장음표시 사용
501쪽
I Credito erui domino biseres exissens,suum debitum d ducit. a In actione de pecvlio Deus e ypraeuentioni. 3 Guoddam iudicium inter Meredem haereditatem proponituν . .
SEquens illa quaestio est, num si seruus desuncto, &alii dena debuerit, & una decem in peculio habeat,
ex iis decem haereditas augeatur: an Vero tantum eπquinqueὸ Et magis est, ut tota decem in haered itate s. putentur: neque de decem quinque deducantur: quam-3 uis si creditor serui domino haeres existat, suum debitudeducat L peculium. .sed is creditor.de pecun Quamobrem autem tota decem dominus in creditoris Laereditate computet: ratio illa esse videtur. quia in actione de peculio praeuentioni locus est. I si verδ de peculio. I. I. dein rem verso , seri l. non ita de trib.actio. Quamobrem autem anteuertere dominus,& occupare videatur, ratio illa est: quia debitor creditori haeres existens, ipse sibi 3 sbluere intelligitur. Quoddam enim iudicium inter haeredem, dc haereditatem proponitur . l. fiet cui. β. si qui fundam. de euict. vii superius scripsimus ad i. ctim e t. Quae sententia illam rationem nabet, quod quamuis dominus de peculio tantum creditori teneretur, non incertam ullam quantitatem . tamen seruus naturalitera O. debebat. De serui naturali obligatione diximus adi. I. . id quod natura supra eod.
Is qui in bonis unum duntaxat seruum habe
bat, legauit eum Titio, & fidei eius commisit, ut post triennium manumitteret. Debet ex eo, quod interim ex operis serui ad Titium peruenire potest, quarta apud haeredem remanere, quemad-
502쪽
mo dum si directo post triennium seruo libertaἀtem dedisset, eiusuque usum fructum ei legasset, alit ei proprietatem per fideicommissum reliquis.
a Fideicommissaria libertas seratum serui non peritat . α Vsum, inusserui duobus modis legari potest. IS qui in bonis unum duntaxat seruum habebat,eum Titio legauit, & fidei eius commisit, ut post me
Dium seruum manumitteret. Legatum valet. Uti enim xscripsimus ad L eruus. fideicommissaria libertas legatum serui non perimit: Quae si pure data esset , prointer senatusconsultum cessaret omnino Falcidia . d. l. si seruus. Nunc quia post triennium data libertas per deicommissum est; ex eo, quod interim de operis serui ad legatarium peruenire potest, quarta haeredi debetur. Id enim duntaxat in legato esse videtur, cum praetereRad legatarium nihil cum effectu perueniat. Idem dicendum si directo post triennium seruo suo testator libertatem dedisset,& eius vim fructum Titio legasset: quar- ara enim de v1ufructu detraheretur. Vsusfructus autem serui duobus modis legari potest ; aut ita , Stiebi Uum- fructum Titio lego: aut ita, Stichum Nitio lego, rogo ut proprietatem haeredi restituatur. Ex quo legato nihil praeter vim fructum legatarius consequitur. seruum namque petens doli mali exceptione repelletur. Neque alia sententiam recipere possunt illa verba, aut ei proprietatem per elaommissum/cc. Sic enim lesendum arbitror, non ei, & sic habent veteres quidam Odices.
STichum tibi, seruo tuo decem legauitrvel conis
tra, tibi decem, seruo tuo Stichum, hibertatem Stichi fide i eius commisit ilex Falcidia minuit legata. Redimere ab haerede partem debes,Gg quem
503쪽
47 2 Antonidi Goaeani comment quemadmodum si tibi utrumque legasset
DE sententia β. huius diximus ad L si pupillus. I. s
SKpius euenit, ne emolumentum eius legis haeres consequatur. Nam si centum aureorum
dominus vigintiquinque alicui dederit, & eum instituerit haeredem, & dodrantem legauerit: ni-- hil aliud sub occasione legis Falcidiae interuenire potest : quia vivus videtur haeredi suturo prouis
, C I testator quadrantem bonorum futuro haeredi vi- vus donauerit, nihil amplius occasione Falcidiae haeres consequetur: & legata minuere volenti doli mali exceptio opponetur: nam ipso iure nisi quod iure hae reditario accipitur, in Falcidiam non imputatur, Lid, euod. infra eodem. Quaero si mortis causa donauerit, i quid iuris sitὸ Et puto haeredi futuro mortis causa inutiliter donari: nam & legari inutiliter constat. Quaero, donarit si minus quarta , quid iuris sit λ Et puto quartam illi replendam, arg. l. si non mortis. de inos'. testam Idem dicendum est de quarta, quae quaerelam testameti inofficiosi excludit: quam si pater vivus filio donaue- rit, ad qua relam filius non admittetur. d.L si non mortis. Neque obstat, quod filius, qui a patre res quasdam ac-q cepit, & pactus est de inossicioso non agere, ea pactione
504쪽
non obligetur. I. si quanaeo. q. I- de inos'. testam. C. Om nino enim filio quarta relinquenda esto qua nullis p ctionibus potest summoueri. .
Marcelus libro et s. Digestorum. CVm dotem maritus alicui legauerit, ut uxori restituatur, non habere legem Falcidiam Iocum dicendum est. Et sane in plerisque ita obseruatur: ut omissa interpositi, capientis persona spectetur. S V M M A RI V M.
x suare Deus non es Falcidiae, ubi maritus legat uxori dotem λa sepraesentationis commodum nullumsentit mulier, rebus loli confinit: quare. 3 In dotepersona accipientis pectatur, ad hoe ut DPAdia excludatur.
4 ubi legato edi commodum repraesentationis , Falcidiae locus est. SI maritus uxori dotem leget, & in legato nullum re- 2praesentationis commodum versetur, locus Falcidiae non est; scilicet, quia suam rem mulier recipere videtur. ἱ si u ruct . infrὰ eod. Repraesentationis autem γCommodum nullum sentit mulier, cum dos in rebus δε- Ii consistit i illae enim statim mulieri restituuntur matrimonio soluto . Annua enim, bima, trima die restituebatur doS, quae numero pondere , mensura conflabat. LPnica. q. cum autem. de rei uxor.actio. Et quemadmodum, ipsi mulieri si dos legetur, Falcidia cessat; ita quoque cessat, si Titio legetur, & is mulieri restituere rogatus sit. Persona enim accipientis spectanda est,non 3 eius , qui quas minister ad restitutionem deligitur. Quod si in legato commodum repraesentationis vega- Φ
505쪽
4 tur constat Falcidiae locum esse LVocer. 6. idem de dor, praelet. Et sane alia dos, quam quae pondere, numero, . & mensura constat, non dicitur proprie praelegari; cum in eo legato nullum sit commodum repraesentationis, Propter quod prauegari dos dicitur.
longum tempus mortis testatoris implorare non prohibetur.
I vortio, quae remanet per Falcidiam apud haeredem, non est in legato. a 2 'n oriturpraescriptio ex eapossessione, quae titulum non babet. 3 Longum tempus Veteres dicebant decemium. , T Ortio, quae per legem Falcidiam apud haeredem I remanere debet, in legato non est. Quare usucapi, Pro legato non potest et quin ne praescriptio quidem ex ea possessione oritur, quae titulum non habet . Itaque. Post longum tempus recid beneficium legis Falcidiae 4 nςres implorat. Longum tempus decennium veteres' appellabant, teste Iulio Paulo lib. 3. Sentent. recepi. quo tempore hodie res ili usucapiuntur post transisrmatam ab Imperatore usucapionem.
L. y Idem Modestinus tib s. Pandect. B Sueficio legis Falcidiae indignus esse videtur qui id egerit, ut fidei commissu intercideret.
506쪽
a Legatum subtrabens, beneficio legis Falcidiae non utitur a Poena non egreditur rem , in qua delictum est commissum.
QVi legatum subtrahit , benescio legis Falcidiae
in ea re non utitur. Et ideo si is,qui quadringenta habet, uniuersa leget, & haeres centum subtrahat, trecentorum quartam partem retinebit, septua inlaquinque scilicet , & ducenta a s. dabit legatarijs: et ex centum, quae surripuit, legatariis quidem dabit septuagintaquinque, reliqua, id est, a s. ad Fiscum venient. I. rescriptum. de ijs, quibus, ut inde. In quo notandum est,poenam non egredi rem, in qua delicium commissum est.
s. I. PRaeterea ei, qui non capienti rogatus est restiis tuere haereditatem , Senatusconsulto Plancano non conceditur quartam retinere: sed ea quarta, quam non retinuit, ad Fiscua pertinet ex rescripto D. Pij. DE sententia loci huius, diximus ad i. si tacitum deicommissum,supra eod. L. 6 .
Labolenus lib. I . ex Cassio. CV m pater impuberi filiae haeredem substituiti
id , quod ei legatorum nomine a patre Ob uenit, cum haereditas ad substitutos pertinet, in eomputationem legis Falcidiae non venit. svas
507쪽
a Praelegatum filiae ex parte institutaefactum, in ratione Falcidiae non computat fui titutus. a Seeus est,si filia patri tigres non extitertia
Uod pater filiae: ex parte institutae praelegauit, in ratione legis Falcidiae non computat substitutus: sed prςcipuum habet: quemadmodum & filia prςcipuum haberet, si rationem cum legatarijs posuisset: ex cuius persona cum legata praestantur. I. qui fundum. β qui filium, infra eod. ampliora non prςstantur, quam filia prςstitisset, de quo diximus ad Lin ratione su- praeod. Quod si filia patri h pres non extiterit, Puto pro legatum computandum esse, & augere haereditatem.
LEgato petito, cum in litem iuratum est, raistio legis Falcidiae non eius summae, in quam legatarius iurauit, haberi debet : sed eius , quantire vera id fuit, quod petitum est. Nam id, quod poenae causa accreuit, in legem Falcidiam non incidit.
S V M M ARIV M. I Pecunia legata, iusiurandum in litem non defertur: b
a ubi ex testamento agitur, in litem non iuratκr. SI Stichus legatus sit, neque eum haeres prestet, legatario in litem iuramentum desertur . Et si quid
ultra iustam seruiestimationem prςstiterit, non nocebit legatari is poena alienae contumaciae. Pecunia legata, iussi urandum in litem non desertur. l. a. de in lit. tu quia nouaestimatur: neque item fundo legato, cum
508쪽
vindicari possit. Item si ex laestamento agatur, in litem a non iuratur. Latias. de in lit.iuran.
L. 6 I. . Idem Iabolenus lib.ε. Episol. . ALienus fundus tibi legatus est i cum haeres hunc emere, nisi infinito pretio non posset, emit multo pluris quam quanti erat: qua emptione essectum est, ut legatar ij ad legem Falcidia i ,
Te Cocarentur. Quaero, cum si tandus tanti,quanti re vera est, emptus estet, legata non fuerint excessiua ius legis Falcidiat : an hoc ipso haeres in-Ωitutus partem reuocandia legatarijs ius habeat, quod ex voluntate defuncti pluris emerit fundum, quam quanti erat ἰ Respondit: Quod am-Plius haeres, quam pretium fundi legatario soluevit, id rationi legis Falcidiae imputari non potest:
quia negligentia eius nocere legatariss non de-het : ut pote cum is, confitendo, veram aestimatiq-nem praesta re poterat. S V M M V M.
a Stetit inligentia haeredis legatarijs non proden: ita nec
inemadmodum haeredis diligentia, & industria
legatarijs non prodest. l. 3.supra eod. ita neque nocet negligentia. Nam etsi fundum te1tator alienum leget; pretio tamen infinito emi non vult, re iustae aestimationis prςstatione heres defungitur.
Quid ergo si fundum emi testator iusserit λ Et eo casu puto nihil esse, quod hςredi imputetur.
509쪽
Ulpianus lib. r. ad leg. Iul. o P . IN lege Falcidia hoc esse seruandum Iulianus
ait, si duo rei promittendi fuerint, vel duot ei stipulandi: si quidem socij sint, in ea re diuidi inter eos debere obligationem, atque si singuli partem pecuniae stipulati essent, vel promisissent. Quod si societas nulla fuisset, in pendenti esse, in utrius bonis computari oporteat id, quod debetur, vel ex cuius honis detrahi.s v M M A RI v M.
T GI duo rei sint stipulandi, in pendenti est, in utrius
o haereditate obligatio computetur . Nam inter eos locus praeuentioni est, cum utrique solidum debeatur; di petitione,& acceptilatione unius tota soluatur oblia flatio. La. de duob. reis Rip. Quin nouare alterum ρομὰ constat. LFrem. β.fiduo. de nouat. quamuis uniuSρο- 3 ctum alteri non noceat. Ls unus. depact. Neque obitat Odem. de constit. pecu. Nam constitutio pro solutione est. d.l idem. Idem ex contrario dicendum est de duobus reis promittendi. In pendenti n1q est, utrius patrimonium ea obligatio diminuat. Sane si si ij sint, vel stipulandi,vel promittendi ret,inter eos diuidetur obli- gallo propter iudicium societatis . Reos dici Μ. Tullius scribit eos, quorum rra est.
510쪽
Corpora, si qua sunt in bonis defuncti, secun
dum veritatem aestimanda erunt,hoc est, secundum prie senS pretium z nec quicquam eorum
formali pretio aestimandum este, sciendum est. S V M M A RI U M.
x Necesseese eorpora haereditaria aestimari, ut qaantitas patrimonij meatur. I. Pecunia non recipit insimationem.
VT quantitas patrimonii i neatur, aestimari corpora Ihaereditaria necesse est. Nam pecunia non recipit δaestimationem. l. ita. de fideius. l. 3. e in litem iur. AEstimantur autem corpora haereditaria secundum verum, Iiustum , & praesens pretium. Haec namque pro eodem dicuntur, non secundum pretium , quo aut emptares est,aut vendi posset, si coleretur diligenter . Hoc qenim pretium formale appellari videtur, non satis tamen aperta nominis ratione. Idem pretium obseruandum est in venditionibus fiscalibus.l. xj Diui de iur. c. L.
Paulus lib. a. ad leg. Iul. o Pap. Ρ Retia rerum non ex affectu , nec utilitate sinis
gulorum , sed communiter funguntur. Nec enim qui filium naturalem possidet, tanto locu- pletior est quod eum si alius possideret, plurimo Iς dempturus suisset. Sed nec ille, qui filium alienum suomodo aemmentur corpora haereditaria' Muod dicatur retiumformaleὸ