장음표시 사용
491쪽
socium: quia in eam personam legatum consistere potest. Qua ratione semel ex fundo partem lege Falcidia decessuram . Paulus, Cassai sententia utimur. Nam & D. Pius rescripsit, seruo communi fideseommissum datum , totum ad socium
a Seruo inutiliter luatur,propter regulam Catonia m- .. 3 cedente die orati, per seruum communem haeres acqiu rere potest, repudiata haereditate. 3 Donatio praesens praesentem babet effectum: Legatum autem in mortem testatoris differtur.
4 Quod de legato dieitur d etiam diei debet de donatrono
SEruo, quem tibi legaueram, sundum legaui. Atilicinus, Nerva, Sabinus,lege Falcidia interueniente quota pars ex seruo decederet, fundum pro ea nutiliter legatum existimabant ; mm seruo haeredis inutiliter legetur, propter regulam Catonianam . βοηseruo de leg.lib. a. Insi. Deind8 ex reliquis partibus Falcidiam deducendam, quas solas in legato esse constaret. Cassius vero ab eorum sententia recessit ; quia si de seruo per legem Falcidiam portio decedat, incipiat seruus Communis fieri haeredis, & legatarii: communi autem seruo cum legatum sit, totum ad socium pertinere, in cui duntaxat per na legatum consistat, L verum. si semo communi. pro socio. I. st Eros, de opt. lex. Neque re fere testatorisne, & legatarii communis seruus fuerit: an haeredis,&legatarij': an vero per legem Falcidiam haeredis, & legatarij factus communis sit. Nam neque Pro parte testatoris, neque haeredis . legatum consistit. Sand in seruo testatoris illa praeterea ratio est, quod e dente die legati selus socius est, qui per eum seruum pom t acquirere. d.I. Eros. Quae ratio in seruo commu ni haeredis, vel eo, qui postea per legem Falcidiam haeredi. commuuis fastus est. locum non habet: nam cedente
492쪽
dente die Iegati, scedit autem , morte testatoris per a seruum communem acquirere haeres potest, repudiata haereditate. siij sententia obtinuit, ct secundum eam D. Pius restri t. Itaque semel ex iundo perlegem Falcidiam portio cedet: Neque obstat L perferuam . . in acquir.rer. domi.in qua quod seruo comarum 1 donat, pro parte apud donatorem remanet. Donatio Ienim praesens est, praesentemque habet effectum: legatum autem in mortem testatoris differtur, quo tempore acquiri ei non potest per seruum communem. Quae eadem responsio accomodanda est ad i. proinde β.s seruus communis. de stip. feruor. Porro quod de legatodi- ci mus, dici potest de donatione causa mortis: ut si ca sae mortis socius seruo communi donet, totum ruina
INterdum euenit, ut propter rationem legis Falcidiae sequens legatum extinguaturi veluti fifundus, & ad eum via legata sit per alium fundum. Nam si pars fundi remanserit in haereditate, Non potest procedere viae legatum et quia Pro parte seruitus acquiri non potest. s V M M R I V M.
I Ad certam pane undi aequiriseruitus potest.
DE sententia β. huius diximus ad L si fundus: Qua
mobrem seruitus pro parte dominij acquiri non Possit, notum omnibus esse arbitror. Ad certam vero fundi partem acquiri seruitutem constat ad certam. defemur.
Celsus lib. 14. Resarum: 'Non est dubium , quin ea legata , a quibus
summouere haeres e xceptione petitorem
493쪽
potest, in quartam ei imputentur, ne caeterorum legata minuantur . SPeciem lepis huius posuit Iureconsultus in L si a me tibi supra eod.
l tit, an ex accidente postea in eum casum, peruene rit legatum, ut aci io eius denegaretur. D Esententia legis huius diximus ad let in ratione.
Marceris lib. s. Digestorum. ΕX asse patronum heredem instituit libertus,
cum ducentos aureos in honis haberet: de legauit filio centum, viginti extraneo reliquit. Diminutio legati, quod extraneo praestatur, proficit filio ad consequenda solida, quae ei legata sunt. .s v MM A M. ita si
, x Aterius legis , quaim falcidiae, in praestandis legatis quandoque habetur ratio. 1 Lex Papia ad patrouum uectat. 3 Quacumque de causa leaatum ab haerede non praefatur, caetera legata augera constat. Patronus quando utipossis Fabiana actioπ λs Adiuuantur ὰ Praetore si, qutinuati,iniscessario ali
494쪽
INterdum alterius legis, quam Falcidiae, ratio an Ipraestandis legatis habetur: utputa . si patronus ex asisse institutus haeres sit, & aliquid supra debitam patrono partem legatum: nam hoc casu ratio habenda est eius legis,quae patronum vocat, non Falcidiae I. I. V. interdum. litJeq. Ea autem lex Papia est, ex qua in bo- anis liberti maioris centenario patrono, seu patronis semis debebatur. q. postea. de succef.lib. a. Infit is l. libem rus de bon.liber. Veruntamen ex ea portione coniunctis personis legata patronus praestabat. I . iis de condit. Θω demon oleius. 9.s patronus id Treb. salua tamen Falcidia. Si igitur libertus, qui ducentos aureos in bonis habet, patrono ex asse haerede instituto, filio Centum , extraneo viginti relinqua et filius solida centum conse- Iquetur: propterea quod extraneo, patronus nihil praestat.Quacumque enim de causa legatum non praestatur ab haerede, caetera legata augeri constat . Itaque negationem huic loco deesse semper existimavi, dc scae- pendum, diminutio legati, quod extraneo non praestatur. Quamobrem autem soccatu extraneo legatum non Praestetur, merito quis dubitauerit; cum patronus non exiportione debita, sed ex asse haeres sit institutus. Uerum ea rat o instituto patrono captiosa esset. Nam ex semisse institutus extraneis nihil praestaret. Bonorum enim possessionem contra tabulas acciperet,quod ex al- se institutus sacere non potest. Itaque adiuuandus hoe casu a Praetore videtur, dc legata extraneo relicti onere leuandus. Eadem sequitas iaci V, ut patronus ex alse haeres institutus Fabiana actione uti volens audiatur
Iniquum enim sit, eum Fabiana excludi , cum haereditatem sponte non adeat; sed quia contra tabulas petere non possi t. II patronus. q. patroni res quid infraua. pat. Contra tabulas ex a fle Ra ppo s. institutus peterς non. Potest: quia ' lita demum. ereditate,petitio contra tabulas patrono datur 2 illud Re bon.psis contaab. Adiuuari a Praetore eos qui inuiti & necessario aliquid faciunt, Iintelligimus ex LV nμs, qui patet . δε τηρώρυ 'que est, quod quisquam toxntu intersitum, extraneum hoc cassi Suida: ut si us quinque partes habeat,
495쪽
heat, extraneus sextam. Si quid enim de legato filii diminuas, bonorum possessionem contra tabulas petet fi- Iius: neque extraneo legatum aut patronus, aut filius praestabit: aut si patronus filio farciat, quod ei abstulerit extraneus, verum erit propter legatum extranei debitam portionem Patroni diminui: quod nequaquam admittendum est.Verba autem illa, diminutio legati , sic accipienda sunt, exoneratio legati. f. I.
. Vacunque ex causa legata non praestantur, imputantur hi redi in quartam partem equae propter legem Falcidiam remanere sapud eum debet . E sententia β. huius, multis iam locis scripsimus.
SI propter ea, quae sub conditione legata sunt, pendet legis Falcidiae ratio; praesenti die da
et caussitio legato apposita saeis, ut ratio Faleidiis se deat; praestantur tamen legata pura solsida eum cautione praetoria. .' a Conditio diem incertam babet.
3 Propter legata in Hem relicta , fatis Faleidiae non Conditio legato apposita facit, ut ratio Falcidiae pendeat. Sed ea incertitudo non impedit,quo mi-
496쪽
nus legata pura solida interea praestentur, Cum praetoria tamen cautione . Potest enim existere conditio, di Falcidiae locum iacere. l. in quantitate. sedissi infra eod. l. I. si legata titu. seq. Tota itaque legata vindicantur, quae praesenti die data sunt, hoc est, pure. Nam conditio diem incertam habet. Mirum itaque videri possit, quamobrem neget Celsus pure legata tota interim vindicari. Et in veteribus quibusdam codicibus prolegitur , tamen hac notatii . Nisi quis dicat Celsum Proculi sententiam secutum expositam a Paulo in L in Iege Falcidiasupra eod. Si enim legati conditionales fiat sultimatio, ut Proculo visum est in non est dubium , quin legata pura diminuantur, neque tota vindicari possint. Celsum sectam Proculi secutum testatur Iu consultus in l. a. orig. iuris. Sane propter legata in , 3 diem relicta ratio legis Falcidiae non pendet. l. sea. Certum enim est, debitum iri. Itaque propter eiusmodi legata, quae praesenti die data sunt, non tota vindicat
Marcellus libro II. Digesiorum .PAter silium, ex quo tres habebat nepotes, hae
redem instituit, fideique eius commisit, ne fundum alienaret, & ut in familia eum relinqueriret. Filius decedens tres filios scripsit haeredes. Quaerendum est , an omnino quasi creditores unusquilque in ratione legis Falcidiae aliquid possit deducere: quia in potestate sua habuit pater, cui ex his potius relinqueret. Sed hac ratione nemo in Falcidiae ratione quicquam deduceret. Quod videndum est, ne dure constituatur: utique enim in alieno aere habuit fundum ; quippe cum necessitate Ohstrictus fuisset siliis eum fundum relinquendi .
497쪽
x Alienationis prohibitio valet,cumperfora demonstratur, cuius respectu testator id disposuit. x meatus relinquere fundum uni ex familia, quem volet, eligere potent. 3 Electio necessaria pro beneficio non e se habenda. Qui nondum nati fiunt, in familia nostra non sunt. i II Ater filio heredi instituto, ex quo tres habebat ne-3i, potes, fideicommisit, ne sundum alienaret, & ut in familia relinqderet. Alienationis prohibitionem va-Ieroconstat; cum perBnae demonstratae sint, quarum respectu id testator disposuerit. I.filiusfam. β. Diui. de leg. I. Neque asti=de familia, quamdiu nepotes erunt, fundus relinqui pote quamuis familiae fundum relinquere rogatus unum ex familia eligere possit, etiam gradus ulterioris. ex familia. β.si de Falcidia. de leg. a. Cum igitur ex causa fideicommissi nepotes patris sui creditores sint, in ratione legis Falcidiae unusquisque aliquid deducet: quamuis enim pater unum eligere potuerit , cui fundum relinqueret, & ea ratione nullius crςditor videretur e tamen alicui ex liberis sundum relioqui necesse erat, hoc est, quamuis neque primo fundum rςlinquere cogeretur, neque secundo, neque tertio, primo tamen, vel secundo , vel tertio relinqui sundum necesse erat. Neque his benda pro beneficio est ele-3 ino necessaria cf. Lunum e amilia. Quaero num viriles partes deducant nepotes ex disparibus portionibus instituti.Et respondeo haereditarias portiones deducturos.
Verum enim est, in familia relictum esse fundum, etsi uni totus rei ictus sit, d. I, filius iam. cum pater. Fundo
extraneo legato, liberis, Vno, pluribusve exhaeredatis. ad sdeicommissi petitionem exhaeredati admittentur. Nam instituti non possunt, Sed & emancipati admittentur sundo a testa tore alienato d. g. ckm pater. verum fratres haeredes scripti ratione doli exceptionis,exhaeredatis fideicommissum petentibus partem sac*rς intellisuntur. d. l.unum ex farii lia, = I ed unam. Ait
498쪽
Ait Iurecons Ex quo nepotes tres habebat. Qui enim nati nondum sunt in familia nostra sunt: neque enim dum nominati ssint.&um ita. β.infideicommisso de ieg. a.
Idem Marcellus tib. ao. Digesorum. CV m Titio in annos singulos dena legata sunt,
ia iudex legis Falcidiae rationem inter haeredem,& alios legatarios habeat et vivo quidem Titio tanti litem aestimare debet, quanti uenire id legatum potest in incerto posito, quamdiu victurus sit Titius. Mortuo autem Titio non aliud spectari debet, quam quod haeres ex ea causa debuerit.
et Quando fit necesse aestimare annuum legatumὸ a uuanti aestimari debeatὸ . 3 A timatio haec necessaria est. 4 uuarta usus IIus: scuti is, corporum retinetur.3 Quando aestimari debeat O Urnetus ratione legati SEntentiam legis huius attigimus ad L in lege Falcidia. l. lex. Falcidia. Si annua dena legata sint, &propter alia legata ab initio ratio legis Falcidiae pona- rtur, necesse erit aestimare annuum legatum: ut sciatur quantum legatario praestari oportet. Tanti autem aestimabitur, quanti vendi poterit,incerto eo quamdiu Ti- alius victurus sit. Mortuo autem Titio , si Falcidiae ra- tio ponetur, annorum quibus Titius vixit, si computatio, & de ea quantitate Falcidia detrahetur. Haec sautem aestimatio necessaria est, siue nihil, siue minus ruarta relictum sit haeredi. Vsufructu vero legato siquiem testator uniuersum patrimonium legatis er auit, nulla necessaria aestimatio est: quarta enim v susseu-Cg a ctu S,
499쪽
468 Antoni' Goueant Comment.' ctus, sicuti & corporum retinetur. I. I. .s usu r.suprὰ eod. Quod si testator in legando reliqui aliquid fecerit, tum,quia legatarii non aequis partibus in Falcidian conserunt, neque quartam cuiusque legati partem hars res retinet: plus enim quadrante bonorum haberet: eo, inquam, casu aestimari oportet usum fructum,ut & alia legata: non ut de aestimatione conserant legatarii: sed ut sciatur quota cuique legato portio per legem Falcid. decedat. Et hanc sententiam esse puto. l. r. I sed is in
Idem Marce Ius libro a a. Digestorum. CVm quo de peculio agi poterat,haeres credi
tori extitit . Quaeritur cuius temporis pecu Iium computari oporteat in Falcidia lege . Pleri que putant, quod tunc in peculio fuerit,cum adi retur haereditas . Inspiciendum ego dubito: quoniam mortis tempus in ratione legis Falcidiae ineunda placuit obseruari. Quid enim interest, peculium serui post mortem creditoris diminutum sit, an debitor pauperior factus siti Aliquis dicet, quid ex contrario, si ante aditam haeredi talem acquisierit seruust Et ego quaeram , quid si debitoris, qui tunc non erat soluendo , ampliatae facultates fuerint i Et cum in isto placuerit ex post facto uberiorem videri fuisse haereditatem: sicuti cum conditio crediti extitit post mortem ,' ita etiam peculi; incrementum pleniorem faciet haereditatem.
I Ex contractu serui dominus pectilio tenus conuenitur. χ Dpatrimonij q4anctate eXqairenda, mortis tempus' spectatur. μ-
500쪽
3 Debitor pauperior factus baereditatem non imminuit,
cum quaeritur de Falcidia. 6 Damna contingentiapost mortem testatoris, s Am haeredem respiciunt. s Peculium is nascitur, is augetur. moritur, is pr is inde homini comparatur. EX contractu serui dominus peculio tenus conueni tur praetoria actione de peculio. Si igitus dominus creditori haeres existat, tanto locupletiorem haereditatem accepisse intelligetur, quantum erat in peculio ae moriente creditore . Etenim in patrimonij quantitate eκquirenda mortis tempus spectari placuit. l. in quant rate infroi eod. l. eo tempore. q. creditor.de peculio. Quaeresi peculium pol ortem testatoris diminutum sit, nim .hilo minorem propterea haereditatem intelligitur haeres accepisse. Nam neque paueerior factus debitor hae- Ireditatem imminuit, cum de halcidia quaeritur. Dam- εna enim,quae post mortem testatoris contingunt tum haeredem respiciunt l. in ratione a.supra Neque mouet, quod si ante aditam haereditatem seruus peculium auxerit, uberior ex postfacto haereditas intelligatur. l. si screditor id. infra eod. Nam dc si debitoris, qui moriente testatore soluendo non erat, amplientur postea facultates , plenior fit haereditas e licuti cum conditio crediti extitit post mortem testatoris L in quantitate. . magna.infra eod. Peculium nasci,augeri, & mori scribit Iureconlultus in L peculium. de leg. a. is l. peculi . desecat. Itaque homini comparatur.
SCaeuola notat, quid ergo si idem seruus de
functo, & alii dena debuerit, & una decer . habeati Augetur scilicet& his haereditas, decem quae defuncto naturaliter debebantur γ in haere