장음표시 사용
41쪽
cetur, quod ei repugnet: On Accursis, ono, is Baptistae Senerinati, ea interpretatio placeat. 'Nam verbum nerum imperium, apud Paulumsuprascripto tantum loco, Papinianum lib. I. qu itonum, is nescio quem Fenestellam reperitu M. quod tam rebus priuatis 'ecialiter tributis, cap talibus rebus accommodes iurisdictionem in definitione misti imperij ia coangustes, quae more maiorum competit magistratibus, non legςJenatusconsulto, vel constitutione de seruntur. Haec igitur tibi nunc placet interpretatio. Olim Haloandri lectionem secutus es, non iudicio, Ut apparet,sed propter nouitatem- Neq;dubito,ut te in tua interpretationem vacillantem, & titubantem video, si noua aliqua alicunde lectio emerserit, vel ab imperiti Glimo typographo ementita, quin eam, tua interpretatione repudiata, ad tempus secuturus sis. Uti namque apud comicum est. Dum in dubio esse animus , pania momento huc imicimpellitur.
Vt autem coniecturam hanc faciam, illud in caula est, quod qui merum imperium a iurisdictione, non propria modo, verum etiam impropria separaueras , ab iisque adeo rebus, quae specialiter tribuuntur, nunc VCI uti addubitans, quae ut certas & explorata posuerastitai mero imperio res specialiter tributas separatas, si inmisti imperij definitione iurisdictio ad eas quoque res
porrigatur: sin autem ad ea coangustetur,quae iure Com-
petunt magistratus, non dubitas quin meri sint imper ij, hae velleSe, vel senatusc. vel a principe, tribuuntiar. Ioccine docere est, Eguinari λ Hoccine rebus obicuris Iucem afferre λ Ecquem tam stupidu m sore putast i, q ui haec sit ne risu legeret λ Naturam meri imperi j ex significatione unius verbi in definitione misti imper ij positi,
aliam, atque aliam facere λ Nae tu comicorum aduocatorum modo, incertiores nos multo dimittis, quam acar ceperas. Imperium meri,& misti genus est: certam naturam meri, certam misti esse accesse est: e X generet scilicet, differentiaque constitutam atque Conflatam.
ex quibus, uti constat, ita per ea de fi uri, explicari tque debu runt. Iam vero si quae se e lialiter tribuuntur linrisdictioais Isint, non ideo inrisui uonis esse desinent, s
42쪽
lax iubeat, senatus decernat, princeps constituat, ut de iis ipsi cognoscant magistratus Exempli causa liberales causae nisi magistratibus tribuantur recte, atque ordine faciat magistratus, si iudicium de statu det, iudices det. Et si causa naec ad iurisdictionem antea pertinebat, non eo iurisdictionis esse desinet, quod lex, vel senatus vel princeps delegari vetet. Si autem res eiusmodi sit, ut iurisdictionis non sit, qualis est tutoris datio, non eo magis erit iurisdictionis, qui specialiter magistratibus sit tributa, alioquin iurisdictionis esset tutoris datio. Si namque meri imper ij proprium illud facimus, non posse delegari, vide ne tutoris datio non modo imperij, sed meri etiam sit imperij, cum certi iuris sit, delegari nurulo modo posse, ex l. nec mandante. de tui. &curat .datis. Sequitur. Nec ex Cicerone, aut alijs apparet, iurat Aritionem latiuΙpotuisse , quam pro ea, quae iure magistratus competit et,qui potestatem iuris dicundi generaliterjortitur: cum centumuiralia iudicia non eidem praetori forte contigisse, cui priuata iudicia,verisimilessit. Centumuiralia iudicia a priuatis distinguis: publica ergo te auctore erunt:
nihil enim tertium est. Quo absurdius dici nihil potest.
Publica iudicia ex legibus publicorum iudiciorum venire scribit Vlpianus l. r. de ptib. iud. Petitionem haereditatis, i. v de petit. haered. centumuirale iudicium vocat Imperator. Querelam inofficiosi, centumuirale iudicium vocat Iureconsul. in I. Titia.demo . tect. Nobile ita I ud iudicium Curianum, in quo quaesitum scimus, contineretne pupillaris substitutio vulgarem , centumui. rate multis locis vocat M. Tullius. Idem in oratione . pro Cecinna causam status centumuiralem facit. At I1aec omnia iudicia priuata esse, nulla dubitatio est. Se-
qaitur: Sed in re dubiasequamur quod pluribus placuit, rottim ossicium iurisdicendi, totamque vel uniuersam iurisdictionem transire interpretemur ex sententia scribentis, pr aeterquam qμod specialiter tribuitur: vel, quod est verius, to trina iuriydictionem implicem. Mirus homo es, Eguinari. Non magis in fictis fabulis varius est vel Protheus, vel Silenus. Simul & placere tibi communem sententiam,di1plicere ais. Omittamus id, quod pluribus placuit:
excutiamus id , quod tu verius putas, Mandata igitur
43쪽
iurisdictione uniuersa, simplex duntaxat transit iuris 'dictio. Primum,quam simplicem voces iurisdictionem non intelligo. Iuri iconsultorum non esse hoc verbum assirmare auiim: eorum sortasse fuerit, quos rebus nonas intellectis apta,convenientiaque verisimile non sit nominata dedisse. Si igitur nouitas te , insolentiaque verborum delectat, Eguinari, concedere nobis debes, ut in iis, quae hoc verborum genere 1 te dicuntur,diuinemus. iPuto igitur simplicem te iurisdictionem dicere, quam antea veram, ac germanam appellabas, de causa videlicet priuata notionem. Hanc tu duntaxat mandata sa 1 uniuersa iurisdictione transire ais. At Vlpianus in I. Tissi p.rui. mandata iurisdictione, omne ossicium iuris. dictionis transire scribit. Iurisdictionis autem ossicium non solum in iudicando positum, tute sci ibis. Idem Vlpianus in l. solet.de iurisd.omn.iud. Solet praetorsuam iurisdictione mandare,, aut omnF mandat,aut speciem via. Idem in i .praetor. eod. tit. Praetor sicut uniuersam iurisdictionem mandare allistoteli, irc. Dices mihi hos omnes locos,de iurisdictione, quam simplicem vocas , intelligi debere: quod tamen qui dicet, duro ore sit necesse est. Sed dicas sane. Quid si demonstrem etiam haec, dare , honorum possessionem, mittere in possessione , iubere Cauere stipulatione praetoria, iubere possidere, &quae huius generis sunt, mandata iurisdictione transire/Λuagdiamus Papinianum in l. r. dein eius, cui mand. est iurisd. Quaecumque cinquit, specialiter lege, vel enatusc.
Ῥel constitutione principum tribuuntur, mandata irurisdictione, non transferuntur. Si quae igitur specialiter tribuuntur , mandata iurisdictione non transieruntur, quae specialiter non tribuuntur mandata iurisdictione tranferri dicendum est. Idemque, eodem loco, Papinianus Qui mandatam iurisdictionemfuscepit, proprium nihil bahet ed 'eius, qui mandauit, iurisdictione vii tur. Verius enim est, more maiorum iurisdictionem quidem transferri, sed merum imperium, quod lege datur, non posse transire. Quae igitur specialiter non tribuuntur, mandata iuris. dictione transeunt. At nihil eorum, quae enumerariimus. specialiter tribuitur: mandata ergo iurisdictiorie transeruntur. Quin & cum Papinianus, mandata ita-
44쪽
risdictione imperium merum non transerri scribat, mistum transferri eum dicere accipere debemus. At dare bonorum possessionem, tibi mitti imperij est. Cui igitur mandata iuri ldictio est, is dare bonorum possessi nem potest . Non ergo simplex duntaxat mandata iurisdictione, transit sid quod tu verius putas, iurisdictio Non sunt, mihi crede, certiores Geometrarum illae lineares demonstrationes . Falso igitur paulo post ita scri bis; Ouamobrem data iurisdictione priuato, imperium ei
concespum iidetur ad coercendum elim , qui vocatus inius Non Pendit, non item ad dandam bonorumpossessionem, ad iubendum, ut te atorum nomine caueatur alia eiusmodi,quet iurisdictionesimplici, Et purae cobaerere non videntur,it modica coercitio. Sequitur; Angustissima igitur iurisdictionis appellatio apud Paulum L . de iuri ld.;χm. iud. editta perpetua, decreta, con titutionem magistratus , On id genus alia, quae misit imperii sunt, quaeque iure potestatis ὰ magictratu expediuntur, excludit, im ad ea duntaxat pertinet, quae legis actione priuato iudicio apud iudicem disceptantur. Edicia enim, γ decreta, quibus bonorum possessio datur, miti tur inpossiessionem, iubetur caueri legatorum nomine,resituitur in inteorum ,-huiusmodi alia, qtωe magis imperi j esse, ouam iurisdictionis, Paulusscribit, iudicia propriὰ non dicuntur : ideo nec quasi iudex, Tel ius dicens magi tratus, aut cui mandata iurisdictio est, haec expedit, sed imperio suo mi Io, quod ad iurisdictionem ciuilem ita pertinet,ut iuri DdIio ei inesse dicatur , , iurisdictionis etiam appellatione
contineatur paulo latiore verbi significatione. Non enim iurisdictionis esse Paulus negat sed magis imperii esse affirmat. Uuae Θ iurisdictioni cohaerere idem dicit , sed non omnia, quibus iurisdictio in quaeve misti imperii sunt: sed ea duurn eat ne quibus ius dici de ciuili re non potest. Non plura-Di C, Eguinari, verba sunt,quam peccata. Prim sim in L Ale iurisd.omn.iud. iurisdictionem ad ea pertinere negas isse misti imperi j sunt. Paulo post tamen ais, non negare Paulum haec esse iurisdictionis , sed dicere magis
esse imperi j. Cum igJtur ipse te refutes, non sumam ego hunc laborem tam non necessarium . Neque du-hi citra est, Eguinari,iubere cauere stipulatione praetoria, iurisdictionis esse. Ulpian. in l. r dedam. iniec.c mu B Eam -
45쪽
damnι infecti celeritatem desiderat, is periculosa dilatio videatu ibi ex hac causa iurisdictionem rejemare : ideo magistratibus municipalibus elegandum hoc recte putavit. Ideio Lies. I. intra. Duas igitur res magistratibus municipalibus praetor, vel praeses iniunxit, cautionem , repossessionem: cinera 1ua iurisidictioni reseruauit. Non igitur ad ea tantum pertinet eo loco iurisdictio, quae legis actione apud iudicem in priuato iudicio disceptantur, sic enim 1cribis In quo non possum non mirari oblitum te tam cit6 primae tuae sententiar, in qua imp rium magistratibus, & potestatibus dedisti, eiusque imperij particulam secisti iurisdictionem legis huius 4. qua nunc tamen iudicibus priuatis das: quam eis cum das, imperium etiam das. In quo ut a te, ita a Iureconsultoga quoque dissentis , qui in l. potestatis de verb. signis. potestatis appellatione in maritatu, imperill significari ait: rein l. obligationes de act. &oblig. Obligationes inquit quae in propriis viribus confii unt, neque officio iudicis neque praetoris imperio 'eque legis potestate confirmantur Nides, Eguinari, ut iudicipssicium, magistratui imperium tribuat Iureconsul. Iam vero quis tibi dixit, ea,quae decreto, hoc est, causa cognita, a pretore expediuntur, Ut
cum restituit, cum iubet possidere ubi duratum est non caueri, quis tibi, inquam, dixit, haec Paulum dicere magis imperii, quam iurisdictionis λ Paulus quidem ita scribit, Iubere cauere nipulationepraetoria , i , mittere in possessionem. imperili magis est, quam iuris dictionis. At vir ia-que sine decreto fit, sine causae cognitione fit, ex. l. dies, s. intra dedam Uect. quo loco ait Iureconsuli. cautionem,inpossessionem delega sie praetorem magi seratibus . etit autem ρQsidere iubeatur, quia nisi causa cognita non fit , id ver)luae iurisdictioni reseruasse. Non ergo quae misti imperii fiunt omnia magis imperij, quam iurisdictionis es.
1e lcribit Paulus : sed ea, quae ex edicto sine causae cognitione sine d reto, de plano expediri possunt. Quamobrem autem de me imo loco audies,cum Lea quae.ad murinicipalem, tibi exponam. Tertio quae misti imperii sunt, nec quasi iudex,uelius dicens magistratus,aut cui mam data iurisdictio est, tibi videtur expedire . Tum ergo neq; iudicat, neque ius dicit, cum rellituit in integrum pDi i-
46쪽
Dicito, quaeso, mihi quid sit ius dicere. Nam Paulus in
L ius. te iustitia, Diur. praetorem cum decernit,ius reddere ait. At restitutio in integrum cum cognitionem causae desideret, decreto expediri debet. Tum vero quae misti imperij sunt quomodo is nunc expedit, cui mandata iurisdictio est, cum mandata iuri Idictione simplicem duntaxat transire paulo ante dixeris Si memoriae hoc vitium est, nsi putem Curionem illum, cuius Marcus Tullius in Bruto meminit,magis suisse obliuiosum, quam tu es. Sin autem rei non intellectae vitio id accidit , ut tibi ipse sis contrarius, quod tibi contrarius es ignosco, quod scribis non ignosco. Quis enim te scri bere coegit quod non intelligeres Θ Quin nec illa stare simul possunt magistratum non expedire, quae mitti imper ij sunt tanquam ius dicentem , & eis inqsse tamen si uri ldictionem. Quae quod putas Paulum in L I. deos . eius, cui, c. dicere iurisdictioni cohaerere, non recte putas. Imperium, quod iurisdictioni cohaeret, est pote-331las in carcerem mittendi: id quod ex Paulo intelligimus lib. s.sententiarum, ad legem Iuliam de vi publica, , priuata. Hactenus ergo coercere potest qui ius dicit, ut in carcerem duci iubeat. Sine quo imperio, & coercendi potestate, quia vana sit , ac nulla potius lorisdictio, mandata iurisdictione non magistratui modo, sed&priuato, transire imperium, transerrique placuit. Qua de re plura suo loco dicemus . Sequitur uuamobrem data iurisdicti ne priuato, imperium ei concessum videtur ad
coercendum eam , qui vocatus in ius non Uenit ; non item asaandam bonorumpossessionem, a liubendum , ut legatori mnomine caueatur, , alia buiu cemodi, quae iurisdictioni si, glici , is purae coorerere non videtur, ut modica coercitio. 6uamquam tere noua Iustiniani , re titutio integri mandata generali iurissdictione concedatur, non sol cum specialiter mand4tur. Caetera minii impera i , quae iurisdictioni Iinplici non cohaerent, specialiter quidem mandari possunt , nisi lege senatusc. vel constitutione tribuantur nominatim , sed man-Anta generali iurisdi 'ione non transeunt . Et hoc quidem et, e rius mihi videtur,quam si a restitutione integri,ad caeter anueri impet ij argumentum ducamus, in qaibus eadem ratio non videtur. Haeccine tu scribere, haeccine edere ausus B i es,
47쪽
es, omnium nostrum, qui ante te lucem aliquam quarsioni huic attulimus, corrector λ Primum dic mihique priuatum voces, cui mandari iurisdictionem dicas Equidem cum iurisdictionem simplicem mandata iurisdictione transire tantum putes, quae in caulariam cognitione posita est , non potes legatum, cui proconsul more maiorum mandat iurisdictionem, priuatum dicere ' neque vero etiam eum, cui in urbe a praetore iuri 1
dictio mandata el . Mandata namque i uri sulcilone , uuae misti imperi j sunt transire antea de monit rauim US Cum ergo simplex tantum iurisdictio,hoceli, causae cognitio, & disceptatio, mandata iurisdictione, mandata
a 6 esse. te authore censeatur, priuatum cum dicis, specialem iudicem te dicere accipio: ad quem quI vocatur,vbi. Quoeso, legisti, au t de quo etiam fando audiuitii, inius vocari ὸ Ius locus is dicitur, ubi Draetorius dicit , saluo modo maiorum, salvaque maiestate imperiJ, eX l. rus. de iuR. iur. totusque ille titulus, de in ius vocando, acl33 magistratus pertinet, non ad iudices speciales. Itaq,
si uuis ad pedaneum iudicem vocatum Vi eXImat, in .edictum, Ne quis eum,qui inius TocatuΙ eat,UI eXImat, non
incidere scribit Vlpianus in Lquodsi ne quis eum,qui, C. eo scilicet quod ad pedaneum vocatus iudicem , In ius vocatus non dicitur. Vnde illum quoque, qui ad pedaneum vocatus iudicem non ierit, in edictum, Sι quis mius vocatus c. non dicemus incidisse, quare neque ab co coercere posse. Sane ad praetorem, vel ad alios, qui iurisdictioni praesunt, vocati ire debent: quorum illa , Quoque notio est, eorumne sit iurisdictio, ex Oacunque si quis in ius,imc. Iam cum mandata iurisdictione priuato, quae milli imper ij sunt transire neges, si magi lira tui a magistratu mandetur, ut m l. sed etsi .de ossicio. eius,car.& transire, te etiam authore, dicemus. Aut si nihil re- serre putas, cui mandetur, priuatone, an magiitratui, cur priuati mentionem facis Illud quidem imperitisse si me a te dicitur, noua Iustiniani lege mandata generali iurisdictione in integrum restitutionem transire . V eius hoc ius erat. Iuttinianus, ut pedanei iudices etiam restituere possent, constituit: quibus non suam iuri lcii
ctioncm praetor, vel proconsul mandat, sed causa ruin
48쪽
audientiam,notionem, cognitionem. Itaque cum pro 36 tribunali non cognoscant, restitutio autem in integrum tribunal desideret, restituere in integrum non posse Videbantur . Legatus, cui more maiorum a proconsule .
mandatur iurisdictio, pro tribunali cognoscit , &vice proconsulis cognoscit :adeo ut ab eo non ipse proconsul, 3 7 1ed Imperator appelletur, a. qui, μὰ quib.appel. Nam si procons a legato appellaretur,ipse a se proconsul ainpellari videtur. Idem dicendum de eo est, cui praetor in urbe iurisdictionem suam mandat. Recte namque ex eo, quod in prouincia fit, quid in urbe feri debeat, ili-Εi mus, exi. I. si perit. tuto. Sequitur : on ignoro dici posse imperi um missum cohaerere iurisdictioni piici omne minium imperium transferri mandata generali iurisdictio- ine, ni pecialiter tribuatur: quo spectat quod ad finem commentarij, cap. s. C. eius, cici, i c. a nobisscriptum en. Si quis in minii imperii definitionem ertiam lunificationem magis probet, non equidem repugno. Pro iurisdictione de ciuili negotio, id verbi in eadem definitione accipi, ex vulgari lectione eodem loco ostendi : et si eae Haloandrinis Γbris magis pro iurisdictione, quae tur magistratus competit , usurpari defendam. Vulgarem lectionem in edicti compositione secutus fum. uuae meri imperijsunt, quaeue alioqui lege , senatus-
confisc. Iurisdictionem aceipi pro ciuili, vel quis mallet, prosimplici, illis verbis ad edictum significo. Minium imp rium, cui iurisdictio ciuilis inest, oel quod iurisdictioni cobis et , ut dare bonorumpossessionem, quod cohaeret iurisdictioni ex interdicto. utiorum bonorum. Sed verius ese , quoa pauidantescripsi Quis sic stribit, nisi cui,de quo scribit parum liquet ὸ Non ignoras posse dici, imperium mi illi
cohaerere iurisdictioni simplici: at ignoras quid dicendum sit. Et mandata generali iurisdictione transire , mistum imperiu, eo spectare quod scribis adfinem c. s. de offic. eius,cui es mand.iurisit. Sed viro in loco verum te scripsisse putas λ ad finem ne illius capitis, an hic)quantum quidem in te est, facis neutrum , ut verum putet, qui alio doctore, quam te non utitur. Si quis in misitim per ij definitione tertiam significationem magis probet, non repugnas. Si tibi tertia non placet,quin repugnas P Si placet, cur non eam tu quoque' ecipis λ Pro lue
49쪽
risdictione de ciuili negotio id verbi in eadem definitione accipi, eodem loco ostendisse te ais. Verbo ponere , tibi sortasse est ostendere: nos nisi vere ostendas,d ceas, demonstres, tibi nihil credimus, neque vero credimus, neque vero credituri sumus : licet ex Haloandrinis libris pro iurisdictione, quae iure magistratus competit, magis usurpari defendas. Quae, malum, ista est
ridicula, & iocularis inconstantia ὸ Quid discipulis iciis cum typographis λ de te discere cupiunt, quid in re sit,
aut certe quid tui sit iudici j. Isto quidem modo nae tu eos facile doceas nihil scire. Vulgarem lectionem in edicti compositione secutum te ais. Vereor ne noua hae . edicti clausula, non translatitia dicatur, ut quas Iulianus, de suo addidit. Nouus tu, si diis placet, Iulianu S, ut tibi id quoque liceret, impetrare a principe debuisti.
Sed compone sine tuo arbitratu edictum: neminem e X eo tibi ius dicturum amrmo. Et haec quidem tuarum
opinionum imma est, Eguinari, in quibus nihil veri, certi, sani, integri esse vides: quin salia, incerta ,& suspecta omnia. Quibus diiudicandis si tantum operae ponere voluisses, quantum reprehendendis alienis, essent haec eorum similia , quae adhuc ex tua ossicina prodierunt . Sed via ita videmus euenire, ut qui aliena curat, sua negligant: & ctam nosse volumus aliena, nostra . ignoremus. Magno quidem certe otio fecisti, ut omnium nostrum, qui unquam hac de re scripsimus,errata colligeres: eo puto,ne de nobis didici lse videreris. Quod cum negare tamen non posses, honestius tibi prosecto fuit, quae bene a nobis dicta, inuentaque erant, quam quae secus, colligere. Sed noui cum adferre nihil posses, velles tamen noua dicere videri, rem fecisti minime liberalem, minimeque te digna m. omissis contentioni bus, Eguinari, in veri inuestigationem , incumbamus Breui iuris ciuilis iniusti possessiores , id quod tu iam m ut tos a n nos agis, & nos votis om ni bus a Deo optimo
50쪽
r Titulus r. lib. a. F. recte inferibitur de iurfrictiore omnium iudicum. a Miator bie agit de iurisdictisue, iuilicibus. 3 Iurisdictio interdum pro notionemnitur. 6 Notionis nomen ad eos pertinet eui iurisdictionem non habent.1 2 Otionem iudices pedanei habent. 6 Notio interdum pro iurisdictionesoluitur.3 Generalis Magistratus iurisdictio quaedam criminalis, quaedam ciuilis est. 8 In tit f.de iuri .agitur de mero ἱmperis.s Nemo potestatem sibi concessum in aliam transferre potes 1 o Legatus Proco . atrociter verberandi ius non habet. I Eius munus qui civili iuri imoni praeen, iuris iactio U-- pellatur. st a Civili, qui iurisdictionipraeest, ius dicentis appellatione designaturor 3 Ius Licentis ossicium latissimum esse. rq Ius dicenti quaedam nominatim tribuuntur. xs Tutoris datio iurisdictionis non est.