장음표시 사용
471쪽
quo erat tempore nuntiationis d. l. Praetoriae. Similes aliae quoque reperiuntur stipulationes, de quibus Iures consultus in L eadem. q. vlt.de verb. obl. Quae praetoriae stipulationes,& quam variae dicantur, scripsimus lib. I. lection.var. Et vero aliter praetoriae stipulationes accipiuntur in tit. de praetor. tip. aliter in l. Ripulationum de eterbor. oblig. Et in tit. de diui u.M. q. Insit. Illud mirum videri possit, quod Iureconsultus initio . ait, interpositam ab uno ex haeredibus stipulationem aliis ε commmitti; cum stipulari alteri nemo possit. Et dicendum videtur, ab eo, qui prior haereditatem adit, interpositam stipulationem utrique committi: nam & ab eo recte solida legata soluuntur, quae modo communiter relicta sunt. S. 2.
AIt Matianus . Annua , bima , trima die aureis centenis legatis, ex omnibus summis, non tantum ex posterioribus , portionem legis Falcidiae detrahi placuit. DE sententia β. huius diximus ad i. quod bonis. β.noa idcirco, supra eod. diximus & ad Isiex plurib.
S. 3. AI: Matianus, Si Titio viginti legatis, portio
per legem Falcidiam detracta esset, cum ipse quoque quindecim Seio rogatus esset restituere: Vindius noster tantum Seio pro portione ex I3. detrahendum ait, quantum Titio ex 2 o. detractum esset. Quae sententia & aequitatem, &rationem magis habete quia exemplo haeredis legatarius ad fidei commisi a praestanda obligabi. tur. Nec quia ex sua persona legatarius inducere
legem Falcidiam non potuit, idcirco quod passus
472쪽
sus esset, non imputabitur: nisi forte testator it fidei eius commisisset , ut totum quicquid ex testameto cepisset, restitueret. Si autem manumittere seruum vel suum, vel alienum rogatus sit, Omnino praestare debebit libertatem. Nec hoc contrarium est superioribus: quia fauor libertatis sepe & alias benigniores sententias exprimit. s V M.
a Pars, quae per Falcidiam retinetur, in legato non est. 3 Legatarius iuris est successor. F, deicommissum iuris non babet necessitate=n.s Alimenta solida praefiantur, quamuis legatarius Falcidiam patiatur.
SEntentiam huius attigimus ad i. maritum. q. ali- rberto,supris eod. Species huiusmodi est ; Titio legata sunt viginti, & ab eo I s. per si deicommissum Sem pronio relicta: si Titio lex Falcidia quartam legati partem adiudicat, hoc est, quinque , quartam quoque por tionem fideicommissi Titius retinebit, & Sempronio duntaxat,undecim & quadrantem unius restituet. Quς sententia & aequitatem, & rationem habet. Nam testatoris voluntas illa esse videtur, ut fideicommissarius legati dodrantem habeat. Interueniente autem lege sFalcidia, quindecim duntaxat in legato sunt , quorum dodrante contentus esse debet fideicommissarius. Par - Σtem enim, quae per legem Falcidiam retinetur. in legato non esse multis iam locis demonstrauimus. Quamuis autem legatario beneficium legis Falcidiae non tribuatur : tamen propter voluntatem testatoris hoc ei concedemus, ut quod ipse passus est ab haerede, imputet fideicommistario. l. Plautius. vlt. de condition. Ondemonstrat. Quae aequitas illum iuris colorem habet, Quod legatarius exemplo haeredis, fideicommissario oblige- 3tur, qui cum iuris successor non sit,non videtur ipso i ure obli
473쪽
, ' obligari posse. Quo fit, ut a legatario legatum non re-a linquatur: fideicommissum autem, quod iuris non habet nencessitatem, relinquatur. Cum igitur exemplo haeredis sideicommissa praestet legatarius,hanc ei quandam veluti Falcidiam isto casu non denegabimus. Quid ergo si Titio viginti legata sint, & ab eo quinqua per fideicommissum sempronio relicta Θ Et eo casu ces, fare β. decisionem nemo non videt. Nam de quindecim ita quinque praestantur, ut in lucro adhuc legatariuet Versetur. In casu autem superiore, si de fideicommissis nihil legatarius dctrahat, nihil praeter nomen inane siegatarij Tiiij testator reliquerit; quod manifesto fuerit contra voluntatem testatoris, qui legati quadrantem apud Titium voluit remanere. Aliud dicendum est, si totum lagatum Titius rogetur restituere. Nihil enim contra testatoris voluntatem fieri videtur,si tota quindecim Titius restituat. Tota enim viginti restituere tenetur, si lex Falcidia non interueniat. Quid ergo si Titio legata ao. sint, & is rogetur seruum suum, vel alienum manumittere ζ Et fauor sane libertatis facit, ut seruo suo libertatem praestet, quamuis ipse in legato Falcidiam patiatur. In seruo autem alieno redimendo, non plus impendet, quam ad eum peruenit. Totum sane impendit, quod peruenit, si minoris seruus redimi non possit. Idem dicendum, si alimenta per sdeicom-s missum 1 legatario relinquantur. Quamuis enim legatarius Falcidiam patiatur, solida nihilominus praestabuntur alimenta. l. mpater. β. tars, de ita. a. puto alimentorum fauore, quae multas similes elicit sententias. l. quamuis tit. seq. t is, cui de alim. leg. l. II in 1netallum, de iis, gitis pro non script.
Paulus lib. 3. Fideicomm i forum S I seruus tibi legatus sit, eumque rogatus sis
manumittere, nec praeterea capias unde quar tam
474쪽
tit. ad Ieg. Fastiae 4 ytam, quae per legem Falcid iam retinetur, recipexe possis: senatus cetasuit cessare Falcidiam. S v M M A RI v Ma Liberiti relicta per fideicommissum servo leoato , lega. tum non perimito is quare. SEruo legato relicta per fideicommissum libertas, serui legatum non perimit, directo data perimit: si quidem purg , vel in diem utili te data sit. l. Fhost mortem. β. vlt. de leg. I. I. peculium. de let. a. L qui tectamento. eod. tit. Nam conditio expectanda omnino est, de quo scipsimus ad i. idem e vulg.-ρπul. Cum igitur legatum serui consistat, ad legem Falcidiam ipso iure pertineret, nisi senatus cessare Falcidiam voluisset.Credo, ne aut libertas impediretur, aut legatario damnosum esset suum ministerium . Idem tamen senatus censuit, si quid praeterea caperet legatarius, undd quartam legis Falcidiae reficere posset. micenim legendum est,non, recipere) in eo& serui, & rei praeterea legatae haeredi Falcidiam seruandam. l. edsinovseruus. q. solus, i r.
IVlianus notat, In testatoris seruo non erit Falcidiae locus. Si vero pecuniam , aliudve quid legauerit, fideique legatarij commiserit, ut alienum seruum, vel legatarij manumitteret, locus
Senatus onsultum ad servum testatoris pertinet, is non ad alienum: is quare.
475쪽
a Pretsi e putatio pro libertate fieri nonpotest . IN nonnullis codicibus principium legis huius ita legitur Marcellus apud Iulianum libro trDesimo quinto a notat, in testatoris, dcc. Notat igitur Marcellus senatusconsultum adseruum duntaxat testatoris pertinere . . Nam alieno seruo legato, quia aesti ma tio magis, quam seruus, legata videatur, cuius praeitatione haeres defungatur. l. si alienus, infra eod. Falcidiae locum esse . Quare A si oecunia, aliudve quid legauerit testator,& fidei legatarij commiserit, ut vel proprium seruum,vel alienum manumittat, in legato Falcidiam patietur legatarius: necideo tamen proprij serui libertas impedietur. Quamuis in alieno redimendo non plus impendat, quam acceperit. d.l se non semus. De quo diximus adipaenales. g. vltim. Illud praetereundum non est, quod Vlpianus intit. de aruliberab, scribit, libertatem seruo alieno per fideicommissum datam perimi, si dominus eum iusto pretio non vendat: quoniam nec pretii computationem pro libertate fieri posse.
Vlpianus lib. 6. Disput. ΡLane si quid sit praeterea legatum ipsi seruo,
Falcidiae locum fore senatus declarauit. Vnde scaevola ait, in eo, quod praeterea seruo legatum est , ita Falcidiam admittendam, ut inde, quod pro seruo prestandum est, sumatur. SI seruo legato, cui per fideicommissum libertatem
reliquisti , aliquid praetere h leges , in eo legato Falcidia ponetur ex S. C. Et quidem ita, ut inde sumatur & quod nomine Falcidiae pro seruo praestandum est. Ita enim habent codices emendati, ut inde i, quod proseruo. itaque fit, ut& haeredi salua Falcidia sit, di libertas non jmpediatur.
476쪽
Paulus lib. 3. Fideicommissorum. SEd si non seruus ipse legatus sit, sed pecunia,
rogatusque sit legatarius seruum suum ma-Dumittere, Falcidiam patietur , & nihilominus Cogetur manumittere: quia tanti aestimasse vide. ibitur seruum suum. Quod si alienus seruus fuerit, in eo non plus, quam acceperit, ad redimendum Cogetur impendere . DE primis duabus sententiis diximus ad I poenales, ad LI eruui. g. Σ.SIn vero haeres seruum rogatus sit manumittere, placet pretium eius, ut aes alienum, deducendum esse. H AEredis seruo libertatem directo dare non possum , per fideicommissum sane possum : &eius tunc pretium, ut aes alienum de haereditate deducitur, non secus atque pretia seruorum testatoris testamento manumissorum L aeris alieni, infra eod. Cui sententiae consequens est, ut si haeredis rem testator leget, in ratione legis Falcidiae ponenda, eius pretium , deducat haeres: utique enim separanda sunt haeredis, &testatoris patrimonia. De quo 1cripsimus ad LI. d. g. non
Si solus seruus legatus sit, & fidei commissaria libertate donatus fuerit : licet Falcidi in-
477쪽
terueniente totus vindicari petive potest. Sed &si aliud praeterea capiat legatarius , adhuc seruus totus peti potest. Quartam autem utriusque ex legato retinendam: ne impe aiatur libertas .
DE sententia β. huius diximus ad I. Dupillus . I. si ego, b ad L seruus.
SI incertum sit, an libertas praestari debeat, veluti si sub conditione,vel post tempus data sit:
numquid incerto eo an praestetur, cum possit aut seruus mori, aut concilio deficere , interim Falcidia admittenda esst deinde cum libertas competere, vel deberi coeperit , tunc legatarius illam partem recipiet, quam Falcidia detraxerit e Caecilio placebat, si quid ex operis eius medio tempore consecutus fuerit haeres , pretium eius in id erogare eum debcre, propter legis Falcidiae ra. pionem .s V M M V M.
x Sana lectio textus β. a Loci illius sententia. 3 Satis legatario cise debet ι in damno non versetur. SI seruo legato data per fideicommissum libertas sit vel sub conditione, vel post tempus,incerto eO,an ii herias praestetur potest enim seruus mori, aut conditio deficere, interim Falcidia patietur legatarius, ct quartam partem aestimationis serui hincdi oneret quam recipiet, cum libertas seruo deberi coeperit Tum enim Senatusconsulto libertas impeditur , ac si a principio pure per fidei commissum esset data. Itaque tollenda s
478쪽
sarticula est,nunquid,& sententia haec sine interrogatio me legenda Ait iurecons Caecilio placebat, &c. Locus hic mihi corruptus videtur: neque enim haeres ex operis serui quicquam medio tempore percipere potest: cum possesitio serui ad legatarium transferatur. Seruum enim Pure legatum ponimus. Loci igitur huius senten- Rtiam hanc esse oportet, si tantum ex fructibus ser- Di medio tempore percepit legatarius, quantum sufficiat ad sarciendam quartam partem aestimationis serui, quam haeredi dederat, ab haerede nihil repetet . Satis enim ei esse debet, si in damno non versetur, neque ei ssitum ministerium damno sit . Erogabit igitur, & im- Putabit legatarius in pretium serui , quod ex fructibus araedio tempore accepit. Ita enim legitur in Pandectis Florentinorum ,&aliis veteribus codicibus. Dictio igitur, Haeres, interpretis esse videtur,& quidem imperiti. Qua retenta n ii quidem falsi suseipimus ; sed sententiam superiori minus conuenientem recipimuS.
L. 37 Valens lib. 6. de Fideicom. Ε Ius serui a stimatio, perinde ac statu liberi, fieri debet. Sed & si haeres seruuin alienum rogatus est manumittere: placuit, ut etiam eiu S pretium ex aestimatione haereditatis deduci debeat. S VMM A RI V M.
SEruus legatus, cui per fidei commissum data libertas reis, vel sub conditione vel poli tempus, limari debet quasi statu liber, eiusque aestimationis quartam pase
479쪽
tem legatarius interim haeredi offeret: minor autem Batuli heri estimatio est, quam serui. De quo diximus ad L in ratione, β. I. supra eod. Perinde autem seruum hunc aestimari, ac statvliberum ait Iureconsultus: quia seruus is, cui per fideicommissum data libertas elt, statuit ber non est. Directa enim libertas , vel post tempus, vel sub conditione data statu liberum facit. l. in bello, de capti. Quo loco statvliber manifestδ ab eo seruo separatur, cui per fideicommissum data libertas est. Ait iurecons Sed F s feriam alienum haeres rogatus es manumittere. Non selum pretia seruorum testatoris
in aere alieno deducuntur: verum & pretia seruorum ipsius haeredis, quos haeres rogatus est manumittere 1ed & alienorum seruorum, quos haeres rogatus est manumittere, pretia de haereditate deduci placuit, ne impediantur libertates: quae non deducerentur, si legatis alieni seruis per fideicommissum a legatario relicta libertas esset. De quo dixi ad i. Iulianus.
Hermogeni anus lib. I. Iuris Epitom. STatilliber haeredis non auget familiam. Comismunes serui in utriusque patrimonio connumerantur. Cuius ususfructus alienus est, in domi-vio proprietarij connumeratur. Pignori dati in
debitoris: sub lege commissoria distracti, item ad diem addicti, in venditoris.s v M M A I I v M.
ε Staiuliberi in imponenda ratione Falcidiae non computantur z , quare. a Legata cautione praetoria prciuntur propter condition lis libertates.
480쪽
s Fructuarius non ess dominus, neque iustus possessor. 6 Serui lege commissbria distracti numerantur in bonis venditoris.
inamuis statvliber possit interea alienari, &hae
redi intere, acquirat, & statu libera haeredi pariat,haeredis denique intere, sit, Vlpiano testeis tit de Batulib. & Pomponio in Lim poΩβ. Ut famderci . tamen in imponenda ratione legis Falcidiae, &patrimonij quantitate ineunda, statvliberi non computabuntur,propter incertum conditionis, in quam statuta libertas est.Cui cosequens est, ut propter conditionales libertates legata cum praetoria cautione praestentur I. I . .haec verba, tit. seqv. In testatoris hineditate non , totus seruus communis, sed pars computatur : quam
uis quod commune est, nostrum dici possit: seruus , cuius alienus est usus fructus, computatur: quamuis i in quibusdam iuris partibus dominij pars sit ususfructus. Fructuarius enim neque dominus est, neque iustus pos seor. Lnaturaliter,de acquiren istiscis. sciendum, qui satiν .ce. Serui pignori dati computantur, quamuis corporaliter a creditore detineantur, &iure pignoris distrahi possint. Ratio illa est: quia debitor pecuniam habet, aut rem, pro qua seruum pignori dedit . Serui dege commissoria distracti,item in diem addicti,in venditoris bonis numerantur : nam & qui lege commiss,ria vendidit, vel pretium,vel lege venditionis commisiis rem habiturus est: &qui in diem addixit , quoquo modo addixerit, rei venditae pretium habet: neque restri, an ita addixerit, ut statim emptoris fieret: an vero ita,ut tum demum venditoris fieret, si intra diem nihil quicquam adderetur. Iis enim duobus modis addici in diem solet. l. a. de in diem addic. Lex commissoria unde dicta sit, non satis constat. Papinianus tamen L . β.eleganter,de lege commi . ex eo dictam legem commissis-riam significa quod venditionis lege commissa,h est. non obseruata,res inempta fiat. Aliter legem comm soriam accipit Iulius Paulus in tit . de leg.commissoria/ib.