum exciditione excultus,ad I ur prudentiam instauranda, ac ad veram iuris interpretandi rationem nobis tra dendam e ι sto delapsi esse videntur. Apud eos igitur tanti fuit Goueani nomen, ut Faber cum multoties an suis operibus de eo
meminisset, semper summis laudibus prosequutus sit; nam alιbi mirabιli, ac felicissimo ingenio virum , z alibi sub:ilissimum,ac clarissimum I. .alibi acutissimum, ac
In praefat. ad comment. de regulis iuris. sa) L. I.
26쪽
in emendandis legibus felicissimum l alibi virum
nunquam sine laudis praefatione nominandum appellat; et in quinimo his non eontentus ipsi etiam Culacio quodam loco praeferre his verbis non dubitavit. Τulit stas nostra maximos in Iurisprudentia viros
non paucos , sed praecipuos, si quid mei iudicii est
caeteroru pace dixerim) Antoni u Goueanu,&Iac bii Culac. lilii ut mihi videtur multo feliciore ingenio ad Iurisprudentia natu, sed qui naturae viribus taco fideret,ut diligetiar laude si bino necessariam, minus etiam fortasse honorifica putare videretur:hunc contra minus lucido,praestantique ingenii acumine,
sed qui assiduo labore ea quoq; se assequi posse crederet , quae solis ingenii neruis parari queant. 3
rabid vero I acobus Culaeius' qui tanti fecisse Gouea num fertur, ut magnam eius ingeni, felicitatem , exi miamque doctrinam admiratus a iure tractando aliquando deterritus fuerit , magisque porro extimuisset, si plura diligentiae adiumenta ad leges interpretandas sibi ille quasi et . q)Ex quo factum est, vi quoties in suis
scriptis eius mentio inciderit, nunquam non honori=centigime eum appellauerat: nam quandoq; multa ex
eo didicisse , quandoq: alteram suarum emendationum nec verιorem nec feliciordiciisque successisse testatur, 6 quandoque demum quod mirum fortasse de Culacio videri poterit parcissimo aliorum laudatore ) hoc elogio dignum iudicarat . Antonius Gouea laus , cui ex omnibus quotquorsunt, aut fuere Iustinianei iuris interpretibus, si quaeramus quis unus excellat, palma defere da eu: 7 non absimili quidem ab eo,quoc ι cero Seruium Sulpiιιum principem με aetatis Iuriscon.
27쪽
per haec verba Hernitati comm3dauit. Omnes ex omni aetate, qui intelligentiam iuris habuerunt, si una in locum conserantur,cum Seruio Sulpitio non sunt comparandi I.: qua Tullii verba maxame ad Goveatrum apposita opinor, ut iisdem verbis, quibus Romana eloquentiae princeps alijssui aut Iurisconsultum Sulpitium anteposuit, nos cateris nostrarum Matum Iuriseperitis nostrum Goueanum anteferamus. Extant illius praeter iuris opera , qua nunc recudenda curauimus, hac praeclarissima sui ingeni, monumen
Enarrationes in ciceronis Orationem contra Vatιmu. Commentaria in priores libros epistolarum ad Atticum, O libros de Legibus. Commentarium in Ciceronis Topica: cui adiecta est interpretatio ad i. Imperium de iurisdictione omnium Iudicum Ioanni Coractio dicata et quam nunc cum athseius iuris operibus edimus. Critica Logices pars certans cum Ciceronis Topicis. Responsio ad Petri Rami calumnias pro Aristotele. Porporii quinque vocum traductio latina. Caslationes in Virgilium. Epistola ad Gulielmum Belgaium de castigatione Comediarum Terentis, de υersibus terentiams,deludis
megalensibus, ac in eundem authorem annotatιones.
Epigrammata, ct Epistolae. Alia etiam ad ius eluile pertinentia scripsisse testatur
idem Goueanum, na pluribus in locis meminit come νtarioru de actionibus,ubi se explanasse testatur tit .si mens salsmod. dixerit; item libri de isucapionibus. I tem de pratoribus, ct propraetoribus; q an edita sim. , igno
28쪽
et Privatorum Lusitis Imperii appellatione non estntinetur. a Imperium Magi ratus,potestas. 3 Privatorum Iudicum vis Iureconsultis Iurisdictio vocatur. 4 Maiorum Magistratuum duntaxat Imperium es.s Magistratus: qui Imperium babent, in Ius vocari nequeum. 6 Extra Iudicium sat, quod in Iudiciofieri potest, extram diciale dicitur. otioseparatur a Iurisdictione. 3 Praetor perpetuae Iurisdictionis causa edictum proponens, non ius dicit sed edicit. 0 Ambigua se ante distincta Mefiniri nequeunt. Io Sententia ὰ Decreto differt. 11 7 tionis nomen ad eos quoque pertinet, qui iitrisdictionem
1 a Ius dicere, is edicere Baroni idem e R. 3 3 Magistratus publice ius reddunt.14 Paroni aliud Imperiti est exi iudiciale, aliud Iuridiciale. Λ 11 IN
29쪽
is Imperli iuridietalis Baro duo genera facit: Merum, em
sum. 16 Imperium plexineu purum Iuridiciale esse non potest. .r7 Tutoris datioρriuatum negotium est, specialiter tributum.18 Omne ciuile negotium Baro ad mistum Imperium refert. T; Ex Baronis doctrina merum Imperium minum dici potes. ao Criminalis Iurisdictio pecies iurisdictionis est. I Criminalis iurisdimo mero imperio inest. et a Tutoris datio Baroni misi Imperii es. 23 Imperium meri, is, misti genus est. Σ s uae specialiter iurisdictionis sunt, non ideo iurisdictionis esse desinunt ita iubeatinc. as Centumuiralia iudicia publica non funi,sedpriuata. a s Iureconsultis verb. mplex iurisdictio incognitum. 1 Mandata iitri latione omne incium iurisdictionis transit. 28 Quae specialiter tribuuntur , mandata iurisdictione non
as otii mandatam iurisdictionem suscepit nihilpropritu habet. go Mandata iurisdictione imperium merum non transfertur. 3I Iubere cauere sipulatione praetoria iurisdictionis est. 3a Potestatis appellatione in magistratu Neriumsignificatur.3 3 Imperimm quod iurisdictioni cohaeret, est testas in carce
3 d specialenitudicem qui vocatur, in ius non vocatur.3s Ad pedaneum Iudicem doeatum qui vi eκimit, in edictum. e quis eum qui in ius 3nc. non incidit. 36 Restitutio in integrum tribunal desiderat.
37 μ legato Proc falis non ipse Procρn sed Imperator appellotum V V. I de Iurisdictione librum legi,
Eguinari, diligenter. Auctor erat primi in Gallia nominis, cui ego ta- tum tribuebam, quantum mihi non ausim arrogare: quaestio ipsa obscura, atque dissicilis: ego autem cupi dissimus intelligendi quid de qua itione ea sentires, quam ipse annOS abhinc sex attigeram, & quo tempore in manus meas venit liber tuus, susius explicabam. Legi itaque libbrum
30쪽
brum tuum sane diligenter. In prima parte tuam in conquirendis, colligendisque scriptorum locis, qui ad hanc rem pertinent, diligentiam probauit. In secunda vero, in qua sententiam tuam nobis exponis, dicam libere, & ingenue, nulla mihi litera vis a tua est, Eguinari: hoc est, docti hominis, & eruditi. Ex tertia, ac po-1trema parte, otio te valde abundare, non dicam abuti, intellexi, qui ab Accursio ordiens, omnium qui quaestionem hanc vel et plicauimus, vel attigimus, opiniones consules. Tuo ego exemplo, quo sequius erit mihi te ignoscere, contra meam consuetudinem, secundae partis libri tui sentantias excutiam; ut intelligas nihil esse thm facile, quam in opere alieno ingeniosum videri. Neque tamen mihi tanti esset te per me intelligere, id quod tu in scriptis nostris facis, posse nos quoque in tuis: & exemplum imitari vellem, nisi tanta iam tua esset apud iuuenes bonos,quibus nos quoque,& Placere, & prodesse studemus, auctoritas; ut nihil, contra te qui sentiat, sentire videatur, Cogitanti igitur mihi secundas meas de iurisdictione opiniones mandare literis, auctoritas tua amolienda necessario fuit; quod ego tamen ita faciam moderate, ut quini lime non pollis imminutam Tantum enim praestanti ingenio tuo, eX-cellentique doctrinae tribuo, ut tecum comparum paucos, ante ponam prosecto neminem. Vtinamque ijs,qui illum ante te Biturigibus locnm tenuere, mens eadem
fuisset vindicandi ab iniustis possessoribus luris ciuilis. Quibus eo minus ignoscendum est, quo plus, vel ad conandum facultatis, vel ad persuadendum auctoritatis habuerunt. Tuis itaque laudibus cum magis, quam ego, faueat nemo, in vilissimo, & sanctissimo proposito tuo adiutando, sit me recipis, socius esse cupiam. Cave, quaeso, credas animo me 1 te dissentire . Iudicii sit nonnuntio erit dissimilitudo,cogitare debebis non idem tibi quoque videri, quod mihi: neque euenire aliter pos ,
in quaestione tam varia, tam recondita, tam nostris etiadissentionibus obscurata . Neque sententias tuas solum confutabo,meas tibi quoque estponam: quas te vel probaturum , vel non omnino certe repudiaturum spero. Vt autem sperem, facis tu, qui in eo libello, quem a tri a caput