장음표시 사용
511쪽
num possidet, tantum habet, quanti eum patri vendere potest . Nec expectandum est , dum vendat i sed in presentia non quasi filius alicuius, sed quasi homo aestimatur. Eadem causa est eius serisui , qui noxam nocuit . Nec enim delinquendo quisquam pretiositor fit . Sed nec haeredem post mortem testatoris institutum seruum, tanto pluris este, quanto pluris venire potest , Paedius scribit. Est enim ablurdum , me ipsum haeredem institu
tum non esse locupletiorem, antequam ad eam: si autem seruus haeres institutus sit, statim locupletiorem esse effectum: cum multis causis accidere possit, ne iussu nostro adeat: acquirit etenim nobis certe , cum adierit. Est autem praeposterum , ante nos locupletes dici quam acquisieri-
1 Prnia rerum ex communi bominum aestimatione, non ex ' assecti singulorum staticuntur. 2 Seruus non tanti .ectimari debet, quanti noxa em3 Seruus delinquendo non fit pretiosior. In lege Aquilia id, quod intero spectatur.3 Potesseritus nolle adire haereditatem. 6 vi dominus perseruum acquirat,nece ria suntfactim,
SExtus Paedius praelia rebus ex communi hominum ςstimatione, non ex affectu, vel utilitate singuloru1tatuebat I seruum , adleg quit. Itaque qui filium naturalem possideret , non eme censendum locupletiorem . quia si alius eum possideret, plurimo propter pa- Iernam affectionem redempturus esset: sed neque il- lum, qui filium alienum naturalem possideret, tantum Eabere, quanti eum patri vendere possiet: sed quanti cuiuis de popNlo: neque enim re vera tanti est, quanti eum pater aestimat: neque expectandum est, dum a pa- ι
512쪽
tre redimatur: neque enim cogitur redimere et sed in is prςsentia quasi homo aestimatur, non quasi filius alicuius. Eadem causa est eius serui, qui noxam nocuit: ne- arue enim tanti aestimari debet, quanti noxa est, pro quaedi potest. Nam pro quam tauis noxa capitis vilissimi deditione dominus liberatur, si modo insiciente co seruus deliquerit: Absurdum namque sit, seruum delin- 3 quendo fieri pretiosiorem . Quin ne seruus quidenti, post mortem testatoris hqres institutus tanti in legis falcidiae ratione erit, quanti venire poteli propter hς- reditatem delatam. quamuis in lege Aquilia secus sit, ubi id quod interest spectatur. Qui enim locupletior heres intelligitur, seruo haerede instituto, qui si ipsi , esset institutus ante aditam haereditatem non esset locupletior λ Nam & per seruum haeredem institutum non ante dominus acquirit , quam seruus eius iussu haereditatem adeat. Multis autem modis accidere potest, ne seruus nostro iussu adeat . Quid enim si ante moriatur λ Quid si mihi haereditas suspecta sit 8 Quid si adire seruus nolit ὸ poteit enim nolle, cum ρυ- ponas, e bier.inst. C. ade5 ut si metu verberum adeat, aditio nullius momenti sit, L qui in aliena. g. Celsus. de acqtιir.haered. Neque enim totum serui factum, versim s& acquirendi necessarius est animus ad hoc, ut per seruum dominus acquiras.
CVius debitor soluendo non est, tantum ha
bet in bonis, quantum exigere potest. DE sententia huius diximus ad i. Nefenmus. βοῆdebitori. de plene exponitur a Iurecons in I. μα-νeoatur, infra eod.
Nonnullam tamen pretii varietatem loca ,
temporaque afferunt. Nec enim tantidem Romae, ut in Hispania oleum aestimabitur: nec Id h con
513쪽
eo minuis sterilitatibus tantidem, quanti secundis fructibus. cum hic quoque non ex momentis temporum, nec ex ea, quae raro accidit, caritate, pretia constituantur. Hoc idem scribit Iurecons in I. ideoque. de eo, quod
Ait Iurecons cum b c quoque. legendum est, dam biequoque: & ita habent Pandectς Florentinorum.
L. 64. Vlpianus lib. i 3. ad leg. Iul. SI in testamento ita scriptum sit: Haeres meus
Lucio Titio decem dare damnas esto : ct quanto quidem minus per legem Falcidiam capere poterit, tanto amplius ei damnas esto et sententiae testa totis standum est.
a Testator non potest facere quo minus Falcidia insuo testamento locum baseat. a Potes tamen facere , ut quaedam legata sint extra Falcidiam. x Vamuis testator facere non possit, quo minus lex . Falcidia in suo testamento locum habeat : illud a tamen assequi potest, ut quaedam legata extra Falcidiam sint, & sine ulla diminutione praestentur: ut puta si ita scribati, meres meus Lucio Titio decem dare damnas esto, & quanto minus per legem Falcidiam capere, Titius poterit, tanto amplius ei haeres dato, l. qui quadringenta, infrὰ eod. Quod si testator, qui quadringenta habebat, ducenta legauit Sempronio,& tibi similiter ducenta sub ea conditione, si iesi Valciatae in suo te ita
514쪽
mento locus non esset, exceptio doli mali Sempron Ioproderit, ne quid de suo legato diminuatur . De quo dicemus ad d.Lqui quadringenta.
Paulus lib. 6. ad Ieg Iul. or Pap. SI sundus legatus sit quinquaginta dignus, sub
ea conditione, se quinquaginta haredi dedisset: plerique putant utile esse legatum et quia conditionis implendae causa datur: Nam constat, etiam Falcidiam eum pati posse . Sed si quinquaginta aurei legati sint, si quinquaginta dedisset, dicendum est, inutile esse legatum,& magis ridiculum esse. DE sententia legis huius diximus ad Isi dignum de
Vlpianus lib. I 8. ad leg. Iul.CIrca legem Falcidiam , in eo, quod sub con
ditione, vel in diem alicui relictum est, hoc obseruandum est. Si decem sub conditione alicui fuerint relicta , eaque conditio post decennium forte extiterit, non videntur decem huic legata , sed .minus decem et quia interuallum temporis,& interularium huius spatij minorem facit quantitatem decem. DE sententia principij legis huius diximus ad Linlege Fasiidia ad LI ropter, supra eod.
515쪽
S. I. SIeuti legata non debentur, nisi deducto aere salieno aliquid supersit: sic nec mortis causa donationes debebuntur e sed infirmabuntur per aes alienum Quare si immodicum aes alic- . num interueniat, ex re mortis causa sibi donata
nihil aliquis consequitur. S V M M RI V M.
x Bona intelliguntur deducto aere alieno. a Donationes mortis causa legatis aequiparantur. LEgata de bonis testatoris praestantur e bona autem intelliguntui deducto aere alieno. Quare si dimissis creditoribus nihil supersit, legata non debebuntur. Idem dicedum est de donationibus causa mortis, quam uis rerum donatarum possessio ad donatarios translata a sit: nam donationes morti s causa legatis aequiparantur. . , 67.
Terentius lib.q. adleg. Iul. QVoties cuidam ampli Es legatum est , quam
ei capere licet, & lex Falcidia locum habet: prius Falcidiae ratio habenda est i scilicet, ut subducto eo, quod lex Falcidia exceperit, reliquum si non excedat statutam lege portionem) debea
3 unde lex haeo desumpta sit λs Falcidiae portio legis potestate in haereditate manet. Lex
516쪽
In iis . adleg. Fastiae 48sLEx haec desumpta est ex lib. 4. Terentii Clemen- x
tis ad leg. Iut iam, & Papiam: unde etiam desumpta est Ist is, qui ex bonis. de vulg., pupili. Itaque utriusque legis iecies ponenda est in eo , qui per legem Papiam solidum capere non poterat: quemadmodum aἀa.Lst is, sui ex bonis. ω ad I si in testamento. eod.tit. scripsimus. Quod igitur Titio amplios legatum erat, quam ei capere per legem Iuliam liceret, Eisco applicabatur;
reliquum legatario concedebatur. Ponamus igitur Titium quindecim capere potuisse, ei legata viginti quinque ad fiscum pertinebant: nisi cum lex Falcidia inter ueniebata, eius enim interuentu quindecim dumtaxat legata intelliguntur: nam Falcidiae portio legis pote- anate in haereditate manet . Itaque Fisco nihil in eius. modi legato iuris erat : si legatarius nihil capere poterat , totum Fisco acquirebatur, cum onere tamen FaICidiae. Utroque autem casu si liberi, aut parentes usque ad tertium gradum erant instituti, ius eis antiquum in Caducis saluum erat, teste Ulpiano intit . qui habeant liciuniiq.in cad. &, Imp.in LI. β γ cum leae de cad. toll.
L. 68, Maximus ad legem Falcidiam .
ΙNscriptio legis huius in Pandectis Florentinorum
est, E filius Maeer lib. a. ad legem vicesimam haeredita rum. Ego legendum puto, Vise ae . De vicesima hae reditatum leges complures latae sunt. Prima fuit lea Papia, cuius primo capite cauebatur, ut haereditatis ex traneo relictae vicesima pars ad Fiscum veniret. Haec lex emendata v Nerva, persecta a Traiano, &a Μ. Philosopho, sublata a Gratiano est.
Computationi in alimentis iaciendae hanc formam inesse, Vlpianus scribit , ut a pris
517쪽
iorum triginta annorum computetur, eiusque, a quantitatis Falcidia praestetur . Ab annis vero XX. ysque ad annum XXV. annorum XXVIII. Ab annis XXV. usque ad annos XXX. annorum XX Ui Ab annis XXX. usque ad. annos XXXV. -annorum XXII. Ab annis XXXV. usque ad an--nos XL. annorum XX. Ab annis XLI. usque ad L. annorum computatio fit, quot aetati eius ad annum sexagesimum deerunt, remisso anno uno. . Rh anno vero L. usque ad annum LV. annorum IX. Ab annis LV. usque ad annum LX. annorum A. VII. Ab annis LX. cuiuscumque aetatis sit an
I Necesse e i Mimetur alimentorum legatum, ut ripsest, quae Fricidia i deducenda . . . a olimentorum nulla ri pote ni venditio. 3 Duplex forma computationis alimentorum. AEtas cum inflexu consistit, celerius praecipitat.
CI alimeta legata sint,& proeter alia legata a princi- 1 o pio appareat locu esse legi falcidiae,necesse est aestimetur alimentorum legatu, ut sciri possit,quantum legatario debeatur, & quae Falcidiae nomine facienda sit deductio. βῆstimabitur autem facta annorum computatione ex aetatealimentarii. Quamobrem legati hu--is,endi tio non fiat ut legati annui fit Leinm Titio, Ja praeodd ratio illa esse videtur: quia alimentorum nul la videtur posse fieri venditio; nec enim haeres alium: alere compelli potest quam cui relicta sunt alimenta 3 ex aetate legatarii. Cuius computationis formam duplicem tradit Μacer: veterem alteram,alteram recen- et rem, & receptam vi. Ex vetere forma a prima ,πtate usque actannum XX. XX. annorum fiebat Compu--tatio, di de ea quantitate detrahebatur Falcidia, rei L' Dum
518쪽
quum legatario praestabatur: facile enim lad eos annos
Peruenit, qui intra XX. annum est. Ab anno autem xx. Vsq: ad annum XXV. annorum XX v I I I. An annis XXV. ' usque ad annos XXX. annorum xxv. Ab anni S xxx. usq; ad annos XXXV. annorum XX ra. Ab annis XXXV. v Ru ad annos XL. annorum xx. Ab annis XL. usque ad an
nos L. tot annorum,quot aetati legatarij deerant ad an-Dum Lx. remisso uno anno, hoc est, anno uno non Computato, eo scilicet, quem agebat legatarius. Ab anno vero L. usque ad annum L v. annorum nouem. Abarinis L v. usque ad annum Lx. annorum v II. Ab an Dis Lx. cuiuscumq; aetatis esset legatarius, annorum P. Cuius computationis nulla certa, di perpetua ratio ap- Paret, si modo codices mendosi non sint. Cum enim ab
anno XV. usque ad annum xxv. annorum κλου m. fie
ret computatio, & de XXX. annis, qui a prima aetate v sque ad annum xx. computabantur,duo demerentur: Eadem ratio in caeteris aetatibus obseruanda videbatur. Sane ab annis XL. usque ad L. pauciores anni computantur : quia cum aetas in flexu consistit, celerius Prae- cipitat.
Ait Iurecons Eoque nos iure uti Vlpianus ait.& circa computationem usus fructus faciendam S v M M A I I v M.
x Locus hic quomodo intelligatνrλa usus neque vendipotest,neque ad alium transferri. . . 3 usu ructus transferri ad alium potesse in eo Falcis
6 Alimeuta non nisi .emmata Falcidiam patiuntur. AVt locus hic de modico ususructu intelligitur, qui rin alimenta relinqui solet. cum ij.ufiin Pr ulos de transadi. aut legendum est, Uus , non , usu rudi s vero in veteribus Codicibus breuiter hoc modo scribiscuet , visus. cuius scripturae ultima liter a h principio' dictionis sequentissumi potuit. Nam neque usus ven- χ
519쪽
dipotest, ad aliumque transferri. g. I. Y a. Instit.DULbab. ut nisi ex annorum computatione,legati non possit iniri aestimatio, neque sciri possit quantum legatario debeatur, aut quae de legato facienda sit deductio. 3 Visfructus alia natura est. Nam & in eo, ut in corporibus Falcidia admittitur, & transferri ad alium po- test. Alimenta, & usus neque vendi possunt, neque diminutionem legis Falcidiae pati, nisi aestimata.Quod enim viusfructus interdum aettimetur, non eo sit, ut de aestimatione fiat deductio: sed ut sciatur, quantum legatarius in Falcidiam conferre debeat, de quo diximus ad Leum Nitio. aut ne legatum dodrantem excedat et udinι -
- Ait Iurecons solitum est tamen E prima aetate
usque ad an mim xxx. computationem annorum xxx. fieri. Ab annis vero xxx. tot annorum computationem iniri, quot ad annum sexagesimum deesse videntur: numquam ergo amplius, quam XX. annorum computatio initur.
et Ad aetatem annorum so .s,len eia homines peruenire. EXplosa vetere computationis forma propter per plexitatem, & varietatem. faciliorcm usus com putationem recepit : a prima scilicet aetate usque ad 3 annum 3 o. tot annorum, quot ad annum 6o. desunt: ad quam aetatem solent sere homines Truenire. Ab anno autem so . quemadmodum fieri solita sit computatio, non tradit Iurecons. sed ex vetere forma puto an
Ait Iurecons sic denique & si Rei p. vlasstucius legetur: siue simpliciter, siue ad ludos, annorum computatio fit,
520쪽
inia Reipub relictus ususs annis centum durat. non tanti aestimatur in ratione Falcidiae, quanti vendi potest: nimio enim aestimaretur; sed cm Putatio fiet annorum, quae in alimentis, & usu homini legatis laxissima fieri solet, hoc est annorum 3o. Me qua quantitate Falcidia detrahetur. Si vero annua depata Reip. legentur, aestimatio fiet, uti Iurecons docet l . . vlt.supra eod,
S i quis ex haeredibus rem propriam esse con
tendat, deinde haereditariam esse conuinca tiara quidam putant, eius quoque Falcidiam non posse retineri: quia nihil intersit, subtraxerit, an haereditariam esse negauerit: quod Vlpianus resed Probat. s V M M R I V M.
I Res haeredum propriae legari possunt. a Non eni evendus bet es bene cium legis cum re propria compenssare.
R Es proprias haeredum legari posse scripsimus ad
i. I non solu- , ad L pater. q. auia. Vertim interueniente Falcidia, quia non est unde haeres suum recipiat, legatum non debetur. Neque cogendushaeres est beneficium legis cum re propria compensare. Haeredis, & testatoris in ponenda ratione : legis Falcidiae separari oportere patrimonia, multis iam locis demo strauimus. Ait Iureconi Qua nihil intersit ubtraxerit, &c. In utraque igitur re Falcidia privabitur. De quo diximus ad i. beneflcio.
L . 69. Pomponius lib. I. ad Sabinam. πτ Sufructu bonorum legato, aes alienum ex. Omnibus rebus deducendum esta quoniam